Konstitutsiya — test savollari javoblari bilan
1) O'zbekiston Respublikasida siyosiy hayot siyosiy institutlar, mafkuralar va fikrlarning xilma-xilligi asosida rivojlanadi; 2) O'zbekiston Respublikasining Davlat budjetini shakllantirish hamda ijro etish tartib-taomillari ochiqlik va shaffoflik prinsiplari asosida amalga oshiriladi; 3) O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki mamlakatda banklar faoliyatini tartibga solishni amalga oshiradi, bank va to'lov tizimlarining barqaror faoliyat ko'rsatishini ta'minlaydi; 4) O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi O'zbekiston Respublikasining hududida qonuniy to'lov vositalari sifatida pul belgilarini muomalaga kiritish va ularni muomaladan chiqarish huquqiga ega.
- A) 2, 4
- B) 1, 4
- C) 2, 3
- D) 1, 3
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) 2, 3
2-band TO'G'RI: Konstitutsiyaning 148-moddasiga ko'ra Davlat budjetini shakllantirish va ijro etish tartib-taomillari ochiqlik hamda shaffoflik prinsiplari asosida amalga oshiriladi. 3-band ham TO'G'RI: 151-moddaga ko'ra Markaziy bank banklar faoliyatini tartibga soladi, bank va to'lov tizimlarining barqarorligini ta'minlaydi. 1-band NOTO'G'RI: 12-moddada siyosiy hayot «turli mafkuralarning xilma-xilligi asosida» rivojlanishi belgilangan, ammo savolda formula o'zgartirilgan. 4-band ham NOTO'G'RI: 150-moddaga ko'ra pul belgilarini muomalaga kiritish va muomaladan chiqarish MARKAZIY BANKNING mutlaq huquqi, Vazirlar Mahkamasiniki emas. Demak to'g'ri javob — 2 va 3.
- A) harbiy sudlar
- B) O'zbekiston Respublikasining Oliy sudi
- C) O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi
- D) ma'muriy sudlar
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi
Konstitutsiyaviy sud faqat bir bosqichdan iborat bo'lib, uning qarorlari yakuniy hisoblanadi va apellyatsiya/kassatsiya tartibida qayta ko'rilmaydi. Harbiy, ma'muriy va boshqa umumiy yurisdiksiya sudlari ko'p bosqichli (instansiyali) tizimda ishlaydi.
Yuqoridagi holatda qanday konstitutsiyaviy norma buzilgan, deb o'ylaysiz?
- A) Bu holatda tenglik prinsipiga amal qilingan.
- B) Bu holatda davlat tili to'g'risidagi norma buzilgan.
- C) adolat prinsipi
- D) Bu holatda hech qanday konstitutsiyaviy norma buzilmagan.
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) adolat prinsipi
Bu yerda ADOLAT (mutanosiblik) prinsipi buzilgan. Konstitutsiyaning 14-moddasiga ko'ra davlat o'z faoliyatini qonuniylik, ijtimoiy adolat va birdamlik prinsiplari asosida amalga oshiradi. 20-modda esa insonning huquq va erkinliklarini cheklash faqat qonunga muvofiq va mutanosiblik prinsipiga asoslanib, qonunda nazarda tutilgan maqsadga erishish uchun zarur bo'lgan darajada bo'lishini talab qiladi. Shaxsni tasdiqlovchi hujjat — har bir fuqaro uchun majburiy va hayotiy zarur hujjat; uni rasmiylashtirish uchun o'rtacha oylik ish haqining 30 foizi, ya'ni bir yarim million summa miqdorida to'lov belgilash xizmatning haqiqiy qiymatiga mutanosib emas va ko'plab fuqarolar uchun hujjat olishni imkonsiz qiladi.
1) AQSH; 2) Braziliya; 3) Argentina; 4) Meksika; 5) Italiya; 6) Germaniya; 7) Portugaliya; 8) Gretsiya.
- A) faqat 1, 2, 3
- B) 1, 2, 3, 4
- C) faqat 4, 5, 6
- D) 5, 6, 7, 8
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) 1, 2, 3, 4
Prezident ijro hokimiyatini bevosita boshqaradigan davlatlar — prezidentlik respublikalari: AQSH, Braziliya, Argentina, Meksika (1,2,3,4). Italiya, Germaniya, Portugaliya, Gretsiya — parlamentlik respublikalar bo'lib, ijro hokimiyatini bosh vazir boshqaradi.
- A) Prezident O'zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining Oliy Bosh Qo'mondoni hisoblanadi.
- B) Prezident zarur paytlarda butun mamlakat bo'yicha yoki ayrim hududlarda favqulodda vaziyat joriy qilish huquqiga ham ega.
