Вопросы и материалы на этой странице пока на узбекском языке. Интерфейс переведён.

DTM imtiyozlari: kim qo'shimcha grant oladi, kim imtihonsiz kiradi

25 Август 2026 2 мин. чтения
DTM imtiyozlari: kim qo'shimcha grant oladi, kim imtihonsiz kiradi

Qisqacha javob. Imtiyozlar uch xil ishlaydi: qo'shimcha davlat granti (asosiy parametrlar ustiga qo'shiladi), imtihonsiz qabul (ayrim tanlov g'oliblari uchun) va alohida qabul parametrlari (nogironligi bo'lgan shaxslar va yetim bolalar uchun ajratilgan o'rinlar). Barcha imtiyozlarda bitta umumiy shart bor: Davlat komissiyasi belgilagan minimal o'tish balidan past to'plaganga imtiyoz qo'llanmaydi.

Ijtimoiy reyestrdagi oila farzandlariga qanday imtiyoz bor?

Bu — eng ko'p odamga tegishli imtiyoz. Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 41-bandi (2026-yil 29-yanvardagi 35-son qarori tahririda): Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oila farzandlari uchun bakalavriatga ajratilgan davlat granti parametrlarining 10 foizigacha miqdorda qo'shimcha grant o'rinlari ajratiladi.

Lekin shartga e'tibor bering: ta'lim grantiga o'tish balining 80 foizi va undan yuqori ball to'plagan abituriyentlar, ajratilgan parametrlar doirasida, ballar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilingan holda tavsiya etiladi.

Yana ikki cheklov:

  • Imtiyoz ro'yxatdan o'tishda tanlangan birinchi ta'lim yo'nalishiga nisbatan qo'llanadi;
  • Grant uchun belgilangan minimal o'tish balidan past to'plaganlarga qo'llanmaydi.

Yetim va boquvchisiz qolgan bolalar uchun nima ajratilgan?

39-bandga ko'ra, mehribonlik uylari, kichik hajmli bolalar uylari, bolalar shaharchalari, SOS — bolalar mahallalari va oilaviy bolalar uylari bitiruvchilari; vasiylikka, homiylikka yoki oilaga tarbiyaga (patronat) olingan yetim bolalar; ota-onalik huquqidan mahrum qilish, bedarak yo'qolish yoki muomalaga layoqatsiz deb topilish sababli ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lganlar; ota-onasi noma'lum bolalar hamda yolg'iz onaning vafoti natijasida boquvchisiz qolgan bolalar uchun umumiy qabul soniga qo'shimcha ravishda 1 foizgacha davlat granti parametrlari ajratiladi.

Yosh chegarasi bor: 25 yoshga to'lganlar bu toifaga kirmaydi. Parametrlar Davlat komissiyasi tomonidan OTMlar va ta'lim shakllari kesimida taqsimlanadi.

Xalqaro sertifikatlar qanday imkoniyat beradi?

SertifikatTalabNima beradi
SAT (College Board)1200 ball va undan yuqori (maksimalning 75%)Qo'shimcha davlat granti
International Baccalaureate32 ball va undan yuqoriBazaviy kontrakt asosida qo'shimcha qabul
A level"B" va undan yuqori darajaBazaviy kontrakt asosida qo'shimcha qabul

Ikkalasida ham shart bir xil: sertifikat berilgan fan kirish imtihonlari tarkibida mavjud bo'lgan ta'lim yo'nalishlariga qo'llanadi. Sertifikatni o'zingiz elektron tarzda yuborishingiz kerak: IB — IB Secure Website orqali, SAT — DI kod orqali Agentlikka.

SAT ballini kutish o'rniga milliy sertifikat yo'lini tanlaydiganlar uchun taqqoslash: IELTS yoki Milliy sertifikat.

Imtihonsiz kim qabul qilinadi?

40-band: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi hamda Sog'liqni saqlash vazirligi o'tkazadigan "Tarbiyachi" va "Hamshira" respublika tanlovlari g'oliblari mos ta'lim yo'nalishlariga tanlovdan tashqari, kirish imtihonlarisiz (test sinovlari, kasbiy imtihon, yozma imtihon), qo'shimcha davlat granti asosida qabul qilinadi.

43-band: imtihonsiz qo'shimcha grant imtiyoziga ega abituriyentlar ta'lim shaklidan qat'i nazar, ro'yxatdan o'tishda tanlagan birinchi yo'nalishga qabul qilinadi.

