"Fuqarolik to'g'risida"gi qonun — test savollari javoblari bilan
I. Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi pasportining va tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnomasining namunalarini, ularni berish tartibi va shartlarini Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar organlari belgilaydi.
II. Tugʻilgan paytida ota-onasi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmagan bola, Oʻzbekiston Respublikasi hududida yoxud Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida tugʻilgan boʻlishidan qatʻi nazar, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi hisoblanadi.
III. Chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar oʻz iltimosnomalariga koʻra ushbu Qonunga binoan kelib chiqishidan, irqi va millatidan, jinsi, maʻlumoti, tilidan, dinga munosabatidan, siyosiy va boshqa eʻtiqodlaridan qatʻi nazar, Oʻzbekiston Respublikasi fuqaroligiga qabul qilinishi mumkin.
- A) I-toʻgʻri; II-notoʻgʻri; III-toʻgʻri
- B) I-toʻgʻri; II-toʻgʻri; III-notoʻgʻri
- C) I-notoʻgʻri; II-notoʻgʻri; III-toʻgʻri
- D) I-notoʻgʻri; II-toʻgʻri; III-notoʻgʻri
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) I-notoʻgʻri; II-notoʻgʻri; III-toʻgʻri
Toʻgʻri javob: C (I-notoʻgʻri; II-notoʻgʻri; III-toʻgʻri). II band notoʻgʻri — qonunning 15-moddasiga koʻra Oʻzbekiston hududida tugʻilgan, ota-onasi tugʻilgan paytda chet davlat fuqarosi (yoki biri chet el fuqarosi, boshqasi fuqaroligi boʻlmagan shaxs) boʻlgan bola tugʻilganlik boʻyicha OʻR fuqaroligini OLMAYDI — band buni aksiga aylantiradi. I band ham notoʻgʻri: 5, 13, 15, 17-moddalarning hech birida pasport va tugʻilganlik guvohnomasi namunalarini belgilash vakolati Ichki ishlar organlariga berilgani aytilmagan. III band 18-21-moddalardagi umumiy qabul qilish tartibiga mos — bu moddalarda sanab oʻtilgan shartlar (yashash muddati, til, tirikchilik manbai, Konstitutsiyaga rioya) orasida kelib chiqishi, irqi yoki millatiga oid cheklov yoʻq, shu sabab band toʻgʻri.
I. Ariza beruvchi — O'zbekiston Respublikasining fuqaroligi masalalari bo'yicha davlat organiga murojaat qilgan voyaga yetmagan O'zbekiston Respublikasi fuqarosi yoki chet davlat fuqarosi.
II. Bola — o'n sakkiz yoshga to'lgunga (voyaga yetgunga) qadar bo'lgan jismoniy shaxs.
III. O'zbekiston Respublikasida xorijda doimiy yashovchi fuqarosi — O'zbekiston Respublikasidagi doimiy yashash joyiga ro'yxatga kirish uchun xorijga doimiy yashashga ruxsatnoma rasmiylashtirgan O'zbekiston Respublikasi fuqarosi.
- A) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
- B) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
- C) I-noto'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
- D) I-to'g'ri; II-noto'g'ri; III-noto'g'ri
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
Qonunning 3-moddasidagi ta'riflarga ko'ra: ariza beruvchi — voyaga yetgan (kamida 18 yoshli) shaxs, shu sababli «voyaga yetmagan» so'zi I-bandni noto'g'ri qiladi; «bola» ta'rifi (18 yoshga to'lgunicha bo'lgan jismoniy shaxs) — to'g'ri; III-banddagi xorijda doimiy yashovchi fuqaro ta'rifida tartib teskari berilgan (xorijga doimiy yashash uchun ro'yxatga olingan fuqaro), shuning uchun noto'g'ri. Demak I-noto'g'ri, II-to'g'ri, III-noto'g'ri.
1) O'zbekiston Respublikasida fuqarolik shaxsning davlat bilan doimiy siyosiy-huquqiy aloqasini belgilaydi; 2) O'zbekiston Respublikasida O'zbekistonning butun hududi uchun yagona fuqarolik o'rnatiladi; 3) O'zbekiston Respublikasining fuqarosi ayni bir vaqtda Qoraqalpog'iston Respublikasining fuqarosi hisoblanadi; 4) O'zbekiston Respublikasining fuqaroligi, u qanday asoslarda olinganligidan qat'i nazar, hamma uchun tengdir; 5) O'zbekiston Respublikasi o'z fuqarolarining huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishni faqat O'zbekiston hududida amalga oshiradi; 6) O'zbekiston fuqaroligini yo'qotish to'g'risidagi qarorlar O'zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan farmoyish tarzida qabul qilinadi va imzolangan kunning ertasidan e'tiboran kuchga kiradi.
