Жиноят кодекси — тест саволлари жавоблари билан (4-саҳифа)
- А) жосуслик
- Б) қўпорувчилик
- С) коррупсия
- Д) давлат сирларини ошкор қилиш
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) коррупсия
Жосуслик, қўпорувчилик ва давлат сирларини ошкор қилиш — Ўзбекистон Республикасига (конституциявий тузумга) қарши жиноятлар гуруҳига киради. Коррупсия эса алоҳида — хизмат (мансаб) вазифаларига оид жиноятлар бўлиб, бу гуруҳга мос келмайди.
1) Инсонпарварлик
2) Айб учун жавобгарлик
3) Жавобгарликнинг муқаррарлиги
4) Демократизм
а) жамоалар жиноят содир этган шахсларни ахлоқни тузатиш ишига қонунда назарда тутилган ҳолларда жалб қилишлари;
б) қилмишида жиноят таркибининг мавжудлиги аниқланган ҳар бир шахс жавобгарликка тортилиши шартлиги;
с) жазо ва бошқа ҳуқуқий таъсир чоралари жисмоний азоб бериш ёки инсон қадр-қимматини камситиш мақсадини кўзламаслиги;
д) шахс қонунда белгиланган тартибда айби исботланган ижтимоий хавфли қилмишлари учунгина жавобгар бўлишлиги.
- А) 1-с, 2-д, 3-б, 4-а
- Б) 1-с, 2-б, 3-д, 4-а
- С) 1-с, 2-а, 3-д, 4-б
- Д) 1-с, 2-б, 3-а, 4-д
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) 1-с, 2-д, 3-б, 4-а
Инсонпарварлик (1) — жазо инсон қадр-қимматини камситмаслиги (с); Айб учун жавобгарлик (2) — айби исботланган ижтимоий хавфли қилмиш учунгина жавобгарлик (д); Жавобгарликнинг муқаррарлиги (3) — жиноят таркиби аниқланган ҳар бир шахс жавобгарликка тортилиши (б); Демократизм (4) — жамоаларни ахлоқ тузатишга жалб қилиш (а). Демак 1-с, 2-д, 3-б, 4-а.
1) асосий ва ижро этилмаган қўшимча жазодан тўлиқ ёки қисман озод этилади;
2) маҳкум асосий ва ижро этилмаган қўшимча жазодан озод этилади;
3) умрбод озодликдан маҳрум этиш ёки бошқа ўталмаган жазони нисбатан енгилроқ жазо билан алмаштирилади;
4) маҳкум жазодан муддатидан илгари шартли равишда озод этилади;
5) судланганлик олиб ташланади;
6) маҳкумга тайинланган асосий ва ижро этилмаган қўшимча жазо қисқартирилади (камайтирилади).
- А) а-2, 3, 4; б-1, 5, 6
- Б) а-1, 2, 3; б-4, 5, 6
- С) а-1, 3, 5; б-2, 4, 6
- Д) а-2, 4, 6; б-1, 3, 5
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) а-1, 3, 5; б-2, 4, 6
Афв этиш (а) — Президент томонидан аниқ шахсга нисбатан қўлланилади: жазодан тўлиқ/қисман озод этиш (1), ўталмаган жазони енгилроқ жазо билан алмаштириш (3), судланганликни олиб ташлаш (5). Амнистия (б) — Олий Мажлис томонидан шахслар доирасига нисбатан: жазодан озод этиш (2), шартли озод этиш (4), жазони қисқартириш (6). Демак а-1,3,5; б-2,4,6.
1) етти йилгача;
2) ўн йилгача;
3) ўн беш йилгача;
4) ўн икки йилгача.
- А) а-2, б-4
- Б) а-2, б-3
- С) а-4, б-3
- Д) а-1, б-3
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) а-4, б-3
Вояга етмаганларга нисбатан жиноятлар мажмуи бўйича озодликдан маҳрум қилишнинг умумий муддати — ўн икки йилгача (а-4); агар жиноятлардан бири ўта оғир бўлса — ўн беш йилгача (б-3). Демак а-4, б-3.
