4/33-мавзу · Йўл ҳаракати қоидалари
Пиёдаларнинг мажбуриятлари
15. Пиёдалар тротуарлардан, пиёдалар йўлкаларидан, пиёда ва велосипед йўлкаларидан, улар бўлмаганда эса йўл ёқаларидан ҳаракатланиши керак. Ҳажми катта юкларни олиб кетаётган пиёдалар, шунингдек, ногиронларнинг двигателсиз аравачасида ҳаракатланаётган шахсларнинг тротуарлар ёки пиёдалар йўлкаларидан ҳаракатланиши бошқа пиёдаларнинг ҳаракатланишига халақит бераётган бўлса, улар қатнов қисмининг четидан ҳаракатланиши мумкин. Тротуарлар, пиёдалар йўлкалари, пиёда ва велосипед йўлкалари ёки йўл ёқалари бўлмаса ёхуд улардан ҳаракатланишнинг имконияти …
Бепул бошлаш · 16 саволПиёдаларнинг мажбуриятлари
15. Пиёдалар тротуарлардан, пиёдалар йўлкаларидан, пиёда ва велосипед йўлкаларидан, улар бўлмаганда эса йўл ёқаларидан ҳаракатланиши керак. Ҳажми катта юкларни олиб кетаётган пиёдалар, шунингдек, ногиронларнинг двигателсиз аравачасида ҳаракатланаётган шахсларнинг тротуарлар ёки пиёдалар йўлкаларидан ҳаракатланиши бошқа пиёдаларнинг ҳаракатланишига халақит бераётган бўлса, улар қатнов қисмининг четидан ҳаракатланиши мумкин. Тротуарлар, пиёдалар йўлкалари, пиёда ва велосипед йўлкалари ёки йўл ёқалари бўлмаса ёхуд улардан ҳаракатланишнинг имконияти бўлмаган
15Пиёдалар тротуарлардан, пиёдалар йўлкаларидан, пиёда ва велосипед йўлкаларидан, улар бўлмаганда эса йўл ёқаларидан ҳаракатланиши керак. Ҳажми катта юкларни олиб кетаётган пиёдалар, шунингдек, ногиронларнинг двигателсиз аравачасида ҳаракатланаётган шахсларнинг тротуарлар ёки пиёдалар йўлкаларидан ҳаракатланиши бошқа пиёдаларнинг ҳаракатланишига халақит бераётган бўлса, улар қатнов қисмининг четидан ҳаракатланиши мумкин. Тротуарлар, пиёдалар йўлкалари, пиёда ва велосипед йўлкалари ёки йўл ёқалари бўлмаса ёхуд улардан ҳаракатланишнинг имконияти бўлмаган ҳолларда, пиёдалар велосипед йўлкасидан ёки қатнов қисмининг четидан (ажратувчи минтақа бор йўлларда қатнов қисмининг ташқи четидан) бир қатор бўлиб ҳаракатланишлари мумкин. Қатнов қисми четида ҳаракатланаётган пиёдалар транспорт воситаларининг ҳаракатланишига қарама-қарши йўналишда юришлари керак. Ногиронларнинг двигателсиз аравачасида ҳаракатланаётган, мотоцикл, электромотоцикл, мопед, скутер, велосипед ва индивидуал ҳаракатланиш воситаларини етаклаб кетаётган шахслар эса бундай ҳолларда транспорт воситаларининг ҳаракатланиш йўналиши бўйлаб юришлари керак. Пиёдалар йўлкасида, тротуарда, йўл ёқасида пиёдаларнинг ҳаракатланишига халақит берадиган қурилма ва тўсиқлар ўрнатиш тақиқланади.
16Пиёдаларнинг ташкилий жамланмасига йўлнинг қатнов қисмида бир қаторда тўрт кишидан ортиқ бўлмасдан, фақат транспорт воситаларининг ҳаракат йўналиши бўйлаб ўнг томондан ҳаракатланишга рухсат этилади. Жамланманинг олди ва орқасида чап томондан қизил байроқча, сутканинг қоронғи вақтида ёки етарлича кўринмаслик шароитида эса олдинда оқ, орқада қизил рангли чироқ кўтарган кузатувчилар бўлиши шарт. Болалар гуруҳини тротуарлар ва пиёдалар йўлкаларидангина, улар бўлмаганда эса йўл ёқасидан фақат сутканинг ёруғ вақтида ва катта ёшдагилар кузатувида олиб юришга рухсат этилади.
