Болага қўл кўтарган ўқитувчи бир йил ишлай олмайди: янги қонун
Болани тарбиялаш ва ўқитиш мажбурияти юклатилган одам — тарбиячи, ўқитувчи, тўгарак раҳбари — болага қўл кўтарса ёки уни камсица, энди бунинг учун аниқ оқибат бор.
11-сентабрда қабул қилинган 1174-сонли қонун Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексга шу қўшимчани киритди. Оқибат икки қисмдан иборат: пул жаримаси ва ишга қўйилмаслик муддати.
Қонун кимга қаратилган
Қонун лавозим номини санамайди. У болага жавобгарликни олган одамни назарда тутади — яъни болани тарбиялаш ва ўқитиш мажбурияти кимнинг зиммасида бўлса, ўша одамни.
Шу таъриф остига боғча тарбиячиси, мактаб ўқитувчиси, техникум устози ва болалар тўгарагини олиб борадиган одам киради. Муҳими — лавозими эмас, бола учун жавобгарлиги.
Биринчи оқибат: жарима
Тарбия ва таълим бериш жараёнида болага жисмоний зўравонлик қилиш, уни камситиш ёки хўрлаш жарима билан жазоланади. Миқдор базавий ҳисоблаш миқдорининг 1 бараваридан 5 бараваригача.
Базавий ҳисоблаш миқдори 1-сентабрдан 440 000 сўм бўлгани учун жарима ҳозир шундай чиқади:
| Миқдор | Ҳисоб | Сўмда |
|---|---|---|
| Энг ками | 1 баравар | 440 000 |
| Энг кўпи | 5 баравар | 2 200 000 |
Бу чора жиноят белгилари бўлмаган ҳолатлар учун. Оғирроқ ҳолатлар бошқа моддалар бўйича кўрилади.
Иккинчи оқибат: бир йил ишламаслик
Жарима ёлғиз эмас. Болаларга жисмоний ёки руҳий зўравонлик учун маъмурий жавобгарликка тортилган одамнинг бир йил давомида педагогик фаолият билан шуғулланишига йўл қўйилмайди.
Яъни бир жойда жавобгарликка тортилиб, эртасига бошқа жойга ишга кириш йўли ёпилади.
Илгари қандай эди
Илгари ишга қайтишга алоҳида тўсиқ йўқ эди. Бир жойда муаммо чиқса, одам бошқа жойда ишлашда давом этарди.
Янги қонуннинг фарқи шу: жавобгарлик фақат пул билан тугамайди.
Қайси жойларни қамрайди
Тақиқ тўрт турдаги ташкилотга қўлланади:
| Ташкилот | Оддий тилда |
|---|---|
| Мактабгача таълим | Боғча |
| Умумий ўрта ва ўрта махсус таълим | Мактаб, академик лицей |
| Профессионал таълим | Техникум, коллеж |
| Болалар учун қўшимча таълим | Тўгарак, ўқув маркази |
Охирги қаторга алоҳида эътибор беринг — болалар тўгараклари ва ўқув марказлари ҳам шу рўйхатда. Ота-она учун бу боғчадан кенгроқ қамров дегани.
Битта мисолда
Боғча тарбиячиси болани бошқа болалар олдида хўрлагани учун жавобгарликка тортилди. У жарима тўлайди — сумма 440 000 дан 2 200 000 сўмгача оралиғида белгиланади. Кейин бир йил давомида на мактабга, на тўгаракка педагог бўлиб кира олмайди. Илгари бу иккинчи қисми йўқ эди.
Қонун қачондан ишлайди
Қонун расмий эълон қилинган кундан кучга киради. Яъни кутиш муддати йўқ.
Болага зўравонлик ҳақида хабар бериш учун 1246 қисқа рақами ишлайди.
Ота-она учун битта иш қолади: болангиз борадиган жой — боғча, мактаб ёки тўгарак — шу қоида остида эканини билиб қўйиш. Мактаб ва боғчадаги бошқа янги тартиблар алоҳида ёзилган, боғча тўлови жадвали эса шу ерда.
