Аттестат ва шаҳодатномани онлайн олиш: иккита расмий йўл

Битирув ҳужжати керак бўладиган пайт одатда кутилмаганда келади: ишга ҳужжат топширасиз, ўқишга ариза берасиз ёки банк кредит учун сўрайди. Қоғоз нусха эса уйда эмас, туманда ёки умуман йўқолган бўлади.

Шу ҳолат учун иккита расмий манзил бор. Иккаласи ҳам бепул. Кириш учун давлат хизматлари учун ишлатиладиган ягона ҳисоб (ONE ID) керак бўлади.

Биринчи йўл: e-shahodatnoma.uz

Бу — Мактабгача ва мактаб таълими вазирлигининг тизими. Ундан мактаб битирув ҳужжатини рақами бўйича топиш ва ҳақиқийлигини текшириш мумкин.

Сайт тўлиқ ишлаши учун браузер керак. Телефоннинг тежамкор режимида ёки эски браузерда саҳифа «хатолик» деб очилиши мумкин — у ҳолда оддий Chrome ёки Сафариъдан киринг.

Иккинчи йўл: my.gov.uz портали

Ягона интерактив давлат хизматлари порталида ўрта таълим ҳужжати учун алоҳида саҳифа бор. Бу ердан хизмат қандай кўрсатилиши, қанча вақт олиши ва қайси ташкилот жавоб бериши ёзилган.

Порталнинг қулайлиги шунда: битта ҳисоб билан бошқа ҳужжатларингизни ҳам бир жойдан кўрасиз.

Шаҳодатнома ва аттестат — бу икки хил ҳужжат

Чалкашлик кўпинча шу ерда чиқади, аниқ ажратиб оламиз:

• Шаҳодатнома — 9-синфни тугатганда берилади. Техникум ёки академик лицейга ҳужжат топширганда шу керак бўлади.
• Аттестат — 11-синфни тугатганда берилади. Олий таълимга ҳужжат топширганда шу сўралади.

Яъни техникумга кираётган бола аттестат излаб юрмайди — унда ҳали аттестат йўқ.

Нима тайёрлаб қўясиз

Қидирув учун одатда ҳужжат серияси ва рақами, битирган йилингиз ва мактаб рақами сўралади. Бу маълумотни олдиндан ёзиб қўйган маъқул — ҳужжатни тополмасликнинг энг кўп учрайдиган сабаби рақамдаги битта хато.

Фамилия ёки исм ўзгарган бўлса (масалан турмушга чиққандан кейин), тизим эски маълумот билан қидиради. Бундай ҳолда мактаб архиви ёки туман таълим бўлимига мурожаат қилишга тўғри келади.

Ҳужжат топилмаса нима қиласиз

Эски йилларда битирганларнинг ҳужжати базага тўлиқ киритилмаган бўлиши мумкин. Бу — хато эмас, рақамлаштириш ҳали давом этяпти.

Бундай ҳолатда кетма-кетлик шундай: аввал битирган мактабингизга борасиз, у ердан архив маълумотномасини оласиз, кейин туман таълим бўлимига мурожаат қиласиз. Мактаб қайта очилган ёки ёпилган бўлса, архив туман бўлимида сақланади.

Қанча вақт олади

Электрон текширувнинг ўзи бир неча дақиқа. Вақт кетадиган жой — базада топилмаган ҳужжат билан боғлиқ мурожаат: мактаб архиви, кейин туман бўлими. Бунга бир неча кун кетиши мумкин.

Шунинг учун ҳужжат керак бўлишини олдиндан билсангиз, охирги кунга қолдирманг. Ариза топшириш муддати тугашига уч кун қолганда архивга бориш — энг кўп учрайдиган хато.

Болангиз ҳужжатини ота-она текшира оладими

Бола вояга етмаган бўлса, мурожаатни ота-она ёки қонуний вакил қилади. Кириш барибир каттанинг ҳисоби билан бўлади, чунки болада алоҳида ҳисоб бўлмаслиги мумкин.

Бу айниқса 9-синфдан кейин техникумга ҳужжат топшираётган оилалар учун қулай: шаҳодатномани ота-она уйдан туриб текшириб беради.

Қоғоз нусха барибир керакми

Кўп ташкилот энди электрон тасдиқни қабул қилади, лекин ҳаммаси эмас. Хорижга ҳужжат топшираётган бўлсангиз, у ерда одатда нотариал тасдиқланган таржима билан қоғоз нусха сўралади.

Шунинг учун режангиз хориж бўлса, электрон текширув билан чекланманг — асл нусхани олдиндан қўлга олинг.

Битта мисолда

Бухоролик Шаҳноза 2019-йилда 11-синфни битирган, аттестати уйда йўқолган. Ишга топшириш учун ҳужжат керак бўлиб қолди. У аввал электрон тизимдан қидирди ва ҳужжатини топди — иш берувчи шу тасдиқни қабул қилди. Кейин хорижий университетга ариза бераётганда улар қоғоз нусхани сўради ва Шаҳноза мактабидан архив маълумотномасини олди. Икки ҳолатда икки хил ҳужжат керак бўлди.

Олий таълим дипломи бўлса

Диплом бутунлай бошқа тизимда юритилади. У йўқолган бўлса, дубликат олиш тартиби алоҳида мақолада ёзилган.