17Пиёдалар йўлнинг қатнов қисмини пиёдалар ўтиш жойларидан, шунингдек, ер ости ва ер усти ўтиш жойларидан, улар бўлмаганда эса чорраҳаларда тротуар чизиқлари ёки йўл ёқаси бўйлаб кесиб ўтишлари керак. Пиёдаларга кўринадиган оралиқда ўтиш жойи ёки чорраҳа бўлмаса, ажратувчи минтақасиз ва тўсиқсиз йўллардан йўлнинг икки томони яхши кўринадиган жойидан, қатнов қисмининг четига нисбатан тўғри бурчак остида кесиб ўтиш рухсат этилади.
18Йўл ҳаракати тартибга солинган жойларда пиёдалар тартибга солувчининг ёки пиёдалар светофорининг, улар бўлмаганда эса транспорт светофорининг ишораларига амал қилишлари керак.
19Тартибга солинмайдиган пиёдалар ўтиш жойларида, пиёдалар яқинлашаётган транспорт воситаларигача бўлган масофани ва уларнинг тезлигини чамалаб кўриб, ўтиш ўзлари учун хавфсиз эканлигига ишонч ҳосил қилганларидан сўнг қатнов қисми (трамвай бекати)га чиқишлари рухсат этилади. Шунингдек, пиёдалар йўлни пиёдалар ўтиш жойларидан ташқарида кесиб ўтишда транспорт воситаларининг ҳаракатланишига халақит бермасликлари, яқинлашаётган транспорт воситаларининг йўқлигига ишонч ҳосил қилмасдан туриб, кўринишни чекловчи тўхтаб турган транспорт воситаси ёки бошқа бирор тўсиқ панасидан чиқмасликлари керак. Йўлнинг қатнов қисмида, шунингдек, пиёдалар ўтиш жойларида ҳаракатланаётган пиёдаларга телефондан фойдаланиш, теле, видео маҳсулотларни кўриш, радио-аудио маҳсулотларни эшитиш, китоб ёки даврий матбуот ўқиш, ҳамда эътиборни чалғитадиган бошқа электрон воситалардан фойдаланиш тақиқланади. Пиёдалар тўхтаб турган автобус ва троллейбуснинг орқа томонидан, трамвайнинг эса олди томонидан йўлни кесиб ўтишлари шарт.
20Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ бўлмаса, йўлнинг қатнов қисми (трамвай йўллари)га чиққан пиёдалар ушланиб қолмасликлари ва тўхтамасликлари керак. Ўтишга улгурмаган пиёдалар хавфсизлик оролчасида, агарда у бўлмаса қарама-қарши йўналишдаги транспорт оқимларини ажратувчи чизиқда тўхташлари лозим. Кейинги ҳаракатланиш хавфсиз эканлигига ишонч ҳосил қилгандан сўнг ва светофор ёки тартибга солувчининг ишораларини ҳисобга олган ҳолда ўтишни давом этишлари мумкин.
21Тезкор ва махсус хизматларнинг кўк ёки қизил ёхуд кўк ва қизил рангли ялт-ялт этувчи маёқчалар ва махсус товушли ишораси ёқилган транспорт воситалари яқинлашиб келаётган бўлса, пиёдалар қатнов қисмидан ўтмасликлари, унда ҳаракатланаётганлари эса, ушбу транспорт воситаларига йўл беришлари ва зудлик билан қатнов қисмини бўшатишлари керак.
22Йўналишли транспорт воситаларини фақат қатнов қисмидан баланд жойлашган кутиш майдончаларида, улар бўлмаганда эса, тротуар ёки йўл ёқасида кутишлари керак. Қатнов қисмидан баланд жойлашган майдончалар билан жиҳозланмаган бекатларда йўналишли транспорт воситалари тўлиқ тўхтагандан сўнг унга чиқиш учун қатнов қисмига чиқишга рухсат этилади. Ундан тушгандан кейин ушланиб қолмасдан қатнов қисмини бўшатишлари шарт. Қатнов қисми бўйлаб бекатларга бораётган ёки ундан қайтаётган пиёдалар ушбу Қоидаларнинг 18 — 21-бандлари талабларига амал қилишлари керак.
Намуна саволлар ва таҳлил
1-савол · 🟡 Ўрта
Пиёдаларга йўлни пиёдалар ўтиш жойидан ташқарида кесиб ўтишга рухсат этиладими?
