23/33-мавзу · Йўл ҳаракати қоидалари
Ташқи ёритиш асбобларидан фойдаланиш
134. Сутканинг қоронғи вақтида ва етарлича кўринмайдиган шароитда, шунингдек йўлнинг ёритилганлигидан қатъи назар, туннелларда ҳаракатланаётган транспорт воситасида қуйидаги ёритиш асбоблари ёқилган бўлиши керак: барча механик транспорт воситаларида — узоқни ёки яқинни ёритувчи фара чироқлари; велосипедларда — фара ёки чироқлар (агар мавжуд бўлса); тиркамаларда ва шатакка олинган механик транспорт воситаларида — габарит фара чироқлари. 135. Қуйидаги ҳолларда узоқни ёритувчи фара чироқлари …
Бепул бошлаш · 20 саволТашқи ёритиш асбобларидан фойдаланиш
134. Сутканинг қоронғи вақтида ва етарлича кўринмайдиган шароитда, шунингдек йўлнинг ёритилганлигидан қатъи назар, туннелларда ҳаракатланаётган транспорт воситасида қуйидаги ёритиш асбоблари ёқилган бўлиши керак: барча механик транспорт воситаларида — узоқни ёки яқинни ёритувчи фара чироқлари; велосипедларда — фара ёки чироқлар (агар мавжуд бўлса); тиркамаларда ва шатакка олинган механик транспорт воситаларида — габарит фара чироқлари. 135. Қуйидаги ҳолларда узоқни ёритувчи фара чироқлари ўрнига яқинни ёритувчи фара чироқлари ёқилиши керак: йўл ёритилган бо
134Сутканинг қоронғи вақтида ва етарлича кўринмайдиган шароитда, шунингдек йўлнинг ёритилганлигидан қатъи назар, туннелларда ҳаракатланаётган транспорт воситасида қуйидаги ёритиш асбоблари ёқилган бўлиши керак: барча механик транспорт воситаларида — узоқни ёки яқинни ёритувчи фара чироқлари; велосипедларда — фара ёки чироқлар (агар мавжуд бўлса); тиркамаларда ва шатакка олинган механик транспорт воситаларида — габарит фара чироқлари.
135Қуйидаги ҳолларда узоқни ёритувчи фара чироқлари ўрнига яқинни ёритувчи фара чироқлари ёқилиши керак: йўл ёритилган бўлса; қарама-қарши йўналишдаги транспорт воситасига камида 150 метр масофа қолганда, шунингдек, қарама-қарши йўналишдаги транспорт воситасининг ҳайдовчиси фара чироқларини вақти-вақти билан ўчириб-ёқиб бунга зарурат борлигини билдирган ҳолларда ундан ҳам кўпроқ масофада; қарама-қарши ва бир йўналишдаги транспорт воситалари ҳайдовчиларининг кўзини қамаштириши мумкин бўлган бошқа барча ҳолатларда. Кўзи қамашган ҳайдовчи авария ишораларини ёқиши, ҳаракатланиш бўлагини ўзгартирмасдан тезликни камайтириши ва тўхташи керак.
136Сутканинг қоронғи вақтида йўлнинг ёритилмаган қисмида, шунингдек, етарлича кўринмайдиган шароитда тўхтаган ёки тўхтаб турган транспорт воситасида габарит фара чироқлари ёқилган бўлиши керак. Етарлича кўринмайдиган шароитда габарит чироқларига қўшимча равишда яқинни ёритувчи фара чироқлари, туманга қарши фара чироқлари ва туманга қарши орқа фара чироқлари ёқилиши мумкин.
137Қуйидаги ҳолларда туманга қарши фара чироқларидан фойдаланиш мумкин: етарлича кўринмайдиган шароитда алоҳида, шунингдек, узоқни ёритувчи ёки яқинни ёритувчи фара чироқлари билан; сутканинг қоронғи вақтида йўлнинг ёритилмаган қисмларида узоқни ёки яқинни ёритувчи фара чироқлари билан бирга; ушбу Қоидаларнинг 138-бандида кўзда тутилган ҳолатларда яқинни ёритувчи фара чироқлари ўрнига.
138Сутканинг ёруғ вақтида қуйидаги ҳолларда яқинни ёритувчи фара чироқлари ёқилиши керак: транспорт воситалари ташкилий жамланма сафида ҳаракатланаётганда; йўловчиларни ташиётган автобуслар ва йўналишли транспорт воситаларида; болалар гуруҳини ташкилий ташишда; хавфли, катта ўлчамли ва оғир вазнли юкларни ташишда; механик транспорт воситаларини шатакка олишда (шатакка олиб кетаётган транспорт воситасида); кучли ёғингарчилик (ёмғир, қор) шароитида; мотоцикл, электромотоцикл, скутер ва мопедларда.
