Ko'zi ojiz abituriyentlar uchun qabul: tanlovsiz qo'shimcha grant va an'anaviy imtihon
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob. Ko'zi ojiz abituriyentlar DTM test sinovlarida emas, oliy ta'lim tashkilotining o'zida an'anaviy shaklda (yozma yoki og'zaki) imtihon topshiradi. Imtihondan muvaffaqiyatli o'tganlar — ko'p ballli tizimda maksimal ballning 55 foizi va undan yuqori, besh ballli tizimda «3», «4» yoki «5» baho olganlar — tanlovsiz, qo'shimcha davlat granti asosida talabalikka qabul qilinadi.
Kim ko'zi ojizlar toifasiga kiradi?
Nizomga ko'ra bu toifaga ikki guruh kiradi:
- ko'zi bo'yicha 1-guruh nogironligi to'g'risida belgilangan shakldagi ma'lumotnomaga ega, umumiy o'rta yoki o'rta maxsus, kasbiy ta'limni tugatganlar;
- ko'zi bo'yicha 2-guruh nogironligi bo'lgan, maxsus maktab-internat yoki imkoniyati cheklangan shaxslar uchun ixtisoslashgan ta'lim tashkiloti hujjatiga ega shaxslar.
Hujjatlarning asli qabul komissiyasiga taqdim etilishi shart: nogironlik to'g'risidagi ma'lumotnoma ko'rsatilmasa, qabul buyrug'i rasmiylashtirilmaydi.
Imtihon qanday o'tkaziladi?
| Savol | Javob |
|---|---|
| Imtihon shakli | Yozma yoki og'zaki — qabul komissiyasi belgilaydi |
| Dastur | Umumiy o'rta ta'lim fan dasturlariga to'liq mos |
| Qachon | Har yili iyul oyida, e'lon qilingan muddatlarda |
| Komissiya | Fan komissiyasiga ko'zi ojizlar yoki nogironlar jamiyati vakili kiritiladi |
| Nazorat | Imtihon jarayoni videotasvirga olinadi va 3 yil saqlanadi |
Abituriyentlar bilan tushuntirish ishlari uchun qabul komissiyasi tomonidan maxsus mas'ul xodim ajratiladi, imtihon fanlari bo'yicha maslahatlar esa alohida jadval asosida tashkil etiladi.
Natijaga rozi bo'lmasa nima qilish kerak?
Apellyatsiya huquqi bor. Rektor buyrug'i bilan kamida 3 nafardan iborat apellyatsiya komissiyasi tuziladi. Shikoyat imtihon natijalari e'lon qilingan vaqtdan boshlab 24 soat ichida qabul qilinadi va uch kun ichida ko'rib chiqiladi. Muddat qat'iy — kechiksangiz, ariza qabul qilinmaydi.
Qabul qanday rasmiylashtiriladi?
Oliy ta'lim tashkiloti imtihon yakunlangach uch kun ichida natijalarni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga taqdim etadi. Davlat komissiyasi qaroriga muvofiq rektor buyrug'i bilan abituriyent tanlovsiz, ya'ni umumiy reyting tanlovida qatnashmagan holda, qo'shimcha davlat granti asosida talabalikka qabul qilinadi.
Bu tartib qanday afzallik beradi?
Uch jihat muhim: birinchidan, imtihon markazlashgan test emas — sharoit va shakl abituriyentga moslashtiriladi. Ikkinchidan, o'tish uchun boshqalar bilan raqobatlashish shart emas: 55 foiz chegarasi bosib o'tilsa yetarli. Uchinchidan, o'qish grant asosida bo'ladi, ya'ni kontrakt to'lash masalasi tug'ilmaydi.
Nimaga oldindan tayyorlanish kerak?
- tanlagan yo'nalishning fanlar majmuasini aniqlang — imtihon aynan shu fanlardan bo'ladi;
- hujjatlar aslini oldindan yig'ib qo'ying;
- iyul oyidagi imtihon jadvalini oliygohning qabul komissiyasidan tasdiqlang;
- fan bo'yicha bilimni mustahkamlash uchun mavzu bo'yicha mashq testlaridan foydalaning.
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori. Hujjat matni: lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust.
