Миллий сертификат тўлови 1-сентабрдан 594 000 сўмга кўтарилади
Ғолибжон Давронов
Миллий сертификат имтиҳони учун тўлов 2026-йил 1-сентабрдан 594 000 сўмга чиқади. 31-августгача ариза берган талабгор 556 200 сўм тўлаган. Фарқ — 37 800 сўм, яъни 6,8 фоиз. Бу нарх алоҳида буйруқ билан оширилмади: тўлов қонунчиликда базавий ҳисоблаш миқдорига боғлаб қўйилган, ўша миқдор эса 1-сентабрдан 412 000 сўмдан 440 000 сўмга кўтарилади.
Тўлов қандай ҳисобланади
Ҳисоб икки қадамдан иборат ва иккаласи ҳам ҳукумат қарорларида ёзилган.
Биринчи қадам: умумтаълим фанидан сертификат бериш учун талабгордан ариза берилган кундаги базавий ҳисоблаш миқдорининг бир ярим баравари миқдорида тўлов ундирилади (Вазирлар Маҳкамасининг 2020-йил 12-октабрдаги 646-сон қарори билан тасдиқланган Низом, 2-банд). Чет тили малака сертификати учун ҳам худди шу коэффициэнт қўлланилади (2022-йил 16-февралдаги 73-сон қарор, 10-банд).
Иккинчи қадам: давлат хизмати Ягона интерактив давлат хизматлари портали — my.gov.uz орқали расмийлаштирилгани учун талабгордан белгиланган тўловнинг 90 фоизи ундирилади. Яъни ҳақиқий сумма базавий миқдорнинг 1,35 бараварига тенг.
| Босқич | Қоида | 31-августгача | 1-сентабрдан |
|---|---|---|---|
| Базавий ҳисоблаш миқдори | ПФ-91 ва ПФ-115 фармонлари | 412 000 | 440 000 |
| Белгиланган тўлов | базавий миқдорнинг 1,5 баравари | 618 000 | 660 000 |
| my.gov.uz орқали ундирилади | белгиланган тўловнинг 90 фоизи | 556 200 | 594 000 |
440 000 сўмлик базавий ҳисоблаш миқдори Президентнинг 2026-йил 23-июндаги ПФ-115-сон фармони билан 1-сентабрдан белгиланган. Ундан олдинги қиймат — 412 000 сўм — 2025-йил 1-августдан амал қилган. Шу фармон билан бир вақтда стипендия ва буджет иш ҳақи ҳам 7 фоизга ошади; бу ўзгариш алоҳида мақолада ҳисоблаб берилган.
Нарх имтиҳон кунига эмас, ариза кунига боғланади
Бу — энг кўп янглиштирадиган жой. Низомда «ариза берилган кундаги базавий ҳисоблаш миқдори» деб ёзилган. Демак тўловни имтиҳон санаси эмас, аризани расмийлаштирган кунингиз аниқлайди.
Амалий натижа шундай: 13–15-сентабр кунлари ўтадиган чет тили малака имтиҳонига рўйхатдан ўтиш 29-августда тугади, тўлов муддати 30-август эди. Ўша ойнада ариза берган талабгор имтиҳонни сентабрда топширса ҳам, 556 200 сўм тўлаган. Шу имтиҳон муддатлари алоҳида мақолада берилган. 26-сентабр биология, 27-сентабр кимё ва 28–29-сентабр математика имтиҳонларига ариза эса сентабр ойида берилади — бу аризалар аллақачон 594 000 сўмлик нархга тушади.
| Фан | Имтиҳон санаси | Ариза бериш ойи | Тўлов, сўм |
|---|---|---|---|
| Биология | 26-сентабр | сентабр | 594 000 |
| Кимё | 27-сентабр | сентабр | 594 000 |
| Математика | 28–29-сентабр | сентабр | 594 000 |
| География | 23-октабр | сентабр ёки октабр | 594 000 |
| Тарих | 27-октабр | сентабр ёки октабр | 594 000 |
| Ҳуқуқшунослик | 23-декабр | ноябр ёки декабр | 594 000 |
Кузги ва қишки сессияларнинг тўлиқ саналари имтиҳон жадвали саҳифасида янгиланиб боради.
Кимга чегирма берилади?
Чегирма автоматик қўлланилмайди — ариза тўлдиришда «чегирма қўлланилиш ҳуқуқига эгалик» катагини белгилайсиз, портал эса маълумотни Ижтимоий реестрдан текширади. Тоифалар қуйидагича.
| Тоифа | Асос | Чегирма, фоиз |
|---|---|---|
| Ижтимоий реестрнинг «давлат таъминотидаги оила» тоифаси | 646-сон, 18-банд | 75 |
| Ижтимоий реестрнинг «камбағал оила» тоифаси | 646-сон, 18-банд | 50 |
| И ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар | 646-сон, 18-банд | 50 |
| Ногиронлиги бўлган болалар | 646-сон, 18-банд | 50 |
| Меҳнат шартномаси асосидаги педагоглар | 175-сон қарор, 181-банд | 50 |
Педагоглар учун 50 фоизлик имтиёз Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 16-апрелдаги 175-сон қарори билан киритилган ва у таълим ташкилотида меҳнат шартномаси асосида ишлайдиган педагогларга тегишли. Чет тили имтиҳонида бунга қўшимча равишда давлат тиббиёт муассасаларида ишлайдиган тиббиёт ва фармацевтика ходимлари ҳам 50 фоизлик чегирмага киради (73-сон қарор, 10-банд).
