4/33-mavzu · Yo'l harakati qoidalari
Piyodalarning majburiyatlari
15. Piyodalar trotuarlardan, piyodalar yoʻlkalaridan, piyoda va velosiped yoʻlkalaridan, ular boʻlmaganda esa yoʻl yoqalaridan harakatlanishi kerak. Hajmi katta yuklarni olib ketayotgan piyodalar, shuningdek, nogironlarning dvigatelsiz aravachasida harakatlanayotgan shaxslarning trotuarlar yoki piyodalar yoʻlkalaridan harakatlanishi boshqa piyodalarning harakatlanishiga xalaqit berayotgan boʻlsa, ular qatnov qismining chetidan harakatlanishi mumkin. Trotuarlar, piyodalar yoʻlkalari, piyoda va velosiped yoʻlkalari yoki yoʻl yoqalari boʻlmasa yoxud ulardan harakatlanishning imkoniyati …
Bepul boshlash · 16 savolPiyodalarning majburiyatlari
15. Piyodalar trotuarlardan, piyodalar yoʻlkalaridan, piyoda va velosiped yoʻlkalaridan, ular boʻlmaganda esa yoʻl yoqalaridan harakatlanishi kerak. Hajmi katta yuklarni olib ketayotgan piyodalar, shuningdek, nogironlarning dvigatelsiz aravachasida harakatlanayotgan shaxslarning trotuarlar yoki piyodalar yoʻlkalaridan harakatlanishi boshqa piyodalarning harakatlanishiga xalaqit berayotgan boʻlsa, ular qatnov qismining chetidan harakatlanishi mumkin. Trotuarlar, piyodalar yoʻlkalari, piyoda va velosiped yoʻlkalari yoki yoʻl yoqalari boʻlmasa yoxud ulardan harakatlanishning imkoniyati boʻlmagan
15Piyodalar trotuarlardan, piyodalar yoʻlkalaridan, piyoda va velosiped yoʻlkalaridan, ular boʻlmaganda esa yoʻl yoqalaridan harakatlanishi kerak. Hajmi katta yuklarni olib ketayotgan piyodalar, shuningdek, nogironlarning dvigatelsiz aravachasida harakatlanayotgan shaxslarning trotuarlar yoki piyodalar yoʻlkalaridan harakatlanishi boshqa piyodalarning harakatlanishiga xalaqit berayotgan boʻlsa, ular qatnov qismining chetidan harakatlanishi mumkin. Trotuarlar, piyodalar yoʻlkalari, piyoda va velosiped yoʻlkalari yoki yoʻl yoqalari boʻlmasa yoxud ulardan harakatlanishning imkoniyati boʻlmagan hollarda, piyodalar velosiped yoʻlkasidan yoki qatnov qismining chetidan (ajratuvchi mintaqa bor yoʻllarda qatnov qismining tashqi chetidan) bir qator boʻlib harakatlanishlari mumkin. Qatnov qismi chetida harakatlanayotgan piyodalar transport vositalarining harakatlanishiga qarama-qarshi yoʻnalishda yurishlari kerak. Nogironlarning dvigatelsiz aravachasida harakatlanayotgan, mototsikl, elektromototsikl, moped, skuter, velosiped va individual harakatlanish vositalarini yetaklab ketayotgan shaxslar esa bunday hollarda transport vositalarining harakatlanish yoʻnalishi boʻylab yurishlari kerak. Piyodalar yoʻlkasida, trotuarda, yoʻl yoqasida piyodalarning harakatlanishiga xalaqit beradigan qurilma va toʻsiqlar oʻrnatish taqiqlanadi.
16Piyodalarning tashkiliy jamlanmasiga yoʻlning qatnov qismida bir qatorda toʻrt kishidan ortiq boʻlmasdan, faqat transport vositalarining harakat yoʻnalishi boʻylab oʻng tomondan harakatlanishga ruxsat etiladi. Jamlanmaning oldi va orqasida chap tomondan qizil bayroqcha, sutkaning qorongʻi vaqtida yoki yetarlicha koʻrinmaslik sharoitida esa oldinda oq, orqada qizil rangli chiroq koʻtargan kuzatuvchilar boʻlishi shart. Bolalar guruhini trotuarlar va piyodalar yoʻlkalaridangina, ular boʻlmaganda esa yoʻl yoqasidan faqat sutkaning yorugʻ vaqtida va katta yoshdagilar kuzatuvida olib yurishga ruxsat etiladi.
