26/33-mavzu · Yo'l harakati qoidalari
Odam tashish
152. Odam tashish uchun moʻljallangan yuk avtomobilining yukxonasida odam tashish “C” toifadagi transport vositalarini boshqarish huquqiga ega boʻlgan (odamlar soni kabinadagi yoʻlovchilarni ham qoʻshib hisoblaganda 8 nafardan ortiq boʻlmasa) va shu toifadagi transport vositasini kamida 3 yil davomida boshqargan haydovchilar tomonidan amalga oshirilishi kerak. Yuk transport vositalarining yukxonasida tashiladigan odamlar soni kabinadagi yoʻlovchilarni ham qoʻshib hisoblaganda 8 nafardan ortiq boʻlganda, …
Bepul boshlash · 16 savolOdam tashish
152. Odam tashish uchun moʻljallangan yuk avtomobilining yukxonasida odam tashish “C” toifadagi transport vositalarini boshqarish huquqiga ega boʻlgan (odamlar soni kabinadagi yoʻlovchilarni ham qoʻshib hisoblaganda 8 nafardan ortiq boʻlmasa) va shu toifadagi transport vositasini kamida 3 yil davomida boshqargan haydovchilar tomonidan amalga oshirilishi kerak. Yuk transport vositalarining yukxonasida tashiladigan odamlar soni kabinadagi yoʻlovchilarni ham qoʻshib hisoblaganda 8 nafardan ortiq boʻlganda, haydovchi mazkur bandning birinchi xatboshida belgilangan talablarga qoʻshimcha “D” toifada
152Odam tashish uchun moʻljallangan yuk avtomobilining yukxonasida odam tashish "C" toifadagi transport vositalarini boshqarish huquqiga ega boʻlgan (odamlar soni kabinadagi yoʻlovchilarni ham qoʻshib hisoblaganda 8 nafardan ortiq boʻlmasa) va shu toifadagi transport vositasini kamida 3 yil davomida boshqargan haydovchilar tomonidan amalga oshirilishi kerak. Yuk transport vositalarining yukxonasida tashiladigan odamlar soni kabinadagi yoʻlovchilarni ham qoʻshib hisoblaganda 8 nafardan ortiq boʻlganda, haydovchi mazkur bandning birinchi xatboshida belgilangan talablarga qoʻshimcha "D" toifadagi transport vositalarini boshqarish huquqiga ham ega boʻlishi kerak. Harbiy haydovchilarning yuk avtomobillarida odam tashishiga ruxsat berish Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
153Odam tashish uchun moʻljallangan yuk avtomobili yukxonasining borti 1,3 metrdan kam boʻlmasligi shart. Bunda yukxonaning pastki qismidan 0,3 — 0,5 metr balandlikda mahkamlangan oʻrindiqlar jihozlangan boʻlishi kerak.
154Odam tashish uchun moslashtirilmagan yuk avtomobillarining yukxonasida faqat yukni olish uchun borayotgan yoki uni kuzatib borayotgan shaxslarning boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi, bunda ular bort sathidan pastda oʻtirish uchun oʻrindiqlar bilan taʼminlangan boʻlishi kerak.
155Shaharlararo, sayyohlik, ekskursiya yoki togʻli yoʻnalishlarda va bolalar guruhini tashkiliy ravishda tashish Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 22-maydagi 424-son qarori hamda 2003-yil 4-noyabrdagi 482-son qarori bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasida avtobuslarda yoʻlovchilar tashish xavfsizligini taʼminlashga doir talablarga muvofiq amalga oshiriladi.
156Bolalar guruhini tashkiliy tashishda avtobus (mikroavtobus)da katta yoshli kuzatib boruvchi(lar) boʻlishi shart. Bunday avtobus (mikroavtobus)larning oldi va orqa tomoniga "Bolalar guruhini tashish" taniqlik belgisi oʻrnatilishi kerak.
157Harakatni boshlashdan oldin haydovchi yoʻlovchilarga xavfsizlik choralari, avtomobilga chiqish, undan tushish va unga joylashish tartibi haqida tushuncha berishi kerak. Haydovchi harakatni boshlashdan oldin yoʻlovchilarni xavfsiz tashish sharoiti taʼminlanganligiga ishonch hosil qilishi kerak.
158Haydovchi transport vositasi toʻliq toʻxtagandan keyin yoʻlovchilarning chiqishi va tushishida ularning xavfsizligini taʼminlashi kerak. Eshiklar yopilgandan soʻng harakatlanishni boshlashi va toʻliq toʻxtamaguncha ularni ochmasligi shart.
