DTM 2027 biologiya: genetika, hujayra va eng muhim mavzular
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob. DTM'da biologiyadan 30 ta savol beriladi. Tibbiyot, farmatsevtika va veterinariya yo'nalishlarida biologiya odatda 1-mutaxassislik fani bo'ladi — har savol 3,1 ball, fan bo'yicha jami 93 ball. Imtihonda 5 fandan 90 savol va eng ko'pi bilan 189 ball to'planadi.
Biologiya imtihonda qancha "turadi"?
| Fan | Savol · 1 savol bahosi | Jami ball |
|---|---|---|
| 1-mutaxassislik fani | 30 ta · 3,1 ball | 93 |
| 2-mutaxassislik fani | 30 ta · 2,1 ball | 63 |
| Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix) | 30 ta · 1,1 ball | 33 |
| Jami | 90 ta savol | 189 |
Tibbiyotga kirmoqchi bo'lgan abituriyent uchun bu jadval hal qiluvchi: biologiya va kimyo ikkalasi mutaxassislik fani bo'lganda ular birgalikda 156 ball, ya'ni 189 ballning 82 foizini beradi. Majburiy fanlarga qolgani atigi 33 ball.
Qaysi bo'limlar imtihonda uchraydi?
- Hujayra biologiyasi — hujayra tuzilishi va organoidlar, mitoz va meyoz, DNK replikatsiyasi, oqsil sintezi.
- Genetika — Mendel qonunlari, jinsga bog'liq irsiyat, mutatsiyalar, seleksiya.
- Odam anatomiyasi va fiziologiyasi — organlar sistemalari, qon aylanish, nerv va endokrin tizim.
- Botanika va zoologiya — o'simlik va hayvonlar sistematikasi, to'qimalar, ko'payish.
- Evolyutsiya va ekologiya — tabiiy tanlanish, populyatsiya, ekotizim va oziq zanjiri.
Genetika masalalarini qanday yechish kerak?
Genetika — biologiyada eng ko'p ball yo'qotiladigan joy, chunki u yodlash emas, algoritm talab qiladi. Ishlaydigan tartib shunday: avval belgilarni harflar bilan yozing (dominant katta, retsessiv kichik), keyin ota-ona genotipini aniqlang, so'ng Pennet katakchasini chizing va faqat oxirida nisbatni hisoblang. Katakchani chizmasdan "boshda hisoblash" — eng ko'p uchraydigan xato.
Alohida mashq qilish kerak bo'lgan uch holat: monogibrid va digibrid chatishtirish, jinsga bog'liq irsiyat (gemofiliya, daltonizm) va qon guruhlari irsiyati.
Biologiya bilan qayerga kirish mumkin?
Biologiya ochadigan asosiy yo'l — tibbiyot. 2026 qabulida tibbiyot sohasida 9 648 ta o'rin bo'lgan va chegara yo'nalishga qarab 111 balldan 189 ballgacha o'zgargan. Ikkinchi yo'l — tabiiy fanlar sohasidagi "Biologiya" yo'nalishi: u yerda grant chegarasi o'rtacha 163,6 ball, kontrakt esa 127,4 — ya'ni bu yo'nalishda kontrakt ham qattiq raqobatda.
Qayerda mashq qilish kerak?
Formulani yodlash bilan ball qo'shilmaydi — u masalada ishlaganda qo'shiladi. Shuning uchun har bir mavzuni o'qib bo'lgach, o'sha mavzuning o'zidan test ishlang: Biologiya mavzu bo'yicha mashq testlari. Haftada bir marta esa to'liq sharoitda DTM simulyatsiya testini ishlang — 90 savol, 3 soat.
Ball qanday yig'ilishini va vaqtni qaysi fanga sarflash kerakligini 189 ball qanday yig'iladi maqolasida, grantga qancha ball kerakligini esa grant chegaralari maqolasida ko'ring. O'z balingiz qaysi yo'nalishga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring.
Manba: ball taqsimoti va o'tish chegaralari Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha tekshirildi (eng yuqori grant chegarasi 189,0 ball — 69 ta guruhda, eng past 68,0; minimal ball 56,7). Fanlar majmuasi, test topshiriqlari soni va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust.
