# TestMakon.uz — to'liq maqolalar (llms-full.txt) > Manba: https://testmakon.uz · Iqtibos qilganda maqola URL'ini ko'rsating. Yangilanadi: har 12 soatda. ## Milliy sertifikat: geografiya, ona tili va tarix fanlaridan ruxsatnomalar e'lon qilindi URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-ruxsatnoma-oktabr-2026/ Sana: 2026-10-20 · Yangilangan: 2026-10-20 Kategoriya: Milliy sertifikat BMBA geografiya, ona tili va adabiyot hamda tarix fanlaridan milliy sertifikat imtihonlari uchun ruxsatnomalarni e'lon qildi. Imtihonlar 2026-yil 23–26 va 31-oktabr kunlari o'tadi, ruxsatnomani my.gov.uz saytidan yuklab olish mumkin. SanaFan 23-oktabrGeografiya (elektron shaklda) 24–26-oktabrOna tili va adabiyot (o'zbek, rus, qoraqalpoq tili) 31-oktabrTarix Geografiya imtihoni qog'ozda emas, kompyuterda topshiriladi. Ona tili va tarix bo'yicha shakl e'londa alohida aytilmagan. Pasport yoki ID-kartasiz binoga kiritilmaydi. Ruxsatnomada imtihon sanasi, vaqti va manzili yozilgan — o'sha vaqtda o'sha manzilga yetib borishingiz kerak. Ruxsatnoma my.gov.uz saytidagi «Mening arizalarim» bo'limida turadi. Imtihonga qanday tayyorlanish va zalda nima taqiqlanganini imtihon kuni qoidalari haqidagi maqolamizda yozganmiz, kuzgi mavsumning to'liq jadvali — sentabr–dekabr sanalari maqolasida. Hozir nima qilasiz my.gov.uz → «Mening arizalarim» bo'limidan ruxsatnomani yuklab oling va chop eting. Ruxsatnomadagi manzilni oldindan bilib qo'ying: imtihon kuni yo'lda adashmang. Pasport yoki ID-kartani imtihon kuni kechqurun sumkaga soling. --- ## Bolalar va yoshlar tanlovi: 15-noyabrgacha arizalar topshirish mumkin URL: https://testmakon.uz/news/article/bolalar-yoshlar-tanlovi-2026/ Sana: 2026-10-19 · Yangilangan: 2026-10-19 Kategoriya: Qabul Inson huquqlari bo'yicha O'zbekiston Respublikasi Milliy markazi tanlov e'lon qildi. Bu tanlovda hamkor vazirlik va idoralar ishtirok etadi. Tanlovning mavzusi: "Bolalar va yoshlar uchun inson huquqlari ta'limi: gender tenglik, iqlim o'zgarishi va raqamli inklyuziya". Arizalar 2026-yil 15-noyabrgacha topshiriladi. Tanlov yo'nalishlari Gender tenglik. Iqlim o'zgarishi. Raqamli inklyuziya. Tanlovning maqsadi bolalar va yoshlar o'rtasida inson huquqlari, gender tenglik, iqlim o'zgarishi va raqamli inklyuziya bo'yicha yangi g'oyalarni qo'llab-quvvatlashdir. Kelgusi yillarda qabul muddati 2027-yildan boshlab tanlov materiallari har yili 1-iyundan 15-noyabrgacha qabul qilinadi. Faol talaba-yoshlarni tanlovda ishtirok etishga, o'z innovatsion g'oyalari va tashabbuslari bilan qatnashishga chorlaymiz. Mavzuga oid: Kam ta'minlangan oila farzandlariga qo'shimcha to'garaklar ochiladi. --- ## Xususiy maktablarda xavfsizlik: inspektorlar lavozimi taklif qilindi URL: https://testmakon.uz/news/article/xususiy-maktabda-inspektorlar/ Sana: 2026-10-19 · Yangilangan: 2026-10-19 Kategoriya: Maktab Xususiy maktab va universitetlarda ichki ishlar inspektorlari faoliyati yo‘lga qo‘yiladi. Bu haqda Vazirlar Mahkamasi qarori loyihasi ishlab chiqildi. Qaror loyihasi huquqbuzarliklarning oldini olish va xavfsiz muhitni ta’minlashga qaratilgan. Hukumat qarori loyihasiga ko'ra, xususiy oliy ta’lim tashkilotlarida profilaktika katta inspektori va xotin-qizlar masalalari bo‘yicha katta inspektori lavozimlari tashkil etiladi. Xususiy o‘rta va o‘rta maxsus ta’lim tashkilotlarida esa voyaga yetmaganlar masalalari bo‘yicha (katta) inspektor-psixolog lavozimi joriy qilinadi. Inspektorlar qanday ishlaydi? Inspektorlarni ajratish va tegishli shtat birliklarini joriy etish hududiy ichki ishlar organlari bilan hamkorlikda, shartnoma asosida qilinishi ko‘zda tutilgan. Ta’lim tashkiloti tegishli lavozimni ochish va xodim ajratish uchun hududiy ichki ishlar organlariga murojaat qiladi. Shundan so‘ng tomonlar o‘rtasida shartnoma tuziladi, yangi shtat birliklari esa ichki ishlar vazirining buyrug‘i asosida boshlanadi. Loyihada voyaga yetmaganlar masalalari bo‘yicha inspektor-psixologlarning vazifalariga alohida e’tibor qaratilgan. Ular maktab ma’muriyati va psixologlari bilan hamkorlikda o‘quvchilar o‘rtasida huquqbuzarliklarning oldini olish, muammoli vaziyatlarni aniqlash va ularni bartaraf etish bilan