Жиноят кодекси — тест саволлари жавоблари билан (3-саҳифа)
- А) 1-модда
- Б) 2-модда
- С) 6-модда
- Д) 17-модда
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) 2-модда
Жиноят кодексининг 2-моддаси «Кодекснинг вазифалари» деб номланади ва саволда келтирилган матн айнан шу модданинг мазмунидир. Вазифалар икки йўналишга бўлинади: QO'RIQLASH — шахсни, унинг ҳуқуқ ва эркинликларини, жамият ва давлат манфаатларини, мулкни, табиий муҳитни, тинчликни ҳамда инсоният хавфсизлигини жиноий тажовузлардан ҳимоя қилиш; OGOHLANTIRISH VA TARBIYALASH — жиноятларнинг олдини олиш ва фуқароларни Конституция ҳамда қонунларга риоя қилиш руҳида тарбиялаш. 1-модда Кодекснинг жиноят қонунчилиги тизимидаги ўрнини, 6-модда одиллик принсипини, 17-модда эса жавобгарлик ёшини белгилайди.
- А) бевосита ўзи тўлиқ ёки қисман жиноят содир этган шахс
- Б) бевосита ўзи жиноят содир этмаган бироқ шу мақсадда бошқа шахслардан фойдаланган шахс
- С) жиноятга тайёргарлик кўрилишига ёки жиноят содир этилишига раҳбарлик қилган шахс
- Д) бошқа шахсни жиноят содир этиш ёки жиноий фаолиятда иштирок этишга ундаган шахс
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) жиноятга тайёргарлик кўрилишига ёки жиноят содир этилишига раҳбарлик қилган шахс
Жиноят кодексининг 28-моддаси иштирокчилик шаклларини ажратади. TASHKILOTCHI — жиноятга тайёргарлик кўрилишига ёки жиноят содир этилишига раҳбарлик қилган шахс; у режани тузади, иштирокчиларни тақсимлайди ва жараённи бошқаради, шунинг учун энг хавфли иштирокчи ҳисобланади. А банди BAJARUVCHI (жиноятни бевосита ўзи содир этган шахс), Б банди воситали бажарувчи (жавобгарликка тортилиши мумкин бўлмаган шахслардан фойдаланган шахс), Д банди эса DALOLATCHI (бошқа шахсни жиноятга қизиқтирган шахс) таърифига тўғри келади.
- А) ўн беш йилгача
- Б) етти йилгача
- С) ўн йилгача
- Д) ўн икки йилгача
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) ўн беш йилгача
Жиноят кодексининг вояга етмаганларга жазо тайинлаш қоидаларига кўра ўта оғир жиноят содир этган 16–18 ёшли шахсга озодликдан маҳрум қилиш муддати чекланган тарзда белгиланади. (Диққат: баъзи манбаларда бу муддат «ўн йилгача» деб келтирилади — калит «ўн беш йилгача»ни тасдиқлайди, модда таҳрири текширилсин.)
"Бу ҳолат беш йилдан кўп бўлмаган муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси ўталганидан кейин тўрт йил ўтгач тугалланади".
- А) жиноятчилик ҳолати
- Б) маҳкумлик ҳолати
- С) судланганлик ҳолати
- Д) юридик жавобгарлик ҳолати
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) судланганлик ҳолати
Жиноят кодексининг 78-моддасига кўра судланганлик ҳолати беш йилдан кўп бўлмаган муддатга озодликдан маҳрум қилиш жазоси ўталганидан кейин тўрт йил ўтгач тугайди (сўндирилади). Демак таъриф — судланганлик ҳолати.
1) пенсия ёшига етган шахслар;
2) 16 ёшга тўлмаган шахслар;
3) ҳомиладор аёллар;
4) 3 ёшга тўлмаган болалари бор аёллар;
5) 3-гуруҳ ногиронлари;
6) ҳарбий хизматчилар;
7) чет эл фуқаролари;
8) Ўзбекистон Республикасида доимий яшайдиган шахслар.
- А) 1, 2, 3, 4, 6, 8
- Б) 1, 2, 3, 4, 6, 7
- С) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
- Д) 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) 1, 2, 3, 4, 6, 7
Жиноят кодексининг 45-1-моддаси мажбурий жамоат ишлари жазоси қўлланилмайдиган шахслар доирасини белгилайди: пенсия ёшига етган шахслар (1), ўн олти ёшга тўлмаганлар (2), ҳомиладор аёллар (3), уч ёшга тўлмаган боласи бор аёллар (4), ҳарбий хизматчилар (6) ва чет эл фуқаролари (7). Бу чекловлар жазонинг моҳиятидан келиб чиқади — у жисмоний меҳнатни талаб қилади ва доимий яшаш жойида ижро этилади. Учинчи гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар (5) бу рўйхатга кирмайди (чеклов фақат биринчи ва иккинчи гуруҳга тегишли), Ўзбекистонда доимий яшайдиган шахслар (8) эса аксинча, шу жазони ўташи мумкин. Демак тўғри жавоб — 1, 2, 3, 4, 6, 7.
