Жиноят кодекси — тест саволлари жавоблари билан (4-саҳифа)
- А) айб
- Б) мотив
- С) мақсад
- Д) эмоция
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) мотив
Жиноятнинг субйектив томонида айб — мажбурий белги, мотив, мақсад ва эмоция эса факултатив белгилар. Қилмишнинг сабаб (нима учун содир этилгани)ни очиб берувчи белги — мотив (Б). Мақсад — натижага интилиш, эмоция — руҳий ҳолат.
- А) қасд
- Б) ҳуқуқбузарлик обйекти
- С) ҳуқуқбузарлик субйекти
- Д) айб
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) қасд
Қасд — шахснинг ўз қилмишининг ҳуқуққа хилофлиги ва ижтимоий хавфлилигини англаши, оқибатини олдиндан кўриши ҳамда унинг юзага келишини исташи ёки унга онгли равишда йўл қўйиши. Бу — айбнинг бир шакли (қасд ва эҳтиёцизликдан бири).
- А) бировнинг мулкини очиқдан-очиқ равишда талон-тарож қилишда
- Б) бировнинг мулкини яширин равишда талон-тарож қилишда
- С) алдаш ёки ишончни суиистеъмол қилиш йўли билан ўзганинг мулкини ёки ўзганинг мулкига бўлган ҳуқуқни қўлга киритишда
- Д) айбдорга ишониб топширилган ёки унинг ихтиёрида бўлган ўзганинг мулкини ўзлаштириш йўли билан талон-тарож қилиш
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) бировнинг мулкини яширин равишда талон-тарож қилишда
Ўғрилик — ўзганинг мол-мулкини YASHIRIN равишда талон-тарож қилиш (Б). А — талончилик (очиқ талон-тарож), С — фирибгарлик (алдаш/ишончни суиистеъмол), Д — ўзлаштириш ёки растрата. Жиноят кодекси 169-моддаси ўғриликни белгилайди.
1) урушни тарғиб қилиш; 2) халқаро ҳуқуқ нормаларга мос бўлмаган қонунлар чиқариш; 3) урушнинг қонун ва удумларини бузиш; 4) юридик ва консуллик ҳуқуқни бузиш; 5) геноцид, чет давлатларнинг ҳарбий хизматига, хавфсизлик, полиция, ҳарбий адлия органлари ёки шунга ўхшаш бошқа органларига хизматга кириш; 6) давлат органларига доимий равишда муҳолифатлик қилиш.
- А) 1, 3, 6
- Б) 2, 3, 5
- С) 1, 3, 5
- Д) 2, 4, 6
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) 2, 4, 6
Жиноят кодексининг VIII боби «Тинчлик ва инсониятнинг хавфсизлигига қарши жиноятлар» деб номланади ва унга қуйидагилар киради: урушни тарғиб қилиш (150-модда), уруш қонунлари ва удумларини бузиш (152-модда), геноцид (153-модда) ҳамда ёлланиш, яъни чет давлатларнинг ҳарбий хизматига, хавфсизлик, полиция, ҳарбий адлия органларига хизматга кириш (154-модда). Демак 1, 3 ва 5-бандлар шу гуруҳга киради. 2-банд («халқаро ҳуқуқ нормаларига мос бўлмаган қонунлар чиқариш»), 4-банд («юридик ва консуллик ҳуқуқни бузиш») ва 6-банд («давлат органларига доимий мухолифатлик қилиш») эса умуман жиноят таркиби эмас — улар Жиноят кодексида назарда тутилмаган. Демак хато берилганлари — 2, 4, 6.
- А) одам савдоси
- Б) аёлни эрга тегишга мажбур қилиш ёки унинг эрга тегишига тўсқинлик қилиш
- С) одам ўлдириш, унинг ҳаётига тажовуз қилиш
- Д) одам ўғирлаш, зўрлик ишлатиб ғайриқонуний равишда озодликдан маҳрум қилиш
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) одам ўлдириш, унинг ҳаётига тажовуз қилиш
Одам ўлдириш (қасддан одам ўлдириш) — ҳаётга қарши жиноят бўлиб, шахснинг озодлиги, шаъни ва қадр-қимматига қарши жиноятлар гуруҳига кирмайди. Демак С — бу гуруҳда XATO берилган. Одам савдоси, эрга тегишга мажбурлаш ва одам ўғирлаш эса озодлик/шаънга қарши жиноятлардир.
1) ақли расолик; 2) ҳуқуқбузарлик субйекти; 3) ҳуқуқбузарликнинг субйектив томони; 4) ҳуқуқбузарлик обйекти; 5) айб.
а) бу ҳуқуқ билан тартибга солинадиган ва муҳофаза қилинадиган ижтимоий муносабатдир; б) бу ҳуқуққа зид айбли қилмишни содир этган шахс, яъни ўз қилмишига жавоб бера оладиган, ақли расо шахс-ҳуқуқбузардир; с) одамнинг руҳий жиҳатдан соғлом ҳолати ҳисобланади; д) шахснинг содир этилган қилмишига нисбатан руҳий муносабати; э) ҳуқуқбузарнинг ҳуқуққа хилоф хатти-ҳаракатига ва унинг ижтимоий хавфли оқибатига нисатан қасд ёки эҳтиёцизлик кўринишидаги муносабати.
- А) 1-а, 2-с, 3-б, 4-д, 5-э
- Б) 1-д, 2-э, 3-а, 4-б, 5-с
- С) 1-с, 2-б, 3-д, 4-а, 5-э
- Д) 1-с, 2-б, 3-а, 4-э, 5-д
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) 1-с, 2-б, 3-д, 4-а, 5-э
Ҳуқуқбузарлик таркиби тўрт элементдан иборат ва ҳар бирига аниқ таъриф мос келади. AQLI RASOLIK — одамнинг руҳий жиҳатдан соғлом ҳолати, яъни ўз қилмишининг маъносини англаш ва уни бошқариш қобилияти (с). HUQUQBUZARLIK SUBYEKTI — ҳуқуққа зид айбли қилмишни содир этган, ўз қилмишига жавоб бера оладиган ақли расо шахс (б). HUQUQBUZARLIKNING SUBYEKTIV TOMONI — шахснинг содир этилган қилмишига нисбатан руҳий муносабати (д). HUQUQBUZARLIK OBYEKTI — ҳуқуқ билан тартибга солинадиган ва муҳофаза қилинадиган ижтимоий муносабат (а). AYB — ҳуқуқбузарнинг ҳуқуққа хилоф хатти-ҳаракатига ва унинг ижтимоий хавфли оқибатига нисбатан қасд ёки эҳтиёцизлик кўринишидаги муносабати (э). Демак 1-с, 2-б, 3-д, 4-а, 5-э.
Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.