shug‘ullanishi yozilgan. O'zbekistonda maktablarda ingliz tilida ta'lim rejalashtirilmoqda sahifasiga o'ting. --- ## Yangi test tartibi: oliy ta'lim imtihonlari uchun o'zgarishlar URL: https://testmakon.uz/news/article/oliy-talim-imtihonlari-yangi-tartib/ Sana: 2026-10-18 · Yangilangan: 2026-10-18 Kategoriya: DTM Oliy ta'lim muassasalariga kirish imtihonlari uchun yangi test sinovi tartibi belgilandi. Yangi test tartibi qanday? O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-noyabrdagi PQ-4884-son qarori asosida oliy ta'lim muassasalariga kirish uchun test sinovi topshiriqlarini tuzish va ekspertizadan o'tkazishning yangi tartibi joriy qilingan. Bu tartibga ko'ra, test savollari davlat ta'lim standartlari va o'quv dasturlariga mos keladi. Shuningdek, test materiallari umumiy o'rta ta'lim tizimidagi fanlarning o'quv dasturlariga moslashtiriladi. Yangi tartib abituriyentlarning nazariy bilimlarni o'zlashtirish darajasi bilan birga mantiqiy fikrlashi, masala va misollarni bajara olish qobiliyatini baholaydigan, kompetensiyaga asoslangan test topshiriqlarini ishlab chiqishni nazarda tutadi. Ro'yxatdan o'tishdagi muammolar My.gov.uz portali orqali ro'yxatdan o'tishda uzilishlar kuzatildi. 2026-yil noyabr oyida bo'lib o'tadigan biologiya, kimyo, matematika va fizika fanlaridan milliy sertifikat imtihonlarida qatnashish uchun jami 203 mingdan ortiq ariza kelib tushgan. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil oktyabr. --- ## O'zbekiston maktablarida kuzgi ta'til 4-noyabrda boshlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/kuzgi-tatil-4-noyabrda-boshlanadi/ Sana: 2026-10-18 · Yangilangan: 2026-10-18 Kategoriya: Maktab O'zbekiston maktablarida kuzgi ta'til 4-noyabrda boshlanib, 6 kun davom etadi. O'quvchilar 10-noyabrdan darslarga qaytadi. Bu haqda Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 15-martdagi 140-sonli qarorida belgilangan. O'zbekistonda maktablarda ingliz tilida ta'lim berish rejalashtirilmoqda. Bu orqali o'quvchilar xalqaro darajadagi bilim va ko'nikmalarga ega bo'lishlari ko'zda tutilgan. Oldingi maqolamizda o'qib bilasiz. Ta'til turiBoshlanish sanasiDavomiyligiKuzgi ta'til4-noyabr6 kunQishki ta'til28-dekabr14 kunBahorgi ta'til21-mart7 kunYozgi ta'tilOxirgi nazorat sinovidan so'ng1-sentyabrgachaO'quvchilar va ota-onalar kuzgi ta'tilga tayyorgarlik ko'rishlari mumkin. Ta'til davomida dam olish va darslarga tayyorgarlik ko'rish uchun vaqt ajratish kerak. Mavzuga oid: Talaba va harbiy xizmat: kechiktirish qoidalari va hujjatlar; Akademik ta'til 2026: kimga beriladi, qancha muddatga va stipendiya to'lanadimi. --- ## Milliy kitobxonlik harakati: 1–11-sinflar uchun imkoniyatlar URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-kitobxonlik-harakati/ Sana: 2026-10-17 · Yangilangan: 2026-10-17 Kategoriya: Maktab Yoshlar ishlari agentligi "Milliy kitobxonlik harakati" dasturini boshladi. Bu haqda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ma'lum qildi. Dasturda 1–11-sinf o'quvchilari ishtirok etadi va belgilangan kitoblarni o'qib, mukofotlar uchun kurashadi. Ishtirokchilar uchun guruhlar Ishtirokchilar uchta guruhga ajratiladi: 1–5-sinf o'quvchilari uchun 20 ta kitob, 6–8-sinf va 9–11-sinf o'quvchilari uchun 50 tadan kitob belgilangan. Har bir guruh uchun alohida adabiyotlar ro'yxati mavjud bo'lib, unda o'zbek va jahon adabiyotining bolalar va o'smirlar uchun mo'ljallangan asarlari mavjud. Mukofotlar va e'tirof 1–5-sinf o'quvchilari qimmatbaho sovg'a va diplom bilan taqdirlanadi. 6–8 va 9–11-sinf toifalarining respublika bosqichida 1-o'rin uchun 50 ming, 2-o'rin uchun 30 ming, 3-o'rin uchun 15 ming AQSh dollari beriladi. Ustozlar, maktablar va oilalar uchun har biri 10 ming AQSh dollari miqdorida mukofotlar mavjud. Mutolaa platformasi O'qish uchun belgilangan barcha kitoblar "Mutolaa" platformasida mavjud. Ilovani Play Market yoki App Store orqali yuklab olish mumkin. