Талаба ижара пули 2026: 440 минг сўм қопланади

Ижара уйда яшаб ўқиётган талаба учун ойнинг энг оғир харажати — квартира пули. Бу юкнинг бир қисмини давлат ўз зиммасига олди: давлат олий таълим муассасаларининг талабаларига ойлик ижара тўловининг бир қисми Давлат буджетидан қоплаб берилади. Тошкент шаҳрида бу ойига 440 000 сўм, қолган ҳудудларда 220 000 сўм.

Қанча пул оласиз: аниқ рақам

Қоплама миқдори базавий ҳисоблаш миқдорига (BHM) боғланган. 2026-йилда BHM — 440 000 сўм. Шундан келиб чиқиб:

Тошкент шаҳрида — БҲМнинг бир баравари, яъни 440 000 сўм ҳар ойда;
қолган барча ҳудудларда — БҲМнинг ярим баравари, яъни 220 000 сўм ҳар ойда.

Энг муҳим жиҳат: бу сумма ижара шартномангиздаги нархга боғлиқ эмас. Квартирангиз ойига 1,5 миллион сўм турадими ёки 3 миллион — Тошкентда барибир 440 000 сўм оласиз. Шартнома суммаси кам бўлса ҳам қоплама камаймайди.

Йил бўйича ҳисобласак: Тошкентда ўқиётган талаба 12 ой давомида 5 280 000 сўм, вилоятдаги талаба 2 640 000 сўм олади. Бу — бир семестрлик контракт тўловининг сезиларли қисми.

Ким бу имкониятдан фойдалана олади?

Қоплама олиш учун бир вақтнинг ўзида қуйидаги шартларга жавоб бериш керак:

сиз давлат олий таълим муассасаси талабасисиз;
таълим шакли — фақат кундузги;
сизни ётоқхона билан қамраб олишмаган — бу асосий шарт;
яшаётган уй ўзингизга ёки ота-онангизга (қонуний вакилингизга) тегишли эмас;
ота-онангиз ёки яқин қариндошингиз билан бирга яшамайсиз;
уйда ижара ҳуқуқи асосида, яъни расмий шартнома билан яшайсиз.

Грант ҳам, контракт ҳам фарқ қилмайди. Низом «давлат гранти ёки тўлов-контракт асосида таҳсил оладиган барча талабаларга» деб ёзади — тўлов шакли қопламага таъсир қилмайди.

Яъни ётоқхонада жой берилган бўлса ёки ўз уйингизда яшасангиз, қоплама берилмайди — тизим айнан уй-жойсиз қолган талабани нишонга олади.

Магистрантларга ҳам бериладими?

Ҳа — агар кундузги таълим шаклида ўқисангиз. Низомда магистратура ва бакалавриат алоҳида ажратилмаган: ҳужжат «кундузги таълим шаклида... таҳсил оладиган барча талабаларга» деб ёзади. Ўзбекистон олий таълим қонунчилигида магистрант ҳам талаба ҳисобланади, шу сабабли магистратура талабаси ҳам ариза бера олади.

Ҳал қилувчи шарт — таълим шакли. Сиртқи ёки кечки бўлимда ўқиётган бўлсангиз, босқичингиздан қатъи назар қоплама берилмайди.

Кимларга берилмайди

Низом талаблари қуйидагиларга умуман татбиқ этилмайди:

нодавлат (хусусий) олий таълим ташкилотлари талабаларига;
хорижий олий таълим ташкилотлари филиаллари талабаларига;
олий ҳарбий ва ҳарбийлаштирилган таълим муассасалари курсантларига.

Хусусий университетда ёки хорижий ОТМ филиалида ўқиётган бўлсангиз, бу давлат қопламаси сизга тегишли эмас.

Бир уйда бир неча талаба яшаса нима бўлади?

Бу — энг кўп савол туғдирадиган ҳолат. Талабалар одатда квартирани 2-3 киши бўлиб ижарага олади ва шартномани фақат биттаси имзолайди. Шундай қилинса, қолганлари қоплама ололмайди.

Қоида аниқ: битта турар жойда икки ва ундан ортиқ талаба яшаса, уларнинг барчаси ижара шартномасида қайд этилган бўлиши шарт. Ҳар бири алоҳида 440 000 (ёки 220 000) сўм олади — лекин фақат исми шартномада ёзилган бўлса.

Амалда нима қилиш керак: уй эгаси билан шартнома тузаётганда барча яшовчи талабаларни шартномага киритишни сўранг. Бу қўшимча пул талаб қилмайди, лекин ҳар бирингизга ойига 440 000 сўмни очиб беради.