- A) 1, 3, 6
- B) 4, 5, 6
- C) 1, 2, 3
- D) 3, 5, 6
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: D) 3, 5, 6
Muallif kalitiga ko'ra XATO hukmlar qatori — D (3, 5, 6). 4-moddaga ko'ra fuqarolik aloqasi belgilanadi, yagona fuqarolik o'rnatiladi va u teng bo'ladi; davlat fuqarolarini «himoya qiladi» (nafaqat «izhor etadi»), Qoraqalpog'iston fuqaroligi bandi esa shu modda doirasida noaniq berilgan. To'liq tekshirish uchun savol matnidagi 6-band rasmda ko'rinmagan.
- A) 5 yil
- B) 10 yil
- C) 15 yil
- D) 12 yil
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: C) 15 yil
6-moddaga ko'ra arizagacha O'zbekiston Respublikasida kamida 15 yil doimiy yashab kelayotgan shaxs (qonunda ko'rsatilgan boshqa shartlar bilan) O'zbekiston Respublikasi fuqarosi deb tan olinishi mumkin. Demak to'g'ri javob — 15 yil.
I. O'zbekiston fuqarosining chet davlat fuqarosi yoki fuqaroligi bo'lmagan shaxs bilan nikohdan o'tishi er-xotinning fuqaroligi o'zgarishiga sabab bo'lmaydi.
II. Er-xotindan birining O'zbekiston fuqaroligini o'zgartirishi ikkinchisining fuqaroligi o'zgarishiga sabab bo'lmaydi.
III. Nikohning bekor qilinishi ushbu nikohda tug'ilgan yoki nikoh bekor qilinguniga qadar farzandlikka olingan bolaning fuqaroligi o'zgarishiga sabab bo'lmaydi.
- A) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
- B) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
- C) I-noto'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
- D) I-to'g'ri; II-noto'g'ri; III-noto'g'ri
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
8-moddaga ko'ra nikohdan o'tish, nikohni bekor qilish yoki er-xotindan birining fuqaroligini o'zgartirishi ikkinchi tomon yoki bola fuqaroligini avtomatik o'zgartirmaydi. Uchala hukm ham to'g'ri — I, II, III to'g'ri.
1) tug'ilganlik bo'yicha; 2) davlat organiga ishga olinganda; 3) bola farzandlikka olinganda; 4) O'zbekiston hududida intellektual mulk yaratilganda; 5) O'zbekistonning fuqaroligi qabul qilish va uni tiklash natijasida; 6) O'zbekiston uchun muhim shaxs sifatida e'tirof etilganda.
- A) 1, 3, 6
- B) 2, 4, 6
- C) 1, 2, 3
- D) 3, 5, 6
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) 2, 4, 6
13-moddaga ko'ra fuqarolik tug'ilganlik bo'yicha (1), bola farzandlikka olinganda (3), qabul qilish va tiklash natijasida (5) hamda qonunda nazarda tutilgan boshqa asoslarda olinadi. «Davlat organiga ishga olinish» (2) va «intellektual mulk yaratilishi» (4) fuqarolik olishga asos emas — savol XATO asoslarni so'rayapti, shu sababli javob 2, 4, 6.
A) O'zbekiston hududida tug'ilgan, ota-onasi (yolg'iz otasi yoki onasi) fuqaroligi bo'lmagan shaxslar bo'lgan bola tug'ilganlik bo'yicha O'zbekiston Respublikasi fuqaroligini oladi.
B) O'zbekiston hududida turgan, ota-onasi noma'lum bo'lgan bola O'zbekiston Respublikasi fuqaroligini olmaydi.
C) O'zbekiston hududida tug'ilgan, ota-onasi (yolg'iz otasi yoki onasi) u tug'ilgan paytda chet davlat fuqarosi bo'lgan bola, ota-onasidan biri chet davlat fuqarosi, boshqasi esa fuqaroligi bo'lmagan shaxs bo'lsa, tug'ilganlik bo'yicha O'zbekiston Respublikasi fuqaroligini oladi.
D) Otasi yoxud onasi O'zbekiston Respublikasining fuqarosi bo'lgan bolaga otalik yoxud onalik belgilangan yoki tan olingan taqdirda, bola O'zbekiston Respublikasining fuqaroligini olmaydi.
