Ҳуқуқ йўналишига IQ тест билан кириш: Б2 сертификат шарти
Ғолибжон Давронов
Қисқача жавоб. Тошкент давлат юридик университетининг иккита халқаро йўналишига — «Рақамли ҳуқуқ» ва «Халқаро ҳуқуқ ва қиёсий ҳуқуқшунослик» — қабул оддий ДТМ тести билан эмас, IQ тест тартибида ўтказилади. Бунда танловда фақат чет тилидан камида Б2 даражадаги сертификатга эга абитуриентлар иштирок эта олади.
Бу йўналишларга қабул нимаси билан фарқ қилади?
| Шарт | Оддий йўналиш | «Рақамли ҳуқуқ» ва «Халқаро ҳуқуқ» |
|---|---|---|
| Кириш имтиҳони тури | ДТМ тест синови (5 фан, 90 савол) | IQ тест тартибида танлов |
| Ким ўтказади | Билим ва малакаларни баҳолаш агентлиги | Университет ихтисослашган хорижий ташкилотлар билан |
| Чет тили сертификати | Талаб қилинмайди | Камида Б2 даража SHART |
| Тест тили | Ўзбек, рус ёки қорақалпоқ | Ўзбек, рус ёки қорақалпоқ |
| Рўйхатдан ўтиш | Умумий тартибда | Умумий тартибда |
Фарқ иккита: имтиҳон тури ва тил сертификати. Б2 сертификат бу ерда имтиёз эмас, кириш шарти — усиз танловда умуман иштирок эта олмайсиз.
IQ тест тартиби нима дегани?
Низомда ёзилишича, танлов халқаро стандартларга мувофиқ Тошкент давлат юридик университети томонидан ихтисослашган хорижий ташкилотлар билан ҳамкорликда IQ тест тартибида ўтказилади.
Яъни бу тарих ёки она тили фанидан билим текшириш эмас — мантиқий фикрлаш, матнни тушуниш ва таҳлил қилиш қобилиятини ўлчайдиган синов. Ёдлаш орқали тайёрланиб бўлмайдиган формат.
Б2 сертификат қандай бўлиши керак?
Талаб шундай: чет тиллари бўйича камида Б2 даражадаги миллий ёки унга мос даражадаги халқаро сертификат. Яъни иккала вариант ҳам қабул қилинади — миллий сертификат ҳам, халқаро сертификат ҳам.
Миллий сертификат ва IELTS ўртасидаги фарқни таққослаш мақоласида кўриб чиққанмиз. Миллий сертификат топшириш тартиби эса йўриқномада.
Тест қайси тилда топширилади?
Абитуриентлар тест синовларини ўзбек, рус ва қорақалпоқ тилларидан бирида топширади. Яъни Б2 сертификат кириш шарти бўлса ҳам, имтиҳоннинг ўзи она тилингизда бўлади — бу муҳим тафсилот, кўпчилик буни билмайди.
Рўйхатдан ўтиш алоҳида бўладими?
Йўқ. Абитуриентларнинг рўйхатдан ўтиши умумий тартибда, яъни низомнинг 3-бобида белгиланган қоидалар бўйича амалга оширилади — ҳар йили 5-июндан 25-июнга қадар Ягона интерактив давлат хизматлари портали ва Агентлик сайти орқали.
Кимга бу йўл мос келади?
Уч шартнинг учаласи бир вақтда бўлса: чет тилини Б2 даражада биласиз, ҳуқуқ соҳасини танлагансиз ва стандарт тест форматида эмас, мантиқий масалаларда кучлироқсиз. Бундай абитуриент учун бу йўл оддий танловдан афзалроқ — рақобат доираси кескин тораяди, чунки Б2 сертификати бўлганлар сони чекланган.
Солиштириш учун: юриспруденсия йўналиши 2026 қабулида 11 та олийгоҳда 2 610 ўрин билан очилган ва грант чегараси ўртача 177,6 балл. Яъни оддий йўл билан кириш учун деярли максимал балл керак.
Йўналишларнинг аниқ балларини ўтиш баллари саҳифасида текширинг, баллингизга мос вариантларни эса «Менга мослари» топиб беради.
Манба: Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентабрдаги 578-сон қарори, 1-илова 11¹-боб, 85¹–85³-бандлар (lex.uz/uz/docs/-7726569); ўрин ва балл рақамлари — TestMakon.uz маълумотлар базаси, 2026 қабули. Текширилган сана: 2026-йил 27-август.
