Stipendiyali yoki stipendiyasiz kontrakt qaysi birini tanlash kerak?
Kontrakt shartnomasini kontrakt.edu.uz orqali yuklab olayotganda tizim sizga bitta emas, ikkita variant taklif qiladi: stipendiyali va stipendiyasiz. Oliy ta'lim vazirligi 10-sentabrda talabalarga aynan shu joyda shoshilmaslikni maslahat berdi.
Tanlov ixtiyoriy — qaysi birini olish o'zingizga bog'liq. Lekin ikkalasining narxi ham, keyingi natijasi ham boshqacha, shuning uchun bir marta o'ylab bosgan ma'qul.
Ikkisining farqi nimada
Farq bitta jumlada: stipendiyali shaklda yillik stipendiya summasi kontrakt narxining ichiga kiritilgan bo'ladi. Ya'ni siz ko'proq to'laysiz, evaziga o'quv yili davomida har oy stipendiya olib turasiz.
Stipendiyasiz shaklda esa bu summa narxdan chiqariladi — shartnoma arzonroq, lekin oylik to'lov bo'lmaydi.
Bu tartib yangi emas: talabaga kontrakt qiymatini o'z xohishiga ko'ra stipendiyali yoki stipendiyasiz shaklda to'lash huquqi ancha oldin berilgan.
Qaysi biri sizga qulay
Bu yerda to'g'ri javob hammaga bir xil emas, chunki gap pulning umumiy miqdorida emas, uni qachon to'lashingizda.
Stipendiyali shakl oylik daromad kerak bo'lgan talabaga qulay: shartnoma qimmatroq bo'lsa ham, har oy qo'lingizga pul tushadi va kundalik xarajatlarni yopadi. Ayniqsa boshqa shahardan kelib o'qiyotgan bo'lsangiz, bu sezilarli farq qiladi.
Stipendiyasiz shakl esa oila to'lovni bir yo'la yoki katta qismlarda yopa oladigan holatda mantiqli: shartnoma summasi kichikroq bo'ladi va yig'ilishi kerak bo'lgan pul kamayadi.
Baho ham hisobga olinadi
Stipendiya miqdori o'zlashtirishingizga bog'lanadi. «A'lo» ko'rsatkichga ega talabaga bazaviy stipendiyaga qo'shimcha foiz qo'shib beriladi. Ya'ni yaxshi o'qiydigan talaba uchun stipendiyali shaklning foydasi kattaroq chiqadi.
Bitta misolda
Guruhda ikkita talaba bir xil yo'nalishda o'qiydi. Otabek stipendiyali shaklni tanladi: shartnomasi qimmatroq, lekin har oy stipendiya olib, yotoqxona va yo'l xarajatini shundan yopadi. Malika esa stipendiyasizni tanladi — uning oilasi to'lovni kuz va qish oylarida ikki bo'lib yopa oladi, oylik pulga esa ehtiyoji yo'q. Ikkalasi ham to'g'ri qilgan, chunki holati boshqa.
Tanlashdan oldin qilinadigan ish
Shartnomani yuklab olishdan avval ikkita raqamni yonma-yon qo'ying: stipendiyali va stipendiyasiz variantdagi yillik summa. Farqni o'n oyga bo'ling — har oy qo'lingizga tushadigan pul shu atrofda bo'ladi. Keyin oila budjeti bilan solishtiring.
To'lov muddatlari esa ikkala variantda ham bir xil ishlaydi — ular alohida maqolada yozilgan. Shartnomani onlayn olish tartibi shu yerda.
