Хорижий диплом Ўзбекистонда: 2+2 модели ва 20 та ОТМ рўйхати
Қисқача жавоб. 2027/2028 ўқув йилидан бошлаб 20 та олийгоҳда босқичма-босқич интеграциялашган таълим дастурлари жорий этилади. Улар бакалавриатда "1+3" ва "2+2", магистратурада "1+1" модели асосида ишлайди: ўқишнинг бир қисми Ўзбекистонда, қолгани хорижий ҳамкор университетда ўтади ва диплом ўша ҳамкор университетдан берилади.
"2+2" модели аслида қандай ишлайди?
Модел номидаги рақамлар ўқув йилларини билдиради. "2+2" — икки йил Ўзбекистонда, икки йил хорижий ҳамкор университетда. "1+3" — бир йил шу ерда, уч йил хорижда. Магистратурадаги "1+1" эса бир йилдан икки мамлакатда.
Асосий шарт — дастурларни ҳамкор университет тан олиши. Шунинг учун улар QS ёки THE халқаро рейтингларининг топ-100 рўйхатига кирувчи олий таълим ташкилотларининг академик талабларига солиштириб мослаштирилади. Яъни Ўзбекистонда ўқиган биринчи икки йилингиз четда қайта ўқитилмайди, кредит сифатида ҳисобга олинади.
Бу дастурларни ким ишлаб чиқади?
Буюк Британиянинг "IQF — Интегратед қуалифисатионс фрамеворк" таълим ташкилоти билан ҳамкорликда Халқаро малакалар ва баҳолаш маркази ташкил этилган. Айнан шу марказ дастурларни халқаро талабларга мослаштириш, "1+3", "2+2", "1+1" моделларини ишлаб чиқиш ва етакчи хорижий университетларнинг Ўзбекистонда кампус, филиал ёки франшиза очиши бўйича келишувга эришиш вазифасини олади.
Қайси олийгоҳларда жорий этилади?
Қарорнинг 1-иловасида 20 та ташкилот санаб ўтилган:
- Ўзбекистон Миллий университети, Тошкент давлат иқтисодиёт университети, Тошкент давлат педагогика университети, Тошкент давлат тиббиёт университети, Тошкент давлат транспорт университети.
- "ТошТеч" техника университети, Тошкент шаҳридаги Turin политехника университети, Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатия университети, Банк-молия академияси, Давлат сиёсати ва бошқаруви академияси.
- Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети, Андижон давлат чет тиллари институти, Самарқанд давлат чет тиллари институти, Миллий рассомлик ва дизайн институти.
- Бухоро давлат университети, Наманган давлат университети, Термиз давлат университети, Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти, Фарғона давлат техника университети, Халқаро қишлоқ хўжалиги университети.
Рўйхат ёпиқ эмас: Халқаро малакалар ва баҳолаш маркази таклифига асосан вазирлик унга ўзгартириш ва қўшимча киритиши мумкин.
Интеграциялашган дастурлар олий мактаби нима?
Тажриба-синов тариқасида Тошкент архитектура-қурилиш университети ҳузурида алоҳида Интеграциялашган дастурлар олий мактаби ташкил этилади. У университетнинг таркибий бўлинмаси бўлади, аммо юридик шахс мақомига, мустақил балансга ва ўз ғазна ҳисобварақларига эга.
Таълим жараёни Британиянинг 3–8-таълим даражаларига мувофиқ қурилади. Дастлабки босқичда ҳамкорлар — Нортҳумбриа ва Ҳертфордшире университетлари, кейинчалик QS ёки THE рейтингининг топ-300 рўйхатига кирувчи бошқа университетлар қўшилади.
Диплом Ўзбекистонда тан олинадими?
Ҳа — бу саволнинг жавоби қарорда тўғридан-тўғри ёзилган. Олий мактабни муваффақиятли тамомлаган битирувчига хорижий ҳамкор олий таълим ташкилотининг ва Олий мактабнинг дипломи берилади, у Ўзбекистон Республикасида олий маълумот тўғрисидаги ҳужжат сифатида тан олинади.
Яъни дипломни алоҳида тан олдириш тартибидан ўтиш шарт бўлмайди. Бу хорижда ўқиб қайтганлар дуч келадиган асосий тўсиқни олиб ташлайди.
"Эл-юрт умиди" билан қандай боғлиқ?
Дастурлар "Эл-юрт умиди" жамғармаси стипендиатлари учун алоҳида имкониятни назарда тутган ҳолда ишлаб чиқилади: таълимнинг дастлабки босқичи Ўзбекистонда ўтади, кейинги босқичлари эса Буюк Британия ва бошқа давлатларнинг етакчи ҳамкор университетларида узлуксиз давом эттирилади.
Қарорнинг мақсадларидан яна бири — ўрта махсус ва касбий таълимдан олий таълимга узлуксиз ўтишнинг жозибадор шаклларини жорий этиш. Яъни техникум битирувчиси учун ҳам бу йўл очилади; ҳозирги тартибда у университетнинг 2-курсига суҳбат асосида кириши мумкин.
Абитуриент ҳозир нима қилиши керак?
Дастурлар 2027/2028 ўқув йилидан босқичма-босқич бошланади, яъни ҳозирги 10–11-синф ўқувчилари биринчи тўлқинга тушади. Энг фойдали тайёргарлик — чет тили: хорижий университетда ўқиш босқичи тил сертификатисиз очилмайди. Чет тили сертификати билан кириш имкониятлари алоҳида мақолада ёзилган.
Шу билан бирга бу дастурлар ҳозирги қабул тизимини бекор қилмайди: 2026 ва 2027 қабулида олийгоҳлар одатдаги тартибда ўрин ажратади. Қайси соҳада нечта ўрин борлигини кесимлар бўлимида кўриб чиқинг. Нодавлат ва хорижий филиаллардан давлат олийгоҳига ўтиш тартиби эса алоҳида ҳужжат билан белгиланган.
Манба: Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026-йил 17-июлдаги ПҚ-269-сон "Республикада халқаро таълим стандартлари асосида ўрта махсус, касбий ва олий таълим дастурларини жорий этишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида"ги қарори (1–6-бандлар ва 1-илова), lex.uz. Текширилган сана: 2026-йил 26-август.