📖 107 ta sertifikat formatidagi savol

Ona tili va adabiyot milliy sertifikat savollari va javoblari

Quyida 20 ta namuna — haqiqiy sertifikat variantlari tuzilishida. Har savol ostida «Javobni ko'rish» tugmasi. To'liq variantni vaqt bilan ishlash uchun mock testga o'ting.

To'liq variantni ishlash Sanalar va format

Savol 1 · Grafika va orfografiya (imlo qoidalari)

"x" undoshi qanday tovush va u qaysi undosh bilan jarangli juft hosil qiladi?

A)"x" — portlovchi, "k" bilan juft
B)"x" — til orqa sirg'aluvchi jarangsiz undosh; jarangli jufti "g'" emas, balki til orqa sirg'aluvchi jarangli (/ɣ/ — g' tovushi) hisoblanadi
C)"x" sonor undosh
D)"x" ning jarangli jufti "h"

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) "x" — til orqa sirg'aluvchi jarangsiz undosh; jarangli jufti "g'" emas, balki til orqa sirg'aluvchi jarangli (/ɣ/ — g' tovushi) hisoblanadi

Savol 2 · Grafika va orfografiya (imlo qoidalari)

Uch undosh ketma-ket kelgan so'zda bo'g'in chegarasi qanday belgilanadi? (masalan: "instinkt")

A)Barcha undoshlar birinchi bo'g'inda
B)Odatda birinchi undosh oldingi bo'g'inda, qolgan ikkitasi keyingi bo'g'in boshida keladi: in-stinkt
C)Barcha undoshlar keyingi bo'g'inga o'tadi
D)Bunday so'zlar bo'g'inga ajratilmaydi

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) Odatda birinchi undosh oldingi bo'g'inda, qolgan ikkitasi keyingi bo'g'in boshida keladi: in-stinkt

Savol 3 · Leksikologiya va frazeologiya

Bir tildagi so'zlarning boshqa tildagi ma'nosini ko'rsatuvchi lug'at qanday ataladi?

A)Izohli lug'at
B)Tarjima lug'ati
C)Etimologik lug'at
D)Chastota lug'ati

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) Tarjima lug'ati

Savol 4 · Gap bo'laklari va punktuatsiya (tinish belgilari)

"Chiroyli gul" birikmasida "chiroyli" qaysi bo'lak vazifasini o'taydi?

A)Ega
B)Kesim
C)Aniqlovchi
D)To'ldiruvchi

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) Aniqlovchi

Savol 5 · Leksikologiya va frazeologiya

So'zlarning qaysi guruhi adabiy til normasiga kirmaydi va asosan og'zaki nutqda ishlatiladi?

A)Neologizmlar
B)Terminlar
C)Shevaga xos so'zlar (Dialektizmlar)
D)Arxaizmlar

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) Shevaga xos so'zlar (Dialektizmlar)

Savol 6 · Grafika va orfografiya (imlo qoidalari)

So'zlarning to'g'ri yozilish qoidalarini ko'rsatib beruvchi lug'at qanday ataladi?

A)Izohli lug'at
B)Imlo lug'ati
C)Tarjima lug'ati
D)Etimologik lug'at

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) Imlo lug'ati

Savol 7 · Morfologiya: ot, sifat, son, olmosh

Sifatdosh otlashganda (substantivlashganda) asosan gapning qaysi bo'lagi bo'lib kelishi mumkin?

A)Faqat hol bo'ladi
B)Faqat aniqlovchi bo'ladi
C)Ega yoki to'ldiruvchi bo'lib kelishi mumkin
D)Otlashmaydi

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) Ega yoki to'ldiruvchi bo'lib kelishi mumkin

Savol 8 · Leksikologiya va frazeologiya

Tilda yangi paydo bo'lgan va hali ommalashib ulgurmagan so'zlar qanday ataladi?

A)Neologizmlar
B)Arxaizmlar
C)Dialektizmlar
D)Terminlar

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: A) Neologizmlar

Savol 9 · Sintaksis: so'z birikmasi va sodda gap

"Gullatilganlardanmi?" so'zida nechta qo'shimcha qatnashgan va ularning to'g'ri tasnifi qaysi?

A)5 ta (1 ta so'z yasovchi, 3 ta lug'aviy, 1 ta sintaktik)
B)6 ta: -la (so'z yasovchi), -t, -il, -gan, -lar (lug'aviy shakl yasovchilar), -dan (sintaktik), -mi (yuklama)
C)4 ta (hammasi sintaktik)
D)3 ta (hammasi lug'aviy)

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) 6 ta: -la (so'z yasovchi), -t, -il, -gan, -lar (lug'aviy shakl yasovchilar), -dan (sintaktik), -mi (yuklama)

Savol 10 · Grafika va orfografiya (imlo qoidalari)

"Kitoblarim" so'zidagi "-lar" va "-im" qo'shimchalari qaysi turga kiradi?

A)Ikkalasi ham so'z yasovchi
B)Ikkalasi ham shakl yasovchi
C)-lar so'z yasovchi, -im shakl yasovchi
D)-lar shakl yasovchi, -im so'z yasovchi

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) Ikkalasi ham shakl yasovchi

Savol 11 · Morfologiya: ot, sifat, son, olmosh

"Yuragi orqasiga tortib ketdi" iborasi qaysi gap bo'lagi vazifasida kelgan?
Gap: Mashinaning tormozi ishlamay qolganini ko'rib, haydovchining yuragi orqasiga tortib ketdi.

