Ижтимоий фанлар 2026: психологияга 148, архившуносликка 70
Ғолибжон Давронов
Қисқача жавоб. 2026 қабулида ижтимоий фанлар ва журналистика соҳасига 37 та олийгоҳда 5 690 та ўрин ажратилган, шундан 3 470 таси грант. Грант ўтиш бали ўртача 149,8. Лекин ўртача рақам бу ерда айниқса алдамчи: халқаро муносабатларда чегара 189,0 балл, архившуносликда эса 70,4 балл бўлган — фарқ 118,6 балл.
Соҳанинг ярми битта йўналишда
Бу — соҳанинг энг муҳим хусусияти. 5 690 та ўриндан 2 960 таси, яъни ярмидан кўпи психологияга тегишли. Қолган саккизта йўналиш эса 2 730 та ўринни бўлишади, айримларида атиги 125–215 та ўрин бор.
Амалий маъноси: бу соҳага кирмоқчи бўлсангиз, катта эҳтимол билан сиз психология билан рақобатлашасиз. Ундан ташқаридаги йўналишлар тор ва шу сабабли чегаралар кескин фарқ қилади.
Қайси йўналишга неча балл керак?
| Йўналиш | Грант / контракт ўртача балл | Ўринлар |
|---|---|---|
| Психология | 148,5 / 90,1 | 2 960 |
| Кутубхона-ахборот фаолияти | 102,9 / 63,5 | 600 |
| Журналистика | 147,3 / 86,9 | 525 |
| Социология | 144,9 / 75,0 | 510 |
| Халқаро муносабатлар | 189,0 / 176,3 | 400 |
| Сиёсацҳунослик | 188,1 / 172,9 | 355 |
| Ахборот хизмати ва жамоатчилик билан алоқалар | 137,1 / 87,1 | 215 |
| Архившунослик | 81,4 / 62,4 | 125 |
Халқаро муносабатлар нега деярли имконсиз?
Грант чегараси 189,0 — максимал балл. Контракт эса 176,3. Яъни бу йўналишда на грант, на контракт "захира вариант" бўла олмайди: 176 баллдан паст натижа билан сиз умуман кира олмайсиз. Сиёсацҳуносликда ҳам худди шундай манзара — 188,1 ва 172,9.
Бу икки йўналиш жами 755 та ўрин беради ва улар республикадаги энг қаттиқ эшиклардан. Таққослаш учун, тиббиёт соҳасида ҳам энг паст чегара 111,3 балл эди.
Журналистика ва психология орасида қайси бири қулайроқ?
Грант бўйича улар деярли тенг: психология 148,5, журналистика 147,3. Фарқ контрактда кўринади — 90,1 ва 86,9, иккаласи ҳам грант чегарасидан тахминан 60 балл паст.
Яъни бу икки йўналишда "грантга етмаса контракт" режаси ҳақиқатан ишлайди ва анча кенг ойна беради. Социологияда бу ойна янада кенгроқ: 144,9 га қарши 75,0.
Соҳада энг қулай эшик қаерда?
Архившуносликда. Энг паст грант чегараси 70,4 балл — Андижон давлат университетида, кейин Фарғона давлат университетида 81,3 ва Ўзбекистон Миллий университетида 92,6 балл. Кутубхона-ахборот фаолиятида ҳам чегара 102,9 балл билан соҳанинг ўртачасидан анча паст.
Бу икки йўналиш жами 725 та ўрин беради — яъни халқаро муносабатлар ва сиёсацҳуносликка тенг ҳажм, лекин 100 балл пастроқ чегарада.
Қайси олийгоҳда ўрин кўп?
Энг катта квота Ўзбекистон Миллий университетида — 725 ўрин. Кейин Фарғона ва Андижон давлат университетлари (350 тадан), Термиз давлат университети (325), Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти (300). Аниқ баллар ижтимоий фанлар соҳаси саҳифасида.
Таълим шакли бўйича нима фарқ бор?
Кундузгига 3 570 та ўрин ажратилган ва деярли ҳаммаси — 3 470 таси — грант асосида. Бу жуда юқори нисбат. Кечкидаги 635 ва масофавийдаги 1 485 та ўринда эса грант йўқ. Яъни бу соҳада грант ўрни кўп, лекин кундузги ўринларнинг умумий сони кичик — шунинг учун рақобат кескин.
Ўз балингиз билан қайси гуруҳга тушишингизни "Менга мос йўналишлар" орқали текширинг, фан жуфтлигини эса фан жуфтлиги мақоласи бўйича танланг.
Манба: ҳисоб-китоб Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигининг 2026-йилги қабул параметрлари асосида, TestMakon базасидаги 3 415 та йўналиш гуруҳи бўйича ўтказилди (соҳа шифри 603 билан бошланадиган 147 та йўналиш гуруҳи). Текширилган сана: 2026-йил 26-август.
