Супер-контракт 2026/2027: энди қандай аталади, кимга берилади ва нархи неча баробар

Қисқача жавоб. "Супер-контракт" сўзи амалдаги расмий ҳужжатда умуман учрамайди — унинг ўрнига иккита механизм бор: қўшимча қабул ва табақалаштирилган тўлов-контракт. Иккаласида ҳам битта қатъий шарт бор: абитуриентнинг бали Давлат комиссияси белгилаган минимал баллдан кам бўлмаслиги керак. Қўшимча қабулда нарх балл фарқига қараб базавий контрактнинг 1,5 баробаридан 3,0 баробаригача белгиланади.

"Супер-контракт" бекор қилинганми?

Атама сифатида — ҳа, у расмий ҳужжатлардан чиқарилган. Механизм сифатида — йўқ, у сақланиб қолди, лекин қайта қурилди ва қаттиқ чегаралар қўйилди.

Амалдаги ҳужжат — Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентабрдаги 578-сон қарорининг 1-иловаси. Унга 2026-йил 28-январдаги 32-сон ва 29-январдаги 35-сон қарорлар билан ўзгартиришлар киритилган. Қуйидаги барча қоидалар айнан шу амалдаги таҳрирдан олинган.

Энг катта ўзгариш: илгари минимал баллдан паст тўплаган абитуриент ҳам пул тўлаб кириши мумкин эди. Энди бундай эмас — минимал баллдан паст балл билан ҳеч қандай контрактга, жумладан энг қимматига ҳам, қабул қилинмайди. Низомнинг 44-банди имтиёзларни қўллашда ҳам минимал ўтиш балларига қатъий амал қилинишини таъкидлайди.

Қўшимча қабул кимга тегишли?

Олий таълим ташкилоти ўзининг илмий-педагогик салоҳияти ва моддий-техник базасидан келиб чиқиб, умумий белгиланган қабул параметрларидан ташқари талаба қабул қилиши мумкин. Бу — қўшимча қабул.

Унга тушиш учун бир вақтнинг ўзида иккита шарт бажарилиши керак:

Тўпланган балл Давлат комиссияси белгилаган минимал баллдан кам бўлмаслиги
Асосий қабул чегарасига 4 баллгача етмаган бўлиши

Яъни чегарадан 5 балл орқада қолган абитуриент қўшимча қабулга умуман тушмайди. Танлов эса баллар кетма-кетлигига қатъий риоя қилинган ҳолда ўтказилади — пулнинг кўплиги навбатни ўзгартирмайди.

Нарх қандай ҳисобланади?

Бу — энг кўп сўраладиган савол. Низомнинг 73-бандида коэффициэнтлар аниқ ёзилган. Ҳисоб базавий тўлов-контракт миқдорига нисбатан олиб борилади:

Асосий қабул чегарасига етмаган балл	Контракт миқдори
1,05 баллгача	базавийнинг 1,5 баробари
1,06 — 2,05 балл	базавийнинг 2,0 баробари
2,06 — 3,05 балл	базавийнинг 2,5 баробари
3,06 — 4,05 балл	базавийнинг 3,0 баробари

Мантиқ оддий: чегарага қанчалик кўп етмаган бўлсангиз, шунчалик қиммат. Ҳар бир поғона тахминан битта баллга тўғри келади ва нархни ярим баробарга оширади.

Ҳисоб намунаси

Қуйидаги жадвал шартли — базавий контракт 10 млн сўм деб олинган. Ҳақиқий базавий миқдор ҳар бир ОТМ ва ҳар бир йўналиш учун алоҳида белгиланади, шунинг учун ўз рақамингизни шу коэффициэнтга кўпайтиринг:

Ҳолат	Балл фарқи	Коэффициэнт	Тўлов (10 млн базавийда)
Чегарага 0,8 балл етмади	1,05 гача	1,5х	15 млн сўм
Чегарага 1,9 балл етмади	1,06 — 2,05	2,0х	20 млн сўм
Чегарага 2,7 балл етмади	2,06 — 3,05	2,5х	25 млн сўм
Чегарага 3,9 балл етмади	3,06 — 4,05	3,0х	30 млн сўм

Солиштириш учун: базавий контракт 8 млн сўм бўлган йўналишда 3,0х коэффициэнт 24 млн сўмни, 14 млн сўмлик йўналишда эса 42 млн сўмни ташкил қилади. Шунинг учун қарор қабул қилишдан олдин айнан ўз йўналишингизнинг базавий миқдорини билиб олинг.

Табақалаштирилган тўлов-контракт нима?

Бу — иккинчи механизм ва у қўшимча қабулдан фарқ қилади. 74-бандга кўра, қуйидаги абитуриентларга берилади: бали минимал баллдан кам бўлмаган, белгиланган қабул параметрлари доирасида ҳамда қўшимча қабул асосида қабул қилинмаган ва ўқиш истагини билдирган абитуриентлар.