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining rasmiy kanali, 2026-yil oktyabr. --- ## Elektron qabul tizimi: 5690 maktabda ishga tushdi URL: https://testmakon.uz/news/article/elektron-qabul-tizimi-5690-maktabda-ishga-tushdi/ Sana: 2026-10-17 · Yangilangan: 2026-10-17 Kategoriya: Maktab O'zbekistonda 5690 ta maktabda elektron qabul tizimi ishga tushdi. Bu tizim ota-onalarga ariza berishni osonlashtiradi va jarayonni yanada tushunarli qiladi. Elektron qabul tizimi yordamida ota-onalar endi maktab ma'muriyatiga ortiqcha tashrif buyurmasdan, farzandlarini birinchi sinfga ro'yxatdan o'tkazishlari mumkin. Shu uchun havolaga o'ting. Elektron qabul tizimi umumiy maktablarning 60 foizida, ya'ni 5690 ta maktabda boshlangan. Ota-onalar uchun bu tizim ariza berish jarayonini soddalashtiradi va tushunarli qiladi. Manba: Ochiq maktab, 2026-yil 17-oktabr. Mavzuga oid: Yangi baholash tizimi yana 1 568 maktabga boshlanadi; Prezident maktabiga qabul: 4-sinfdan keyin, bir o'ringa 179 talabgor. --- ## Smart bog'cha tanlovi: Samarqandda eng yaxshi g'oyalar moliyalashtiriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/smart-bogcha-samarqand-goya-moliyalashtiriladi/ Sana: 2026-10-17 · Yangilangan: 2026-10-17 Kategoriya: Talaba hayoti Samarqand shahar hokimligi va Samarqand StartUplar Ofisi bog'chalar uchun yagona raqamli tizim — «Smart bog'cha» g'oyalarini qabul qilyapti. Tashkilotchilar eng yaxshi g'oyalarni saralab, moliyalashtirishini va ularni hayotga tatbiq etishda yordam berishini aytdi. E'lon 13-oktabrda samarqandyoshlari.uz platformasida chiqdi. «Samarqand shahridagi maktabgacha ta'lim tashkilotlari uchun bitta tizim joriy etish kerak.» Samarqand shahar hokimligi — samarqandyoshlari.uz, «Tashkilot muammolari» bo'limi Hokimlik tizim nimani ko'rsatishi kerakligini ham sanab bergan. Bog'chaga qancha bola qatnashi (qamrov). Bolalarga beriladigan oziq-ovqat belgilangan me'yorga mos kelishi. Bolalar kun davomida nima bilan band bo'lishi. Noqonuniy qabul qilingan bolalar. Bog'cha hududiga begona odam kirgani. E'londa takliflar qabul qilinadigan oxirgi sana va moliyalashtirish summasi ko'rsatilmagan. Taklifni kechiktirmasdan yuborgan ma'qul. 17-oktabr holatida sahifada 2 ta taklif bor. Birinchisida bolalar va xodimlar davomatini turniket orqali qayd etish, oziq-ovqatni bolalar soniga qarab SanPiN me'yori bo'yicha hisoblab, ombordan chiqarish taklif qilingan. Har taklif to'rt qismdan iborat: nomi, tavsifi, texnologiyalar va kutilayotgan natija. Taklif yuborish tartibi. Taklif samarqandyoshlari.uz saytidagi hokimlik muammosi sahifasida yoziladi. Saytda ro'yxatdan o'ting. Ro'yxatdan o'tmagan odam taklif yoza olmaydi. G'oyangiz hokimlik sanagan besh bandning har biriga qanday javob berishini yozing. Dasturlash, IT yoki startap bilan shug'ullanayotgan talaba bo'lsangiz, bu tayyor buyurtmachisi bor masala: muammoni hokimlikning o'zi qo'ygan. --- ## Startaplar generatori: talabalarga yangi imkoniyat URL: https://testmakon.uz/news/article/oliygohlar-startaplar-generatori-ish-boshladi/ Sana: 2026-10-17 · Yangilangan: 2026-10-17 Kategoriya: Talaba hayoti 9 oliygohda talabalarning innovatsion g'oyalarini rivojlantirishga qaratilgan "Oliygohlar — startaplar generatori" akseleratori ish boshladi. Bu haqda Innovatsion rivojlanish agentligi ma'lum qildi. Sizning g‘oyangiz 1 mlrd so‘mga loyiqmi? Startaplar uchun yangi imkoniyatlar! Akselerator 4 oy davom etadi IT Park va “UzVC” milliy venchur jamg‘armasi bilan hamkorlikda qilinadigan akselerator 4 oy davom etadi va 96 soatlik mashg‘ulotlarni o‘z ichiga oladi. Bu mashg'ulotlar davomida talabalar o'z g'oyalarini rivojlantirish uchun zarur bilim va ko'nikmalarni egallashadi. Yakuniy bosqichda saralangan istiqbolli loyihalarga oliy ta’lim tashkilotlari o‘z mablag‘lari hisobidan investitsiya kiritish huquqiga ega bo‘ladi. Bu esa talabalarga o'z startaplarini yanada rivojlantirish imkonini beradi. Ishtirok etish tartibi Ishtirok etish tartibi va boshqa ma'lumotlarni o‘z oliygohingizning axborot xizmatidan olishingiz mumkin. Bu dastur talabalarga o'z g'oyalarini haqiqiy biznesga aylantirish imkoniyatini beradi. Akselerator davomida talabalarga mentorlik va qo'llab-quvvatlash xizmatlari ham beriladi, bu esa ularning muvaffaqiyatli startaplar yaratishiga yordam beradi. Manba: Innovatsion rivojlanish agentligi, 2026-yil oktyabr. --- ## Energetika yo'nalishlari kvotalari oshadi: yangi imkoniyatlar