A)Ega
B)Kesim
C)To'ldiruvchi
D)Hol

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) Kesim

Savol 12 · Leksikologiya va frazeologiya

Qaysi javobda eskirgan so'z va uning hozirgi tildagi ma'nosi to'g'ri berilgan?

A)Ulus - xalq
B)Bek - fuqaro
C)Mirshab - shifokor
D)Karbos - poyabzal

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: A) Ulus - xalq

Savol 13 · Morfologiya: ot, sifat, son, olmosh

Qaysi qatorda so'z turkumining o'zgarishi (konversiya/substantivatsiya) orqali yasalgan so'z berilgan?

A)O'qituvchilar bugun majlis qildi.
B)Yaxshilar (sifatning otlashishi) ko'pkarida yutib chiqdi.
C)U katta uy qurdi.
D)Bahor keldi.

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) Yaxshilar (sifatning otlashishi) ko'pkarida yutib chiqdi.

Savol 14 · Morfologiya: fe'l va uning shakllari

Qaysi gapda -gan qo'shimchasi sifatdosh yasovchi emas, balki fe'lning uzoq o'tgan zamon xabar maylini yasab kesim bo'lib kelgan?

A)O'qigan bola - elga aziz.
B)Biz aytgan ishlar bajarildi.
C)Ular kecha poytaxtga yetib kelganlar.
D)Ko'rganlarimni yozib qo'ydim.

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) Ular kecha poytaxtga yetib kelganlar.

Savol 15 · Adabiyot nazariyasi va adabiyot tarixi

Badiiy asar syujetining eng keskin, hal qiluvchi nuqtasi qanday ataladi?

A)ekspozitsiya
B)tugun
C)kulminatsiya
D)yechim

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) kulminatsiya
Kulminatsiya — ziddiyat eng yuqori cho'qqiga chiqqan nuqta.

Savol 16 · Grafika va orfografiya (imlo qoidalari)

Oradan uch kun o‘tdi xamki, Mahmuda na birovga biron ish aytdi, na murodu maxsadini surushtirdi.
Ushbu gapda necha o‘rinda imloviy xatolik uchraydi?

A)2 ta
B)3 ta
C)4 ta
D)5 ta

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) 4 ta

Savol 17 · Morfologiya: fe'l va uning shakllari

"Qasddan" so'zi qaysi ravish turiga kiradi? "Ataylab" bilan farqi nimada?

A)Sabab ravishi; "ataylab" esa holat ravishi — bajarilish uslubida farq qiladi.
B)Maqsad ravishi; ikkisi deyarli sinonim, lekin "qasddan" ko'proq salbiy niyatni, "ataylab" esa neytral maqsadni ifodalaydi.
C)Holat ravishi; "ataylab" maqsad ravishi — ular turli kategoriyaga kiradi.
D)O'rin ravishi; kontekstga qarab turlanadi.

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) Maqsad ravishi; ikkisi deyarli sinonim, lekin "qasddan" ko'proq salbiy niyatni, "ataylab" esa neytral maqsadni ifodalaydi.

Savol 18 · Leksikologiya va frazeologiya

Leksik ma'noning "intensional" va "ekstensional" jihatlarini farqlang?

A)Ular bir xil narsa
B)Intensional (mazmun) — so'z ifodalagan tushunchaning xususiyatlari majmui; ekstensional (hajm) — o'sha tushuncha tatbiq etiladigan real obyektlar to'plami; masalan: "daraxt" intensionali — o'simlik, tana, shox-shabbalar; ekstensionali — barcha konkret daraxtlar
C)Intensional she'rda, ekstensional nasrda
D)Ekstensional lug'atda beriladi

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: B) Intensional (mazmun) — so'z ifodalagan tushunchaning xususiyatlari majmui; ekstensional (hajm) — o'sha tushuncha tatbiq etiladigan real obyektlar to'plami; masalan: "daraxt" intensionali — o'simlik, tana, shox-shabbalar; ekstensionali — barcha konkret daraxtlar

Savol 19 · Morfologiya: ot, sifat, son, olmosh

Ozaytirma daraja qo'shimchasi "-mtir" va "-ish" o'rtasidagi qo'llanish farqi nimada?

A)Ularning farqi yo'q.
B)-mtir faqat undosh bilan tugaganlarga, -ish unli bilan tugaganlarga qo'shiladi.
C)-mtir asosan sariq, qora kabi ranglarga (sarg'imtir, qoramtir) xos; -ish esa qizil, oq, ko'k kabi ranglarga (qizg'ish, oqish, ko'kish) qo'shiladi.
D)-mtir sifatlarga, -ish otlarga qo'shiladi.

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) -mtir asosan sariq, qora kabi ranglarga (sarg'imtir, qoramtir) xos; -ish esa qizil, oq, ko'k kabi ranglarga (qizg'ish, oqish, ko'kish) qo'shiladi.

Savol 20 · So'z yasalishi va so'z tarkibi

Ot asosi va sifat asosining birikishidan yasalgan qo'shma sifatni toping.

A)Oqko'ngil
B)Sheryurak (sher - ot, yurak - ot -> sifat vazifasida kelmoqda, bu yerda 2 ta ot), shuning uchun Oqko'ngil (sifat + ot). Asil javob: Muzdek, lekin "Oqko'ngil" tahlili Sifat+ot. Savolda Ot+sifat so'ralgan. Demak, "Jondor" emas. To'g'ri javob: Qo'yko'z (ot+ot), Shirinso'z (sifat+ot). Ot+Sifat: Bo'yibaland (bo'yi - ot, baland - sifat).
C)Bo'yibaland
D)Hosilador

Javobni ko'rish

To'g'ri javob: C) Bo'yibaland