- А) пора бериш орқали ҳаракат ёки ҳаракацизликка эришиш учун бошқа шахсга пора таклиф этган шахс
- Б) мансабдор шахсга пора бериш зарурлигини рўкач қилиб, бирорта одамдан пора олган, бироқ алдаш йўли билан уни ўзлаштирган шахс
- С) пора олиш-беришни ташкил этувчи шахс
- Д) пора олиш орқали ҳаракат ёки ҳаракацизликка эришиш учун бошқа шахсдан пора талаб қилган шахс
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) мансабдор шахсга пора бериш зарурлигини рўкач қилиб, бирорта одамдан пора олган, бироқ алдаш йўли билан уни ўзлаштирган шахс
Мансабдор шахсга пора беришни рўкач (баҳона) қилиб, бировдан пул олган, лекин уни мансабдорга бермай алдаш йўли билан ўзлаштирган шахс — пора бермаган, балки фирибгарлик (ўзганинг мол-мулкини алдаш йўли билан эгаллаш) содир этган бўлади. Демак Б варианти фирибгарлик учун жавобгар.
- А) қасд
- Б) дўкон эгасининг мулк ҳуқуқи
- С) ўғри йигит
- Д) бозорда ўрнатилган тартиб
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) дўкон эгасининг мулк ҳуқуқи
Жиноят обйекти — жиноят тажовуз қилаётган ижтимоий муносабат (ҳимоя қилинадиган қадрият). Кўйлакларни ўғирлашда тажовуз дўкон эгасининг мулк ҳуқуқига қаратилган, демак обйект — дўкон эгасининг мулк ҳуқуқи (Б). Қасд — субйектив томон, ўғри йигит — субйект, ҳаракат эса обйектив томон.
- А) айб
- Б) мотив
- С) мақсад
- Д) эмоция
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) мотив
Жиноятнинг субйектив томонида айб — мажбурий белги, мотив, мақсад ва эмоция эса факултатив белгилар. Қилмишнинг сабаб (нима учун содир этилгани)ни очиб берувчи белги — мотив (Б). Мақсад — натижага интилиш, эмоция — руҳий ҳолат.
- А) қасд
- Б) ҳуқуқбузарлик обйекти
- С) ҳуқуқбузарлик субйекти
- Д) айб
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) қасд
Қасд — шахснинг ўз қилмишининг ҳуқуққа хилофлиги ва ижтимоий хавфлилигини англаши, оқибатини олдиндан кўриши ҳамда унинг юзага келишини исташи ёки унга онгли равишда йўл қўйиши. Бу — айбнинг бир шакли (қасд ва эҳтиёцизликдан бири).
- А) бировнинг мулкини очиқдан-очиқ равишда талон-тарож қилишда
- Б) бировнинг мулкини яширин равишда талон-тарож қилишда
- С) алдаш ёки ишончни суиистеъмол қилиш йўли билан ўзганинг мулкини ёки ўзганинг мулкига бўлган ҳуқуқни қўлга киритишда
- Д) айбдорга ишониб топширилган ёки унинг ихтиёрида бўлган ўзганинг мулкини ўзлаштириш йўли билан талон-тарож қилиш
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) бировнинг мулкини яширин равишда талон-тарож қилишда
Ўғрилик — ўзганинг мол-мулкини YASHIRIN равишда талон-тарож қилиш (Б). А — талончилик (очиқ талон-тарож), С — фирибгарлик (алдаш/ишончни суиистеъмол), Д — ўзлаштириш ёки растрата. Жиноят кодекси 169-моддаси ўғриликни белгилайди.
1) урушни тарғиб қилиш; 2) халқаро ҳуқуқ нормаларга мос бўлмаган қонунлар чиқариш; 3) урушнинг қонун ва удумларини бузиш; 4) юридик ва консуллик ҳуқуқни бузиш; 5) геноцид, чет давлатларнинг ҳарбий хизматига, хавфсизлик, полиция, ҳарбий адлия органлари ёки шунга ўхшаш бошқа органларига хизматга кириш; 6) давлат органларига доимий равишда муҳолифатлик қилиш.
- А) 1, 3, 6
- Б) 2, 3, 5
- С) 1, 3, 5
- Д) 2, 4, 6
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) 2, 4, 6
Муаллиф калитига кўра хато (бу жиноятлар гуруҳига кирмайдиган) бандлар — 2, 4, 6: халқаро ҳуқуққа мос бўлмаган қонун чиқариш (2), юридик/консуллик ҳуқуқни бузиш (4) ва доимий муҳолифатлик (6) тинчлик ва инсоният хавфсизлигига қарши жиноятлар таркибига кирмайди.
Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.