17Piyodalar yoʻlning qatnov qismini piyodalar oʻtish joylaridan, shuningdek, yer osti va yer usti oʻtish joylaridan, ular boʻlmaganda esa chorrahalarda trotuar chiziqlari yoki yoʻl yoqasi boʻylab kesib oʻtishlari kerak. Piyodalarga koʻrinadigan oraliqda oʻtish joyi yoki chorraha boʻlmasa, ajratuvchi mintaqasiz va toʻsiqsiz yoʻllardan yoʻlning ikki tomoni yaxshi koʻrinadigan joyidan, qatnov qismining chetiga nisbatan toʻgʻri burchak ostida kesib oʻtish ruxsat etiladi.
18Yoʻl harakati tartibga solingan joylarda piyodalar tartibga soluvchining yoki piyodalar svetoforining, ular boʻlmaganda esa transport svetoforining ishoralariga amal qilishlari kerak.
19Tartibga solinmaydigan piyodalar oʻtish joylarida, piyodalar yaqinlashayotgan transport vositalarigacha boʻlgan masofani va ularning tezligini chamalab koʻrib, oʻtish oʻzlari uchun xavfsiz ekanligiga ishonch hosil qilganlaridan soʻng qatnov qismi (tramvay bekati)ga chiqishlari ruxsat etiladi. Shuningdek, piyodalar yoʻlni piyodalar oʻtish joylaridan tashqarida kesib oʻtishda transport vositalarining harakatlanishiga xalaqit bermasliklari, yaqinlashayotgan transport vositalarining yoʻqligiga ishonch hosil qilmasdan turib, koʻrinishni cheklovchi toʻxtab turgan transport vositasi yoki boshqa biror toʻsiq panasidan chiqmasliklari kerak. Yoʻlning qatnov qismida, shuningdek, piyodalar oʻtish joylarida harakatlanayotgan piyodalarga telefondan foydalanish, tele, video mahsulotlarni koʻrish, radio-audio mahsulotlarni eshitish, kitob yoki davriy matbuot oʻqish, hamda eʼtiborni chalgʻitadigan boshqa elektron vositalardan foydalanish taqiqlanadi. Piyodalar toʻxtab turgan avtobus va trolleybusning orqa tomonidan, tramvayning esa oldi tomonidan yoʻlni kesib oʻtishlari shart.
20Yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash bilan bogʻliq boʻlmasa, yoʻlning qatnov qismi (tramvay yoʻllari)ga chiqqan piyodalar ushlanib qolmasliklari va toʻxtamasliklari kerak. Oʻtishga ulgurmagan piyodalar xavfsizlik orolchasida, agarda u boʻlmasa qarama-qarshi yoʻnalishdagi transport oqimlarini ajratuvchi chiziqda toʻxtashlari lozim. Keyingi harakatlanish xavfsiz ekanligiga ishonch hosil qilgandan soʻng va svetofor yoki tartibga soluvchining ishoralarini hisobga olgan holda oʻtishni davom etishlari mumkin.
21Tezkor va maxsus xizmatlarning koʻk yoki qizil yoxud koʻk va qizil rangli yalt-yalt etuvchi mayoqchalar va maxsus tovushli ishorasi yoqilgan transport vositalari yaqinlashib kelayotgan boʻlsa, piyodalar qatnov qismidan oʻtmasliklari, unda harakatlanayotganlari esa, ushbu transport vositalariga yoʻl berishlari va zudlik bilan qatnov qismini boʻshatishlari kerak.
22Yoʻnalishli transport vositalarini faqat qatnov qismidan baland joylashgan kutish maydonchalarida, ular boʻlmaganda esa, trotuar yoki yoʻl yoqasida kutishlari kerak. Qatnov qismidan baland joylashgan maydonchalar bilan jihozlanmagan bekatlarda yoʻnalishli transport vositalari toʻliq toʻxtagandan soʻng unga chiqish uchun qatnov qismiga chiqishga ruxsat etiladi. Undan tushgandan keyin ushlanib qolmasdan qatnov qismini boʻshatishlari shart. Qatnov qismi boʻylab bekatlarga borayotgan yoki undan qaytayotgan piyodalar ushbu Qoidalarning 18 — 21-bandlari talablariga amal qilishlari kerak.