159Odamlarni tashish quyidagi hollarda taqiqlanadi: bolalarni yuk avtomobillarining yukxonasida; transport vositasining kabinasidan tashqarida (odam tashish uchun moʻljallangan bortli yuk yoki furgon-yuk xonali avtomobillar bundan mustasno); Traktorlar va boshqa oʻziyurar uskunalar, yuk tashiladigan tirkamalar, tirkama-uycha, yuk mototsikllari, elektromototsikllar, mopedlar va skuterlar yukxonasida; Mototsikllar, elektromototsikllar, mopedlar va skuterlarning konstruksiyasida koʻzda tutilgan joylardan tashqarida; 12 yoshga toʻlmagan bolalarni mototsikl, elektromototsikl, moped va skuterning orqa oʻrindigʻida, shuningdek, bolalarni ushlab turuvchi maxsus qurilma oʻrnatilmagan transport vositasining old oʻrindigʻida; odam soni transport vositasining texnik tavsifnomasida koʻzda tutilgan miqdordan ortiq boʻlganda. Bunda transport vositasining haqiqiy vazni uni ishlab chiqargan korxona belgilagan ruxsat etilgan vazndan oshmasligi kerak.
Namuna savollar va tahlil
1-savol · 🟡 O'rta
Yuk avtomobilining yukxonasida qancha miqdorda odamlarni tashishga ruxsat etiladi?
- 20 nafar kishidan ortiq emas
- Tashilayotgan odamlar soni, o'tirish uchun jihozlangan o'rindiqlar miqdoridan ortiq bo'lmasligi kerak
- Haydovchining xohishiga ko'ra
- Ma'muriyatning ko'rsatmasiga ko'ra
YHQ tegishli bo'lim, 154-bandiga asosan:
Odam tashish uchun moslashtirilmagan yuk avtomobillarining yukxonasida faqat yukni olish yoki kuzatib borish uchun borayotgan shaxslarning bo'lishiga ruxsat etiladi.
Bunda ular bort sathidan pastda o'tirish uchun jihozlangan o'rindiqlar bilan ta'minlangan bo'lishi shart.
Shuning uchun tashilayotgan odamlar soni, o'rindiqlar sonidan ortiq bo'lmasligi kerak.
❗ E'tibor bering:
- Belgilangan o'rindiqlardan ortiq odam tashish taqiqlanadi.
- Haydovchining xohishi yoki ma'muriyat ko'rsatmasi bilan qo'shimcha odam tashishga ruxsat berilmaydi.
- Bu qoida xavfsizlikni ta'minlash va odamlarning yiqilib tushishining oldini olish uchun belgilangan.
✅ To'g'ri javob:
"Tashilayotgan odamlar soni, o'tirish uchun jihozlangan o'rindiqlar miqdoridan ortiq bo'lmasligi kerak"
Odam tashish uchun moslashtirilmagan yuk avtomobillarining yukxonasida faqat yukni olish yoki kuzatib borish uchun borayotgan shaxslarning bo'lishiga ruxsat etiladi.
Bunda ular bort sathidan pastda o'tirish uchun jihozlangan o'rindiqlar bilan ta'minlangan bo'lishi shart.
Shuning uchun tashilayotgan odamlar soni, o'rindiqlar sonidan ortiq bo'lmasligi kerak.
❗ E'tibor bering:
- Belgilangan o'rindiqlardan ortiq odam tashish taqiqlanadi.
- Haydovchining xohishi yoki ma'muriyat ko'rsatmasi bilan qo'shimcha odam tashishga ruxsat berilmaydi.
- Bu qoida xavfsizlikni ta'minlash va odamlarning yiqilib tushishining oldini olish uchun belgilangan.
✅ To'g'ri javob:
"Tashilayotgan odamlar soni, o'tirish uchun jihozlangan o'rindiqlar miqdoridan ortiq bo'lmasligi kerak"
2-savol · 🟡 O'rta
Yuk tirkamasida odam tashishga ruxsat etiladimi?
- Taqiqlanadi
- Ruxsat etiladi
- Faqat yukni kuzatib boruvchi shaxsga ruxsat etiladi
YHQ tegishli bo'lim, 159-bandiga asosan:
Odamlarni tashish quyidagi hollarda taqiqlanadi:
- bolalarni yuk avtomobillarining yukxonasida;
- transport vositasining kabinasidan tashqarida (odam tashish uchun mo'ljallangan bortli yuk yoki furgon-yuk xonali avtomobillar bundan mustasno);
- traktorlar va boshqa o'ziyurar uskunalar, yuk tashiladigan tirkamalar, tirkama-uycha, yuk mototsikllari, elektromototsikllar, mopedlar va skuterlar yukxonasida;
- mototsikllar, elektromototsikllar, mopedlar va skuterlarning konstruksiyasida ko'zda tutilgan joylardan tashqarida;
- 12 yoshga to'lmagan bolalarni mototsikl, elektromototsikl, moped va skuterning orqa o'rindig'ida;
- bolalarni ushlab turuvchi maxsus qurilma o'rnatilmagan transport vositasining old o'rindig'ida;
- odam soni transport vositasining texnik tavsifnomasida ko'zda tutilgan miqdordan ortiq bo'lganda.