139Конструксиясида прожектор-фара чироқлари ва изловчи-фара чироқлари бўлган транспорт воситаларидан қуйидаги ҳолларда фойдаланиш мумкин: аҳоли пунктларидан ташқарида; қарама-қарши йўналишда ҳаракатланаётган транспорт воситалари бўлмаганда. Аҳоли пунктларида эса бундай фара чироқларидан фойдаланишга фақат ушбу Қоидаларнинг 25 ва 28-бандларида кўзда тутилган транспорт воситалари ҳайдовчиларига рухсат этилади.
140Туманга қарши орқа фара чироқларини фақат етарлича кўринмайдиган шароитда қўллаш мумкин. Туманга қарши орқа фара чироқларини тўхташ фара чироқлари (стоп-сигнал)га улаш тақиқланади.
141"Автопоезд" таниқлик белгиси автопоезд ҳаракатланаётганда, шунингдек, сутканинг қоронғи вақтида ва етарлича кўринмайдиган шароитда йўлда тўхташ ва тўхтаб туриш пайтида ҳам ёқиб қўйилиши керак.
Намуна саволлар ва таҳлил
1-савол · 🟡 Ўрта
Етарли кўринмаслик шароитида йўлнинг ёритилмаган қисмида тўхтаган ёки тўхтаб турган механик транспорт воситасининг ҳайдовчиси бажариши керак:
- Туманга қарши фараларни ёки яқинни ёритиш фараларини ёқиши
- Фараларнинг узоқни ёритиш чироқларини ёқиши
- Габарит чироқларини ёқиши
ЙҲҚ тегишли бўлим, 136-бандига асосан:
Сутканинг қоронғи вақтида йўлнинг ёритилмаган қисмида, шунингдек, етарлича кўринмайдиган шароитда тўхтаган ёки тўхтаб турган транспорт воситасида габарит фара чироқлари ёқилган бўлиши шарт.
Қўшимча равишда яқинни ёритувчи фара чироқлари, туманга қарши фаралар ва туманга қарши орқа фара чироқларини ёқишга ҳам рухсат этилади.
❗ Эътибор беринг:
- Асосий талаб — габарит чироқларини ёқиш.
- Қўшимча равишда бошқа ёритиш мосламалари ёқилиши мумкин, лекин мажбурий эмас.
- Узоқни ёритувчи фаралар бу вазиятда қўлланилмайди.
✅ Тўғри жавоб:
"Габарит чироқларини ёқиши"
Сутканинг қоронғи вақтида йўлнинг ёритилмаган қисмида, шунингдек, етарлича кўринмайдиган шароитда тўхтаган ёки тўхтаб турган транспорт воситасида габарит фара чироқлари ёқилган бўлиши шарт.
Қўшимча равишда яқинни ёритувчи фара чироқлари, туманга қарши фаралар ва туманга қарши орқа фара чироқларини ёқишга ҳам рухсат этилади.
❗ Эътибор беринг:
- Асосий талаб — габарит чироқларини ёқиш.
- Қўшимча равишда бошқа ёритиш мосламалари ёқилиши мумкин, лекин мажбурий эмас.
- Узоқни ёритувчи фаралар бу вазиятда қўлланилмайди.
✅ Тўғри жавоб:
"Габарит чироқларини ёқиши"
2-савол · 🟡 Ўрта
Куннинг қоронғи вақтида йўлнинг ёритилган қисмида ҳаракатланаётган механик транспорт воситасида қайси чироқлар ёқилган бўлиши керак?
- Фараларнинг яқинни ёритувчи чироқлари
- Фараларнинг узоқни ёритувчи чироқлари ёки габарит чироқлар
- Фараларнинг яқинни ёритувчи чироқлари (туманга қарши фаралар) ёки габарит чироқлар
ЙҲҚ тегишли бўлим, 135-бандига асосан:
Қуйидаги ҳолларда узоқни ёритувчи фара чироқлари ўрнига яқинни ёритувчи фара чироқлари ёқилиши керак:
- йўл ёритилган бўлса;
- қарама-қарши йўналишда транспорт воситасига 150 метр ёки ундан кам масофа қолганда (ёки ҳайдовчи ишора қилганида ундан ҳам узоқроқ масофада);
- бошқа ҳолларда қарама-қарши ёки бир йўналишда ҳаракатланаётган ҳайдовчиларнинг кўзини қамаштириб юбориши мумкин бўлса.