- Рухсат этилади
- Йўлнинг қатнов қисми четига нисбатан тўғри бурчак остида, унинг иккала томони яхши кўриниб турадиган, кўриниш масофасида ўтиш жойи ёки чорраҳа бўлмаса, ажратувчи бўлаксиз ва тўсиқсиз йўлларда кесиб ўтишга рухсат этилади
- Тақиқланади
ЙҲҚ 4-боби, 17-бандига асосан:
Пиёдалар йўлнинг қатнов қисмини одатда пиёдалар ўтиш жойидан ёки ер ости ва ер усти ўтиш жойларидан кесиб ўтиши керак.
Улар бўлмаган ҳолларда эса чорраҳаларда тротуар чизиқлари ёки йўл ёқаси бўйлаб кесиб ўтиши лозим.
Аммо агар кўринадиган оралиқда ўтиш жойи ёки чорраҳа бўлмаса, ажратувчи бўлаксиз ва тўсиқсиз йўлларда, йўлнинг иккала томони яхши кўринадиган жойдан, қатнов қисмининг четига нисбатан тўғри бурчак остида кесиб ўтишга рухсат этилади.
❗ Эътибор беринг:
- Пиёдалар фақат хавфсизлик таъминланган жойдан, яхши кўриниш мавжуд бўлса йўлни ўтиши мумкин.
- Ажратувчи бўлак ёки тўсиқ бўлган йўлларда бундай ўтишга рухсат берилмайди.
- Шунингдек, чорраҳа ёки пиёдалар ўтиш жойи яқин бўлса, фақат улардан фойдаланиш шарт.
✅ Тўғри жавоб:
"Йўлнинг қатнов қисми четига нисбатан тўғри бурчак остида, унинг иккала томони яхши кўриниб турадиган, кўриниш масофасида ўтиш жойи ёки чорраҳа бўлмаса, ажратувчи бўлаксиз ва тўсиқсиз йўлларда кесиб ўтишга рухсат этилади"
Пиёдалар йўлнинг қатнов қисмини одатда пиёдалар ўтиш жойидан ёки ер ости ва ер усти ўтиш жойларидан кесиб ўтиши керак.
Улар бўлмаган ҳолларда эса чорраҳаларда тротуар чизиқлари ёки йўл ёқаси бўйлаб кесиб ўтиши лозим.
Аммо агар кўринадиган оралиқда ўтиш жойи ёки чорраҳа бўлмаса, ажратувчи бўлаксиз ва тўсиқсиз йўлларда, йўлнинг иккала томони яхши кўринадиган жойдан, қатнов қисмининг четига нисбатан тўғри бурчак остида кесиб ўтишга рухсат этилади.
❗ Эътибор беринг:
- Пиёдалар фақат хавфсизлик таъминланган жойдан, яхши кўриниш мавжуд бўлса йўлни ўтиши мумкин.
- Ажратувчи бўлак ёки тўсиқ бўлган йўлларда бундай ўтишга рухсат берилмайди.
- Шунингдек, чорраҳа ёки пиёдалар ўтиш жойи яқин бўлса, фақат улардан фойдаланиш шарт.
✅ Тўғри жавоб:
"Йўлнинг қатнов қисми четига нисбатан тўғри бурчак остида, унинг иккала томони яхши кўриниб турадиган, кўриниш масофасида ўтиш жойи ёки чорраҳа бўлмаса, ажратувчи бўлаксиз ва тўсиқсиз йўлларда кесиб ўтишга рухсат этилади"
2-савол · 🟡 Ўрта
Жиҳозланган бекатлари бўлмаган трамвай тўхташ жойларида унга чиқиш учун қачон қатнов қисмига чиқишга рухсат этилади?
- Трамвай яқинлашиб келганда
- Трамвай тўла тўхтагандан сўнг
- Ҳар қандай ҳолда
- Агар қатнов қисмида транспорт воситалари йўқ бўлса, трамвай яқинлашиб келганда
ЙҲҚ 4-боби, 22-бандига асосан:
Йўналишли транспорт воситаларини фақат қатнов қисмидан баланд жойлашган кутиш майдончаларида кутиш керак. Агар бундай майдончалар бўлмаса — тротуар ёки йўл ёқасида кутиш лозим.