❗ E'tibor bering:
- Yuk tirkamalarida odam tashish qat'iyan taqiqlanadi.
- Bu qoida xavfsizlikni ta'minlash uchun belgilangan, chunki tirkamalarda odam tashish hayot uchun xavfli hisoblanadi.
✅ To'g'ri javob:
"Taqiqlanadi"
Odamlarni tashish quyidagi hollarda taqiqlanadi:
- bolalarni yuk avtomobillarining yukxonasida;
- transport vositasining kabinasidan tashqarida (odam tashish uchun mo'ljallangan bortli yuk yoki furgon-yuk xonali avtomobillar bundan mustasno);
- traktorlar va boshqa o'ziyurar uskunalar, yuk tashiladigan tirkamalar, tirkama-uycha, yuk mototsikllari, elektromototsikllar, mopedlar va skuterlar yukxonasida;
- mototsikllar, elektromototsikllar, mopedlar va skuterlarning konstruksiyasida ko'zda tutilgan joylardan tashqarida;
- 12 yoshga to'lmagan bolalarni mototsikl, elektromototsikl, moped va skuterning orqa o'rindig'ida;
- bolalarni ushlab turuvchi maxsus qurilma o'rnatilmagan transport vositasining old o'rindig'ida;
- odam soni transport vositasining texnik tavsifnomasida ko'zda tutilgan miqdordan ortiq bo'lganda.
❗ E'tibor bering:
- Yuk tirkamalarida odam tashish qat'iyan taqiqlanadi.
- Bu qoida xavfsizlikni ta'minlash uchun belgilangan, chunki tirkamalarda odam tashish hayot uchun xavfli hisoblanadi.
✅ To'g'ri javob:
"Taqiqlanadi"
3-savol · 🟡 O'rta
12 yoshga yetmagan bolalarni yuk avtomobili kabinasida tashishga ruxsat etiladimi?
- Ruxsat etiladi
- Faqat katta yoshdagi yo'lovchi hamrohligida ruxsat etiladi
- Taqiqlanadi
YHQ tegishli bo'lim, 159-bandiga asosan:
Odamlarni tashish quyidagi hollarda taqiqlanadi:
- bolalarni yuk avtomobillarining yukxonasida;
- transport vositasining kabinasidan tashqarida (odam tashish uchun mo'ljallangan bortli yuk yoki furgon-yuk xonali avtomobillar bundan mustasno);
- 12 yoshga to'lmagan bolalarni mototsikl, elektromototsikl, moped va skuterning orqa o'rindig'ida, shuningdek bolalarni ushlab turuvchi maxsus qurilma o'rnatilmagan transport vositasining old o'rindig'ida.
❗ E'tibor bering:
- Qoidalarda alohida ta'kidlanishicha, 12 yoshga to'lmagan bolalarni yuk avtomobillarida tashishga ruxsat etilmaydi.
- Bu talab bolalar xavfsizligini ta'minlash maqsadida qo'yilgan.
- Tashishga ruxsat etilgan holatlar faqat odam tashishga moslashtirilgan maxsus bortli yoki furgon tipidagi avtomobillarga taalluqlidir.
✅ To'g'ri javob:
"Taqiqlanadi"
Odamlarni tashish quyidagi hollarda taqiqlanadi:
- bolalarni yuk avtomobillarining yukxonasida;
- transport vositasining kabinasidan tashqarida (odam tashish uchun mo'ljallangan bortli yuk yoki furgon-yuk xonali avtomobillar bundan mustasno);
- 12 yoshga to'lmagan bolalarni mototsikl, elektromototsikl, moped va skuterning orqa o'rindig'ida, shuningdek bolalarni ushlab turuvchi maxsus qurilma o'rnatilmagan transport vositasining old o'rindig'ida.
❗ E'tibor bering:
- Qoidalarda alohida ta'kidlanishicha, 12 yoshga to'lmagan bolalarni yuk avtomobillarida tashishga ruxsat etilmaydi.
- Bu talab bolalar xavfsizligini ta'minlash maqsadida qo'yilgan.
- Tashishga ruxsat etilgan holatlar faqat odam tashishga moslashtirilgan maxsus bortli yoki furgon tipidagi avtomobillarga taalluqlidir.
✅ To'g'ri javob:
"Taqiqlanadi"
4-savol · 🟡 O'rta
Odamlarni tashishga moslashtirilmagan yuk avtomobili yukxonasida odam tashishga ruxsat etiladimi?
