Tilshunoslik asoslari va til tarixi
- A) Hech qanday tarixiy o'zgarish bo'lmagan
- B) Qadimgi turkiy tilda so'z boshi undosh klasterlari bo'lmagan (CV-tuzilma ustun); arabcha, forscha, ruscha o'zlashmalari bilan CCVC va CVCC tuzilmalar kirdi; o'zbek tili bu klasterlarni proteza (ishkaf, istakon) yoki epentheza orqali moslashtirib oldi
- C) Faqat unlilar o'zgargan
- D) Bo'g'in tuzilishi o'zgarmagan
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) Qadimgi turkiy tilda so'z boshi undosh klasterlari bo'lmagan (CV-tuzilma ustun); arabcha, forscha, ruscha o'zlashmalari bilan CCVC va CVCC tuzilmalar kirdi; o'zbek tili bu klasterlarni proteza (ishkaf, istakon) yoki epentheza orqali moslashtirib oldi
- A) Lug'atdagi xatolar
- B) Bir tilda mavjud bo'lgan tushuncha uchun boshqa tilda maxsus so'z yo'qligi; masalan: o'zbek tilidagi "uyat" so'zining inglizchada to'liq ekvivalenti yo'q; bu tillar boyligi va madaniy-kontseptual farqlarni aks ettiradi; tarjimada qiyinchilik tug'diradi
- C) Lug'atdagi sahifalar orasidagi bo'sh joy
- D) So'zning ma'nosi yo'qligi
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) Bir tilda mavjud bo'lgan tushuncha uchun boshqa tilda maxsus so'z yo'qligi; masalan: o'zbek tilidagi "uyat" so'zining inglizchada to'liq ekvivalenti yo'q; bu tillar boyligi va madaniy-kontseptual farqlarni aks ettiradi; tarjimada qiyinchilik tug'diradi
- A) Metafora faqat poetik vosita
- B) Lakoff va Johnson (1980) nazariyasiga ko'ra metafora faqat til hodisasi emas, balki tafakkur tuzilmasi; biz abstrakt tushunchalarni konkretlar orqali idrok etamiz: "VAQT — PUL" (vaqtni sarflamoq, tejamog'ich), "BAHSDA G'ALABA — URUSHDA G'ALABA" — bu metaforalar tilda ko'chma ma'no hosil qiladi
- C) Metafora faqat adabiyotda o'rganiladi
- D) Kontseptual metafora faqat grammatika bilan bog'liq
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) Lakoff va Johnson (1980) nazariyasiga ko'ra metafora faqat til hodisasi emas, balki tafakkur tuzilmasi; biz abstrakt tushunchalarni konkretlar orqali idrok etamiz: "VAQT — PUL" (vaqtni sarflamoq, tejamog'ich), "BAHSDA G'ALABA — URUSHDA G'ALABA" — bu metaforalar tilda ko'chma ma'no hosil qiladi
- A) So'zning urg'u tizimi
- B) So'zning odatda muayyan xususiyatdagi so'zlar (ijobiy yoki salbiy) bilan birgalikda qo'llanish tendensiyasi; masalan: "yuz bermoq" fe'li ko'proq salbiy hodisalar bilan birgalikda keladi (falokat yuz berdi); bu so'zning lug'atdagi ma'nosidan tashqaridagi korpus xususiyati
- C) So'zning she'riy vazniga ta'siri
- D) So'zning talaffuz xususiyatlari
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) So'zning odatda muayyan xususiyatdagi so'zlar (ijobiy yoki salbiy) bilan birgalikda qo'llanish tendensiyasi; masalan: "yuz bermoq" fe'li ko'proq salbiy hodisalar bilan birgalikda keladi (falokat yuz berdi); bu so'zning lug'atdagi ma'nosidan tashqaridagi korpus xususiyati
- A) Barcha so'zlar motivlangan
- B) Saussureга ko'ra til belgisi shartli (arbitrary) — "daraxt" so'zi bilan real daraxt o'rtasida tabiiy bog'liqlik yo'q; lekin taqlid so'zlar (qarg'a, vovullamoq), qo'shma so'zlar va yasama so'zlar qisman motivlangan — ichki ma'noviy tuzilma mavjud; o'zbek tilida motivlanganlik darajasi turlicha
- C) Barcha so'zlar shartli
- D) Motivatsiya faqat she'rda muhim
Javobni ko'rish
To'g'ri javob: B) Saussureга ko'ra til belgisi shartli (arbitrary) — "daraxt" so'zi bilan real daraxt o'rtasida tabiiy bog'liqlik yo'q; lekin taqlid so'zlar (qarg'a, vovullamoq), qo'shma so'zlar va yasama so'zlar qisman motivlangan — ichki ma'noviy tuzilma mavjud; o'zbek tilida motivlanganlik darajasi turlicha
Avval oson savollardan boshlang, keyin qiyinroqlariga o'ting. Har kuni kamida 20 ta savol yeching.