Ариза қаердан юборилади?

Ариза my.gov.uz — Ягона интерактив давлат хизматлари портали орқали юборилади. Хизмат номи: «Давлат олий таълим муассасалари талабаларига ойлик ижара тўловининг бир қисмини қоплаб бериш».

my.gov.uz порталида рўйхатдан ўтинг ёки мавжуд ҳисобингизга киринг (ID-карта ёки ОнеИД орқали).
Юқоридаги хизматни очинг.
«Ариза юбориш» тугмасини босинг.
Шаклни тўлдиринг ва юборинг — аризанинг ҳолатини шу ердан кузатиб борасиз.

Хизмат бепул. Портал маълумотига кўра, алоҳида ҳужжат тўплаш ҳам талаб этилмайди — тизим керакли маълумотларни давлат базаларидан ўзи олади. Ариза бериш учун керак бўладиган ягона нарса — ижара шартномангиз тизимда рўйхатдан ўтган бўлиши.

Ижара шартномаси қаерда рўйхатдан ўтади?

Шартнома ijara.soliq.uz тизимида расмийлаштирилади. Қўлда ёзилган қоғоз ёки оғзаки келишув ҳисобга олинмайди — фақат шу тизимдаги шартнома.

Агар уй эгангиз шартномани расмийлаштиришдан бош торца, шуни ёдда тутинг: ижарадан олинган даромадни рўйхатдан ўтказиш уй эгасининг қонуний мажбурияти. Уй қидираётганингиздаёқ «шартномани ijara.soliq.uz да расмийлаштирамизми?» деган саволни биринчи бўлиб беринг — кейин ойлаб қоплама ололмай юришдан кўра шуниси осонроқ.

Ишлаб чиқилган мисол: уч талаба, битта квартира

Тошкентда уч курсдош биргаликда квартира ижарага олди. Ойлик ижара — 3 000 000 сўм, учови тенг бўлиб тўлайди: ҳар бири 1 000 000 сўм.

Биринчи ҳолат — шартномада фақат битта исм. Шартномани Азиз имзолаган, Бекзод ва Дониёр шунчаки у билан яшайди. Азиз ойига 440 000 сўм қоплама олади, Бекзод ва Дониёр — 0 сўм. Гуруҳ жами 440 000 сўм олади.

Иккинчи ҳолат — учови ҳам шартномада. Ҳар бири алоҳида 440 000 сўмдан олади: жами ойига 1 320 000 сўм. Йилига эса 15 840 000 сўм.

Икки ҳолат орасидаги фарқ — 880 000 сўм ҳар ойда, фақат шартномага иккита қўшимча исм ёзилгани учун. Ўқув йили давомида бу 8 800 000 сўмни ташкил қилади.

Вилоятда худди шу вазиятда рақамлар икки баробар кичик: ҳар бир талаба 220 000 сўм, уч киши жами ойига 660 000 сўм олади.

Ҳамма ариза берганга бериладими? — 60 фоиз қоидаси

Бу — мақоланинг энг муҳим банди ва кўпчилик билмайди. Низомга кўра, ҳар бир ОТМ ижарада яшаётган талабаларининг жами сонини ва шунинг 60 фоизини алоҳида кўрсатиб, буджет маблағи сўрайди. Яъни қоплама ижарада яшовчи талабаларнинг ҳаммасига эмас, 60 фоизига мўлжалланган.

Ариза сони квотадан ошса, ким биринчи туришини қонун белгилаб қўйган. Биринчи навбатда:

эҳтиёжманд оила фарзандлари;
ўрнак кўрсатган ва фаол талабалар.

Бунинг амалий маъноси: аризани имкон борича эрта беринг. Квота тўлгач, кечиккан ариза кейинги навбатга қолади. Эҳтиёжманд оила мақомингиз бўлса, уни тасдиқловчи маълумот базада акс этганига ишонч ҳосил қилинг.

Қўшимча йўл ҳам бор: ОТМ ўзининг буджетдан ташқари маблағи ҳисобидан қолган талабаларга ҳам қоплаб бериши мумкин. Бу мажбурият эмас, лекин университетингиз деканатидан сўраб кўришга арзийди.

Пул қачон ва қаерга келади?

Қоплама талабанинг ўз пластик картасига ўтказилади — ҳар ойнинг 15-санасига қадар. Тўловни ректор (филиал директори) буйруғи асосида ОТМ бухгалтерияси ўтказади.

Ариза тўлдираётганда карта реквизитларини диққат билан текширинг — рақамда битта хато бўлса, тўлов қайтиб кетади ва жараён қайтадан бошланади.

