Kunduzgi talaba ishga kiradi, lekin shartnomasi muddatli bo'ladi

Kunduzgi ta'limda o'qiyotgan talaba ishga kira oladi: uni qonun to'smaydi. Faqat shartnomasi doimiy emas, muddatli bo'ladi.

Bu qoida Mehnat kodeksining 112-moddasida yozilgan: kunduzgi ta'lim shaklida o'qiyotgan shaxs bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzishga ruxsat beriladi. Quyida qonun qo'yadigan chegaralar, amaliyot shartnomasining o'rni va talaba uchun eng katta xavf alohida tushuntiriladi.

Qonun qo'yadigan uch chegara

Ruxsat shartsiz emas. Talaba ishlaganda uchta shart bir vaqtda bajariladi.

• Ish darslardan bo'sh vaqtda bo'ladi.
• Ish o'qish jarayoniga zarar yetkazmaydi.
• Ish hajmi mehnat qonunchiligidagi soat me'yoridan oshmaydi.

Ishlash joyi cheklanmagan: talaba o'z universitetida ham, boshqa korxona yoki tashkilotda ham ishlay oladi.

Nega shartnoma muddatli

Muddatli shartnoma — bu ish beruvchi uchun qulaylik emas, qonun belgilagan shakl. Uning muddati aniq: masalan o'quv yiliga yoki mavsumga bog'lanadi va muddat tugagach shartnoma o'z-o'zidan yakunlanadi.

Talaba uchun bundan kelib chiqadigan amaliy natija bor: shartnomani uzaytirish kerak bo'lsa, bu masalani muddat tugashidan oldin hal qilish lozim.

Amaliyot ham mehnat shartnomasi

Bu qism ko'p talabaga yangilik bo'ladi. Amaliyotni tashkil qilish haqidagi shartnoma ham muddatli mehnat shartnomasi hisoblanadi.

U amaliyot muddatiga tuziladi va unda amaliyotga rahbarlik qiladigan odam ko'rsatiladi. Ya'ni amaliyot — rasmiy ish munosabati, oddiy tashrif emas.

O'n sakkiz yoshga to'lmagan talaba uchun

Birinchi kursga maktabdan kelgan talabaning yoshi ko'pincha o'n yetti bo'ladi. Ular uchun alohida himoya bor: o'n sakkiz yoshgacha bo'lgan xodimga qisqartirilgan ish vaqti belgilanadi va bir kunlik smena uzunligi ham cheklanadi.

Umuman ishga qabul o'n besh yoshdan ruxsat etiladi. Yengil ish uchun istisno ham bor — u o'n uch yoshdan boshlanadi va faqat o'qishga xalal bermagan holatda ishlaydi.

Eng katta xavf — qonun emas, davomat

Talabani ishdan to'sadigan haqiqiy narsa qonun emas. Ish grafigi darsga to'g'ri kelib qolsa, davomat buziladi va bu o'qishdan chetlashtirishga olib keladi.

Shuning uchun ish beruvchi bilan grafikni dars jadvali qo'lda bo'lganda gaplashish kerak. Og'zaki kelishuv yetmaydi — grafik shartnomada yozilsin.

Bitta misolda

Ikkinchi kurs talabasining darslari kunda soat ikkida tugaydi. U kechki smenaga muddatli shartnoma bilan ishga kiradi va shartnoma muddatini o'quv yili oxirigacha belgilaydi. Sessiya haftalarida grafikni oldindan kelishib, ruxsat oladi. Uning davomati buzilmaydi, ishi ham saqlanadi.

Nima qilish kerak

Ishga kirishdan oldin uch narsani yozma qilib oling: shartnoma muddati, haftalik soat va ish grafigi. Sessiya va amaliyot davrini alohida eslatib qo'ying, chunki o'sha haftalarda dars yuki oshadi.

O'qishdan chetlashtirishning rasmiy asoslari va davomat chegarasi shu yerda yozilgan. Talaba va harbiy xizmat bo'yicha qoidalar bu yerda, talabaga bir martalik moddiy yordam esa alohida tushuntirilgan.

Manba: O'zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi (112, 118, 415 va 416-moddalar); oliy ta'lim tashkiloti faoliyatini tartibga soladigan nizom qoidalari. Tekshirilgan sana — 12-sentabr.