1) одамни олиш-сотиш;
2) одамга туҳмат қилиш;
3) одамдан фойдаланиш мақсадида ёллаш;
4) ташиш, топшириш;
5) одамни алдаш;
6) яшириш ёки қабул қилиш.
- А) 1, 2, 3, 4
- Б) 2, 3, 4, 5
- С) 1, 3, 4, 6
- Д) 1, 2, 3, 4, 5, 6
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) 1, 3, 4, 6
Одам савдоси — одамни олиш-сотиш (1), фойдаланиш мақсадида ёллаш (3), ташиш/топшириш (4) ҳамда яшириш ёки қабул қилиш (6) ҳолларида намоён бўлади. "Туҳмат қилиш" (2) ва шунчаки "алдаш" (5) одам савдоси таркибига кирмайди. Тўғри қатор — 1, 3, 4, 6.
1) Инсонпарварлик
2) Айб учун жавобгарлик
3) Жавобгарликнинг муқаррарлиги
4) Демократизм
а) жамоалар жиноят содир этган шахсларни ахлоқни тузатиш ишига қонунда назарда тутилган ҳолларда жалб қилишлари;
б) қилмишида жиноят таркибининг мавжудлиги аниқланган ҳар бир шахс жавобгарликка тортилиши шартлиги;
с) жазо ва бошқа ҳуқуқий таъсир чоралари жисмоний азоб бериш ёки инсон қадр-қимматини камситиш мақсадини кўзламаслиги;
д) шахс қонунда белгиланган тартибда айби исботланган ижтимоий хавфли қилмишлари учунгина жавобгар бўлишлиги.
- А) 1-с, 2-д, 3-б, 4-а
- Б) 1-с, 2-б, 3-д, 4-а
- С) 1-с, 2-а, 3-д, 4-б
- Д) 1-с, 2-б, 3-а, 4-д
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) 1-с, 2-д, 3-б, 4-а
Инсонпарварлик (1) — жазо инсон қадр-қимматини камситмаслиги (с); Айб учун жавобгарлик (2) — айби исботланган ижтимоий хавфли қилмиш учунгина жавобгарлик (д); Жавобгарликнинг муқаррарлиги (3) — жиноят таркиби аниқланган ҳар бир шахс жавобгарликка тортилиши (б); Демократизм (4) — жамоаларни ахлоқ тузатишга жалб қилиш (а). Демак 1-с, 2-д, 3-б, 4-а.
1) етти йилгача;
2) ўн йилгача;
3) ўн беш йилгача;
4) ўн икки йилгача.
- А) а-2, б-4
- Б) а-2, б-3
- С) а-4, б-3
- Д) а-1, б-3
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) а-4, б-3
Жиноят кодексининг 86-моддаси вояга етмаганларга жазо тайинлашнинг махсус қоидаларини белгилайди ва озодликдан маҳрум қилишнинг юқори чегарасини катталарга нисбатан сезиларли қисқартиради. 16 ёшдан 18 ёшгача бўлган вақтда жиноят содир этган шахсга жиноятлар мажмуйи тариқасида озодликдан маҳрум қилиш O'N IKKI YILGACHA, агар содир этилган жиноятлардан биттаси ўта оғир жиноят бўлса — O'N BESH YILGACHA муддатга тайинланиши мумкин. Бу норма вояга етмаганларга нисбатан инсонпарварлик ва тузатиш мақсадининг устунлигидан келиб чиқади. Демак а-4, б-3.
- А) пора бериш орқали ҳаракат ёки ҳаракацизликка эришиш учун бошқа шахсга пора таклиф этган шахс
- Б) мансабдор шахсга пора бериш зарурлигини рўкач қилиб, бирорта одамдан пора олган, бироқ алдаш йўли билан уни ўзлаштирган шахс
- С) пора олиш-беришни ташкил этувчи шахс
- Д) пора олиш орқали ҳаракат ёки ҳаракацизликка эришиш учун бошқа шахсдан пора талаб қилган шахс
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) мансабдор шахсга пора бериш зарурлигини рўкач қилиб, бирорта одамдан пора олган, бироқ алдаш йўли билан уни ўзлаштирган шахс
Мансабдор шахсга пора беришни рўкач (баҳона) қилиб, бировдан пул олган, лекин уни мансабдорга бермай алдаш йўли билан ўзлаштирган шахс — пора бермаган, балки фирибгарлик (ўзганинг мол-мулкини алдаш йўли билан эгаллаш) содир этган бўлади. Демак Б варианти фирибгарлик учун жавобгар.
- А) қасд
- Б) дўкон эгасининг мулк ҳуқуқи
- С) ўғри йигит
- Д) бозорда ўрнатилган тартиб
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) дўкон эгасининг мулк ҳуқуқи
Жиноят обйекти — жиноят тажовуз қилаётган ижтимоий муносабат (ҳимоя қилинадиган қадрият). Кўйлакларни ўғирлашда тажовуз дўкон эгасининг мулк ҳуқуқига қаратилган, демак обйект — дўкон эгасининг мулк ҳуқуқи (Б). Қасд — субйектив томон, ўғри йигит — субйект, ҳаракат эса обйектив томон.
Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.
