Янги алифбо Сенатдан ўтди: Ş, Ç, Ö, Ğ қачон дарсликка киради
Бу ҳафтанинг энг кўп муҳокама қилинган хабари — алифбо. Аниқлик киритамиз: қонун ҳали кучга киргани йўқ, лекин охирги босқичлардан бири ўтилди.
Қонунчилик палатаси ҳужжатни 7-июлда қабул қилган эди. 10-сентабрда Сенат уни маъқуллади ва ҳужжат Президент имзосига юборилди. Яъни ҳозирги ҳолат — «имзо кутилмоқда».
Нима ўзгариши таклиф қилинган
Ҳозирги алифбода 26 ҳарф ва 3 та ҳарф бирикмаси бор. Янги вариантда 28 ҳарф ва битта апостроф бўлади. Алмашинув шундай:
| Ҳозир | Таклиф |
|---|---|
| Ш | Ş |
| Ч | Ç |
| O' | Ö |
| G' | Ğ |
«Нг» бирикмаси эса алоҳида бирлик сифатида алифбодан чиқарилади.
Қачондан бошлаб болангизга таъсир қилади
Қонун имзоланган тақдирда биринчи қадам 2027-йилда қўйилади: ўша йили 1-синфга борадиган болалар дарслиги янги алифбода чиқади. Қолган синфлар дарсликлари 2027–2031 йилларда, одатдаги қайта нашр навбати келганда янгиланади. Яъни ҳамма дарслик бир кунда алмашмайди.
Ҳозир нима қилиш керак — ва нима қилиш шарт эмас
Агар болангиз ҳозир мактабда ўқиётган бўлса, унинг учун бу ўқув йилида ҳеч нарса ўзгармайди. Имтиҳон ҳам, дафтар ҳам, ёзув қоидаси ҳам ўша-ўша.
2027-йилда мактабга борадиган бола ота-онасига эса битта маслаҳат: ҳозирдан «Ш», «Ч» бирикмаларини алоҳида машқ қилдириб, кейин қайта ўргатишга тўғри келиши мумкин. Шошилманг — бола мактабга борганида қайси алифбо амалда бўлиши имзодан кейин аниқ бўлади.
Харажат масаласи
Дарсликларни қайта чиқариш учун алоҳида пул сўралмагани айтилган: алмаштириш ҳар йили барибир бўладиган қайта нашр сикли ичида режалаштирилган. Бу — ўзгариш 2031-йилгача чўзилишининг асосий сабаби.
Битта мисолда
Тошкентлик Нодира опанинг қизи 2027-йилнинг сентабрида 1-синфга боради. Агар қонун шу йил имзоланса, қизининг «Алифбе» китоби янги ҳарфлар билан бўлади. Катта ўғли эса ўша пайтда 6-синфда бўлади ва унинг дарсликлари навбат келгунча эскича қолади. Битта уйда икки хил ёзув бир неча йил ёнма-ён яшайди — оила шунга тайёр тургани маъқул.
Хулоса
Хабарни «алифбо ўзгарди» деб эмас, «ўзгаришга битта имзо қолди» деб тушуниш тўғрироқ. Аниқ сана ва якуний шакл имзодан кейин маълум бўлади.