- C) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi bilan bamaslahat qabul qilgan qarori asosida O'zbekiston Respublikasi Bosh vazirga ishonchsizlik votumini berishi mumkin.
- D) Vakolati tugashi munosabati bilan iste'foga chiqqan Prezident umrbod Senat a'zosi lavozimini egallaydi.
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) O'zbekiston Respublikasi Prezidenti O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi bilan bamaslahat qabul qilgan qarori asosida O'zbekiston Respublikasi Bosh vazirga ishonchsizlik votumini berishi mumkin.
NOTO'G'RI ma'lumot — C. Bosh vazirga nisbatan ishonchsizlik votumi Konstitutsiyaning 119-moddasiga ko'ra Oliy Majlisning QONUNCHILIK PALATASI tomonidan qabul qilinadi; Prezident bunday votumni bera olmaydi, u faqat votum qabul qilinganidan keyin Bosh vazirni lavozimidan ozod etish to'g'risida qaror qabul qiladi. Qolgan uchtasi to'g'ri: A va B — 109-modda (Prezident Qurolli Kuchlarning Oliy Bosh Qo'mondoni; zarur paytlarda butun mamlakat bo'yicha yoki ayrim hududlarda favqulodda holat joriy etadi), D — 113-modda (vakolati tugashi munosabati bilan iste'foga chiqqan Prezident umrbod Senat a'zosi lavozimini egallaydi).
- A) Fuqarolik huquqi
- B) Davlat va huquq nazariyasi
- C) Jinoyat huquqi
- D) Konstitutsiyaviy huquq
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: D) Konstitutsiyaviy huquq
Huquqning bosh (umumiy) tamoyillari Konstitutsiyaviy huquqda — Konstitutsiyada belgilab beriladi. Konstitutsiya barcha huquq sohalari uchun negiz bo'lib, asosiy tamoyillarni o'rnatadi.
- A) monarxiya
- B) unitar
- C) respublika
- D) federatsiya
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) monarxiya
Savolda tasvirlangan tushuncha — davlat boshqaruv shakli. Quvayt boshqaruv shakliga ko'ra monarxiya (amirlik) hisoblanadi. Unitar/federatsiya esa boshqaruv emas, davlat tuzilishi shakliga oid.
… bosh vazifasi – qonun ustuvorligini qaror toptirish, fuqarolarning huquq va erkinliklarini, davlat tuzumini, davlat va fuqarolarning mulklarini turli jinoyatchilar, huquq buzarlardan himoya qilish. Bunda nazorat davlat nomidan, davlatning oliy organi nomidan amalga oshiriladi.
- A) prokuratura
- B) ichki ishlar organlari
- C) adliya organlari
- D) Davlat xavfsizlik xizmati organlari
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) prokuratura
Qonunlarning aniq va bir xilda ijro etilishi ustidan davlat nomidan nazoratni amalga oshiruvchi organ — prokuratura. Prokuratura davlat va fuqarolar huquqlarini himoya qiladi hamda qonun ustuvorligini ta'minlaydi.
- A) ijtimoiy adolat
- B) birdamlik
- C) qonuniylik
- D) hokimiyatlar bo'linishi
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: D) hokimiyatlar bo'linishi
Sud tizimini mustaqil tarmoq sifatida isloh qilish va takomillashtirish sud hokimiyatining qonun chiqaruvchi va ijro hokimiyatidan mustaqilligini ta'minlaydi — bu hokimiyatlar bo'linishi tamoyilining amalga oshirilishidir.
Davlat nogironligi bo'lgan shaxslarning siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy sohalar obyektlari va xizmatlaridan to'laqonli foydalanishi uchun shart-sharoitlar yaratadi, ularning ishga joylashishiga, ta'lim olishiga ko'maklashadi, ularga zarur bo'lgan axborotni to'sqinliksiz olish imkoniyatini ta'minlaydi. (O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, 57-modda)
- A) sohalar obyektlari
- B) siyosiy
- C) axborotni to'sqinliksiz olish
- D) nogironligi bo'lgan shaxslarning
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) siyosiy
Konstitutsiyaning 57-moddasida nogironligi bo'lgan shaxslarga davlat "ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy" sohalardan foydalanish uchun shart-sharoit yaratishi belgilangan. "Siyosiy" so'zi mazkur normadagi ro'yxatda keltirilmagan — shu sababli NOTO'G'RI keltirilgan so'z aynan "siyosiy".
Bu — mavzuning ochiq namuna qismi. To'liq bank, vaqt rejimi, tahlil va xatolar ustida ishlash — test rejimida.