8/33-мавзу · Йўл ҳаракати қоидалари
Огоҳлантирувчи ва авария (хавф-хатар) ишоралари
44. Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади: бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар; тўхташ фара чироғи; товушли ишоралар; фара чироқларининг ёқиб ўчирилиши; сутканинг ёруғ вақтида яқинни ёритувчи фара чироқларини ёқилиши. 45. Ҳайдовчи ҳаракатланишни бошлашдан, қайта тизилишдан, бурилиш (қайрилиб олиш)дан ва тўхташдан олдин тегишли йўналишни кўрсатувчи ёруғлик ишораларини ёқиши, улар бўлмаганда ёки ишламаганда қўл билан ишоралар бериши шарт. Чапга бурилиш …
Бепул бошлаш · 30 саволОгоҳлантирувчи ва авария (хавф-хатар) ишоралари
44. Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади: бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар; тўхташ фара чироғи; товушли ишоралар; фара чироқларининг ёқиб ўчирилиши; сутканинг ёруғ вақтида яқинни ёритувчи фара чироқларини ёқилиши. 45. Ҳайдовчи ҳаракатланишни бошлашдан, қайта тизилишдан, бурилиш (қайрилиб олиш)дан ва тўхташдан олдин тегишли йўналишни кўрсатувчи ёруғлик ишораларини ёқиши, улар бўлмаганда ёки ишламаганда қўл билан ишоралар бериши шарт. Чапга бурилиш (қайрилиб олиш)ни билдирувчи ишорага
44Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади: бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар; тўхташ фара чироғи; товушли ишоралар; фара чироқларининг ёқиб ўчирилиши; сутканинг ёруғ вақтида яқинни ёритувчи фара чироқларини ёқилиши.
45Ҳайдовчи ҳаракатланишни бошлашдан, қайта тизилишдан, бурилиш (қайрилиб олиш)дан ва тўхташдан олдин тегишли йўналишни кўрсатувчи ёруғлик ишораларини ёқиши, улар бўлмаганда ёки ишламаганда қўл билан ишоралар бериши шарт. Чапга бурилиш (қайрилиб олиш)ни билдирувчи ишорага чап қўлни ёнга узатиш ёки ўнг қўлни тирсакдан тўғри бурчак остида букиб, юқорига кўтариш мос келади. Ўнгга бурилиш (қайрилиб олиш)ни билдирувчи ишорага ўнг қўлни ёнга узатиш ёки чап қўлни тирсакдан тўғри бурчак остида букиб, юқорига кўтариш мос келади. Тўхташ ишораси чап ёки ўнг қўлни юқорига кўтариб берилади.
46Бурилиш кўрсаткичи ёки қўл билан берилаётган ишора манёврни бажаришдан олдинроқ берилиши ва уни тугаллагач, дарҳол тўхтатилиши керак (қўл билан берилаётган ишорани манёврни бевосита бажаришдан олдин тугаллаш мумкин). Бериладиган ишоралар йўл ҳаракатининг бошқа иштирокчиларини чалғитмаслиги керак. Огоҳлантирувчи ишора бериш ҳайдовчига олдин ўтиш ҳуқуқини бермайди ва уни зарурий эҳтиёт чораларини кўриш масъулиятидан озод этмайди.
47Ҳайдовчи ҳаракат йўналишини ўзгартириш ҳақидаги огоҳлантирувчи ишорани беришдан олдин орқадан келаётган, уни қувиб ўтишни ёки ўзиб кетишни бошлаган ва бошқа ҳаракат иштирокчиларига халақит бермаётганлигига ишонч ҳосил қилиши керак.
48Товушли ишоралар фақат қуйидаги ҳолларда қўлланилиши мумкин: аҳоли пунктларидан ташқарида бошқа ҳайдовчиларни қувиб ўтиш ҳақида огоҳлантириш учун; зарур бўлган ҳолларда йўл-транспорт ҳодисасининг олдини олиш учун. Юқорида кўрсатилган ҳоллардан ташқари товушли ишоралардан фойдаланиш тақиқланади.
49Қувиб ўтиш ҳақида товушли ишора ўрнига ёки у билан бирга фара чироқларини ёқиб-ўчириб, огоҳлантириш ишорасини ҳам бериш мумкин.