URL: https://testmakon.uz/news/article/energetika-yonalishlari-kvotalari-oshadi/ Sana: 2026-10-16 · Yangilangan: 2026-10-16 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Prezident Shavkat Mirziyoyev energetika yo'nalishlari bo'yicha kelasi o'quv yilidan qabul kvotalari oshirilishini e'lon qildi. Mandat 2026 raqamlarda qabul kvotalari haqida ma'lumot berilgan. Har yili 50 yoshga xorijda o'qish uchun grant Dunyoning yetakchi universitetlarida o'qish uchun har yili 50 nafar yoshga davlat granti ajratiladi. Bu tashabbus energetika sohasidagi malakali kadrlar tayyorlashni kengaytirishga qaratilgan. Texnikumlar va investorlar ishtiroki Saudiya Arabistonining “ACWA” kompaniyasi Qoraqalpog‘iston, Buxoro va Sirdaryodagi texnikumlarni jihozlab, har yili yuzlab yoshlarni energetikaning yangi yo‘nalishlariga o‘qitishni boshlamoqda. Prezident boshqa investorlarni ham xalqaro talablarga mos mutaxassislar tayyorlashda ishtirok etishga chaqirdi. Investorlar uchun texnikumlarni boshqaruvga berishga tayyorlik bildirildi. Energetika yo'nalishlaridagi qabul kvotalarining oshirilishi abituriyentlar uchun yangi imkoniyatlar yaratadi. Bu o'z navbatida, sohada malakali mutaxassislar tayyorlashni kuchaytiradi va xalqaro talablarga mos kadrlar yetishtirishga xizmat qiladi. Manba: Prezident Shavkat Mirziyoyev, 2026-yil oktyabr. Mavzuga oid: Super-kontrakt 2026/2027: endi qanday ataladi, kimga beriladi va narxi necha barobar. --- ## Nizomiy universiteti yotoqxonalari topshirilishi kechiktirildi URL: https://testmakon.uz/news/article/yotoqxona-topshirilishi-2027-kechiktirildi/ Sana: 2026-10-16 · Yangilangan: 2026-10-16 Kategoriya: Talaba hayoti Nizomiy nomidagi pedagogika universitetining yotoqxonalari yangi binolar qurilgach, 2027 yilgacha yangi egasiga topshiriladi. Bu haqda Davlat aktivlarini boshqarish agentligi ma'lum qildi. Yangi yotoqxona qurilishi davom etmoqda Agentlik rahbari So'hibjon Murodovning so'zlariga ko'ra, yotoqxona yangi binolar qurilgach va talabalar ko'chirilgach, yangi egasiga topshiriladi. Yangi yotoqxona qurilishi hozirda davom etmoqda va barcha binolar bir joyda joylashadi. Bu esa talabalar uchun transport muammolarini kamaytiradi. Talabalar uchun muammolar Hozirgi yotoqxona sotilsa ham, talabalar uchun muammo bo'lmaydi, chunki yangi binolar tayyor bo'lguncha ishlatiladi. Talabalar uchun yotoqxona yetishmasligi butun O'zbekiston bo'ylab dolzarb masala bo'lib qolmoqda. 2026-yil boshida davlat universitetlarida yotoqxona joylari bilan faqat 58% talabalar qamrab olingan edi. Yangi kampusning imkoniyatlari Yangi kampus 40 gektar maydonda qurilmoqda va 20 ming talaba uchun o'qish, 5000 kishi uchun yashash imkoniyatini taqdim etadi. Shu bilan birga, yangi kampusning qurilishi talabalarning o'qish joylariga yetib borish vaqtini qisqartiradi, chunki barcha binolar bir joyda joylashadi. Bu esa talabalar uchun transport muammolarini kamaytiradi. Manba: Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, 2026-yil oktyabr. --- ## To'lovni vaqtida qilmasangiz, arizangiz bekor bo'ladi URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-imtihoni-tolov-24-soat/ Sana: 2026-10-16 · Yangilangan: 2026-10-16 Kategoriya: Milliy sertifikat Milliy sertifikat imtihonida to'lovni 24 soat ichida qilish shart. Bilim va malakalarni baholash agentligi 16-oktabr kuni ma'lum qildi. Vaqtida to'lov qilinmasa, arizalar bekor qilinadi. To'lov qoidalari qanday o'zgardi? Endilikda ro'yxatdan o'tgan talabgorlar test sinovida ishtirok etish uchun to'lovni ro'yxatdan o'tgan vaqtdan boshlab 24 soat ichida qilishlari lozim. Masalan, 16-oktabr kuni soat 10:25 da ro'yxatdan o'tgan talabgor 17-oktabr kuni soat 10:24 ga qadar to'lovni qilish kerak. Bu vaqt ichida to'lovni qilmagan talabgorlarning arizasi bekor qilinadi va bu joy uchun boshqa talabgorlar onlayn ro'yxatdan o'tishlari mumkin bo'ladi. Ro'yxatdan o'tish va to'lov jarayoni Talabgorlar hududlar kesimidagi o‘tirish o‘rinlari sonidan kelib chiqqan holda my.gov.uz sayti orqali ro'yxatdan o'tishlari mumkin. Milliy sertifikat imtihonida qatnashuvchilar soniga limit qo'yilgan. Shu sababdan bir vaqtning o'zida juda ko'p talabgorlar ariza berishga urunayotganligi uchun saytda uzilishlar bo'lyapti. To'lovni kechiktirmang Ro'yxatdan o'tishni oxirgi kunlarga qoldirmang, joylar muddatdan oldin to'lib qolishi mumkin. Imtihon kuni nima olib kirish mumkin va nima taqiqlangani alohida yozilgan. To'lov miqdori haqida bilib oling. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil oktyabr. --- ## Kontrakt to'lov muddati 1-noyabrgacha uzaytirildi URL: https://testmakon.uz/news/article/kontrakt-tolov-muddati-uzaytirildi/ Sana: 2026-10-16 · Yangilangan: 2026-10-16 Kategoriya: Maktab Oliy ta'lim muassasalarida kontrakt to'lov muddati 1-noyabrgacha uzaytirildi. Bu haqda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ma'lum qildi. Pedagoglar farzandlariga 30% imtiyoz beriladi. Muddat kimlarga tegishli? Bu muddat bakalavriat va magistraturaga o'qishga tavsiya etilgan abituriyentlar, o'qishi ko'chirilgan yoki ko'chirib tiklangan hamda o'qishga qayta tiklangan talabalarga tegishli. Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi maqolasida avvalgi muddat haqida ma'lumot berilgan. To'lov shartlari Belgilangan muddatga qadar bazaviy to'lov-kontrakt bo'yicha yillik qiymatning kamida 25 foizi, tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt bo'yicha esa kamida 50 foizi to'lanishi lozim. Agar to'lovni qilishga pul yetmasa, ta'lim krediti olish imkoniyatini ko'rib chiqing. Pedagoglar farzandlariga 30% imtiyoz 2026/2027-o'quv yilidan boshlab davlat oliy ta'lim tashkilotlarining bakalavriat bosqichi kunduzgi ta'lim shaklida tahsil olayotgan pedagog xodimlarning farzandlari uchun to'lov-kontrakt summasining 30 foizini qoplab berish tartibi boshlangan. Chegirma olish uchun kontrakt.edu.uz platformasi orqali ariza yuborish kerak. Kontrakt to'lovidan 12 foiz qaytariladi havolasiga o'ting. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil oktyabr. --- ## O‘zbekiston-Turkiya tanloviga loyihalar qabul qilinmoqda URL: https://testmakon.uz/news/article/ozbekiston-turkiya-tanlovi-loyihalar/ Sana: 2026-10-16 · Yangilangan: 2026-10-16 Kategoriya: Xalqaro ta'lim O‘zbekiston-Turkiya xalqaro qo‘shma tanloviga loyihalar qabul qilinmoqda. Innovatsion rivojlanish agentligi bu haqda ma'lum qildi. 5 yo‘nalishda loyihalar qabul qilinadi Tanlov TUBITAK bilan hamkorlikda o'tkazilmoqda. Quyidagi fan yo‘nalishlari bo‘yicha loyihalar qabul qilinadi: Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari - Axborotlashtirish va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish fanlari. Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi - Qishloq xo‘jaligi, Veterinariya va chorvachilik fanlari. Tibbiyot - Tibbiyot fanlari. Ilg‘or materiallar texnologiyalari - Texnika, Kimyo fanlari, kimyoviy texnologiya va nanotexnologiyalar. Fizika - Matematika, fizika va mexanika fanlari. Loyihalarni qayerga topshirish kerak? Ilmiy loyihalar loyiha.ilmiy.uz orqali, Turkiya tarafidan esa uidb-pbs.tubitak.gov.tr orqali 2026-yilning 14-dekabriga qadar faqat elektron shaklda qabul qilinadi. Loyihalarni elektron shaklda yuborish kerak. Bu ishtirokchilarga o'z loyihalarini qulay va tez jo'natish imkonini beradi. Belgilangan muddatni o'tkazib yubormaslik zarur. Manba: Innovatsion rivojlanish agentligi, 2026-yil oktyabr. --- ## Pedagoglar uchun malaka sinovlari 26-oktabrda boshlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/malaka-toifa-sinovlari-26-oktabr/ Sana: 2026-10-15 · Yangilangan: 2026-10-15 Kategoriya: Maktab Pedagoglar uchun malaka toifa sinovlari 26-oktabrdan boshlanadi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi e'lon qildi. Sinovlar avgust-dekabr oylarida o'tkaziladi. Sinov sanalari va fanlar Sinovlar quyidagi sanalarda o'tkaziladi: 26-oktabr — Informatika va axborot texnologiyalari. 27-29-oktabr — Ona tili va adabiyot (o'zbek sinflar uchun), O'zbek tili (Davlat tili). 30-31-oktabr — Jismoniy tarbiya, Musiqa madaniyati. 2-7-noyabr — Boshlang'ich ta'lim. 9-10-noyabr — Matematika. 11-noyabr — Fizika. 12-13-noyabr — Tarix, Davlat va huquq asoslari, Tarbiya. 14-noyabr — Texnologiya (servis xizmati qizlar uchun, texnologiya va dizayn o'g'il bolalar uchun). 16-17-noyabr — Rus tili, Qozoq tili, Qirg'iz tili, Tojik tili, Turkman tili va adabiyoti. 