Қатнов қисмидан баланд жойлашган майдончалар билан жиҳозланмаган бекатларда йўналишли транспорт воситаси тўлиқ тўхтагандан сўнг унга чиқиш учун қатнов қисмига чиқишга рухсат этилади.
Унга чиққандан сўнг йўловчилар ушланиб қолмасдан қатнов қисмини бўшатишлари шарт.
❗ Эътибор беринг:
- Трамвай ёки бошқа йўналишли транспорт воситаси яқинлашиб келаётганда қатнов қисмига чиқиш мумкин эмас.
- Фақатгина транспорт тўлиқ тўхтаганидан кейин қатнов қисмига чиқиш рухсат этилади.
✅ Тўғри жавоб:
"Трамвай тўла тўхтагандан сўнг"
Йўналишли транспорт воситаларини фақат қатнов қисмидан баланд жойлашган кутиш майдончаларида кутиш керак. Агар бундай майдончалар бўлмаса — тротуар ёки йўл ёқасида кутиш лозим.
Қатнов қисмидан баланд жойлашган майдончалар билан жиҳозланмаган бекатларда йўналишли транспорт воситаси тўлиқ тўхтагандан сўнг унга чиқиш учун қатнов қисмига чиқишга рухсат этилади.
Унга чиққандан сўнг йўловчилар ушланиб қолмасдан қатнов қисмини бўшатишлари шарт.
❗ Эътибор беринг:
- Трамвай ёки бошқа йўналишли транспорт воситаси яқинлашиб келаётганда қатнов қисмига чиқиш мумкин эмас.
- Фақатгина транспорт тўлиқ тўхтаганидан кейин қатнов қисмига чиқиш рухсат этилади.
✅ Тўғри жавоб:
"Трамвай тўла тўхтагандан сўнг"
3-савол · 🟡 Ўрта
Пиёдалар ўтиш жойи бўлмаганда пиёдаларга йўл қатнов қисмининг қайси жойидан кесиб ўтишга рухсат этилади?
- Чорраҳаларда тротуарлар ёки йўл ёқаси чизиқлари бўйлаб
- Қатнов қисмининг чеккасидан тўғри бурчак бўйлаб, ҳар икки томон яхши кўринадиган жойлардан
- Барча санаб ўтилган жойлардан
ЙҲҚ 4-боби, 17-бандига асосан:
Пиёдалар йўлнинг қатнов қисмини пиёдалар ўтиш жойларидан, шунингдек, ер ости ва ер усти ўтиш жойларидан кесиб ўтишлари керак.
Улар бўлмаганда эса:
- Чорраҳаларда тротуар чизиқлари ёки йўл ёқаси бўйлаб;
- Кўринадиган оралиқда ўтиш жойи ёки чорраҳа бўлмаса, ажратувчи минтақасиз ва тўсиқсиз йўллардан, йўлнинг икки томони яхши кўринадиган жойидан, қатнов қисмининг четига нисбатан тўғри бурчак остида кесиб ўтиш рухсат этилади.
❗ Эътибор беринг:
- Пиёдалар фақат хавфсиз жойлардан йўлни кесиб ўтиши керак.
- Ҳайдовчилар бундай жойларда ҳам пиёдаларга эҳтиёткорлик билан йўл беришлари лозим.
✅ Тўғри жавоб:
"Барча санаб ўтилган жойлардан"
Пиёдалар йўлнинг қатнов қисмини пиёдалар ўтиш жойларидан, шунингдек, ер ости ва ер усти ўтиш жойларидан кесиб ўтишлари керак.
Улар бўлмаганда эса:
- Чорраҳаларда тротуар чизиқлари ёки йўл ёқаси бўйлаб;
- Кўринадиган оралиқда ўтиш жойи ёки чорраҳа бўлмаса, ажратувчи минтақасиз ва тўсиқсиз йўллардан, йўлнинг икки томони яхши кўринадиган жойидан, қатнов қисмининг четига нисбатан тўғри бурчак остида кесиб ўтиш рухсат этилади.
❗ Эътибор беринг:
- Пиёдалар фақат хавфсиз жойлардан йўлни кесиб ўтиши керак.
- Ҳайдовчилар бундай жойларда ҳам пиёдаларга эҳтиёткорлик билан йўл беришлари лозим.
✅ Тўғри жавоб:
"Барча санаб ўтилган жойлардан"
4-савол · 🟡 Ўрта
Бурилишда ҳаракат қилганда автопоезднинг тиркамаси силжийдими?