Битта алоҳида қоида академик лицей ўқувчиларига тегишли: Президентнинг 2020-йил 3-декабрдаги ПҚ-4910-сон қарорига асосан битирувчи босқич ўқувчиси учун чет тили малака имтиҳони тўртинчи семестр давомида бир марта бепул ташкил этилади.
Тўлов қайси ҳолларда қайтарилмайди?
594 000 сўм — қайтарилмайдиган пул эмас, лекин қайтариш шартлари қаттиқ. Пул қайтарилади: касаллик ёки оила аъзосининг вафоти тасдиқланса (ҳужжатни имтиҳон санасидан беш иш кунидан кечикмай my.gov.uz орқали юборасиз, ариза етти иш кунида кўрилади) ҳамда Агентлик тестология меъёрлари бузилгани учун натижани бекор қилса. Шу икки ҳолатда пулни қайтариш ўрнига навбатдаги имтиҳонга қайта тўловсиз киришни ҳам танлаш мумкин.
Пул қайтарилмайди: имтиҳонга кечиксангиз, узрсиз келмасангиз, имтиҳон қоидаларини бузганингиз учун аудиториядан чиқариб юборилсангиз ёки давлат хизматидан ўзингиз бош торцангиз. Яъни калькулятор ёки телефон билан бинога киришга уриниш натижани ҳам, тўланган 594 000 сўмни ҳам йўқ қилади. Имтиҳон кунидаги тақиқлар рўйхати алоҳида қўлланмада берилган.
Тўловни қаерда ва қандай қиласиз
- my.gov.uz порталига ОнеИД орқали кирасиз ва керакли хизматни танлайсиз: умумтаълим фанидан сертификат ёки чет тилини билиш даражасини аниқлаш;
- сўровномани тўлдирасиз — фан ёки тил, имтиҳон тили ва ҳудуд танланади; электрон рақамли имзо талаб қилинмайди;
- портал инвойс рақамини шакллантиради, тўлов шу инвойс бўйича Ягона биллинг тизими орқали ўтказилади;
- тўлов тасдиқлангач ариза расмийлашади — тўловсиз ариза қабул қилинмайди;
- рухсатномани «Менинг аризаларим» бўлимидан юклаб оласиз: имтиҳон жойи, куни ва аниқ вақти шу ҳужжатда кўрсатилади.
Тўланган сумма уч манзилга тақсимланади: 11,75 фоизи «Рақамли ҳукумат лойиҳаларини бошқариш маркази» ҳисобварағига, қолгани Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигини ривожлантириш жамғармасига ўтказилади.
Уч фандан сертификат олмоқчи бўлсангиз — ҳисоб
Низомнинг 21-бандига кўра бир вақтда фақат битта умумтаълим фанидан тест топширишга рухсат берилади. Демак ҳар фанга алоҳида ариза ва алоҳида тўлов керак. Кузги сессияда уч фанни кетма-кет топшириш мумкин: биология 26-сентабр, кимё 27-сентабр, математика 28-сентабр.
Сентабрда ариза берилса: 3 × 594 000 = 1 782 000 сўм. Худди шу уч ариза 31-августгача расмийлаштирилганида 3 × 556 200 = 1 668 600 сўм бўларди — фарқ 113 400 сўм. Педагог бўлсангиз, ҳар бир аризага 50 фоизлик чегирма қўлланилади ва умумий сумма икки баробар камаяди.
Сертификат 3 йил амал қилади, яъни бу тўлов битта қабул мавсуми учун эмас. Сертификат ДТМ баллини қандай алмаштириши тўлиқ йўриқномада ва тизим қандай ишлаши саҳифасида ёзилган.
Боғлиқ мақолалар
- 11 хорижий тилдан Мулти-level сертификат 1-сентабрдан
- Чет тили малака имтиҳони 13–15-сентабрда
- Миллий сертификат имтиҳонлари жадвали
Манба: Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020-йил 12-октабрдаги 646-сон қарори билан тасдиқланган Низом (2, 18 ва 181-бандлар, 2026-йил 29-июлдаги 411-сон қарори таҳририда); Вазирлар Маҳкамасининг 2022-йил 16-февралдаги 73-сон қарори билан тасдиқланган Маъмурий регламент (10 ва 101-бандлар); Вазирлар Маҳкамасининг 2026-йил 16-апрелдаги 175-сон қарори; Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026-йил 23-июндаги ПФ-115-сон фармони; Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигининг 2026-йил 17-август ва 26-августдаги эълонлари. Текширилган сана: 2026-йил 29-август.