18-20-noyabr — Ingliz tili, Fransuz tili, Nemis tili, Xitoy tili, Yapon tili, Koreys tili. 21-noyabr — Tasviriy san'at va chizmachilik, Chaqiruvga qadar boshlang'ich tayyorgarlik, Geografiya, Iqtisodiy bilim asoslari. 23-24-noyabr — Biologiya, Kimyo. 25-noyabr — Psixolog, O'qituvchi-defektolog, O'qituvchi-logoped. 26-27-noyabr — Ingliz tili, Maktabgacha ta'lim muassasalari tarbiyachisi, Maktabgacha ta'lim tashkiloti psixologi, Jismoniy tarbiya, Musiqa xodimi, Nemis tili, O'qituvchi-defektolog, O'qituvchi-logoped, Rus tili, Tarbiyachi-metodist. 27-28-noyabr — Qoraqalpoq tili, Qoraqalpoq tili va adabiyoti. Pasport yoki ID-karta olib keling Pedagoglar sinovlarga fuqarolik pasporti yoki identifikatsiya ID-kartasini olib kelishlari kerak. Sinovlar 50 ta savoldan iborat bo'ladi. Zarur hollarda sinov kunlariga o'zgartirish kiritilishi mumkin, bu haqida pedagoglar qo'shimcha xabardor qilinadi. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil oktyabr. Mavzuga oid: Milliy sertifikat sentabr–dekabr: imtihon sanalari va to'lov muddati; O'zbekistonda maktablarda sun'iy intellekt boshlanadi. --- ## Islom tsivilizatsiyasi markazida dual ta'lim boshlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/islom-tsivilizatsiyasi-markazida-dual-talim/ Sana: 2026-10-15 · Yangilangan: 2026-10-15 Kategoriya: Qabul Islom tsivilizatsiyasi markazi va Jurnalistika universiteti dual ta'lim dasturini boshladi. Bu haqda markaz matbuot xizmati xabar berdi. Talabalar nazariy va amaliyotni birlashtiradi Talabalar nazariy bilimlarni amaliyot bilan birlashtirib, jurnalistika sohasida tajriba orttirish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Ular turli janrlarda materiallar tayyorlash, intervyu olish, reportajlar yaratish va tarix, ilm-fan, madaniyat hamda ma'naviy meros mavzularida ishlashadi. Gid-jurnalistlar tayyorlanadi Markaz rahbari Firdaus Abduhalikovning ta'kidlashicha, gid-jurnalistlar tayyorlash alohida yo'nalish bo'lib, ular tarixiy bilimlarni jurnalistik va kommunikativ ko'nikmalar bilan birlashtirishi kerak. Bunday mutaxassislar chet tillarini bilishi ham zarur, ayniqsa chet el mehmonlari bilan ishlash uchun. Xalqaro tajriba va raqamli texnologiyalar Talabalarni tayyorlashda xalqaro mutaxassislar jalb qilinadi, ular talabalarni media sohasidagi xalqaro tajriba bilan tanishtiradi. Jurnalistika universiteti rektori Sherzodxon Qudratxo'ja raqamli texnologiyalar, ijtimoiy tarmoqlar, multimedia va sun'iy intellektning jurnalistika kasbiga qo'yiladigan talablarni o'zgartirayotganini ta'kidladi. Talabalar o'qish davomida axborotni tekshirish va tahlil qilish, turli formatdagi kontent bilan ishlash ko'nikmalarini egallashi kerak. Manba: Islom tsivilizatsiyasi markazi matbuot xizmati, 2026-yil oktyabr. --- ## 4 fandan sertifikat uchun ro'yxat 16-oktabrda boshlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-royxat-boshlanadi/ Sana: 2026-10-15 · Yangilangan: 2026-10-15 Kategoriya: Milliy sertifikat Ertaga 4 ta fandan milliy sertifikat imtihoniga ro'yxatdan o'tish boshlanadi. Bilim va malakalarni baholash agentligi ma'lum qildi. To'lov muddati 31-oktabrgacha Kimyo, biologiya, fizika va matematika fanlaridan noyabr oyida o'tkaziladigan milliy sertifikat imtihonlari uchun arizalar 16-oktabrdan 30-oktabrgacha qabul qilinadi. To'lov qilishning oxirgi muddati 31-oktabrgacha belgilangan. Vaqtida to'lov qilinmagan arizalar bekor qilinadi va bo'sh qolgan o'rinlar uchun yana ariza berish boshlanadi. Oktabr oyidagi imtihonlar Geografiya, ona tili va adabiyot, tarix fanlaridan oktyabr oyida o'tkaziladigan imtihonlar uchun arizalar 18-sentyabrdan 2-oktabrgacha qabul qilingan edi. Limit belgilangani sababli joylar 18-sentyabr kunning o'zidayoq to'lib qolgan va ariza berish yopilgan edi. 4-oktabr kuni to'lov qilinmagan arizalar bekor qilinib, bo'sh qolgan o'rinlar uchun ariza berish qayta ochildi. Ro'yxatdan o'tishni oxirgi kunga qoldirmang Ro'yxatdan o'tishni oxirgi kunlarga qoldirmang, joylar muddatdan oldin to'lib qolishi mumkin. Imtihon kuni nima olib kirish mumkin va nima taqiqlangani alohida yozilgan. Imtihon sanalari va to'lov muddati haqida bilib oling. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil oktyabr. Mavzuga oid: Magistraturaga qabul 2026: imtihon yo'q — diplom bali va til sertifikati hal qiladi. --- ## 14 yoshgacha zo'ravonlik uchun 25 yil qamoq beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/prezident-bolalar-himoyasi-qonuni/ Sana: 2026-10-14 · Yangilangan: 2026-10-14 Kategoriya: Qabul O‘zbekiston Prezidenti bolalarga nisbatan zo‘ravonlikni qat'iyan taqiqlovchi qonunni imzoladi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 14-oktabr kuni ma'lum qildi. Yangi qonun 14 yoshgacha bo‘lgan bolalarga zo‘ravonlik qilganlarni 25 yilgacha qamoq jazosi bilan jazolaydi. Zo‘ravonlikka qat'iy jazo belgilandi Yangi qonunga ko‘ra, bolaga jismoniy yoki ruhiy azob bergan har qanday shaxs javobgarlikka tortiladi. Bolaning o‘limiga sabab bo‘lgan jinoyatlar uchun jazo yengillashtirilmaydi. Bolalarga zo'ravonlik qilgan xodimlar ishdan bo'shatiladi. Jinsiy zo‘ravonlik uchun 25 yilgacha qamoq 14 yoshga to‘lmagan bolalarga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik sodir etgan shaxslar 25 yilgacha ozodlikdan mahrum qilinadi yoki umrbod qamoq jazosi tayinlanadi. Bunday jinoyatlar bo‘yicha javobgarlikka tortish muddatida cheklov bo‘lmaydi. Bolaga qo'l ko'targan o'qituvchi bir yil ishlay olmaydi. Bolalar xavfsizligi bo'ladi Bolalarning xavfsizligi shart-sharoit yoki vaziyatlarga bog‘liq bo‘lmasligi kerak. Bolalar hayoti, sog‘lig‘i va or-nomusiga tajovuz qilgan har qanday kimsa qat’iy jazodan qochib qutula olmaydi. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil 14-oktabr. --- ## Ta'lim va sog'liqni saqlash bo'yicha yangi sekretariat tuziladi URL: https://testmakon.uz/news/article/talim-sogliqni-saqlash-yangi-sekretariat/ Sana: 2026-10-14 · Yangilangan: 2026-10-14 Kategoriya: Qabul O'zbekistonda ta'lim, fan va sog'liqni saqlash bo'yicha yangi sekretariat ish boshlaydi. Prezidentning 9-oktabrdagi farmoniga ko'ra, bu sekretariatda 12 kishi ishlaydi. Bu haqda Hukumat oktyabr oyida ma'lum qildi. Sekretariat tarkibi va vazifalari Yangi sekretariatda 12 kishi ishlaydi: 5 nafari ijtimoiy rivojlanish bo'limidan, 7 nafari esa qayta tuzilgan maktabgacha va maktab ta'limi hamda oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirliklaridan keladi. Sekretariat ta'lim va sog'liqni saqlash sohalarida samaradorlikni oshirishga qaratilgan. Erkinjon Turdimovga yangi vazifalar yuklatildi Erkinjon Turdimov, birinchi o'rinbosar va ta'lim va fan vaziri sifatida, ta'lim va sog'liqni saqlash sohalarida vazirliklar, agentliklar va hokimiyatlar faoliyatini uyg'unlashtiradi. U, shuningdek, Qoraqalpog'iston Vazirlar Kengashi va Toshkent shahar hokimiyatlari bilan hamkorlik qiladi. Hukumatning ikki haftalik vazifasi Hukumat ikki hafta ichida birinchi o'rinbosar vazifalari va yangi sekretariatning nizomini tasdiqlashi kerak. Bu islohotlar ta'lim tizimining samaradorligini oshirishga qaratilgan. Manba: O'zbekiston Respublikasi Hukumatining oktyabr kungi ma'lumoti. --- ## Oliy ta'limdan keyingi hujjat topshirish muddati tugaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/oliy-talimdan-keyingi-hujjat-tugaydi/ Sana: 2026-10-14 · Yangilangan: 2026-10-14 Kategoriya: Qabul Oliy ta'limdan keyingi ta'limga hujjat topshirish muddati 15-oktabr kuni 23:55 da tugaydi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi bu haqda ma'lum qildi. Abituriyentlar hujjatlarni imkon qadar ertaroq topshirishlari kerak. Qo'qon davlat universitetida 61 ta o'rin ajratilgan Qo'qon davlat universitetida 2027-yil uchun stajyor-tadqiqotchilik, tayanch doktorantura (PhD) va doktorantura (DSc) bosqichlariga hujjatlar qabul qilinmoqda. Universitetga jami 21 ta ixtisoslik bo'yicha 61 ta o'rin ajratilgan. Hujjatlar daraja.ilmiy.uz elektron platformasi orqali qabul qilinadi. Minimal talablar va hujjat topshirish Stajyor-tadqiqotchilik uchun magistr darajasi yoki oliy ma'lumot to'g'risidagi diplom talab etiladi. Tayanch doktorantura uchun magistr darajasi va kamida 1 ta ilmiy maqola talab qilinadi. Doktorantura uchun fan nomzodi yoki PhD ilmiy darajasi kerak. Talabgorlar magistraturaga qabul shartlarini ham ko'rib chiqishlari mumkin. Kirish imtihonlari