50Бурилишни кўрсатувчи барча ёруғлик ишораларининг бир вақтда милтиллаши авария (хавф-хатар) ишораси ҳисобланади. Авария ишораси қуйидаги ҳолларда ёқилиши керак: йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлганда; тўхташ тақиқланган жойларда мажбурий тўхтаганда; фара чироқлари ёруғлиги ҳайдовчининг кўзини қамаштирганда; шатакка олишда (шатакка олинган механик транспорт воситасида); "Болаларни ташиш" таниқлик белгиларига эга бўлган транспорт воситасига болалар чиқаётганда ва ундан тушаётганда. Транспорт воситаси хавф туғдириши мумкин бўлган бошқа ҳолларда ҳам ҳайдовчи йўл ҳаракати иштирокчиларини огоҳлантириш мақсадида авария ишорасини ёқиши керак.
51Транспорт воситаси тўсатдан тўхтаб қолганда, зудлик билан авария ёруғлик ишорасини ёқиш, агар у ишламаса, авария сабабли тўхташ белгисини дарҳол ўрнатиш керак. Авария сабабли тўхташ белгиси қуйидаги ҳолларда қўлланилади: йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлганда; тўхташ тақиқланган жойларда ва кўриниши чекланган жойларда мажбурий тўхтаганда; Ушбу белги бошқа ҳайдовчиларни хавфли вазият ҳақида ўз вақтида огоҳлантириш имконини берадиган масофада ўрнатилиши керак. Бу масофа аҳоли пунктларида транспорт воситасидан 15 метр, аҳоли пунктларидан ташқаридаги жойларда эса 30 метрдан кам бўлмаслиги керак.
52Шатакка олинган механик транспорт воситасида авария ёруғлик ишоралари бўлмаса ёки улар ишламаса, унинг орқа қисмига авария сабабли тўхташ белгиси ўрнатилиши керак.
Намуна саволлар ва таҳлил
1-савол · 🟢 Осон
Кундузги вақтда яқинни ёритувчи фара чироғини ёқиш огоҳлантириш ишораси бўладими?
- Бўлади
- Бўлмайди
ЙҲҚ тегишли бўлим, 44-бандига асосан:
Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади:
- Бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар;
- Тўхташ фара чироғи;
- Товушли ишоралар;
- Фара чироқларининг ёқиб-ўчирилиши;
- Сутканинг ёруғ вақтида яқинни ёритувчи фара чироқларини ёқиш.
❗ Эътибор беринг:
- Кундуз куни яқинни ёритувчи фара чироқларини ёқиш ҳам огоҳлантириш сигнали сифатида қўлланилади.
- Бу, айниқса, бошқа транспорт воситаларининг эътиборини жалб қилиш учун қўлланади.
✅ Тўғри жавоб:
"Бўлади"
Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади:
- Бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар;
- Тўхташ фара чироғи;
- Товушли ишоралар;
- Фара чироқларининг ёқиб-ўчирилиши;
- Сутканинг ёруғ вақтида яқинни ёритувчи фара чироқларини ёқиш.
❗ Эътибор беринг:
- Кундуз куни яқинни ёритувчи фара чироқларини ёқиш ҳам огоҳлантириш сигнали сифатида қўлланилади.
- Бу, айниқса, бошқа транспорт воситаларининг эътиборини жалб қилиш учун қўлланади.
✅ Тўғри жавоб:
"Бўлади"
2-савол · 🟡 Ўрта
Қайси ишоралар огоҳлантирувчи ҳисобланади?
- Бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар
- Товушли ишоралар
- Фара чироқларини ёқиб-ўчирилиши ва кундузги вақтда яқинни ёритувчи фара чироғининг ёқилиши
- Санаб ўтилган барча ишоралар
ЙҲҚ тегишли бўлим, 44-бандига асосан:
Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади:
- Бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар;
- Тўхташ фара чироғи;
- Товушли ишоралар;
- Фара чироқларининг ёқиб-ўчирилиши;
- Сутканинг ёруғ вақтида яқинни ёритувчи фара чироқларининг ёқилиши.