Бунда миқдорни ОТМ ректори (директори) ўзи белгилайди — биринчи ўқув йилида амалда ўрнатилган тўлов-контракт миқдорига нисбатан. Яъни бу ерда қатъий коэффициэнт жадвали йўқ, нарх ОТМга боғлиқ. Шунинг учун рақамни тўғридан-тўғри ОТМ қабул комиссиясидан сўраш керак.

50 фоиз қоидаси

Иккала механизмда ҳам буйруқ автоматик чиқмайди. Абитуриент Давлат комиссияси белгилаган муддатларда тўлов-контракт шартларининг биринчи ўқув йили учун камида 50 фоизини бажариши керак — шундан кейингина ректор буйруғи билан ўқишга қабул қилинади.

Амалда бу шуни билдиради: 3,0х коэффициэнт билан 30 млн сўмлик контрактга тушсангиз, талабаликка қабул қилиниш учун қисқа муддат ичида камида 15 млн сўм тўлашингиз керак бўлади. Бу пулни олдиндан режалаштирмаган оила учун энг оғир жойи.

Иккинчи йилдан нарх қандай бўлади?

Бу — кўпчилик билмайдиган ва энг муҳим яхши хабар. Низомнинг 75-бандига кўра, қўшимча ва табақалаштирилган тўлов-контракт асосида қабул қилинган талабалар биринчи ўқув йилини муваффақиятли тугатгандан сўнг кейинги ўқув йилидан бошлаб умумий белгиланган тартибда ўқишини давом эттиради.

Яъни оширилган нарх фақат биринчи курс учун. Иккинчи курсдан бошлаб оддий базавий контракт тўлайсиз. Бу қарорни бутунлай бошқача кўрсатади: 3,0х — бу тўрт йиллик эмас, бир йиллик юк.

Четлаштирилсам нима бўлади?

Бу ерда жиддий шарт бор. Табақалаштирилган тўлов-контракт асосида қабул қилинган талаба ўқишнинг биринчи босқичида талабалар сафидан четлаштирилса, ўқишини тиклашида табақалаштирилган тўлов-контракт миқдорининг қолган қисмини тўлаши талаб этилади.

Яъни 50 фоизини тўлаб кириб, кейин четлаштирилсангиз, қарз йўқолмайди — тикланиш учун қолган 50 фоизни ҳам ёпишингиз керак бўлади. Четлаштириш асослари ва тиклаш тартиби ҳақида батафсил: ўқишни қайта тиклаш қоидалари.

Минимал балл тўпладим, лекин тавсия этилмадим — имконият борми?

Ҳа, ва бу 2026-йил январида киритилган янги қоида (71-1-банд). Минимал балл ва ундан юқори тўплаган, бироқ талабаликка тавсия этилмаган абитуриентларга — шу жумладан рўйхатдан ўтишнинг иккинчи босқичида ОТМ ва йўналиш танламаганларга — вакант ўринлар қолган, фанлар мажмуаси ва таълим тили мос йўналишларга танловда иштирок этиш имконияти яратилади.

Муддатлар қатъий:

Натижалар эълон қилинган санадан бир ҳафта ўтгач Агентлик бундай абитуриентларни рўйхатга олади
Рўйхатдан ўтиш учун бир ҳафта муддат берилади
Танлов баллар кетма-кетлигига қатъий риоя қилинган ҳолда, вакант ўринларга базавий тўлов-контракт асосида ўтказилади

Диққат қилинг: бу ерда нарх ошмайди — базавий контракт. Яъни бу қўшимча қабулдан ҳам, табақалаштирилган контрактдан ҳам арзон йўл. Шунинг учун натижадан кейин бу ойнани ўтказиб юборманг.

Контракт тўлови қачон амалга оширилади?

Низомга кўра тўлов 15-сентабрдан ёки Давлат комиссияси белгилаган муддатдан кечиктирилмасдан тўланиши лозим. Тўлов ўз вақтида амалга оширилмаслиги четлаштириш асосларидан бири ҳисобланади.

2026/2027-ўқув йили учун базавий контракт миқдорлари сентабр ойида тасдиқланиши кутилмоқда — ўтган йили улар 22-сентабрда эълон қилинган эди. Рақамлар чиқиши билан бу саҳифани янгилаймиз.

Манбалар

Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 13-сентабрдаги 578-сон қарори — 1-илова, "Олий таълим ташкилотларининг бакалавриатига ўқишга қабул қилиш тартиби тўғрисида"ги Низом, 44, 71-1, 71-75-бандлар. Ўзгартиришлар: Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 28-январдаги 32-сон ва 2026-йил 29-январдаги 35-сон қарорлари.