❗ Эътибор беринг:
- Ёритилган йўлда узоқ чироқлардан фойдаланиш тақиқланади.
- Бу ҳайдовчиларнинг кўзини қамаштирмаслик ва хавфсиз ҳаракатланишни таъминлаш учун жорий этилган қоида.
✅ Тўғри жавоб:
"Фараларнинг яқинни ёритувчи чироқлари"
Қуйидаги ҳолларда узоқни ёритувчи фара чироқлари ўрнига яқинни ёритувчи фара чироқлари ёқилиши керак:
- йўл ёритилган бўлса;
- қарама-қарши йўналишда транспорт воситасига 150 метр ёки ундан кам масофа қолганда (ёки ҳайдовчи ишора қилганида ундан ҳам узоқроқ масофада);
- бошқа ҳолларда қарама-қарши ёки бир йўналишда ҳаракатланаётган ҳайдовчиларнинг кўзини қамаштириб юбориши мумкин бўлса.
❗ Эътибор беринг:
- Ёритилган йўлда узоқ чироқлардан фойдаланиш тақиқланади.
- Бу ҳайдовчиларнинг кўзини қамаштирмаслик ва хавфсиз ҳаракатланишни таъминлаш учун жорий этилган қоида.
✅ Тўғри жавоб:
"Фараларнинг яқинни ёритувчи чироқлари"
3-савол · 🟡 Ўрта
Куннинг қоронғу вақтида йўлнинг ёритилмаган қисмларида ҳаракатланаётганда механик транспорт воситасининг қайси чироқлари ёқилган бўлиши керак?
- Яқинни ёки узоқни ёритувчи фаралар
- Фақат яқинни ёритувчи фаралар
- Фақат узоқни ёритувчи фаралар
ЙҲҚ тегишли бўлим, 134-бандига асосан:
Сутканинг қоронғи вақтида ва етарлича кўринмайдиган шароитда, шунингдек йўлнинг ёритилганлигидан қатъи назар, туннелларда ҳаракатланаётган транспорт воситасида қуйидаги ёритиш асбоблари ёқилган бўлиши керак:
- барча механик транспорт воситаларида — узоқни ёки яқинни ёритувчи фара чироқлари;
- велосипедларда — фара ёки чироқлар (агар мавжуд бўлса);
- тиркамаларда ва шатакка олинган механик транспорт воситаларида — габарит фара чироқлари.
❗ Эътибор беринг:
- Ёритилмаган жойларда ҳаракатланаётганда ҳайдовчи танловга эга: яқинни ҳам, узоқни ҳам ёқиши мумкин.
- Қарама-қарши транспорт воситаларининг ҳайдовчиларини кўр қилмайсизми, деган хавф бўлса, яқинни ёритувчи фараларга ўтиш шарт.
- Фаралар нафақат кўришни яхшилайди, балки бошқа иштирокчиларга транспортни кўринадиган қилади.
✅ Тўғри жавоб:
"Яқинни ёки узоқни ёритувчи фаралар"
Сутканинг қоронғи вақтида ва етарлича кўринмайдиган шароитда, шунингдек йўлнинг ёритилганлигидан қатъи назар, туннелларда ҳаракатланаётган транспорт воситасида қуйидаги ёритиш асбоблари ёқилган бўлиши керак:
- барча механик транспорт воситаларида — узоқни ёки яқинни ёритувчи фара чироқлари;
- велосипедларда — фара ёки чироқлар (агар мавжуд бўлса);
- тиркамаларда ва шатакка олинган механик транспорт воситаларида — габарит фара чироқлари.
❗ Эътибор беринг:
- Ёритилмаган жойларда ҳаракатланаётганда ҳайдовчи танловга эга: яқинни ҳам, узоқни ҳам ёқиши мумкин.
- Қарама-қарши транспорт воситаларининг ҳайдовчиларини кўр қилмайсизми, деган хавф бўлса, яқинни ёритувчи фараларга ўтиш шарт.
- Фаралар нафақат кўришни яхшилайди, балки бошқа иштирокчиларга транспортни кўринадиган қилади.