Энг муҳим сана қоидаси: қоплама ариза берган санадан бошлаб ҳисобланади. Яъни сентабрда ижарага кириб, аризани декабрда берсангиз, сентабр–ноябр ойлари учун пул берилмайди — ўша уч ой бутунлай йўқолади. Тошкентда бу 1 320 000 сўм демакдир.

Ариза рад этилса нима қилиш керак?

Рад жавобининг энг кўп учрайдиган сабаблари ва ечими:

Ётоқхонада жой берилган деб кўрсатилган. ОТМ маълумот базасида сиз ётоқхона рўйхатида турган бўлишингиз мумкин. Деканат ёки ётоқхона бўлимига бориб, рўйхатдан чиқарилганингизни тасдиқлатинг.
Шартнома тизимда топилмади. ijara.soliq.uz га кириб, шартнома ҳақиқатан рўйхатдан ўтганини ва сизнинг исмингиз унда борлигини текширинг.
Маълумотлар мос келмади. Исм-фамилиянинг ёзилиши (масалан «ў» ёки «о») паспорт билан бир хил эмаслиги ҳам рад жавобига сабаб бўлади.

Сабаб тузатилгач, аризани қайта юбориш мумкин. 1242 рақамига қўнғироқ қилиб ҳам аризангиз ҳолати бўйича маълумот олсангиз бўлади.

Ариза юборишдан олдин нималарни тайёрлаб қўйиш керак

ID-карта ёки ОнеИД ҳисоби (my.gov.uz га кириш учун);
ижара шартномаси рақами — ijara.soliq.uz даги;
ўз номингизга расмийлаштирилган пластик карта реквизитлари;
ишлайдиган телефон рақами — тизим тасдиқлаш кодини шу рақамга юборади.

Кўп учрайдиган хатолар

Шартномада фақат битта исм. Уч талаба яшайди, шартномада биттаси — қолган иккитаси ойига 440 000 сўмдан йўқотади.
Рўйхатдан ўтмаган шартнома. Қўлда ёзилган қоғоз ишламайди; ijara.soliq.uz даги шартнома керак.
Бошқа одам номидаги карта. Тўлов талабанинг ўз картасига ўтказилади — ота-она ёки ака-уканинг картаси бўлмайди.
Кечикиш. Қоплама ариза берган санадан бошланади — кечиккан ҳар бир ой бутунлай йўқолади. Устига 60 фоиз квотаси ҳам бор: кеч қолган ариза навбатга тушади.
Маълумотлардаги номувофиқлик. Исм-фамилия, паспорт рақами ва ОТМ маълумотлари ҳужжатлардаги билан бир хил ёзилиши керак.

Юборишдан олдинги текширув рўйхати

Аризани юборишдан олдин қуйидаги бешта саволга «ҳа» деб жавоб бера оласизми:

Мен давлат ОТМсининг кундузги бўлимида ўқийман ва менга ётоқхонадан жой берилмаган.
Яшаётган уй менга ёки ота-онамга тегишли эмас.
Ижара шартномам ijara.soliq.uz да рўйхатдан ўтган.
Шартномада менинг исм-фамилиям қайд этилган (уйда бошқа талабалар бўлса — уларники ҳам).
Карта ўз номимга расмийлаштирилган ва рақамини тўғри киритдим.

Бештасига ҳам «ҳа» бўлса — ариза ўтиши керак. Биттасида «йўқ» бўлса, аввал ўша бандни тўғриланг: рад жавобини кутиб, кейин қайтадан юборишдан кўра шуниси тезроқ.

Хулоса

Тошкентда ойига 440 000, вилоятларда 220 000 сўм — бу талаба чўнтагига ҳар ой сезиларли таъсир қиладиган реал ёрдам. Лекин у автоматик келмайди: ариза юбормасангиз, қоплама ҳам бўлмайди. Иккита амал бугуноқ қилинади — ижара шартномангизни ijara.soliq.uz да расмийлаштиринг (барча яшовчи талабалар исми билан) ва my.gov.uz орқали аризани юборинг.

Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021-йил 24-сентабрдаги 605-сон қарори билан тасдиқланган Низом — 1-банд (қамров ва истиснолар), 2-банд (кундузги таълим шакли, грант ва контракт), 4-банд (миқдор ва шартнома шарти, ВМ 2023-йил 14-август 376-сон таҳририда), 27-банд (60 фоиз), 30–31-бандлар (ариза санасидан бошлаб, 15-санагача тўлов). Ариза: my.gov.uz давлат хизмати №1310. Текширилган сана: 2026-йил 3-сентабр.

Талабага ижара пули: Тошкентда 440 минг, вилоятларда 220 минг сўм