Uch tomonlama shartnoma: kontraktni ish beruvchi to'lab beradi
Kontraktni faqat talabaning o'zi to'laydi degan qoida o'zgardi. Hukumatning 2026-yil 9-yanvardagi 8-son qarori bilan uchinchi tomon — ish beruvchi qo'shildi. U talabaning kontrakt to'lovini qoplab beradi, talaba esa bitirgach o'sha korxonada ishlab beradi.
Ikki tomonlama va uch tomonlama shartnoma nimasi bilan farq qiladi
| Jihat | Ikki tomonlama | Uch tomonlama |
|---|---|---|
| Tomonlar | Talaba va OTM | Talaba, OTM va ish beruvchi |
| Kontraktni kim to'laydi | Talabaning o'zi | Ish beruvchi qoplab beradi |
| Bitirgach majburiyat | Yo'q | Ish beruvchida ishlab berish |
| Ish joyi | O'zingiz qidirasiz | Kafolatli qabul qilinadi |
| Kimga ochiq | Hammaga | 2-kurs va undan yuqori |
Farq bitta so'zda: uchinchi tomon. Oddiy kontraktda siz OTM bilan ikkovlon shartnoma tuzasiz va pulni o'zingiz topasiz. Uch tomonlama shartnomada esa korxona ham imzo qo'yadi va to'lovni o'z zimmasiga oladi.
Jarayon qanday ketadi
| Kim | Nima qiladi |
|---|---|
| Vazirliklar | Yo'nalishlar kesimida kadrlar buyurtmasini yig'adi |
| Ish beruvchi | 2-kurs va yuqori talabalardan munosiblarini saralaydi |
| OTM | Ish beruvchi so'ragan qo'shimcha modullarni tanlov fani qilib qo'yadi |
| Talaba | O'qiydi, har semestr yakuni bo'yicha monitoringdan o'tadi |
Diqqat qiling: nomzodni ish beruvchi tanlaydi, ariza berish tartibi emas. Vazirliklar avval korxonalardan «bizga qaysi yo'nalishdan necha kadr kerak» degan buyurtmani yig'adi, keyin o'sha yo'nalishdagi talabalar orasidan saralanadi.
Talaba nima yutadi
- Kontrakt to'lovi — ta'lim davridagi shartnoma to'lovlarini ish beruvchi qoplaydi.
- Kafolatli ish — qarorda uch tomonlama shartnoma asosida o'qigan bitiruvchini ish beruvchi kafolatli ishga qabul qilishi yozilgan.
- Qo'shimcha modullar — ish beruvchi talab qilgan fanlar tanlov fani sifatida qo'yiladi va ular uchun kredit ballari beriladi.
- Amaliy diplom ishi — bitiruv malakaviy ishi mavzusi korxonaning faoliyati yoki investitsiya loyihasidan olinadi.
Nimani hisobga olish kerak
Bu bepul pul emas — bu oldindan tuzilgan mehnat kelishuvi. Shartnomaning asosiy sharti nomida turibdi: «ishlab berish sharti bilan». Ya'ni diplom olganingizdan keyin o'sha korxonada ishlaysiz.
Ikkinchisi — har semestr monitoringi. Ish beruvchi sizning fanlarni o'zlashtirishingizni semestr yakunida kuzatib boradi. Bu oddiy kontraktda yo'q narsa.
Nima uchun bu qaror chiqdi
Qarorning kirish qismida maqsad ochiq yozilgan: mehnat bozori talablariga mos kadr tayyorlash, oliy ta'lim tizimining jozibadorligini oshirish, ta'lim oluvchilarni moddiy qo'llab-quvvatlash va bitiruvchilarni kafolatli ish bilan ta'minlash. Ya'ni davlat korxonani ta'lim jarayoniga to'lovchi sifatida emas, buyurtmachi sifatida kiritmoqchi.
Amalda bu shuni anglatadi: korxona endi bitiruvchini tayyor holda kutmaydi, balki uni 2-kursdan boshlab o'zi tanlaydi, o'qishiga to'laydi va dasturiga o'z fanlarini qo'shtiradi.
Oddiy kontraktdan yana nimasi bilan farq qiladi
Oddiy kontraktda OTM va talaba o'rtasidagi munosabat pul bilan tugaydi: siz to'laysiz, OTM o'qitadi. Uch tomonlama shartnomada esa uchta qo'shimcha bog'lanish paydo bo'ladi.
Birinchidan, o'quv dasturi o'zgaradi — ish beruvchi so'ragan modullar tanlov fani bo'lib qo'shiladi va ular uchun kredit ballari beriladi. Ikkinchidan, baholaringiz kuzatiladi — har semestr yakunida ish beruvchi o'zlashtirishni monitoring qiladi. Uchinchidan, diplom ishi mavzusi tayyor keladi — u korxonaning faoliyati yoki investitsiya loyihasidan olinadi.
Ishlab chiqilgan misol
Farazan, 2-kurs talabasi kiberxavfsizlik yo'nalishida o'qiydi va kontrakti yiliga 12 million so'm. Sohadagi korxona vazirlikka «bizga shu yo'nalishdan kadr kerak» deb buyurtma bergan va talabalar orasidan uni saralab olgan.
Uch tomonlama shartnoma imzolangach, qolgan ikki yillik kontrakt — 24 million so'm — korxona zimmasiga o'tadi. Talaba o'sha korxona so'ragan ikkita qo'shimcha modulni tanlov fani sifatida oladi, diplom ishini korxonaning loyihasi bo'yicha yozadi va bitirgach o'sha yerda ishlay boshlaydi.
Kim murojaat qila oladi
- Bakalavriatning 2-kursi va undan yuqori bosqichida o'qiyotgan bo'lishingiz kerak.
- Yo'nalishingiz bo'yicha korxonadan buyurtma bo'lishi shart — buyurtma vazirliklar orqali yig'iladi.
- Saralashni ish beruvchi o'tkazadi; OTMingiz dekanati orqali qaysi korxonalar buyurtma berganini so'rang.
Bog'liq mavzular: kontrakt narxi 2026/2027, kontrakt to'lovi muddatlari, foizsiz ta'lim krediti. Ballingizga mos yo'nalishlarni ko'rish — menga mos yo'nalishlar.
Shu mavzuda yana: Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-yanvardagi 8-son qarori «Oliy ta'lim tashkilotlari bitiruvchilarini ish bilan ta'minlashda buyurtmachilar ishtirokini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to'g'risida» — lex.uz/uz/docs/-7982830. Kuchga kirgan: 2026-yil 12-yanvar. Tekshirilgan sana: 2026-yil 2-sentabr.
