Вопросы и материалы на этой странице пока на узбекском языке. Интерфейс переведён.
Тесты Банк вопросов Ona tili Tilshunoslik asoslari va til tarixi
Ona tili

Tilshunoslik asoslari va til tarixi

29 вопросов
Примеры вопросов5 / 6
1. Tarixiy fonologiyada o'zbek tilida bo'g'in tuzilishiga ta'sir qilgan asosiy o'zgarishlar?
  1. A) Hech qanday tarixiy o'zgarish bo'lmagan
  2. B) Qadimgi turkiy tilda so'z boshi undosh klasterlari bo'lmagan (CV-tuzilma ustun); arabcha, forscha, ruscha o'zlashmalari bilan CCVC va CVCC tuzilmalar kirdi; o'zbek tili bu klasterlarni proteza (ishkaf, istakon) yoki epentheza orqali moslashtirib oldi
  3. C) Faqat unlilar o'zgargan
  4. D) Bo'g'in tuzilishi o'zgarmagan
Показать ответ

Правильный ответ: B) Qadimgi turkiy tilda so'z boshi undosh klasterlari bo'lmagan (CV-tuzilma ustun); arabcha, forscha, ruscha o'zlashmalari bilan CCVC va CVCC tuzilmalar kirdi; o'zbek tili bu klasterlarni proteza (ishkaf, istakon) yoki epentheza orqali moslashtirib oldi

2. "Lexical gap" (leksik bo'shliq) nima va bu tilshunoslik nuqtai nazaridan nimani ko'rsatadi?
  1. A) Lug'atdagi xatolar
  2. B) Bir tilda mavjud bo'lgan tushuncha uchun boshqa tilda maxsus so'z yo'qligi; masalan: o'zbek tilidagi "uyat" so'zining inglizchada to'liq ekvivalenti yo'q; bu tillar boyligi va madaniy-kontseptual farqlarni aks ettiradi; tarjimada qiyinchilik tug'diradi
  3. C) Lug'atdagi sahifalar orasidagi bo'sh joy
  4. D) So'zning ma'nosi yo'qligi
Показать ответ

Правильный ответ: B) Bir tilda mavjud bo'lgan tushuncha uchun boshqa tilda maxsus so'z yo'qligi; masalan: o'zbek tilidagi "uyat" so'zining inglizchada to'liq ekvivalenti yo'q; bu tillar boyligi va madaniy-kontseptual farqlarni aks ettiradi; tarjimada qiyinchilik tug'diradi

3. Kognitiv semantikada "conceptual metaphor" (kontseptual metafora) nazariyasi nima va Lakoff-Johnson konsepsiyasini tushuntiring?
  1. A) Metafora faqat poetik vosita
  2. B) Lakoff va Johnson (1980) nazariyasiga ko'ra metafora faqat til hodisasi emas, balki tafakkur tuzilmasi; biz abstrakt tushunchalarni konkretlar orqali idrok etamiz: "VAQT — PUL" (vaqtni sarflamoq, tejamog'ich), "BAHSDA G'ALABA — URUSHDA G'ALABA" — bu metaforalar tilda ko'chma ma'no hosil qiladi
  3. C) Metafora faqat adabiyotda o'rganiladi
  4. D) Kontseptual metafora faqat grammatika bilan bog'liq
Показать ответ

Правильный ответ: B) Lakoff va Johnson (1980) nazariyasiga ko'ra metafora faqat til hodisasi emas, balki tafakkur tuzilmasi; biz abstrakt tushunchalarni konkretlar orqali idrok etamiz: "VAQT — PUL" (vaqtni sarflamoq, tejamog'ich), "BAHSDA G'ALABA — URUSHDA G'ALABA" — bu metaforalar tilda ko'chma ma'no hosil qiladi

4. "Semantic prosody" (semantik prosodiya) tushunchasi korpus tilshunosligida nima?
  1. A) So'zning urg'u tizimi
  2. B) So'zning odatda muayyan xususiyatdagi so'zlar (ijobiy yoki salbiy) bilan birgalikda qo'llanish tendensiyasi; masalan: "yuz bermoq" fe'li ko'proq salbiy hodisalar bilan birgalikda keladi (falokat yuz berdi); bu so'zning lug'atdagi ma'nosidan tashqaridagi korpus xususiyati
  3. C) So'zning she'riy vazniga ta'siri
  4. D) So'zning talaffuz xususiyatlari
Показать ответ

Правильный ответ: B) So'zning odatda muayyan xususiyatdagi so'zlar (ijobiy yoki salbiy) bilan birgalikda qo'llanish tendensiyasi; masalan: "yuz bermoq" fe'li ko'proq salbiy hodisalar bilan birgalikda keladi (falokat yuz berdi); bu so'zning lug'atdagi ma'nosidan tashqaridagi korpus xususiyati

5. "Motivated" (motivlangan) va "arbitrary" (shartli) so'zlar o'rtasidagi farq tilshunoslikda qanday tushuntiriladi?
  1. A) Barcha so'zlar motivlangan
  2. B) Saussureга ko'ra til belgisi shartli (arbitrary) — "daraxt" so'zi bilan real daraxt o'rtasida tabiiy bog'liqlik yo'q; lekin taqlid so'zlar (qarg'a, vovullamoq), qo'shma so'zlar va yasama so'zlar qisman motivlangan — ichki ma'noviy tuzilma mavjud; o'zbek tilida motivlanganlik darajasi turlicha
  3. C) Barcha so'zlar shartli
  4. D) Motivatsiya faqat she'rda muhim
Показать ответ

Правильный ответ: B) Saussureга ko'ra til belgisi shartli (arbitrary) — "daraxt" so'zi bilan real daraxt o'rtasida tabiiy bog'liqlik yo'q; lekin taqlid so'zlar (qarg'a, vovullamoq), qo'shma so'zlar va yasama so'zlar qisman motivlangan — ichki ma'noviy tuzilma mavjud; o'zbek tilida motivlanganlik darajasi turlicha

Совет

Начинайте с лёгких вопросов, затем переходите к сложным. Решайте не менее 20 вопросов каждый день.

Настройки теста
Количество вопросов
от 5 до 29
Уровень сложности
Тип практики
Тема Tilshunoslik asos…
Вопросы 10
Примерно ~20 мин.
Начать бесплатно

Уже есть аккаунт? Войти