Eng ko'p tanlangan 3 oliygoh: kirish uchun necha ball kerak bo'ldi
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob: 2026-yilgi qabulda abituriyentlar eng ko'p Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti va O'zbekiston Milliy universitetini tanlagan. Eng ommabop yo'nalishlar — «Davolash ishi», «Iqtisodiyot» va «Filologiya va tillarni o'qitish: ingliz tili». Lekin ommaboplik va imkoniyat bir narsa emas: uchta yo'nalishning ikkitasida grantga kirish uchun deyarli maksimal ball kerak bo'ldi.
Eng ko'p tanlangan uchta oliygoh va ularning haqiqiy chegarasi
Vazirlik uchta yetakchini nomma-nom aytdi, lekin necha ball kerak bo'lganini aytmadi. Bizning bazamizda 2026-yilgi qabulning barcha guruhlari bo'yicha chegara ballari bor — quyida shu uchtasi.
| OTM | Guruh soni | O'rin | Grant chegarasi | Kontrakt eng pasti |
|---|---|---|---|---|
| Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti | 68 | 6 160 | 160,9–189,0 (o'rtacha 179,9) | 59,1 |
| O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti | 75 | 3 750 | 137,4–189,0 (o'rtacha 171,0) | 78,8 |
| O'zbekiston Milliy universiteti | 133 | 7 270 | 68,5–189,0 (o'rtacha 141,8) | 56,7 |
Uchala qatorning ham eng chetki ustunlari e'tiborga loyiq. TDIUda grant chegarasi 160,9 dan pastga tushmaydi, ammo kontrakt bo'yicha 59,1 ball bilan ham qabul qilingan guruh bor. Milliy universitetda esa tarqoqlik eng katta: grant 68,5 dan 189,0 gacha, ya'ni bitta universitet ichida 120,5 ball farq.
Bu farq oddiy narsani anglatadi. «Milliy universitetga kirish qiyin» degan gap noaniq. Aniq gap: uning ayrim guruhlariga 68,5 ball bilan grantga kirilgan, ayrimlariga esa 189 ball ham zo'rg'a yetgan.
Eng ko'p tanlangan uchta yo'nalish
| Yo'nalish | Guruh | O'rin | Grant chegarasi | Kontrakt chegarasi |
|---|---|---|---|---|
| Davolash ishi | 29 | 3 046 | 185,9–189,0 (o'rtacha 187,2) | 155,4–188,1 (o'rtacha 173,9) |
| Filologiya: ingliz tili | 57 | 4 630 | 189,0 (hamma guruhda) | 130,6–186,9 (o'rtacha 172,6) |
| Iqtisodiyot | 182 | 8 625 | 183,5–189,0 (o'rtacha 184,1) | 56,7–175,3 (o'rtacha 112,5) |
Jadvaldan uchta xulosa chiqadi.
Ingliz tili filologiyasi — grantda 57 guruhning hammasida chegara 189,0. Ya'ni bu yo'nalishga grant faqat maksimal ball bilan berilgan. Kontrakt esa ancha keng: 130,6 dan boshlanadi. Batafsil kesim ingliz tili yo'nalishlari tahlilida.
Davolash ishida grant va kontrakt orasidagi masofa eng qisqa — 187,2 va 173,9, ya'ni 13,3 ball. Tibbiyotda «grantga yetmadim, kontraktga o'taman» rejasi ishlamaydi: kontrakt ham deyarli o'sha darajada.
Iqtisodiyotda esa masofa eng uzun — 184,1 va 112,5, ya'ni 71,6 ball. 182 ta guruh va 8 625 o'rin bor; kontrakt chegarasi ayrim guruhlarda 56,7 ballgacha tushgan. Ommabop yo'nalish, lekin ichida juda keng diapazon.
Ishlab chiqilgan misol: 145 ball, iqtisodiyot yo'nalishi
145 ball to'plagan abituriyentni ko'raylik va uchta ommabop yo'nalish bo'yicha hisoblab chiqaylik:
- Davolash ishi — grant 185,9 dan, kontrakt 155,4 dan. 145 ball ikkalasiga ham yetmaydi. Yo'l yopiq.
- Ingliz tili filologiyasi — grant 189,0. Kontrakt 130,6 dan boshlanadi, demak ayrim guruhlarga ochiq.
- Iqtisodiyot — grant 183,5 dan, yetmaydi. Kontrakt o'rtachasi 112,5, eng pasti 56,7 — ochiq, tanlov keng.
145 ball bilan uchala ommabop yo'nalishdan bittasida ham grant yo'q. Ammo kontraktda ikkitasi ochiq. Bu yerda qaror ball haqida emas, pul haqida bo'lib qoladi — va kontrakt summasi yo'nalishga qarab farq qiladi.
