Давлат ва ҳуқуқ назарияси — тест саволлари жавоблари билан (4-саҳифа)

Ҳуқуқ · 40 та очиқ савол (банкда жами 241 та) · ҳар бирида тўғри жавоб ва изоҳ
31. Қуйидагиларни тўғри мослаштиринг.
1) Гипотеза
2) Диспозиция
3) Санксия
а) Оғир оқибатларга сабаб бўлса;
б) сув ёки сув ҳавзаларидан фойдаланиш шартларини бузиш;
с) энг кам ойлик иш ҳақининг эллик баробаридан юз баробаригача миқдорда жарима ёки уч йилгача ахлоқ тузатиш ишлари, ёхуд олти ойгача қамоқ ёки уч йилгача озодликдан маҳрум қилиш билан жазоланади.
  1. А) 1-а; 2-с; 3-б
  2. Б) 1-с; 2-б; 3-а
  3. С) 1-б; 2-а; 3-с
  4. Д) 1-а; 2-б; 3-с
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Д) 1-а; 2-б; 3-с

Ҳуқуқ нормаси уч қисмдан иборат: гипотеза (норма қўлланадиган шарт-шароит) — «оғир оқибатларга сабаб бўлса» (а); диспозиция (хулқ-атвор қоидаси/тақиқланган ҳаракат) — «сув ҳавзаларидан фойдаланиш шартларини бузиш» (б); санксия (ҳуқуқбузарлик учун жавобгарлик чораси) — жарима/қамоқ/озодликдан маҳрум қилиш (с). Демак 1-а, 2-б, 3-с.

32. "Сайлов куни 25 ёшга тўлган ҳамда камида 5 йил Ўзбекистон ҳудудида муқим яшаётган Ўзбекистон фуқароси Қонунчилик палатаси депутати, шунингдек Сенат аъзоси бўлиши мумкин". Ушбу жумлада ҳуқуқ нормасининг қайси элементлари мавжуд?
  1. А) фақат гипотеза
  2. Б) диспозиция ва санксия
  3. С) фақат диспозиция
  4. Д) гипотеза ва диспозиция
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Д) гипотеза ва диспозиция

Нормада шарт (гипотеза) — "25 ёшга тўлган ва камида 5 йил Ўзбекистон ҳудудида муқим яшаётган фуқаро" — ҳамда хулқ-атвор қоидаси (диспозиция) — "депутат ёки сенатор бўлиши мумкин" — мавжуд; санксия йўқ. Демак гипотеза ва диспозиция.

33. Қуйидагилардан ҳуқуқ нормасига оид белгиларни аниқланг!
1) давлатнинг (халқнинг) иродасини акс эттиради; 2) давлат томонидан норматив ҳужжатларда акс эттирилади; 3) давлат томонидан муҳофаза қилинади, зарур бўлган ҳолларда давлатнинг мажбурлов кучи билан таъминланади; 4) жамият ва давлат нуқтайи назаридан энг муҳим бўлган сиёсий-ҳуқуқий муносабатларни мустаҳкамлайди.
  1. А) 1, 2, 3, 4
  2. Б) 1, 2
  3. С) 1, 2, 3
  4. Д) 2, 3, 4
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) 1, 2, 3

Ҳуқуқ нормасига хос белгилар — давлат (халқ) иродасини акс эттириши (1), норматив ҳужжатларда мустаҳкамланиши (2) ва давлат мажбурлов кучи билан таъминланиши (3). 4-банд сиёсий-ҳуқуқий муносабатларнинг энг муҳимлигига оид бўлиб, муаллиф калитига кўра ҳуқуқ нормасининг асосий белгилари қаторига киритилмаган. Тўғри жавоб — 1, 2, 3.

34. Қуйидаги маълумотларни таҳлил қилиб, Эйлер-Венн диаграммасига мос келадиган жавобни топинг.
И. норматив-ҳуқуқий ҳужжат
II. юридик прецедент
III. умумийлик
а) суднинг умуммажбурий аҳамиятга эга бўлган аниқ бир иш бўйича қарори;
б) Ўзбекистон ҳуқуқ тизимида қўлланилмайди;
с) Ўзбекистонда ҳуқуқ тизимининг асосий манбаси;
д) ҳуқуқ манбаси, шакли;
э) умуммажбурий хулқ-атвор қоидаларини ўз ичига олган расмий ҳужжат.
  1. А) И-а, б; II-с, э; III-д
  2. Б) И-с, б; II-а, э; III-д
  3. С) И-а, б; II-с, д; III-э
  4. Д) И-д, б; II-с, э; III-а
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: А) И-а, б; II-с, э; III-д

Муаллиф калитига кўра тўғри жавоб — А. Норматив-ҳуқуқий ҳужжат (И) — Ўзбекистонда асосий ҳуқуқ манбаси (с) ва умуммажбурий хулқ-атвор қоидаларини ўз ичига олган расмий ҳужжат (э); юридик прецедент (II) — суднинг аниқ иш бўйича умуммажбурий қарори (а), лекин Ўзбекистонда қўлланилмайди (б); умумийлик (III) эса иккаласига ҳам хос — ҳуқуқ манбаси, шакли (д). (Диққат: калит А бандни тасдиқлайди; изоҳ ҳуқуқий мантиқ билан мослаштирилди.)

