Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob. Bakalavriatga abituriyent sifatida ro'yxatdan o'tish uchun to'rt toifadagi ma'lumot hujjatlaridan biri kifoya: o'n bir yillik maktab, o'rta maxsus ta'lim, boshlang'ich kasbiy ta'lim yoki 2020-yilgacha olingan o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi. Ro'yxat ikki bosqichda, my.gov.uz va Agentlik sayti orqali onlayn amalga oshiriladi.
Kim abituriyent bo'la oladi?
| Kim ro'yxatdan o'ta oladi |
|---|
| Umumiy o'rta ta'lim (o'n bir yillik maktab) tashkilotini tugatganlar |
| O'rta maxsus ta'lim (to'qqiz yillik tayanch + ikki yillik o'rta maxsus) tashkilotini tugatganlar |
| Boshlang'ich kasbiy ta'lim (to'qqiz yillik + ikki yillik) tashkilotini tugatganlar |
| 2020-yil 24-sentabrgacha o'rta maxsus, kasb-hunar ta'limi (to'qqiz + uch yillik) tashkilotini tugatganlar |
Ro'yxatning uchinchi qatoriga e'tibor bering: kasb-hunar maktabi bitiruvchisi ham to'liq huquqli abituriyent. Bu ko'p uchraydigan xato tushuncha — «faqat 11-sinf tugatganlar topshira oladi» degan gap noto'g'ri.
To'rtinchi qator esa eski tizim bitiruvchilari uchun: «Ta'lim to'g'risida»gi Qonun kuchga kirgan 2020-yil 24-sentabrgacha uch yillik kollejni tugatganlar ham hujjat topshira oladi.
Ro'yxat qanday bosqichlardan iborat?
| Bosqich | Muddat | Nima tanlanadi |
|---|---|---|
| 1-bosqich | Har yili 5-iyundan 25-iyunga qadar (25-iyun ham) | Fanlar majmuasi, ta'lim tili, test topshirish hududi, kasbiy imtihon bo'lsa uning turi |
| 2-bosqich | Natijalar e'lon qilingach | Oliygoh va bakalavriat ta'lim yo'nalishlari |
Ikki bosqichning mantiqi shu: birinchisida siz qaysi fanlardan imtihon topshirishni tanlaysiz, ikkinchisida esa test natijasini bilib turib qaysi oliygohga borishni tanlaysiz.
Bu tartib abituriyent uchun qulay: yo'nalish tanlashda taxmin qilish shart emas, ball allaqachon ma'lum bo'ladi.
Ro'yxatdan qayerda o'tiladi?
Nizomda ikkita rasmiy kanal ko'rsatilgan: O'zbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz) va Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy veb-sayti.
Boshqa hech qanday sayt yoki vositachi orqali ro'yxatdan o'tib bo'lmaydi. Pul evaziga «ro'yxatdan o'tkazib beraman» degan takliflarga ishonmang.
Qabul komissiyasi kim va nima qiladi?
Har bir oliygohda kamida to'qqiz nafar malakali mutaxassisdan iborat qabul komissiyasi tuziladi. Uning tarkibi oliygoh Kengashi tomonidan tasdiqlanadi, rektor esa lavozimi bo'yicha komissiya raisi hisoblanadi.
Imtihonlarni o'tkazish uchun zarur shart-sharoit yaratishni esa hokimliklar va oliygoh rektorlari birgalikda ta'minlaydi.
Hujjatlarni topshirmasangiz nima bo'ladi?
Nizomda aniq yozilgan: ma'lumot to'g'risidagi hujjatlarni qabul komissiyasiga taqdim etmaslik oliygohning abituriyentni o'qishga qabul qilmasligiga asos bo'ladi. Ya'ni ball o'tgan bo'lsa ham, hujjatsiz talaba bo'lolmaysiz.
Bundan ham jiddiy holat — qalbaki hujjat. Hujjatning qalbakiligi aniqlansa, abituriyent kirish imtihonlaridan (talaba bo'lgan bo'lsa, talabalar safidan) chetlashtiriladi va bu haqda huquqni muhofaza qilish organlari xabardor qilinadi.
Keyingi qadam qanday?
Ro'yxatdan o'tgach, test kuni qoidalarini yo'riqnomamizdan o'qing. Fan juftligini tanlashda alohida qo'llanma yordam beradi.
Yo'nalishlarning o'tish ballarini o'tish ballari sahifasida ko'ring, ballingizga mos variantlarni esa «Menga moslari» xizmati topib beradi.
Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 1-ilova 2-bob 7–8-bandlar, 3-bob 9–10-bandlar, 10-bob 79–80-bandlar (lex.uz/uz/docs/-7726569). Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust.