❗ Эътибор беринг:
- Бу ишоралар ҳайдовчи бошқа йўл ҳаракати иштирокчиларига ўз ниятини ёки мавжуд хавфни билдириши учун қўлланилади.
- Уларнинг барчаси огоҳлантириш вазифасини бажаради ва қоидаларга кўра рухсат этилган.
✅ Тўғри жавоб:
"Санаб ўтилган барча ишоралар"
Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади:
- Бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар;
- Тўхташ фара чироғи;
- Товушли ишоралар;
- Фара чироқларининг ёқиб-ўчирилиши;
- Сутканинг ёруғ вақтида яқинни ёритувчи фара чироқларининг ёқилиши.
❗ Эътибор беринг:
- Бу ишоралар ҳайдовчи бошқа йўл ҳаракати иштирокчиларига ўз ниятини ёки мавжуд хавфни билдириши учун қўлланилади.
- Уларнинг барчаси огоҳлантириш вазифасини бажаради ва қоидаларга кўра рухсат этилган.
✅ Тўғри жавоб:
"Санаб ўтилган барча ишоралар"
3-савол · 🟡 Ўрта
Огоҳлантириш ишорасини бериш ҳайдовчига биринчи ҳаракатланиш ҳуқуқини берадими?
- Бермайди
- Манёврни тугатиш вақтида беради
- Манёврни бошлаш вақтида беради
- Ҳамма ҳолларда беради
ЙҲҚ тегишли бўлим, 46-бандига асосан:
Бурилиш кўрсаткичи ёки қўл билан бериладиган ишора манёврни бажаришдан олдин берилиши ва манёвр тугаллангач дарҳол ўчирилиши керак.
Огоҳлантирувчи ишора йўл ҳаракатининг бошқа иштирокчиларини чалғитмаслиги зарур.
Энг муҳими — огоҳлантирувчи ишора ҳайдовчига биринчи ўтиш ҳуқуқини бермайди ва уни эҳтиёт чораларини кўриш мажбуриятидан озод қилмайди.
❗ Эътибор беринг:
- Огоҳлантириш ишораси — фақат бошқа қатнашчиларга ҳайдовчининг ниятини билдиради.
- Бу ишора устуворлик бермайди.
- Шунинг учун ҳар доим йўл вазиятига қараб эҳтиёткорлик билан манёвр бажарилиши шарт.
✅ Тўғри жавоб:
"Бермайди"
Бурилиш кўрсаткичи ёки қўл билан бериладиган ишора манёврни бажаришдан олдин берилиши ва манёвр тугаллангач дарҳол ўчирилиши керак.
Огоҳлантирувчи ишора йўл ҳаракатининг бошқа иштирокчиларини чалғитмаслиги зарур.
Энг муҳими — огоҳлантирувчи ишора ҳайдовчига биринчи ўтиш ҳуқуқини бермайди ва уни эҳтиёт чораларини кўриш мажбуриятидан озод қилмайди.
❗ Эътибор беринг:
- Огоҳлантириш ишораси — фақат бошқа қатнашчиларга ҳайдовчининг ниятини билдиради.
- Бу ишора устуворлик бермайди.
- Шунинг учун ҳар доим йўл вазиятига қараб эҳтиёткорлик билан манёвр бажарилиши шарт.
✅ Тўғри жавоб:
"Бермайди"
4-савол · 🟢 Осон
Ҳайдовчи аҳоли пунктларидан ташқаридаги йўлда қувиб ўтилаётган ҳайдовчининг эътиборини жалб этиш учун фара чироқларини ўчириб ёқиш ва товуш ишораси беришни қўллаб тўғри қилдими?
- Нотўғри
- Тўғри
ЙҲҚ тегишли бўлим, 48-бандига асосан:
Товушли ишоралар фақат қуйидаги ҳолларда қўлланилиши мумкин:
- Аҳоли пунктларидан ташқарида бошқа ҳайдовчиларни қувиб ўтиш ҳақида огоҳлантириш учун;
- Зарур ҳолларда йўл-транспорт ҳодисасининг олдини олиш учун.
Юқорида кўрсатилганлардан ташқари товушли ишоралардан фойдаланиш тақиқланади.
❗ Эътибор беринг:
- Аҳоли пунктидан ташқарида қувиб ўтаётганда товуш сигнали бериш қонуний ва тўғри ҳисобланади.
