DTM'da fan juftligini tanlash: qaysi kombinatsiya qaysi yo'nalishga olib boradi
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob. DTM'da yo'nalishni emas, aslida fan juftligini tanlaysiz: har bir yo'nalish uchun 2 ta mutaxassislik fani belgilangan (1-fan — koeffitsient 3,1, 2-fan — 2,1), majburiy 3 fan esa hamma uchun bir xil. Matematika+Fizika muhandislik va IT'ga, Biologiya+Kimyo tibbiyotga, Matematika+Chet tili iqtisodiyotga, Chet tili+Ona tili filologiyaga olib boradi. Quyida kombinatsiya-yo'nalish jadvali va tanlashning 3 amaliy mezoni.
Fan juftligi nima va nega bunchalik muhim?
Qabul imtihoni 5 fandan iborat: 2 ta mutaxassislik fani (tanlagan yo'nalishingizga bog'liq) va 3 ta majburiy fan — Ona tili, Matematika, O'zbekiston tarixi. Mutaxassislik fanlari 90 savolning 60 tasini va 189 ballning 156 tasini (93+63) beradi. Shuning uchun fan juftligi — bu shunchaki «qaysi fanni yaxshi ko'raman» degan savol emas: u siz hujjat topshira oladigan yo'nalishlar doirasini butunlay belgilaydi. Juftlikni o'zgartirish — deyarli noldan tayyorgarlikni boshlash degani, shuning uchun qaror 11-sinf boshida qat'iy qilinishi kerak.
Qaysi juftlik qaysi yo'nalishlarga olib boradi?
Quyidagi jadval eng keng tarqalgan kombinatsiyalarni va ular ochadigan asosiy yo'nalishlar guruhini ko'rsatadi. Solishtirish uchun oxirgi ustunda har guruhdan bitta yo'nalishning 2026-yilgi real chegara balli berilgan (mandat.uzbmb.uz rasmiy ma'lumotlari):
| Fan juftligi | Asosiy yo'nalishlar | 2026 misol yo'nalish | 2026 chegara ball |
|---|---|---|---|
| Matematika + Fizika | Muhandislik, energetika, qurilish, transport, IT (kompyuter injiniringi, dasturiy injiniring) | Dasturiy injiniring, Andijon DU (grant) | 149,5 |
| Biologiya + Kimyo | Tibbiyot (davolash ishi, stomatologiya), farmatsiya, biotexnologiya | Davolash ishi, Andijon tibbiyot instituti (grant) | 187,4 |
| Matematika + Chet tili | Iqtisodiyot, moliya, bank ishi, buxgalteriya, menejment, axborot tizimlari | Axborot tizimlari, TDIU (grant) | 160,9 |
| Chet tili + Ona tili | Xorijiy filologiya, tarjima, til o'qitish | Xorijiy til va adabiyoti: ingliz, Andijon chet tillari instituti (grant) | 187,9 |
| Tarix + Chet tili | Huquqshunoslik, xalqaro munosabatlar, sharqshunoslik | Xalqaro huquq, TDYU (kontrakt) | 167,3 |
| Kimyo + Fizika/Matematika | Kimyo-texnologiya, neft-gaz qayta ishlash, materialshunoslik | Agrokimyo, O'zMU (grant) | 126,6 |
Muhim ogohlantirish: bitta yo'nalish nomi turli OTMlarda bo'lishi mumkin va chegara ball OTM, ta'lim tili va shaklga qarab keskin farq qiladi — masalan, Kompyuter injiniringi 2026-yilda Andijon texnika institutida grant 113,9, kontrakt esa 56,7 dan boshlangan. Aniq yo'nalishingizning ballini 2026 o'tish ballari sahifasida filtrlab ko'ring. Har bir yo'nalishning aniq fan juftligi qabul mavsumida rasmiy ma'lumotnomada e'lon qilinadi — hujjat topshirishdan oldin o'sha yildagi ro'yxat bilan solishtiring.
Juftlikni qanday tanlash kerak — 3 mezon?
- Kasb, keyin fan. Avval «5 yildan keyin nima bilan shug'ullanaman» savoliga javob bering, keyin o'sha kasbga olib boradigan yo'nalishlar guruhini toping, undan keyingina juftlik o'z-o'zidan aniqlanadi. Teskari yo'l («matematikani yaxshi ko'raman, biror joyga kirarman») ko'pincha 2-kursda ixtisosdan hafsala sovishi bilan tugaydi.
- 1-fan — sizning eng kuchli faningiz bo'lsin. Koeffitsientlar farqi katta: 1-fandagi har to'g'ri javob 3,1 ball, 2-fandagi esa 2,1. Bir xil yo'nalish guruhida fanlar o'rni turlicha bo'lgan yo'nalishlar bor — hujjat topshirayotganda qaysi fan birinchi o'rinda turishiga qarang.
- Real ballingizni chegara bilan solishtiring. Diagnostika testidan keyin taxminiy balingizni maqsad yo'nalishning 2026-yilgi chegarasi bilan taqqoslang. Farq juda katta bo'lsa, xuddi shu juftlik ochadigan boshqa OTM yoki hudud varianti bor-yo'qligini «Menga moslari» ball-moslash xizmatida tekshiring — juftlikni o'zgartirmasdan realroq maqsad tanlash mumkin.
Juftlikda bitta fan «oqsasa» nima qilish kerak?
Ko'p abituriyentda juftlikning bir fani kuchli, ikkinchisi zaif bo'ladi. Ikki ishlaydigan yechim bor. Birinchisi — vaqtni teng emas, koeffitsientga qarab taqsimlash: kuchsiz fan 1-o'rinda tursa, unga haftada ko'proq kun ajrating, chunki u yerdagi har savol qimmatroq. Ikkinchisi — kuchli fanni milliy sertifikat bilan oldindan yopish: A+ yoki A daraja o'sha fandan maksimal ballni (93 yoki 63) avtomatik beradi va butun tayyorgarlik vaqti zaif fanga qoladi. Chet tili juftlikda bo'lsa, IELTS 5.5+ ham xuddi shu natijani beradi.
Tanlagach birinchi qadam nima?
Juftlik tanlangan kunning o'zida har ikkala fandan diagnostika qiling: mavzu bo'yicha mashq testlarda qaysi mavzular 70% dan past chiqayotganini aniqlang va shu ro'yxat asosida yillik reja tuzing. Oyma-oy tayyor jadval bizda alohida maqolada bor, umumiy tayyorgarlik vositalari esa DTM tayyorgarlik sahifasida jamlangan — simulyatsiya, 10 000+ savol va AI tahlil bepul.
Manba: 2026-yilgi chegara ballar — mandat.uzbmb.uz rasmiy ma'lumotlari asosidagi testmakon.uz/universities/ballar-2026/ sahifasi; 189 ballik blok tuzilishi va koeffitsientlar — testmakon.uz/milliy-sertifikat/ sahifasidagi rasmiy jadval.