- Бурилиш марказидан бошқа томонга силжийди
- Силжимайди
- Бурилиш марказига силжийди
ЙҲҚ қоида ва изоҳлар асосида:
Автопоезд билан бурилишни амалга оширганда тиркама қисми доимо бурилиш маркази томон силжийди.
Шу сабабли бурилиш вақтида ён оралиқ масофани каттароқ олиш талаб этилади.
❗ Эътибор беринг:
- Тиркаманинг орқа ғилдираклари ичкарига яқинлашади, яъни ташқи радиус бўйича ҳаракатланмайди.
- Ҳайдовчи ён томондаги транспорт воситалари ва пиёдаларга хавф туғдирмаслик учун бурилиш радиусини ҳисобга олиши керак.
- Бу ҳодиса "орқа ғилдиракларнинг из қолдириш бурчаги" билан боғлиқ бўлиб, узун транспорт воситаларида сезиларлироқ бўлади.
✅ Тўғри жавоб:
"Бурилиш марказига силжийди"
Автопоезд билан бурилишни амалга оширганда тиркама қисми доимо бурилиш маркази томон силжийди.
Шу сабабли бурилиш вақтида ён оралиқ масофани каттароқ олиш талаб этилади.
❗ Эътибор беринг:
- Тиркаманинг орқа ғилдираклари ичкарига яқинлашади, яъни ташқи радиус бўйича ҳаракатланмайди.
- Ҳайдовчи ён томондаги транспорт воситалари ва пиёдаларга хавф туғдирмаслик учун бурилиш радиусини ҳисобга олиши керак.
- Бу ҳодиса "орқа ғилдиракларнинг из қолдириш бурчаги" билан боғлиқ бўлиб, узун транспорт воситаларида сезиларлироқ бўлади.
✅ Тўғри жавоб:
"Бурилиш марказига силжийди"
5-савол · 🟡 Ўрта
Пиёда ялт-ялт этувчи маёқча ва махсус товушли ишораларни ёқиб келаётган транспорт воситаси яқинлашиб қолганда қандай йўл тутиши керак?
- Мумкин қадар тезроқ қатнов қисмидан ўтиб олиши
- Қатнов қисмидан ўтмаслиги
- Агар пиёдалар ўтиш жойида бўлса, қатнов қисмидан ўтиши
ЙҲҚ 4-боби, 21-бандига асосан:
Тезкор ва махсус хизматларнинг кўк ёки қизил ёхуд кўк ва қизил рангли ялт-ялт этувчи маёқчалари ва махсус товушли ишоралари ёқилган транспорт воситалари яқинлашиб келаётган бўлса, пиёдалар қатнов қисмидан ўтмасликлари, унда ҳаракатланаётганлари эса бундай транспорт воситаларига йўл беришлари ва зудлик билан қатнов қисмини бўшатишлари керак.
❗ Эътибор беринг:
- Пиёда бундай вақтда қатнов қисмидан ўтишга уринмаслиги шарт.
- Агар аллақачон қатнов қисмида бўлса, иложи борича тезда уни бўшатиши лозим.
- Бу қоиданинг асосий мақсади – тезкор ва махсус хизматларга тезкор ўтиш имкониятини яратиш.
✅ Тўғри жавоб:
"Қатнов қисмидан ўтмаслиги"
Тезкор ва махсус хизматларнинг кўк ёки қизил ёхуд кўк ва қизил рангли ялт-ялт этувчи маёқчалари ва махсус товушли ишоралари ёқилган транспорт воситалари яқинлашиб келаётган бўлса, пиёдалар қатнов қисмидан ўтмасликлари, унда ҳаракатланаётганлари эса бундай транспорт воситаларига йўл беришлари ва зудлик билан қатнов қисмини бўшатишлари керак.
❗ Эътибор беринг:
- Пиёда бундай вақтда қатнов қисмидан ўтишга уринмаслиги шарт.
- Агар аллақачон қатнов қисмида бўлса, иложи борича тезда уни бўшатиши лозим.
- Бу қоиданинг асосий мақсади – тезкор ва махсус хизматларга тезкор ўтиш имкониятини яратиш.
✅ Тўғри жавоб:
"Қатнов қисмидан ўтмаслиги"
Бу мавзуда яна 11 та савол бор — машқ режимида ҳар бирига таҳлил ва қонуний асос берилади.
Бепул бошлаш