Siyosiy partiyalar — test savollari javoblari bilan

Huquq · 9 ta ochiq savol (bankda jami 45 ta) · har birida to'g'ri javob va izoh
1. Siyosiy partiyalar to'g'risidagi qonunchilikka ZID keltirilgan ma'lumotni toping. («Siyosiy partiyalar to'g'risida»gi qonun, 5, 6, 8, 17-moddalar)
  1. A) Siyosiy partiyalarga a'zolik yakka tartibda qayd etiladi.
  2. B) Siyosiy partiya tuzish tashabbuskorlari kamida yuz kishidan iborat bo'lishi, ular partiya ta'sis hujjatlarini tayyorlash, a'zolar tarkibini shakllantirish hamda ta'sis syezdi yoki konferensiyasini chaqirish bo'yicha tashkiliy qo'mitani tuzishlari lozim.
  3. C) Siyosiy partiya ro'yxatga olinganligi to'g'risidagi xabar ommaviy axborot vositalarida e'lon qilinadi.
  4. D) Siyosiy partiyalarning faoliyati O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, qonunchilikka va o'z ustavlariga muvofiqligini O'zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi nazorat qiladi.
Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) Siyosiy partiya tuzish tashabbuskorlari kamida yuz kishidan iborat bo'lishi, ular partiya ta'sis hujjatlarini tayyorlash, a'zolar tarkibini shakllantirish hamda ta'sis syezdi yoki konferensiyasini chaqirish bo'yicha tashkiliy qo'mitani tuzishlari lozim.

ZID ma'lumot — B. «Siyosiy partiyalar to'g'risida»gi qonunning 6-moddasiga ko'ra siyosiy partiya tuzish tashabbuskorlari kamida ELLIK kishidan iborat bo'lishi va ular partiyaning ta'sis hujjatlarini tayyorlash, a'zolar tarkibini shakllantirish hamda ta'sis syezdi yoki konferensiyasini chaqirish bo'yicha tashkiliy qo'mita tuzishi lozim — savolda «yuz kishi» deb noto'g'ri berilgan. Qolganlari qonunga mos: partiyaga a'zolik yakka tartibda qayd etiladi (5-modda); partiya ro'yxatga olinganligi to'g'risidagi xabar ommaviy axborot vositalarida e'lon qilinadi (8-modda); partiyalar faoliyatining Konstitutsiyaga, qonunchilikka va o'z ustaviga muvofiqligini Adliya vazirligi nazorat qiladi (17-modda).

2. Siyosiy partiyalar qanday prinsiplar asosida tuziladi va faoliyat ko'rsatadi? ("Siyosiy partiyalar to'g'risida"gi qonun, 3-modda)
1) xohish-irodani erkin bildirish; 2) ochiqlik; 3) ixtiyoriy ravishda kirish va undan chiqish; 4) partiya hujjatlarining majburiyligi; 5) a'zolarning teng huquqliligi; 6) shaffoflik; 7) o'zini o'zi boshqarish; 8) samaradorlik; 9) qonuniylik; 10) mustaqillik; 11) oshkoralik.
  1. A) 1, 3, 5, 7, 9, 11
  2. B) 2, 4, 6, 8, 10
  3. C) 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9
  4. D) 1, 3, 4, 5, 7, 9, 11
Javobni ko'rish

To'g'ri javob: A) 1, 3, 5, 7, 9, 11

«Siyosiy partiyalar to'g'risida»gi qonunning 3-moddasida shunday belgilangan: siyosiy partiyalar xohish-irodani erkin bildirish (1), partiyaga ixtiyoriy ravishda kirish va undan chiqish (3), a'zolarining teng huquqliligi (5), o'zini o'zi boshqarish (7), qonuniylik (9) va oshkoralik (11) prinsiplari asosida tuziladi hamda faoliyat ko'rsatadi. Ochiqlik, shaffoflik, samaradorlik, mustaqillik va partiya hujjatlarining majburiyligi esa bu ro'yxatda yo'q. Demak to'g'ri javob — 1, 3, 5, 7, 9, 11.

3. Qaysi siyosiy partiyalar bir yilda tashkil etilgan?
1) O'zbekiston «Milliy tiklanish» demokratik partiyasi; 2) Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati – O'zbekiston liberal-demokratik partiyasi; 3) O'zbekiston Ekologik partiyasi; 4) «Adolat» sotsial-demokratik partiyasi 5) O'zbekiston Xalq demokratik partiyasi
  1. A) 1, 2
  2. B) 3, 4
  3. C) 1, 4
  4. D) 2, 5
Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) 1, 4

O'zbekiston «Milliy tiklanish» demokratik partiyasi (1995-yil 3-iyun) va «Adolat» sotsial-demokratik partiyasi (1995-yil 18-fevral) — ikkalasi ham 1995-yilda tashkil etilgan. O'zLiDeP (2003), Ekologik partiya (2019), XDP (1991) boshqa yillarda. Demak 1, 4.

