Хорижий фуқаролар Ўзбекистон олийгоҳига қандай қабул қилинади
Ғолибжон Давронов
Қисқача жавоб. Хорижий фуқаролар Ўзбекистон олийгоҳларига тест синовисиз, университет ўтказадиган суҳбат натижасига кўра қабул қилинади. Қабул фақат тўлов-контракт асосида бўлади, йилига қоида тариқасида икки марта ўтказилади. Контракт нархи маҳаллий фуқаролар учун белгиланган базавий миқдордан кам бўлиши мумкин эмас.
Қабулнинг асосий шартлари нима?
| Савол | Жавоб |
|---|---|
| Кириш имтиҳони борми | Йўқ — олийгоҳ ўтказадиган суҳбат натижасига кўра қабул қилинади |
| Грант бериладими | Йўқ — фақат тўлов-контракт асосида |
| Йилига неча марта қабул | Қоида тариқасида икки марта |
| Контракт нархи | Ўзбекистон фуқаролари учун белгиланган базавий миқдордан кам эмас |
| Нархни ким белгилайди | Олийгоҳ, бўйсунуви бўйича вазирлик билан келишилган ҳолда |
| Қандай маълумот керак | Умумий ўрта, ўрта махсус, касбий ёки касб-ҳунар таълими ёки унга тенглаштирилган |
| Ўқиш тили | Таълим дастурида назарда тутилган тилларда |
| Диплом | Белгиланган намунадаги олий маълумот тўғрисидаги ҳужжат |
Нега суҳбат, тест эмас?
Чунки ДТМ тест синови Ўзбекистон мактаб дастурига асосланган ва ўзбек, рус ёки қорақалпоқ тилида ўтказилади. Хорижий фуқаро учун бу адолатли ўлчов бўлмайди. Шунинг учун низом бошқа йўл белгилаган: олийгоҳнинг ўзи суҳбат ўтказади ва унинг натижасига кўра қарор қабул қилади.
Суҳбат тартиби ва мезонларини олийгоҳ ўзи белгилайди — бу марказлаштирилмаган жараён.
Контракт нархи қандай ҳисобланади?
Низомда аниқ чегара қўйилган: хорижий фуқароларни тўлов-контракт асосида ўқитиш қиймати тегишли бакалавриат йўналиши учун Ўзбекистон фуқароларига нисбатан белгиланган базавий тўлов-контракт миқдоридан кам бўлмаган миқдорда белгиланади.
Яъни пастки чегара бор, юқори чегара йўқ — олийгоҳ вазирлик билан келишиб нархни ўзи белгилайди. Истисно фақат Ўзбекистон Республикасининг халқаро шартномаларида бошқача тартиб кўрсатилган ҳолларда.
Йилига неча марта ҳужжат топшириш мумкин?
Хорижий фуқаролар олийгоҳлар томонидан бир ўқув йилида, қоида тариқасида, икки марта ўқишга қабул қилиниши мумкин. Бу маҳаллий абитуриентлардан жиддий фарқ: улар учун қабул йилига бир марта, июн-август ойларида.
Икки марта қабул дегани одатда кузги ва баҳорги семестр бошида деганидир — аниқ саналарни олийгоҳнинг ўзидан билиш керак.
Диплом қандай берилади?
Ўқишни муваффақиятли тугатган хорижий фуқарога белгиланган намунадаги олий маълумот тўғрисидаги тегишли ҳужжат, яъни диплом берилади. Бу маҳаллий талабалар оладиган диплом билан бир хил ҳужжат.
Ўзбекистонлик абитуриент учун бу нимани англатади?
Бир муҳим нарсани: хорижий фуқаролар грант ўринларига даъвогар эмас. Улар фақат контракт асосида қабул қилинади, демак улар сизнинг грант танловингизга қатнашмайди ва чегара балингизга таъсир қилмайди.
Контракт ўринларида эса улар иштирок этади, лекин контракт нархи улар учун камида базавий миқдорда бўлгани учун олийгоҳ учун бу қўшимча даромад манбаи ҳисобланади.
Чет элда ўқиш ёки хорижий диплом йўллари қандай?
Тескари йўналиш — ўзбекистонлик талабанинг чет элда ўқиши — бошқа қоидалар билан тартибга солинади. Хорижий ҳамкор билан қўшма дастур ҳақида алоҳида мақолада, 2027 дан бошланадиган «2+2» моделлари ҳақида эса бу ерда ёзганмиз.
Ўзбекистон олийгоҳларининг ўтиш балларини ўтиш баллари саҳифасида кўришингиз мумкин.
Манба: Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентабрдаги 578-сон қарори, 1-илова 11-боб, 81–85-бандлар (lex.uz/uz/docs/-7726569). Текширилган сана: 2026-йил 27-август.