- Taqiqlanadi
- Avtomagistrallarga tegishli bo'lmagan yo'llarda ruxsat etiladi
- Faqat yukni olish uchun borayotgan yoki kuzatib boruvchi shaxslarga shu shart bilanki, ular bortlaridan pastda joylashgan o'tiradigan joy bilan ta'minlangan bo'lsalar ruxsat etiladi
YHQ tegishli bo'lim, 154-bandiga asosan:
Odam tashish uchun moslashtirilmagan yuk avtomobillarining yukxonasida faqat yukni olish uchun borayotgan yoki uni kuzatib borayotgan shaxslarning bo'lishiga yo'l qo'yiladi,
bunda ular bort sathidan pastda o'tirish uchun o'rindiqlar bilan ta'minlangan bo'lishi kerak.
❗ E'tibor bering:
- Bunday tashishga faqat yuk bilan bog'liq zarurat bo'lsa ruxsat etiladi.
- Odamlar bortdan balandroq joyda tik turishi yoki o'tirishi qat'iyan man etiladi.
- Avtomagistrallarda odam tashish uchun moslashtirilmagan yuk mashinasida odam tashish taqiqlanadi.
✅ To'g'ri javob:
"Faqat yukni olish uchun borayotgan yoki kuzatib boruvchi shaxslarga shu shart bilanki, ular bortlaridan pastda joylashgan o'tiradigan joy bilan ta'minlangan bo'lsalar ruxsat etiladi"
Odam tashish uchun moslashtirilmagan yuk avtomobillarining yukxonasida faqat yukni olish uchun borayotgan yoki uni kuzatib borayotgan shaxslarning bo'lishiga yo'l qo'yiladi,
bunda ular bort sathidan pastda o'tirish uchun o'rindiqlar bilan ta'minlangan bo'lishi kerak.
❗ E'tibor bering:
- Bunday tashishga faqat yuk bilan bog'liq zarurat bo'lsa ruxsat etiladi.
- Odamlar bortdan balandroq joyda tik turishi yoki o'tirishi qat'iyan man etiladi.
- Avtomagistrallarda odam tashish uchun moslashtirilmagan yuk mashinasida odam tashish taqiqlanadi.
✅ To'g'ri javob:
"Faqat yukni olish uchun borayotgan yoki kuzatib boruvchi shaxslarga shu shart bilanki, ular bortlaridan pastda joylashgan o'tiradigan joy bilan ta'minlangan bo'lsalar ruxsat etiladi"
5-savol · 🟡 O'rta
Yengil avtomobillarning oldingi o'rindig'ida bolalarni tashishga ruxsat etiladimi?
- 7 yoshdan kichiq bo'lmagan bolalarni tashishga ruxsat etiladi
- 12 yosh va undan katta bo'lgan bolalarni tashishga ruxsat etiladi
- Katta yoshli yo'lovchi bo'lganda yoshidan qat'i nazar ruxsat etiladi
YHQ tegishli bo'lim, 159-bandiga asosan:
12 yoshga to'lmagan bolalarni mototsikl, elektromototsikl, moped va skuterning orqa o'rindig'ida, shuningdek, bolalarni ushlab turuvchi maxsus qurilma o'rnatilmagan transport vositasining old o'rindig'ida tashish taqiqlanadi.
❗ E'tibor bering:
- 12 yoshgacha bo'lgan bolalarni yengil avtomobilning oldingi o'rindig'ida tashish mumkin emas.
- 12 yosh va undan katta bolalarni esa oldingi o'rindiqda tashishga ruxsat etiladi.
- Bolalar uchun maxsus ushlab turuvchi qurilmalardan (bolalar kreslosi, xavfsizlik tizimi) foydalanish shart.
✅ To'g'ri javob:
"12 yosh va undan katta bo'lgan bolalarni tashishga ruxsat etiladi"
12 yoshga to'lmagan bolalarni mototsikl, elektromototsikl, moped va skuterning orqa o'rindig'ida, shuningdek, bolalarni ushlab turuvchi maxsus qurilma o'rnatilmagan transport vositasining old o'rindig'ida tashish taqiqlanadi.
❗ E'tibor bering:
- 12 yoshgacha bo'lgan bolalarni yengil avtomobilning oldingi o'rindig'ida tashish mumkin emas.
- 12 yosh va undan katta bolalarni esa oldingi o'rindiqda tashishga ruxsat etiladi.
- Bolalar uchun maxsus ushlab turuvchi qurilmalardan (bolalar kreslosi, xavfsizlik tizimi) foydalanish shart.
✅ To'g'ri javob:
"12 yosh va undan katta bo'lgan bolalarni tashishga ruxsat etiladi"
Bu mavzuda yana 11 ta savol bor — mashq rejimida har biriga tahlil va qonuniy asos beriladi.
Bepul boshlash