Talabaga ijara puli: Toshkentda 440 ming, viloyatlarda 220 ming so'm
Ijara uyda yashab o'qiyotgan talaba uchun oyning eng og'ir xarajati — kvartira puli. Bu yukning bir qismini davlat o'z zimmasiga oldi: davlat oliy ta'lim muassasalarining talabalariga oylik ijara to'lovining bir qismi Davlat budjetidan qoplab beriladi. Toshkent shahrida bu oyiga 440 000 so'm, qolgan hududlarda 220 000 so'm.
Qancha pul olasiz: aniq raqam
Qoplama miqdori bazaviy hisoblash miqdoriga (BHM) bog'langan. 2026-yilda BHM — 440 000 so'm. Shundan kelib chiqib:
- Toshkent shahrida — BHMning bir baravari, ya'ni 440 000 so'm har oyda;
- qolgan barcha hududlarda — BHMning yarim baravari, ya'ni 220 000 so'm har oyda.
Eng muhim jihat: bu summa ijara shartnomangizdagi narxga bog'liq emas. Kvartirangiz oyiga 1,5 million so'm turadimi yoki 3 million — Toshkentda baribir 440 000 so'm olasiz. Shartnoma summasi kam bo'lsa ham qoplama kamaymaydi.
Yil bo'yicha hisoblasak: Toshkentda o'qiyotgan talaba 12 oy davomida 5 280 000 so'm, viloyatdagi talaba 2 640 000 so'm oladi. Bu — bir semestrlik kontrakt to'lovining sezilarli qismi.
Kim bu imkoniyatdan foydalana oladi?
Qoplama olish uchun bir vaqtning o'zida quyidagi shartlarga javob berish kerak:
- siz davlat oliy ta'lim muassasasi talabasisiz;
- ta'lim shakli — faqat kunduzgi;
- sizni yotoqxona bilan qamrab olishmagan — bu asosiy shart;
- yashayotgan uy o'zingizga yoki ota-onangizga (qonuniy vakilingizga) tegishli emas;
- ota-onangiz yoki yaqin qarindoshingiz bilan birga yashamaysiz;
- uyda ijara huquqi asosida, ya'ni rasmiy shartnoma bilan yashaysiz.
Grant ham, kontrakt ham farq qilmaydi. Nizom «davlat granti yoki to'lov-kontrakt asosida tahsil oladigan barcha talabalarga» deb yozadi — to'lov shakli qoplamaga ta'sir qilmaydi.
Ya'ni yotoqxonada joy berilgan bo'lsa yoki o'z uyingizda yashasangiz, qoplama berilmaydi — tizim aynan uy-joysiz qolgan talabani nishonga oladi.
Magistrantlarga ham beriladimi?
Ha — agar kunduzgi ta'lim shaklida o'qisangiz. Nizomda magistratura va bakalavriat alohida ajratilmagan: hujjat «kunduzgi ta'lim shaklida... tahsil oladigan barcha talabalarga» deb yozadi. O'zbekiston oliy ta'lim qonunchiligida magistrant ham talaba hisoblanadi, shu sababli magistratura talabasi ham ariza bera oladi.
Hal qiluvchi shart — ta'lim shakli. Sirtqi yoki kechki bo'limda o'qiyotgan bo'lsangiz, bosqichingizdan qat'i nazar qoplama berilmaydi.
Kimlarga berilmaydi
Nizom talablari quyidagilarga umuman tatbiq etilmaydi:
- nodavlat (xususiy) oliy ta'lim tashkilotlari talabalariga;
- xorijiy oliy ta'lim tashkilotlari filiallari talabalariga;
- oliy harbiy va harbiylashtirilgan ta'lim muassasalari kursantlariga.
Xususiy universitetda yoki xorijiy OTM filialida o'qiyotgan bo'lsangiz, bu davlat qoplamasi sizga tegishli emas.
Bir uyda bir necha talaba yashasa nima bo'ladi?
Bu — eng ko'p savol tug'diradigan holat. Talabalar odatda kvartirani 2-3 kishi bo'lib ijaraga oladi va shartnomani faqat bittasi imzolaydi. Shunday qilinsa, qolganlari qoplama ololmaydi.
Qoida aniq: bitta turar joyda ikki va undan ortiq talaba yashasa, ularning barchasi ijara shartnomasida qayd etilgan bo'lishi shart. Har biri alohida 440 000 (yoki 220 000) so'm oladi — lekin faqat ismi shartnomada yozilgan bo'lsa.
Amalda nima qilish kerak: uy egasi bilan shartnoma tuzayotganda barcha yashovchi talabalarni shartnomaga kiritishni so'rang. Bu qo'shimcha pul talab qilmaydi, lekin har biringizga oyiga 440 000 so'mni ochib beradi.