Uchta yetakchi ichida eng ochiq guruhlar
«Eng ko'p tanlangan universitet» degani «hamma yo'nalishiga kirish qiyin» degani emas. Uchala OTMning ham chegarasi past guruhlari bor — va ular ko'pincha e'tibordan chetda qoladi.
| OTM | Eng past chegarali guruh | Grant | Kontrakt | O'rin |
|---|---|---|---|---|
| TDIU | Axborot tizimlari va texnologiyalari | 160,9 | 145,0 | 150 |
| TDIU | Sun'iy intellekt (rus tilida) | 168,5 | 64,7 | 50 |
| O'zDJTU | Axborot xizmati va jamoatchilik bilan aloqalar | 137,4 | 130,6 | 15 |
| O'zDJTU | Sotsiologiya | 153,5 | 101,1 | 20 |
| O'zMU | Kimyo muhandisligi | 68,5 | 57,0 | 50 |
| O'zMU | Gidrologiya | 68,7 | 58,7 | 25 |
Ikkita qator alohida diqqatga loyiq.
TDIU, Sun'iy intellekt, rus tilida: grant chegarasi 168,5, lekin kontrakt chegarasi 64,7. Bir guruh ichida grant va kontrakt orasida 103,8 ball farq. Ya'ni 100 ball atrofidagi abituriyent bu guruhga kontrakt asosida kira olgan, garchi u yerda grant uchun deyarli maksimal ball talab qilingan bo'lsa ham.
O'zMU, Kimyo muhandisligi: grant chegarasi 68,5, o'rin 50 ta. Milliy universitet nomi bilan grantga kirishning eng arzon yo'li shu. Gidrologiya (68,7) va Geologiya (74,7) ham shu qatorda.
Til tanlash chegarani o'zgartiradi
Yuqoridagi jadvalda bir naqsh ko'rinadi: rus tilidagi guruhlarda kontrakt chegarasi ko'pincha ancha past. O'zDJTUda «Axborot xizmati va jamoatchilik bilan aloqalar» yo'nalishi o'zbek tilida 130,6, rus tilida esa 78,8 ball bilan kontraktga ochilgan — bitta yo'nalish, ikki til, 51,8 ball farq.
Sabab oddiy: rus tilidagi guruhlarda o'rin kamroq, lekin ariza beruvchilar soni undan ham kamroq. Rus tilida test topshira oladigan abituriyent uchun bu jiddiy imkoniyat.
Bu qoida universal emas — ayrim guruhlarda teskarisi ham uchraydi. Shuning uchun tanlashdan oldin aynan o'sha guruhning raqamiga qarash kerak, umumiy qoidaga emas.
Eng qimmat uchta guruh
Uchala OTMda ham eng yuqori chegara bitta yo'nalishga tegishli — Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar. TDIUda, O'zDJTUda ham, O'zMUda ham u 189,0 ballda. Kontrakt esa 159,8 dan 183,5 gacha.
Ya'ni bu yo'nalishga uch universitetning birortasida ham grant uchun maksimaldan past ball yetmagan. Agar rejangiz shu yo'nalish bo'lsa, zaxira variantni oldindan tayyorlash kerak — 188 ball ham yetarli emas.
Ommaboplik nega imkoniyatni kamaytiradi
Yo'nalish qancha ko'p tanlansa, o'rinlar shuncha tez to'ladi va chegara shuncha yuqoriga chiqadi. Ingliz tili filologiyasining 57 guruhida grant chegarasining 189,0 da qotib qolishi aynan shuning natijasi: o'rin 4 630 ta, lekin maksimal ball to'plaganlar undan ko'p.
Teskari holat ham bor. 2026-yilgi kesimda 447 yo'nalishda grant chegarasi 80 balldan past bo'lgan — bular kam tanlanadigan yo'nalishlar. Ular orasida bitiruvchi daromadi yuqori bo'lganlari ham bor: masalan konchilik va texnologiya sohasida grantning eng past chegarasi 68,3 ball, bitiruvchining o'rtacha daromadi esa 8,1 mln so'm.
Bu ro'yxatni qanday ishlatish kerak
- Ommabop uchlikni «eng yaxshi» deb emas, «eng raqobatli» deb o'qing — ro'yxat talabni ko'rsatadi, sifatni emas.
- Har bir yo'nalish uchun ikki raqamni yozib oling: grant chegarasi va kontrakt chegarasi. Ular orasidagi masofa zaxira rejangiz bor-yo'qligini aytadi.
- Bitta OTM ichidagi tarqoqlikni tekshiring. Milliy universitetdagi 120,5 ballik farq buni yaxshi ko'rsatadi.
- Ballingizga mos guruhlarni Menga moslari orqali ajratib oling, keyin ro'yxat bilan solishtiring.
Umumiy fon: 2026-yil qanday o'tdi
Bu yilgi qabulda davlat granti bo'yicha o'rtacha o'tish bali 134,6, to'lov-kontrakt bo'yicha 93,7 ball bo'ldi. Ikkala ko'rsatkich ham o'tgan yillarga nisbatan o'sdi — arizachilar soni kamaygan bo'lsa ham. Sabablari va raqamlari alohida tahlilda.
Bog'liq materiallar: kontraktga necha ball kerak bo'ldi · 189 ball talab qilingan 230 guruh · qaysi viloyatda qaysi soha arzon.
Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yilgi qabul yakunlari bo'yicha ma'lumoti — eng ko'p tanlangan uchta OTM, eng ko'p qiziqish bildirilgan uchta yo'nalish, grant va kontrakt bo'yicha o'rtacha o'tish ballari. Chegara ballari — TestMakon bazasidagi 2026-yilgi qabul kesimi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust.