- Бундан ташқари, ҳайдовчи қувиб ўтилаётган транспорт воситаси эътиборини жалб этиш учун фара чироқларини ўчириб-ёқиши ҳам мумкин.
- Бу — хавфсизликни ошириш ва ўз ниятини аниқ ифодалаш учун қўлланадиган сигнал.
✅ Тўғри жавоб:
"Тўғри"
Товушли ишоралар фақат қуйидаги ҳолларда қўлланилиши мумкин:
- Аҳоли пунктларидан ташқарида бошқа ҳайдовчиларни қувиб ўтиш ҳақида огоҳлантириш учун;
- Зарур ҳолларда йўл-транспорт ҳодисасининг олдини олиш учун.
Юқорида кўрсатилганлардан ташқари товушли ишоралардан фойдаланиш тақиқланади.
❗ Эътибор беринг:
- Аҳоли пунктидан ташқарида қувиб ўтаётганда товуш сигнали бериш қонуний ва тўғри ҳисобланади.
- Бундан ташқари, ҳайдовчи қувиб ўтилаётган транспорт воситаси эътиборини жалб этиш учун фара чироқларини ўчириб-ёқиши ҳам мумкин.
- Бу — хавфсизликни ошириш ва ўз ниятини аниқ ифодалаш учун қўлланадиган сигнал.
✅ Тўғри жавоб:
"Тўғри"
5-савол · 🟡 Ўрта
Қувиб ўтишда фараларнинг узоқни ёритувчи чироқларидан огоҳлантирувчи ишора сифатида фойдаланиш мумкинми?
- Ҳамма ҳолда мумкин
- Мумкин, агар бу бошқа ҳайдовчиларнинг кўзини қамаштирмаса, шу жумладан, орқани кўриш кўзгуси орқали ҳам
- Мумкин эмас
- Аҳоли пунктидан ташқаридаги йўлларда мумкин
ЙҲҚ тегишли бўлим, 44-бандига асосан:
Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади:
бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар;
тўхташ фара чироғи;
товушли ишоралар;
фара чироқларининг ёқиб ўчирилиши;
сутканинг ёруғ вақтида яқинни ёритувчи фара чироқларини ёқилиши.
❗ Эътибор беринг:
- Қувиб ўтишда ҳайдовчи фара чироқларининг узоқни ёритувчи режимидан қисқа муддатли огоҳлантирувчи сигнал сифатида фойдаланиши мумкин.
- Бироқ, бу бошқа ҳайдовчиларни кўришдан чалғитмаслиги ва кўзини қамаштирмаслиги шарт.
- Ҳатто орқа кўзгулар орқали ҳам қамаштириш хавфи бўлса, фойдаланиш тақиқланади.
✅ Тўғри жавоб:
"Мумкин, агар бу бошқа ҳайдовчиларнинг кўзини қамаштирмаса, шу жумладан, орқани кўриш кўзгуси орқали ҳам"
Қуйидагилар огоҳлантирувчи ишоралар ҳисобланади:
бурилишни кўрсатадиган милтилловчи чироқ ёки қўл билан бериладиган ишоралар;
тўхташ фара чироғи;
товушли ишоралар;
фара чироқларининг ёқиб ўчирилиши;
сутканинг ёруғ вақтида яқинни ёритувчи фара чироқларини ёқилиши.
❗ Эътибор беринг:
- Қувиб ўтишда ҳайдовчи фара чироқларининг узоқни ёритувчи режимидан қисқа муддатли огоҳлантирувчи сигнал сифатида фойдаланиши мумкин.
- Бироқ, бу бошқа ҳайдовчиларни кўришдан чалғитмаслиги ва кўзини қамаштирмаслиги шарт.
- Ҳатто орқа кўзгулар орқали ҳам қамаштириш хавфи бўлса, фойдаланиш тақиқланади.
✅ Тўғри жавоб:
"Мумкин, агар бу бошқа ҳайдовчиларнинг кўзини қамаштирмаса, шу жумладан, орқани кўриш кўзгуси орқали ҳам"
Бу мавзуда яна 25 та савол бор — машқ режимида ҳар бирига таҳлил ва қонуний асос берилади.
Бепул бошлаш