4. O'zbekistonda mavjud bo'lgan siyosiy partiyalarning tashkil etilgan vaqti bilan birga to'g'ri muvofiqlashtiring.
1) "Milliy tiklanish" demokratik partiyasi;
2) Tadbirkorlar va ishbilarmonlar harakati – O'zbekiston liberal-demokratik partiyasi;
3) O'zbekiston Ekologik partiyasi;
4) "Adolat" sotsial-demokratik partiyasi;
5) O'zbekiston Xalq demokratik partiyasi.
a) 1995-yil; b) 2003-yil; c) 1991-yil; d) 2019-yil.
  1. A) 1-a, 2-d, 3-b, 4-a, 5-c
  2. B) 1-a, 2-b, 3-d, 4-a, 5-c
  3. C) 1-a, 2-b, 3-d, 4-b, 5-c
  4. D) 1-c, 2-b, 3-d, 4-a, 5-c
Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) 1-a, 2-b, 3-d, 4-a, 5-c

"Milliy tiklanish" demokratik partiyasi — 1995-yil (1-a); O'zbekiston liberal-demokratik partiyasi (UzLiDeP) — 2003-yil (2-b); Ekologik partiya — 2019-yil (3-d); "Adolat" SDP — 1995-yil (4-a); XDP — 1991-yil (5-c).

5. "Siyosiy partiyalar O'zbekiston Respublikasi fuqarolarining qarashlar, manfaatlar va maqsadlar mushtarakligi asosida tuzilgan, davlat hokimiyati organlarini shakllantirishda jamiyat muayyan qismining siyosiy irodasini ro'yobga chiqarishga intiluvchi hamda o'z vakillari orqali davlat va jamoat ishlarini idora etishda qatnashuvchi ko'ngilli birlashmasi". Ushbu norma qaysi qonunda belgilangan?
  1. A) O'zbekiston Konstitutsiyasi, 80-modda
  2. B) "Siyosiy partiyalar to'g'risida"gi Qonun, 1-modda
  3. C) O'zbekiston Konstitutsiyasi, 81-modda
  4. D) "Siyosiy partiyalar to'g'risida"gi Qonun, 3-modda
Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) "Siyosiy partiyalar to'g'risida"gi Qonun, 1-modda

Siyosiy partiyaning bu ta'rifi «Siyosiy partiyalar to'g'risida»gi qonunning (1996-yil 26-dekabr, 337-I-son) 1-moddasida aynan shu tahrirda berilgan. Modda partiyaning to'rt belgisini ko'rsatadi: qarashlar, manfaatlar va maqsadlar mushtarakligi asosida tuzilishi; ko'ngilli birlashma bo'lishi; davlat hokimiyati organlarini shakllantirishda jamiyatning muayyan qismi siyosiy irodasini ro'yobga chiqarishga intilishi; o'z vakillari orqali davlat va jamoat ishlarini idora etishda qatnashishi. Shu qonunning 3-moddasi esa partiyalar faoliyatining prinsiplarini belgilaydi.

6. Siyosiy partiyalarga a'zo bo'la OLMAYDIGAN shaxslarni aniqlang.
1) sudyalar; 2) Hisob palatasining mansabdor shaxslari; 3) prokurorlar va prokuratura tergovchilari; 4) ichki ishlar, O'zbekiston Respublikasi Milliy gvardiyasi organlari, davlat xavfsizlik xizmati xodimlari; 5) harbiy xizmatchilar; 6) xorijiy davlatlarning fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslar; 7) professor-o'qituvchilar; 8) vatandoshlar.
  1. A) 1, 2, 3, 4, 5, 6
  2. B) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
  3. C) 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
  4. D) 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8
Javobni ko'rish

To'g'ri javob: A) 1, 2, 3, 4, 5, 6

Qonunga ko'ra sudyalar, Hisob palatasi mansabdor shaxslari, prokurorlar va tergovchilar, ichki ishlar/Milliy gvardiya/davlat xavfsizlik xodimlari, harbiy xizmatchilar hamda xorijiy fuqaro va fuqaroligi bo'lmagan shaxslar partiyaga a'zo bo'la olmaydi (1–6-bandlar). Professor-o'qituvchilar va vatandoshlar bu cheklovga kirmaydi, shu sababli to'g'ri qator — 1, 2, 3, 4, 5, 6.