Ariza qayerdan yuboriladi?
Ariza my.gov.uz — Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali yuboriladi. Xizmat nomi: «Davlat oliy ta'lim muassasalari talabalariga oylik ijara to'lovining bir qismini qoplab berish».
- my.gov.uz portalida ro'yxatdan o'ting yoki mavjud hisobingizga kiring (ID-karta yoki OneID orqali).
- Yuqoridagi xizmatni oching.
- «Ariza yuborish» tugmasini bosing.
- Shaklni to'ldiring va yuboring — arizaning holatini shu yerdan kuzatib borasiz.
Xizmat bepul. Portal ma'lumotiga ko'ra, alohida hujjat to'plash ham talab etilmaydi — tizim kerakli ma'lumotlarni davlat bazalaridan o'zi oladi. Ariza berish uchun kerak bo'ladigan yagona narsa — ijara shartnomangiz tizimda ro'yxatdan o'tgan bo'lishi.
Ijara shartnomasi qayerda ro'yxatdan o'tadi?
Shartnoma ijara.soliq.uz tizimida rasmiylashtiriladi. Qo'lda yozilgan qog'oz yoki og'zaki kelishuv hisobga olinmaydi — faqat shu tizimdagi shartnoma.
Agar uy egangiz shartnomani rasmiylashtirishdan bosh tortsa, shuni yodda tuting: ijaradan olingan daromadni ro'yxatdan o'tkazish uy egasining qonuniy majburiyati. Uy qidirayotganingizdayoq «shartnomani ijara.soliq.uz da rasmiylashtiramizmi?» degan savolni birinchi bo'lib bering — keyin oylab qoplama ololmay yurishdan ko'ra shunisi osonroq.
Ishlab chiqilgan misol: uch talaba, bitta kvartira
Toshkentda uch kursdosh birgalikda kvartira ijaraga oldi. Oylik ijara — 3 000 000 so'm, uchovi teng bo'lib to'laydi: har biri 1 000 000 so'm.
Birinchi holat — shartnomada faqat bitta ism. Shartnomani Aziz imzolagan, Bekzod va Doniyor shunchaki u bilan yashaydi. Aziz oyiga 440 000 so'm qoplama oladi, Bekzod va Doniyor — 0 so'm. Guruh jami 440 000 so'm oladi.
Ikkinchi holat — uchovi ham shartnomada. Har biri alohida 440 000 so'mdan oladi: jami oyiga 1 320 000 so'm. Yiliga esa 15 840 000 so'm.
Ikki holat orasidagi farq — 880 000 so'm har oyda, faqat shartnomaga ikkita qo'shimcha ism yozilgani uchun. O'quv yili davomida bu 8 800 000 so'mni tashkil qiladi.
Viloyatda xuddi shu vaziyatda raqamlar ikki barobar kichik: har bir talaba 220 000 so'm, uch kishi jami oyiga 660 000 so'm oladi.
Hamma ariza berganga beriladimi? — 60 foiz qoidasi
Bu — maqolaning eng muhim bandi va ko'pchilik bilmaydi. Nizomga ko'ra, har bir OTM ijarada yashayotgan talabalarining jami sonini va shuning 60 foizini alohida ko'rsatib, budjet mablag'i so'raydi. Ya'ni qoplama ijarada yashovchi talabalarning hammasiga emas, 60 foiziga mo'ljallangan.
Ariza soni kvotadan oshsa, kim birinchi turishini qonun belgilab qo'ygan. Birinchi navbatda:
- ehtiyojmand oila farzandlari;
- o'rnak ko'rsatgan va faol talabalar.
Buning amaliy ma'nosi: arizani imkon boricha erta bering. Kvota to'lgach, kechikkan ariza keyingi navbatga qoladi. Ehtiyojmand oila maqomingiz bo'lsa, uni tasdiqlovchi ma'lumot bazada aks etganiga ishonch hosil qiling.
Qo'shimcha yo'l ham bor: OTM o'zining budjetdan tashqari mablag'i hisobidan qolgan talabalarga ham qoplab berishi mumkin. Bu majburiyat emas, lekin universitetingiz dekanatidan so'rab ko'rishga arziydi.
Pul qachon va qayerga keladi?
Qoplama talabaning o'z plastik kartasiga o'tkaziladi — har oyning 15-sanasiga qadar. To'lovni rektor (filial direktori) buyrug'i asosida OTM buxgalteriyasi o'tkazadi.
Ariza to'ldirayotganda karta rekvizitlarini diqqat bilan tekshiring — raqamda bitta xato bo'lsa, to'lov qaytib ketadi va jarayon qaytadan boshlanadi.