Namuna savollar va tahlil
1-savol · 🟡 O'rta
Piyodalarga yo'lni piyodalar o'tish joyidan tashqarida kesib o'tishga ruxsat etiladimi?
- Ruxsat etiladi
- Yo'lning qatnov qismi chetiga nisbatan to'g'ri burchak ostida, uning ikkala tomoni yaxshi ko'rinib turadigan, ko'rinish masofasida o'tish joyi yoki chorraha bo'lmasa, ajratuvchi bo'laksiz va to'siqsiz yo'llarda kesib o'tishga ruxsat etiladi
- Taqiqlanadi
YHQ 4-bobi, 17-bandiga asosan:
Piyodalar yo'lning qatnov qismini odatda piyodalar o'tish joyidan yoki yer osti va yer usti o'tish joylaridan kesib o'tishi kerak.
Ular bo'lmagan hollarda esa chorrahalarda trotuar chiziqlari yoki yo'l yoqasi bo'ylab kesib o'tishi lozim.
Ammo agar ko'rinadigan oraliqda o'tish joyi yoki chorraha bo'lmasa, ajratuvchi bo'laksiz va to'siqsiz yo'llarda, yo'lning ikkala tomoni yaxshi ko'rinadigan joydan, qatnov qismining chetiga nisbatan to'g'ri burchak ostida kesib o'tishga ruxsat etiladi.
❗ E'tibor bering:
- Piyodalar faqat xavfsizlik ta'minlangan joydan, yaxshi ko'rinish mavjud bo'lsa yo'lni o'tishi mumkin.
- Ajratuvchi bo'lak yoki to'siq bo'lgan yo'llarda bunday o'tishga ruxsat berilmaydi.
- Shuningdek, chorraha yoki piyodalar o'tish joyi yaqin bo'lsa, faqat ulardan foydalanish shart.
✅ To'g'ri javob:
"Yo'lning qatnov qismi chetiga nisbatan to'g'ri burchak ostida, uning ikkala tomoni yaxshi ko'rinib turadigan, ko'rinish masofasida o'tish joyi yoki chorraha bo'lmasa, ajratuvchi bo'laksiz va to'siqsiz yo'llarda kesib o'tishga ruxsat etiladi"
Piyodalar yo'lning qatnov qismini odatda piyodalar o'tish joyidan yoki yer osti va yer usti o'tish joylaridan kesib o'tishi kerak.
Ular bo'lmagan hollarda esa chorrahalarda trotuar chiziqlari yoki yo'l yoqasi bo'ylab kesib o'tishi lozim.
Ammo agar ko'rinadigan oraliqda o'tish joyi yoki chorraha bo'lmasa, ajratuvchi bo'laksiz va to'siqsiz yo'llarda, yo'lning ikkala tomoni yaxshi ko'rinadigan joydan, qatnov qismining chetiga nisbatan to'g'ri burchak ostida kesib o'tishga ruxsat etiladi.
❗ E'tibor bering:
- Piyodalar faqat xavfsizlik ta'minlangan joydan, yaxshi ko'rinish mavjud bo'lsa yo'lni o'tishi mumkin.
- Ajratuvchi bo'lak yoki to'siq bo'lgan yo'llarda bunday o'tishga ruxsat berilmaydi.
- Shuningdek, chorraha yoki piyodalar o'tish joyi yaqin bo'lsa, faqat ulardan foydalanish shart.
✅ To'g'ri javob:
"Yo'lning qatnov qismi chetiga nisbatan to'g'ri burchak ostida, uning ikkala tomoni yaxshi ko'rinib turadigan, ko'rinish masofasida o'tish joyi yoki chorraha bo'lmasa, ajratuvchi bo'laksiz va to'siqsiz yo'llarda kesib o'tishga ruxsat etiladi"
2-savol · 🟡 O'rta
Jihozlangan bekatlari bo'lmagan tramvay to'xtash joylarida unga chiqish uchun qachon qatnov qismiga chiqishga ruxsat etiladi?
- Tramvay yaqinlashib kelganda
- Tramvay to'la to'xtagandan so'ng
- Har qanday holda
- Agar qatnov qismida transport vositalari yo'q bo'lsa, tramvay yaqinlashib kelganda
YHQ 4-bobi, 22-bandiga asosan:
Yo'nalishli transport vositalarini faqat qatnov qismidan baland joylashgan kutish maydonchalarida kutish kerak. Agar bunday maydonchalar bo'lmasa — trotuar yoki yo'l yoqasida kutish lozim.
