2-sinf Atrofimizdagi olam

2 ISBN 978-9943-05-819-4 Savollar Topshiriqlar Amaliy ish Shartli belgilar: © P. G‘ulomov, Sh. Mirzaxmatova, 2018 © Cho‘lpon nomidagi NMIU, 2016 © Cho‘lpon nomidagi NMIU, 2018 Dars tugadi Òaqrizchilar I. Sagdullayev – biologiya fanlari nomzodi, dotsent; M. Bositxonova – Toshkent shahar 324-maktab boshlang`ich sinf o`qituvchisi Mas’ul muharrir H. Vahobov – geografiya fanlari doktori, professor Respublika maqsadli kitob jamg‘armasi mablag‘lari hisobidan chop etildi. UO‘Ê 372.362(075) KBÊ 20.18ya71 A 87

5 Atrofimizdagi olamni o‘rganish uni kuza- tishdan boshlanadi. Biz atrofimizdagi olamni sezgi a’zolarimiz yordamida sezamiz va kuza- tamiz. Ko‘zimiz ko‘radi, qulog‘imiz eshitadi. Òili- miz ta’mni, burnimiz hidni, terimiz issiq va sovuqni sezadi (2-rasm). Ba’zi bir hodisalarni bilish uchun ama- liy ishlar o`tkazamiz. Òabiatga sayrga chi- qamiz. Òabiatda kuzatgan narsa va hodisalarni «Ish daftari»ga yozib borasiz. 2-rasm. Odamning sezgi a’zolari: 1 — burun; 2 — quloq; 3 — ko‘z; 4 — til; 5 — teri. 1 2 3 4 Òayanch so‘zlar: atrofimizdagi olam, sezgi a’zolari, hodisa, ish daftari. Savollar 1. Atrofimizdagi olam nima? 5

6 2. Qanday sezgi a’zolarini bilasiz? 3. «Ish daftari»ga nimalar yoziladi? Òopshiriq «Ish daftari»ni tuting. Bu daftarga topshiriqlar javobi, har kungi ob-havo holati va belgilarini yozib borasiz. 2-§. ÒABIAÒDAGI JISM VA MODDALAR Siz ko‘rib turgan barcha narsalar jism va moddalardan iborat: bino, mashina, daraxt, kitob, stol, stul. Biz yashaydigan Yer, osmondagi Quyosh, Oy, yulduzlar ham jism. Ba’zi bir jismlar tabiiy bo`ladi (3-rasm). Ba’zi jismlarni odamlar yasashadi (4-rasm). Jismlar moddalardan tuzilgan bo‘ladi. Moddalar tabiiy holda ham uchraydi. Ulardan har xil shakldagi jismlarni yasash mumkin. Temirdan g‘ildirak, ketmon, mashinalar yasa- ladi. Bunda g‘ildirak, ketmon, mashina- lar — …