Sport bo'yicha alohida qoida: xalqaro sport musobaqalari g'oliblari jismoniy tarbiya va sport sohasidagi yo'nalishlarga qabul qilinadi, bunda sport turining soha bo'yicha mos kelishiga qat'iy rioya qilinadi — ya'ni g'oliblik boshqa sohaga o'tmaydi.

Milliy sertifikat ballga qanday aylanadi?

45-band aniq mexanizmni beradi:

  • Umumta'lim fanlaridan B+, B, C+, C darajadagi milliy sertifikatga ega abituriyent ro'yxatdan o'tishning birinchi bosqichida sertifikatdan mutaxassislik fani uchun foydalanishni tasdiqlashi yoki rad etishi mumkin;
  • Tasdiqlasa — o'sha fandan test topshirmaydi, unga sertifikatdagi foizga mos ball beriladi;
  • Rad etsa — umumiy tartibda test topshiradi;
  • Sertifikat majburiy fanlardan biri bo'yicha bo'lsa, tanlovdan qat'i nazar unga o'sha majburiy fandan maksimal ball beriladi va u bu fandan test topshirmaydi;
  • Sertifikat amal qilish muddati ro'yxatdan o'tgan sana bo'yicha hisoblanadi.

Til fanlari (o'zbek tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti, qoraqalpoq tili va adabiyoti) bundan mustasno; qolgan umumta'lim fanlari bo'yicha sertifikat imtihon qaysi tilda topshirilishidan qat'i nazar qo'llanadi.

Bir vaqtda ikkita imtiyoz bo'lsa nima bo'ladi?

46-band: abituriyentda bir toifadagi ikki yoki undan ortiq imtiyoz mavjud bo'lsa, ularni qo'llash ketma-ketligini Agentlik belgilaydi. Ya'ni imtiyozlar bir-birining ustiga qo'shilmaydi — biri qo'llanadi.

Imtiyozdan ikki marta foydalanish mumkinmi?

Yo'q. 48-band ikki qoidani belgilaydi:

  1. Imtiyoz bilan davlat granti asosida talabalikka tavsiya etilgan abituriyent keyingi muddatlarda shu imtiyozdan qayta foydalana olmaydi;
  2. Davlat granti asosida qabul qilingan shaxs ikkinchi marta shu ta'lim bosqichida grant asosida o'qiy olmaydi. Bu ma'lumot Vazirlikning axborot tizimidan real vaqt rejimida olinadi va bunday abituriyent grant tanlovida umuman qatnashmaydi (2026-yil 11-iyundagi 299-son qarori tahriri).

Imtiyozlar reyestri qayerda?

Imtiyozlar tasodifiy qo'llanmaydi: Davlat komissiyasi har yili 1-mayga qadar bakalavriatga kirish uchun beriladigan imtiyozlarning yagona reyestrini tasdiqlaydi. Imtiyozli abituriyentlar ma'lumotlari esa 1-iyunga qadar manfaatdor vazirlik va idoralar tomonidan Agentlikning axborot tizimiga kiritiladi.

Nogironligi bo'lgan shaxslar ma'lumotlari Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimidan real vaqt rejimida olinadi — alohida hujjat yig'ish shart emas.

Amaliy maslahat: agar sizda imtiyoz bo'lsa, 1-iyungacha ma'lumotingiz tizimga kiritilganini tekshiring. Kiritilmasa, imtiyoz avtomatik qo'llanmaydi.

Alohida qabul parametrlari nima?

Nogironligi bo'lgan shaxslar va 25 yoshga to'lmagan yetim toifasidagi abituriyentlar uchun alohida ajratilgan o'rinlar bo'ladi va ular shu parametrlar doirasida, tanlagan birinchi yo'nalish bo'yicha tanlovda qatnashadi.

Agar alohida parametrlarda o'ta olmasa — abituriyent ro'yxatdan o'tishda tanlagan yo'nalishlar bo'yicha umumiy tartibda tanlovda ishtirok etishda davom etadi, ya'ni imkoniyat yopilmaydi.

Ball hisob-kitobini oldindan ko'rish uchun o'tish ballari sahifasidan foydalaning.

Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 1-ilova, 6-bob (39–52-bandlar), 2026-yil 29-yanvardagi 35-son va 11-iyundagi 299-son qarorlari bilan kiritilgan o'zgartirishlar bilan: lex.uz/uz/docs/-7726569.

Yana o‘qing: Prezident va nomli davlat stipendiyalari — kim oladi va qancha.

#Qo'llanma