Qatnov qismidan baland joylashgan maydonchalar bilan jihozlanmagan bekatlarda yo'nalishli transport vositasi to'liq to'xtagandan so'ng unga chiqish uchun qatnov qismiga chiqishga ruxsat etiladi.
Unga chiqqandan so'ng yo'lovchilar ushlanib qolmasdan qatnov qismini bo'shatishlari shart.
❗ E'tibor bering:
- Tramvay yoki boshqa yo'nalishli transport vositasi yaqinlashib kelayotganda qatnov qismiga chiqish mumkin emas.
- Faqatgina transport to'liq to'xtaganidan keyin qatnov qismiga chiqish ruxsat etiladi.
✅ To'g'ri javob:
"Tramvay to'la to'xtagandan so'ng"
Yo'nalishli transport vositalarini faqat qatnov qismidan baland joylashgan kutish maydonchalarida kutish kerak. Agar bunday maydonchalar bo'lmasa — trotuar yoki yo'l yoqasida kutish lozim.
Qatnov qismidan baland joylashgan maydonchalar bilan jihozlanmagan bekatlarda yo'nalishli transport vositasi to'liq to'xtagandan so'ng unga chiqish uchun qatnov qismiga chiqishga ruxsat etiladi.
Unga chiqqandan so'ng yo'lovchilar ushlanib qolmasdan qatnov qismini bo'shatishlari shart.
❗ E'tibor bering:
- Tramvay yoki boshqa yo'nalishli transport vositasi yaqinlashib kelayotganda qatnov qismiga chiqish mumkin emas.
- Faqatgina transport to'liq to'xtaganidan keyin qatnov qismiga chiqish ruxsat etiladi.
✅ To'g'ri javob:
"Tramvay to'la to'xtagandan so'ng"
3-savol · 🟡 O'rta
Piyodalar o'tish joyi bo'lmaganda piyodalarga yo'l qatnov qismining qaysi joyidan kesib o'tishga ruxsat etiladi?
- Chorrahalarda trotuarlar yoki yo'l yoqasi chiziqlari bo'ylab
- Qatnov qismining chekkasidan to'g'ri burchak bo'ylab, har ikki tomon yaxshi ko'rinadigan joylardan
- Barcha sanab o'tilgan joylardan
YHQ 4-bobi, 17-bandiga asosan:
Piyodalar yo'lning qatnov qismini piyodalar o'tish joylaridan, shuningdek, yer osti va yer usti o'tish joylaridan kesib o'tishlari kerak.
Ular bo'lmaganda esa:
- Chorrahalarda trotuar chiziqlari yoki yo'l yoqasi bo'ylab;
- Ko'rinadigan oraliqda o'tish joyi yoki chorraha bo'lmasa, ajratuvchi mintaqasiz va to'siqsiz yo'llardan, yo'lning ikki tomoni yaxshi ko'rinadigan joyidan, qatnov qismining chetiga nisbatan to'g'ri burchak ostida kesib o'tish ruxsat etiladi.
❗ E'tibor bering:
- Piyodalar faqat xavfsiz joylardan yo'lni kesib o'tishi kerak.
- Haydovchilar bunday joylarda ham piyodalarga ehtiyotkorlik bilan yo'l berishlari lozim.
✅ To'g'ri javob:
"Barcha sanab o'tilgan joylardan"
Piyodalar yo'lning qatnov qismini piyodalar o'tish joylaridan, shuningdek, yer osti va yer usti o'tish joylaridan kesib o'tishlari kerak.
Ular bo'lmaganda esa:
- Chorrahalarda trotuar chiziqlari yoki yo'l yoqasi bo'ylab;
- Ko'rinadigan oraliqda o'tish joyi yoki chorraha bo'lmasa, ajratuvchi mintaqasiz va to'siqsiz yo'llardan, yo'lning ikki tomoni yaxshi ko'rinadigan joyidan, qatnov qismining chetiga nisbatan to'g'ri burchak ostida kesib o'tish ruxsat etiladi.
❗ E'tibor bering:
- Piyodalar faqat xavfsiz joylardan yo'lni kesib o'tishi kerak.
- Haydovchilar bunday joylarda ham piyodalarga ehtiyotkorlik bilan yo'l berishlari lozim.
✅ To'g'ri javob:
"Barcha sanab o'tilgan joylardan"
4-savol · 🟡 O'rta
Burilishda harakat qilganda avtopoyezdning tirkamasi siljiydimi?