35. Ўзбекистон Республикасининг асосий ҳуқуқ соҳалари тўғри кўрсатилган жавобни аниқланг.
1) Маъмурий ҳуқуқ; 2) Экология ҳуқуқи; 3) Ер ҳуқуқи; 4) Жиноят ҳуқуқи; 5) Молия ҳуқуқи; 6) Конституциявий ҳуқуқ; 7) Оила ҳуқуқи; 8) Фуқаролик ҳуқуқи; 9) Меҳнат ҳуқуқи.
  1. А) 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
  2. Б) 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
  3. С) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
  4. Д) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9

Санаб ўтилган тўққизта соҳа — Маъмурий, Экология, Ер, Жиноят, Молия, Конституциявий, Оила, Фуқаролик ва Меҳнат ҳуқуқи — барчаси Ўзбекистон ҳуқуқ тизимининг асосий соҳалари ҳисобланади. Тўғри жавоб — 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 (ҳаммаси).

36. Қонун шахсларга нисбатан амал қилишига истисно сифатида қуйидагилардан қай бирини мисол келтириш мумкин?
  1. А) Сайлов кодекси
  2. Б) Божхона кодекси
  3. С) Банклар ва банк фаолияти тўғрисидаги қонун
  4. Д) Солиқ кодекси
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: А) Сайлов кодекси

Қонуннинг шахслар доирасида амал қилишига истисно — қонун барча шахсларга эмас, балки айрим тоифага (масалан сайловчилар, номзодлар) қаратилган ҳолат. Сайлов кодекси айнан сайлов жараёни иштирокчиларига нисбатан амал қилади, шунинг учун у шахслар доирасидаги истиснога мисол бўлади.

37. Қуйидаги маълумотларнинг якуний хулосаси (тўғри/нотўғри) келтирилган жавобни аниқланг.
И. Ҳуқуқ нормасининг асосий вазифаси – ижтимоий муносабатларни тартибга солиш.
II. Ҳуқуқ нормаси давлат томонидан муҳофаза қилинади, зарур бўлган ҳолларда давлатнинг мажбурлов кучи билан таъминланади.
III. Ҳуқуқ нормаси – бу ҳуқуқ тизимининг энг факултатив, сўнги элементи.
  1. А) И-нотўғри; II-тўғри; III-нотўғри
  2. Б) И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри
  3. С) И-нотўғри; II-тўғри; III-тўғри
  4. Д) И-тўғри; II-нотўғри; III-тўғри
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри

И — тўғри (ҳуқуқ нормасининг асосий вазифаси ижтимоий муносабатларни тартибга солиш). II — тўғри (норма давлат мажбурлов кучи билан таъминланади). III — нотўғри: ҳуқуқ нормаси тизимнинг факултатив эмас, балки дастлабки (бирламчи) элементидир. Тўғри жавоб — И-тўғри; II-тўғри; III-нотўғри.

38. Қуйидагиларни ўзаро мослаштиринг.
а) одам;
б) шахс;
с) киши.
И. Жинс нуқтайи назаридан одамнинг аёл киши ёки эркак киши эканини билдиради, бу тушунча кўпроқ ижтимоий мазмунга эга.
II. Атроф-муҳитга фаол таъсир кўрсата олиши билан бошқа тирик мавжудотлардан фарқ қилади.
III. Фалсафий, ижтимоий, ахлоқий тушунча бўлиб, у ўзида инсон моҳиятини, унинг мавжудот сифатидаги қадриятини мужассам этади.
  1. А) а-И, б-II, с-III
  2. Б) а-И, с-II, б-III
  3. С) б-И, а-II, с-III
  4. Д) с-И, а-II, б-III
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Д) с-И, а-II, б-III

Киши — жинс нуқтайи назаридан аёл ёки эркак эканини билдиради (И); Одам — атроф-муҳитга фаол таъсир кўрсатиши билан фарқ қиладиган тирик мавжудот (II); Шахс — фалсафий-ижтимоий-ахлоқий тушунча бўлиб, инсон моҳиятини мужассам этади (III). Демак с-И, а-II, б-III.

39. Қуйидаги маълумотларни таҳлил қилиб, Эйлер-Венн диаграммасига мос келадиган жавобни аниқланг
И. Ҳуқуқий одат
II. Юридик прецедент
III. Умумий хусусиятлар
а) Узоқ давр мобайнида амалда бўлиши натижасида шаклланган ва давлат томонидан умуммажбурий қоида сифатида тан олинган хулқ-атвор қоидасидир.
б) Суднинг умуммажбурий аҳамиятга эга бўлган аниқ бир иш бўйича қароридир.
с) У қабул қилингач, ўша масала бўйича умуммажбурий қоидага айланади.
д) Ҳуқуқ манбалари.
  1. А) И-а, II-д, III-б
  2. Б) И-а, II-б, с, III-д
  3. С) И-б, II-а, III-с
  4. Д) И-а, II-б, III-с
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) И-а, II-б, с, III-д

Ҳуқуқий одат (И) — узоқ амалда бўлиб шаклланган, давлат тан олган хулқ-атвор қоидаси (а). Юридик прецедент (II) — суднинг аниқ иш бўйича умуммажбурий қарори (б) бўлиб, қабул қилингач ўша масала бўйича умуммажбурий қоидага айланади (с). Умумий хусусият (III) — ҳар иккиси ҳам ҳуқуқ манбаларидир (д). Демак И-а, II-б ва с, III-д.

40. Ҳуқуқий муносабат иштирокчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятларини белгиловчи ҳуқуқ қандай ҳуқуқ дейилади?
  1. А) жиноят ҳуқуқи
  2. Б) фуқаролик ҳуқуқи
  3. С) процессуал ҳуқуқ
  4. Д) моддий ҳуқуқ
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Д) моддий ҳуқуқ

Моддий ҳуқуқ — ҳуқуқий муносабат иштирокчиларининг ҳуқуқ ва мажбуриятларини (субйектларнинг хулқ-атвори мазмунини) белгилайди. Процессуал ҳуқуқ эса бу ҳуқуқларни амалга ошириш ва ҳимоя қилиш тартибини белгилайди.

Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.