7. Siyosiy partiyani ro'yxatga olishni rad etish asoslarini aniqlang.
1) Siyosiy partiya tuzish tashabbuskorlari kamida ellik kishidan iborat bo'lsa; 2) Tashkiliy qo'mita tuzilgan kundan boshlab uzog'i bilan uch oy faoliyat ko'rsatgan bo'lsa; 3) Siyosiy partiya tuzish syezdi yoki konferensiyasida tuzilgan bo'lsa; 4) Tashkiliy qo'mita o'zi tuzilgan kundan boshlab yetti kunlik muddatdan kechiktirmay O'zbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga ma'lum qilgan bo'lsa; 5) Siyosiy partiyani tuzish uchun kamida sakkizta hududiy subyektda (viloyatda), shu jumladan Qoraqalpog'iston Respublikasi va Toshkent shahrida yashayotgan hamda partiyaga birlashish istagida bo'lgan kamida yigirma ming fuqaroning imzosi bo'lsa; 6) oldinroq xuddi shunday nomdagi siyosiy partiya yoki jamoatchilik harakati ro'yxatga olingan bo'lsa; 7) agar siyosiy partiya ustavi, maqsadlari, vazifalari va faoliyat uslubi O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga va boshqa qonunchilik hujjatlariga zid bo'lsa.
  1. A) 2, 4
  2. B) 3, 5
  3. C) 1, 3
  4. D) 6, 7
Javobni ko'rish

To'g'ri javob: D) 6, 7

Ro'yxatga olishni rad etish asoslari — bir xil (mavjud) nomdagi partiya yoki harakat allaqachon ro'yxatdan o'tgan bo'lsa (6) hamda partiya ustavi/maqsadlari Konstitutsiya va qonunchilikka zid bo'lsa (7). Qolgan bandlar partiya tuzishning oddiy talablari bo'lib, rad etish asosi emas. To'g'ri qator — 6, 7.

8. Siyosiy partiyalar o'z faoliyatining (a) ….. haqida O'zbekiston Respublikasi (b) ….. ga yoki u vakolat bergan organga belgilangan tartibda oshkora hisobotlar taqdim etadilar.
  1. A) a-soliq manbalari; b-Senat
  2. B) a-normativ-huquqiy hujjatlari; b-Prezident
  3. C) a-moliyalashtirilishi manbalari; b-Qonunchilik palatasi
  4. D) a-natijalari; b- Qonunchilik palatasi
Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) a-moliyalashtirilishi manbalari; b-Qonunchilik palatasi

Siyosiy partiyalar o'z faoliyatining moliyalashtirilishi manbalari haqida O'zbekiston Respublikasi Qonunchilik palatasiga yoki u vakolat bergan organga oshkora moliyaviy hisobot taqdim etadi. Bu — partiyalar mablag'lari shaffofligini ta'minlash mexanizmi.

9. Siyosiy partiyalarga oid qonunchilikka zid keluvchi javobni aniqlang.
  1. A) Siyosiy partiyalar har yili barchaning e'tibori uchun o'z budjetlarini e'lon qilib boradi.
  2. B) Siyosiy partiyalarning tadbirkorlik faoliyatidan olgan daromadlari partiya a'zolari o'rtasida taqsimlanishi mumkin emas.
  3. C) Siyosiy partiyalar faqat ustavda nazarda tutilgan vazifalarni bajarish maqsadida qonunchilikda belgilangan tartibda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiradi.
  4. D) Siyosiy partiyalar tadbirkorlik faoliyatidan olgan daromadlaridan ustavda nazarda tutilgan vazifalardan tashqari boshqa maqsadlarda ham foydalanishi mumkin.
Javobni ko'rish

To'g'ri javob: D) Siyosiy partiyalar tadbirkorlik faoliyatidan olgan daromadlaridan ustavda nazarda tutilgan vazifalardan tashqari boshqa maqsadlarda ham foydalanishi mumkin.

Qonunchilikka ZID javob — D: partiya tadbirkorlik daromadini ustavda belgilangan vazifalardan tashqari boshqa maqsadlarga sarflay olmaydi. Partiya tadbirkorlikni faqat ustavdagi vazifalar uchun yuritadi va bu daromad a'zolar o'rtasida taqsimlanmaydi (A, B, C — qonuniy holatlar).

Bu — mavzuning ochiq namuna qismi. To'liq bank, vaqt rejimi, tahlil va xatolar ustida ishlash — test rejimida.