- Burilish markazidan boshqa tomonga siljiydi
- Siljimaydi
- Burilish markaziga siljiydi
YHQ qoida va izohlar asosida:
Avtopoyezd bilan burilishni amalga oshirganda tirkama qismi doimo burilish markazi tomon siljiydi.
Shu sababli burilish vaqtida yon oraliq masofani kattaroq olish talab etiladi.
❗ E'tibor bering:
- Tirkamaning orqa g'ildiraklari ichkariga yaqinlashadi, ya'ni tashqi radius bo'yicha harakatlanmaydi.
- Haydovchi yon tomondagi transport vositalari va piyodalarga xavf tug'dirmaslik uchun burilish radiusini hisobga olishi kerak.
- Bu hodisa "orqa g'ildiraklarning iz qoldirish burchagi" bilan bog'liq bo'lib, uzun transport vositalarida sezilarliroq bo'ladi.
✅ To'g'ri javob:
"Burilish markaziga siljiydi"
Avtopoyezd bilan burilishni amalga oshirganda tirkama qismi doimo burilish markazi tomon siljiydi.
Shu sababli burilish vaqtida yon oraliq masofani kattaroq olish talab etiladi.
❗ E'tibor bering:
- Tirkamaning orqa g'ildiraklari ichkariga yaqinlashadi, ya'ni tashqi radius bo'yicha harakatlanmaydi.
- Haydovchi yon tomondagi transport vositalari va piyodalarga xavf tug'dirmaslik uchun burilish radiusini hisobga olishi kerak.
- Bu hodisa "orqa g'ildiraklarning iz qoldirish burchagi" bilan bog'liq bo'lib, uzun transport vositalarida sezilarliroq bo'ladi.
✅ To'g'ri javob:
"Burilish markaziga siljiydi"
5-savol · 🟡 O'rta
Piyoda yalt-yalt etuvchi mayoqcha va maxsus tovushli ishoralarni yoqib kelayotgan transport vositasi yaqinlashib qolganda qanday yo'l tutishi kerak?
- Mumkin qadar tezroq qatnov qismidan o'tib olishi
- Qatnov qismidan o'tmasligi
- Agar piyodalar o'tish joyida bo'lsa, qatnov qismidan o'tishi
YHQ 4-bobi, 21-bandiga asosan:
Tezkor va maxsus xizmatlarning ko'k yoki qizil yoxud ko'k va qizil rangli yalt-yalt etuvchi mayoqchalari va maxsus tovushli ishoralari yoqilgan transport vositalari yaqinlashib kelayotgan bo'lsa, piyodalar qatnov qismidan o'tmasliklari, unda harakatlanayotganlari esa bunday transport vositalariga yo'l berishlari va zudlik bilan qatnov qismini bo'shatishlari kerak.
❗ E'tibor bering:
- Piyoda bunday vaqtda qatnov qismidan o'tishga urinmasligi shart.
- Agar allaqachon qatnov qismida bo'lsa, iloji boricha tezda uni bo'shatishi lozim.
- Bu qoidaning asosiy maqsadi – tezkor va maxsus xizmatlarga tezkor o'tish imkoniyatini yaratish.
✅ To'g'ri javob:
"Qatnov qismidan o'tmasligi"
Tezkor va maxsus xizmatlarning ko'k yoki qizil yoxud ko'k va qizil rangli yalt-yalt etuvchi mayoqchalari va maxsus tovushli ishoralari yoqilgan transport vositalari yaqinlashib kelayotgan bo'lsa, piyodalar qatnov qismidan o'tmasliklari, unda harakatlanayotganlari esa bunday transport vositalariga yo'l berishlari va zudlik bilan qatnov qismini bo'shatishlari kerak.
❗ E'tibor bering:
- Piyoda bunday vaqtda qatnov qismidan o'tishga urinmasligi shart.
- Agar allaqachon qatnov qismida bo'lsa, iloji boricha tezda uni bo'shatishi lozim.
- Bu qoidaning asosiy maqsadi – tezkor va maxsus xizmatlarga tezkor o'tish imkoniyatini yaratish.
✅ To'g'ri javob:
"Qatnov qismidan o'tmasligi"
Bu mavzuda yana 11 ta savol bor — mashq rejimida har biriga tahlil va qonuniy asos beriladi.
Bepul boshlash