Eng muhim sana qoidasi: qoplama ariza bergan sanadan boshlab hisoblanadi. Ya'ni sentabrda ijaraga kirib, arizani dekabrda bersangiz, sentabr–noyabr oylari uchun pul berilmaydi — o'sha uch oy butunlay yo'qoladi. Toshkentda bu 1 320 000 so'm demakdir.
Ariza rad etilsa nima qilish kerak?
Rad javobining eng ko'p uchraydigan sabablari va yechimi:
- Yotoqxonada joy berilgan deb ko'rsatilgan. OTM ma'lumot bazasida siz yotoqxona ro'yxatida turgan bo'lishingiz mumkin. Dekanat yoki yotoqxona bo'limiga borib, ro'yxatdan chiqarilganingizni tasdiqlating.
- Shartnoma tizimda topilmadi. ijara.soliq.uz ga kirib, shartnoma haqiqatan ro'yxatdan o'tganini va sizning ismingiz unda borligini tekshiring.
- Ma'lumotlar mos kelmadi. Ism-familiyaning yozilishi (masalan «o'» yoki «o») pasport bilan bir xil emasligi ham rad javobiga sabab bo'ladi.
Sabab tuzatilgach, arizani qayta yuborish mumkin. 1242 raqamiga qo'ng'iroq qilib ham arizangiz holati bo'yicha ma'lumot olsangiz bo'ladi.
Ariza yuborishdan oldin nimalarni tayyorlab qo'yish kerak
- ID-karta yoki OneID hisobi (my.gov.uz ga kirish uchun);
- ijara shartnomasi raqami — ijara.soliq.uz dagi;
- o'z nomingizga rasmiylashtirilgan plastik karta rekvizitlari;
- ishlaydigan telefon raqami — tizim tasdiqlash kodini shu raqamga yuboradi.
Ko'p uchraydigan xatolar
- Shartnomada faqat bitta ism. Uch talaba yashaydi, shartnomada bittasi — qolgan ikkitasi oyiga 440 000 so'mdan yo'qotadi.
- Ro'yxatdan o'tmagan shartnoma. Qo'lda yozilgan qog'oz ishlamaydi; ijara.soliq.uz dagi shartnoma kerak.
- Boshqa odam nomidagi karta. To'lov talabaning o'z kartasiga o'tkaziladi — ota-ona yoki aka-ukaning kartasi bo'lmaydi.
- Kechikish. Qoplama ariza bergan sanadan boshlanadi — kechikkan har bir oy butunlay yo'qoladi. Ustiga 60 foiz kvotasi ham bor: kech qolgan ariza navbatga tushadi.
- Ma'lumotlardagi nomuvofiqlik. Ism-familiya, pasport raqami va OTM ma'lumotlari hujjatlardagi bilan bir xil yozilishi kerak.
Yuborishdan oldingi tekshiruv ro'yxati
Arizani yuborishdan oldin quyidagi beshta savolga «ha» deb javob bera olasizmi:
- Men davlat OTMsining kunduzgi bo'limida o'qiyman va menga yotoqxonadan joy berilmagan.
- Yashayotgan uy menga yoki ota-onamga tegishli emas.
- Ijara shartnomam ijara.soliq.uz da ro'yxatdan o'tgan.
- Shartnomada mening ism-familiyam qayd etilgan (uyda boshqa talabalar bo'lsa — ularniki ham).
- Karta o'z nomimga rasmiylashtirilgan va raqamini to'g'ri kiritdim.
Beshtasiga ham «ha» bo'lsa — ariza o'tishi kerak. Bittasida «yo'q» bo'lsa, avval o'sha bandni to'g'rilang: rad javobini kutib, keyin qaytadan yuborishdan ko'ra shunisi tezroq.
Xulosa
Toshkentda oyiga 440 000, viloyatlarda 220 000 so'm — bu talaba cho'ntagiga har oy sezilarli ta'sir qiladigan real yordam. Lekin u avtomatik kelmaydi: ariza yubormasangiz, qoplama ham bo'lmaydi. Ikkita amal bugunoq qilinadi — ijara shartnomangizni ijara.soliq.uz da rasmiylashtiring (barcha yashovchi talabalar ismi bilan) va my.gov.uz orqali arizani yuboring.
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 24-sentabrdagi 605-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom — 1-band (qamrov va istisnolar), 2-band (kunduzgi ta'lim shakli, grant va kontrakt), 4-band (miqdor va shartnoma sharti, VM 2023-yil 14-avgust 376-son tahririda), 27-band (60 foiz), 30–31-bandlar (ariza sanasidan boshlab, 15-sanagacha to'lov). Ariza: my.gov.uz davlat xizmati №1310. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr.
