Texnik holat va nosozliklar

YHQ, 3-ilova, 7.10-bandiga binoan, quyidagi toifadagi transport vositalari belgilangan jihozlar bilan ta'minlanmagan bo'lsa, ularni harakatlantirish taqiqlanadi:
- M2, M3 toifadagi transport vositalari: oynani sindirish uchun bolg'acha, tibbiyot qutichasi, 2 ta o't o'chirgich (haydovchi va yo'lovchi salonida), majburiy to'xtash belgisi yoki miltillovchi qizil chiroq, nur qaytargichli kamzul (jilet);
- M1, N1, N2, N3 toifadagi, mikroavtobus va g'ildirakli traktorlarda: tibbiyot qutichasi, o't o'chirgich, majburiy to'xtash belgisi yoki miltillovchi qizil chiroq, nur qaytargichli kamzul (jilet);
- M3, N2, N3 toifadagi transport vositalari: o'zi yurib ketmasligi uchun g'ildirak diametriga mos keluvchi (kamida 2 ta) tirgak;
- O toifadagi, traktorlar, aravalar va boshqa o'ziyurar mashinalar: tashqi nur qaytargichlar;
- Kajavali mototsikllar va elektromototsikllar: tibbiyot qutichasi, majburiy to'xtash belgisi.

✅ Shu sababli, barcha yuqorida ko'rsatilgan toifadagi transport vositalarida tibbiyot qutichasi va o't o'chirgichi bo'lmasa, ularni harakatlantirish taqiqlanadi.

YHQ qoida va texnik izohlariga asosan:
Burilishda harakatlanayotgan avtomobilda markazdan qochirma kuch vujudga keladi. Agar burilish o'ng tomonga bo'lsa — qarama-qarshi yo'nalish bo'lagiga chiqib ketish, chap tomonga bo'lsa — yo'l yoqasiga chiqib ketish ehtimoli mavjud.
Uzatma ajratilgan holatda avtomobil o'z harakati bilan davom etadi va uni boshqarish qiyinlashadi. Shu sababli burilishga yaqinlashganda tezlikni moslab, uzatma ulangan holatda harakatni davom ettirish kerak.

❗ E'tibor bering:
- Egri yo'lda turg'unlikning asosiy sharti — uzatma ulangan bo'lishi.
- Uzatma ajratilsa, avtomobilning boshqaruvchanligi pasayadi.
- Tezlikni oshirish markazdan qochirma kuchni yanada kuchaytirib, xavfni oshiradi.
✅ To'g'ri javob:
"Uzatma ulangan holatda"

Texnik izohga asosan:
Inersiya kuchi ta'siri ostida avtomobilni tormozlash vaqtida og'irlik qayta taqsimlanadi:
- Oldingi o'qqa og'irlik ko'proq tushadi, shu sababli ularning yo'lga bosuvchi kuchi ortadi va sirpanish ehtimoli kamayadi.
- Orqa o'qqa esa og'irlik kamayadi, bu esa g'ildiraklarning yo'l bilan tishlashishini pasaytiradi.
Natijada orqa g'ildiraklar sirpanib tormozlanishga ko'proq moyil bo'ladi.

❗ E'tibor bering:
- Kuchli tormozlash vaqtida orqa o'qda bosuvchi kuch kamayishi tufayli avtomobilning sirpanib ketishi xavfi ortadi.
- Shuning uchun ko'plab avtomobillarda barqarorlikni ta'minlash uchun maxsus tormoz kuchlarini taqsimlash tizimlari (ABS, EBD) qo'llaniladi.
✅ To'g'ri javob:
"Orqa g'ildiraklar"

Tibbiy qoida va birinchi yordam tartibiga asosan:
Suyak singanda shikastlangan qo'l yoki oyoqni qattiq vosita yordamida harakatsizlantirish (immobilizatsiya qilish) lozim.
Eng qulay shina sifatida taxta bo'lagi yoki boshqa qattiq predmetdan foydalaniladi.

❗ E'tibor bering:
- Bint yoki gazmol faqat mahkamlash uchun ishlatiladi, ular shina vazifasini bajara olmaydi.
- Qattiq vosita sifatida taxta bo'lagi, tayoq, metall plastinka va shunga o'xshash buyumlar ishlatilishi mumkin.
- Asosiy maqsad — shikastlangan joyni qimirlatmaslik va suyak uchlarining siljishini oldini olish.
✅ To'g'ri javob:
"Taxta bo'lagi".

Texnik qoida va tushuntirishga asosan:
Ishchi (asosiy) tormoz tizimi avtomobil harakatini sekinlashtirish yoki to'xtatishga xizmat qiladi, lekin uzoq muddatli to'xtash uchun mo'ljallanmagan.
To'xtab turish tormozi esa transport vositasini uzoqroq vaqt davomida joyida ushlab turish, ayniqsa qiyalikda o'z-o'zidan siljib ketmasligi uchun qo'llaniladi.
Shu sababli qiyalikda svetoforning ruxsat beruvchi ishorasini kutayotganda avtomobilni joyida ushlab turishning eng to'g'ri usuli — to'xtab turish tormozidan foydalanishdir.

❗ E'tibor bering:
- Ishchi tormoz (pedal) faqat vaqtinchalik to'xtashga xizmat qiladi, uzoq muddat bosib turish noqulay va xavfli.
- Uzatma ulangan holda joyida ushlab turish dvigatel va uzatma mexanizmlariga ortiqcha yuklama beradi.
- To'xtab turish tormozi aynan bunday vaziyatlar uchun mo'ljallangan.
✅ To'g'ri javob:
"To'xtab turish tormozi bilan"