✅ Тўғри жавоб:
"Яқинни ёки узоқни ёритувчи фаралар"
4-савол · 🟡 Ўрта
Йўлнинг ёритилмаган қисмларида қоронғи вақтда тўхтаганда габарит чироқлари носоз бўлса:
- Яқинни ёритувчи фараларни ёқиш
- Ўнгроққа олиш ва яқинни ёритувчи фарани ёқиш зарур
- Транспорт воситасини йўлдан ташқарига чиқариш, агар бунинг иложи бўлмаса мазкур қоидалар талабларига биноан уни белгилаш лозим
ЙҲҚ тегишли бўлим, 136-бандига асосан:
Сутканинг қоронғи вақтида йўлнинг ёритилмаган қисмида, шунингдек, етарлича кўринмайдиган шароитда тўхтаган ёки тўхтаб турган транспорт воситасида габарит фара чироқлари ёқилган бўлиши шарт.
Агар габарит чироқлари носоз бўлса, транспорт воситаси йўлдан ташқарига чиқарилиши керак. Агар бунинг имкони бўлмаса, мазкур қоидаларда белгиланган тартибда (масалан, авария ёруғлик ишораси ёки авария белгилари орқали) белгиланиши зарур.
❗ Эътибор беринг:
- Габарит чироқларисиз қоронғи йўлда тўхташ хавф туғдиради.
- Агар транспорт воситаси йўлнинг ўзида қолса, қўшимча белгилаш чораларини кўриш мажбурий.
- Фақат фараларни ёқиш билан чекланиб бўлмайди.
✅ Тўғри жавоб:
"Транспорт воситасини йўлдан ташқарига чиқариш, агар бунинг иложи бўлмаса мазкур қоидалар талабларига биноан уни белгилаш лозим"
Сутканинг қоронғи вақтида йўлнинг ёритилмаган қисмида, шунингдек, етарлича кўринмайдиган шароитда тўхтаган ёки тўхтаб турган транспорт воситасида габарит фара чироқлари ёқилган бўлиши шарт.
Агар габарит чироқлари носоз бўлса, транспорт воситаси йўлдан ташқарига чиқарилиши керак. Агар бунинг имкони бўлмаса, мазкур қоидаларда белгиланган тартибда (масалан, авария ёруғлик ишораси ёки авария белгилари орқали) белгиланиши зарур.
❗ Эътибор беринг:
- Габарит чироқларисиз қоронғи йўлда тўхташ хавф туғдиради.
- Агар транспорт воситаси йўлнинг ўзида қолса, қўшимча белгилаш чораларини кўриш мажбурий.
- Фақат фараларни ёқиш билан чекланиб бўлмайди.
✅ Тўғри жавоб:
"Транспорт воситасини йўлдан ташқарига чиқариш, агар бунинг иложи бўлмаса мазкур қоидалар талабларига биноан уни белгилаш лозим"
5-савол · 🟡 Ўрта
Орқа томондаги туманга қарши чироқлар қуйидаги ҳолларда қўлланиши мумкин:
- Куннинг қоронғи вақтида сафда ҳаракатланишда
- Тонелларда ҳаракатланишда
- Фақат етарли кўринмайдиган шароитларда
- Куннинг қоронғи вақтида юк туширишда
- Санаб ўтилган барча ҳолларда
ЙҲҚ тегишли бўлим, 140-бандига асосан:
Туманга қарши орқа фара чироқларини фақат етарлича кўринмайдиган шароитда қўллаш мумкин.
Туманга қарши орқа фара чироқларини тўхташ фара чироқлари (стоп-сигнал)га улаш тақиқланади.
❗ Эътибор беринг:
- Оддий қоронғи вақтнинг ўзи етарли сабаб эмас, фақат кўриниш кескин ёмонлашган ҳолатларда (туман, жала, қор ёғиши ва ҳоказо) ёқилиши керак.
- Бу чироқларни кераксиз ёқиш бошқа ҳайдовчиларнинг кўзини қамаштириши мумкин.
✅ Тўғри жавоб:
"Фақат етарли кўринмайдиган шароитларда"
Туманга қарши орқа фара чироқларини фақат етарлича кўринмайдиган шароитда қўллаш мумкин.
Туманга қарши орқа фара чироқларини тўхташ фара чироқлари (стоп-сигнал)га улаш тақиқланади.
❗ Эътибор беринг:
- Оддий қоронғи вақтнинг ўзи етарли сабаб эмас, фақат кўриниш кескин ёмонлашган ҳолатларда (туман, жала, қор ёғиши ва ҳоказо) ёқилиши керак.
- Бу чироқларни кераксиз ёқиш бошқа ҳайдовчиларнинг кўзини қамаштириши мумкин.
✅ Тўғри жавоб:
"Фақат етарли кўринмайдиган шароитларда"
Бу мавзуда яна 15 та савол бор — машқ режимида ҳар бирига таҳлил ва қонуний асос берилади.
Бепул бошлаш