- A) A) variant
- B) B) variant
- C) C) variant
- D) D) variant
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: A) A) variant
14-15-moddalarga ko'ra O'zbekiston hududida tug'ilgan, ota-onasi fuqaroligi bo'lmagan (apatrid) shaxslar bo'lgan bola apatridlikning oldini olish tamoyili asosida tug'ilganlik bo'yicha O'zbekiston fuqaroligini oladi (A — to'g'ri). Ota-onasi noma'lum topib olingan bola ham fuqaro deb tan olinadi (B noto'g'ri); D bandi ham noto'g'ri, chunki ota yoki onasi fuqaro bo'lsa bola fuqarolik olishi mumkin.
I. O'zbekiston fuqarolari tomonidan farzandlikka olinayotgan, chet davlat fuqarosi bo'lgan yoxud fuqaroligi bo'lmagan bola O'zbekiston fuqaroligini oladi.
II. Biri O'zbekiston fuqarosi, boshqasi esa fuqaroligi bo'lmagan shaxs bo'lgan er-xotin tomonidan farzandlikka olinayotgan, chet davlat fuqarosi bo'lgan yoxud fuqaroligi bo'lmagan bola O'zbekiston fuqaroligini olmaydi.
III. Biri O'zbekiston fuqarosi, boshqasi esa chet davlat fuqarosi bo'lgan er-xotin tomonidan farzandlikka olinayotgan, chet davlat fuqarosi bo'lmagan bola farzandlikka oluvchilarning o'zaro kelishuviga ko'ra O'zbekiston fuqaroligini oladi.
- A) I-to'g'ri; II-to'g'ri; III-to'g'ri
- B) I-noto'g'ri; II-to'g'ri; III-noto'g'ri
- C) I-noto'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
- D) I-to'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: D) I-to'g'ri; II-noto'g'ri; III-to'g'ri
16-moddaga ko'ra O'zbekiston fuqarolari farzandlikka olgan apatrid bola fuqarolik oladi (I to'g'ri); aralash nikohda farzandlikka olingan bolaning fuqaroligi farzandlikka oluvchilarning kelishuviga ko'ra belgilanadi (III to'g'ri), shu sababli II-band kategorik inkor sifatida noto'g'ri. Demak I-to'g'ri, II-noto'g'ri, III-to'g'ri.
1) chet davlat fuqaroligidan chiqishni rasmiylashtirgan bo'lsa; 2) O'zbekiston hududida uzluksiz ikki yil davomida doimiy yashab kelayotgan bo'lsa; 3) tirikchilikning qonuniy manbaiga ega bo'lsa; 4) O'zbekiston hududida yashaydigan va O'zbekiston fuqarosi bo'lgan, nasl-nasab shajarasi bo'yicha to'g'ri tutashgan loaqal bitta o'zidan oldingi qarindoshga ega bo'lsa.
- A) 1, 2
- B) 3, 4
- C) 1, 4
- D) 1, 3
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: D) 1, 3
Muallif kalitiga ko'ra to'g'ri javob — D (1, 3). 19-modda umumiy tartibda qabul qilish shartlari sirasiga chet davlat fuqaroligidan chiqishni rasmiylashtirish (1) va tirikchilikning qonuniy manbaiga ega bo'lish (3) ni kiritadi; doimiy yashash muddati va qarindoshlik bandlari (2, 4) bu savolda berilgan tarzda umumiy tartib sharti emas.
1) tirikchilikning qonuniy manbaiga ega bo'lsa; 2) O'zbekiston Konstitutsiyasiga rioya etish majburiyatini o'z zimmasiga olsa; 3) O'zbekiston hududida uzluksiz besh yil davomida doimiy yashab kelayotgan bo'lsa; 4) O'zbekiston hududida yashaydigan va O'zbekiston fuqarosi bo'lgan, nasl-nasab shajarasi bo'yicha yon qarindoshga ega bo'lsa.
- A) 1, 2
- B) 3, 4
- C) 1, 4
- D) 1, 3
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) 3, 4
Muallif kalitiga ko'ra XATO asoslar — B (3, 4). 20-moddadagi soddalashtirilgan tartibda tirikchilik manbai va Konstitutsiyaga rioya majburiyati umumiy shartlar bo'lsa-da, «uzluksiz besh yil doimiy yashash» (3) soddalashtirilgan tartibni umumiy tartibdan farqlovchi yengillik tufayli to'liq talab etilmaydi, «yon qarindosh» (4) esa to'g'ri qarindoshlik (to'g'ri chiziq) o'rniga noto'g'ri berilgan.
Bu — mavzuning ochiq namuna qismi. To'liq bank, vaqt rejimi, tahlil va xatolar ustida ishlash — test rejimida.