noyabrda o'tkaziladi Kirish imtihonlari va suhbatlar 2026-yil 1–25-noyabr kunlari o'tkaziladi. Stajyor-tadqiqotchilik va doktorantura bo'yicha talabgorlar uchun ixtisoslik fanidan suhbat bo'ladi. Ustuvor ixtisosliklarga hujjat topshirganlar uchun imtihon o'rniga ilmiy tadqiqot ishi taqdimoti qabul qilinadi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil oktabr. Mavzuga oid: Milliy sertifikat sentabr–dekabr: imtihon sanalari va to'lov muddati; Kechki va sirtqi talaba ham yotoqxonaga joylasha oladi. --- ## Oliy ta'limda sifat va sharoitlar muhokama qilindi URL: https://testmakon.uz/news/article/oliy-talimda-sifatni-oshirish/ Sana: 2026-10-14 · Yangilangan: 2026-10-14 Kategoriya: Qabul Oliy ta'lim tizimida sifatni oshirish va mehnat bozoriga mos ta'lim dasturlarini tatbiq qilish muhimligi ta'kidlandi. Bu haqda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi oktyabr oyida ma'lum qildi. Ta'lim sifatini oshirish va dasturlarni moslashtirish Taqdimot davomida oliy ta'lim muassasalarida ta'lim sifatini oshirish, o'quv dasturlarini mehnat bozori talablariga moslashtirish masalalariga alohida e'tibor qaratildi. Ilm-fan va ishlab chiqarish o'rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish ham muhim yo'nalishlardan biri sifatida belgilandi. Talabalar uchun qulay sharoitlar Shuningdek, talabalar uchun munosib sharoitlar yaratish, ularning chuqur bilim olishi va xorijiy tillarni o'rganishi muhokama qilindi. Talabalar nazariy bilimlarini amaliyotda qo'llay olishlari va o'qishni tamomlagach, o'z mutaxassisligi bo'yicha ish topishiga ko'maklashish masalalari ham ko'rib chiqildi. Ilmiy salohiyat va xalqaro hamkorlik Oliy ta'lim muassasalarining ilmiy salohiyatini oshirish, professor-o'qituvchilar faoliyatini qo'llab-quvvatlash va xalqaro hamkorlikni kengaytirish masalalari ham e'tibor markazida bo'ldi. Asosiy maqsad — oliy ta'limni shunchaki diplom beradigan tizim emas, balki yoshlarni mustaqil fikrlaydigan, chuqur bilimga ega mutaxassis etib tarbiyalaydigan muhitga aylantirish. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil oktyabr. --- ## Yoshlar kvestida ishtirok etish uchun arizalar qabul qilinmoqda URL: https://testmakon.uz/news/article/buxoroda-aksilkorrupsiya-yoshlar-kvesti/ Sana: 2026-10-14 · Yangilangan: 2026-10-14 Kategoriya: Qabul Buxoro viloyati yoshlari Aksilkorrupsiya kvestida ishtirok etishlari mumkin. Arizalar 2026-yil 20-oktabrga qadar qabul qilinadi. Buni Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi e'lon qildi. 31-oktabrda boshlanadi Ikki kunlik interaktiv dastur yoshlarning halollik va korrupsiyaga qarshi kurashish bo‘yicha bilim hamda ko‘nikmalarini mustahkamlashga qaratilgan. 31-oktabr kuni Bilimlar kuni sifatida belgilangan bo‘lib, bu kunda korrupsiya, halollik, shaffoflik va yoshlarning korrupsiyaning oldini olishdagi roli haqida interaktiv mashg‘ulotlar o‘tkaziladi. 1-noyabr kuni esa Interaktiv kvest kuni bo‘lib, jamoaviy topshiriqlar va amaliy keyslar orqali korrupsiya xavflari va firibgarlik holatlarini aniqlash bo‘yicha bilim va ko‘nikmalar sinovdan o‘tkaziladi. Eng yaxshi ishtirokchilar mukofotlanadi Kvest yakunida eng faol ishtirokchilar maxsus sovrinlar bilan taqdirlanadi. Bu yoshlar uchun nafaqat bilim olish, balki o‘zlarini sinab ko‘rish va jamiyatda faol ishtirok etish imkoniyatini ham beradi. Arizalar 20-oktabrgacha qabul qilinadi Arizalar 2026-yil 20-oktabrga qadar qabul qilinadi. Ro‘yxatdan o‘tish va ishtirok etish shartlari haqida qo‘shimcha ma'lumot olish uchun Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi bilan bog‘lanish mumkin. BMT Taraqqiyot Dasturi, Yevropa Ittifoqi, Germaniya xalqaro hamkorlik tashkiloti va O‘zbekiston Volontyorlar Assotsiatsiyasi ham tashkilotchilar sifatida faoliyat yuritmoqda. Manba: Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi, 2026-yil oktyabr. --- ## Xalqaro dasturlash olimpiadasi ro'yxati boshlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/icpc-uzbekistan-royxat-boshlandi/ Sana: 2026-10-13 · Yangilangan: 2026-10-13 Kategoriya: Kasbiy ta'lim ICPC Uzbekistan 2026/2027 mavsumi uchun ro'yxatdan o'tish boshlandi. Ta'lim kanali 12-oktabr kuni ma'lum qildi. Ro'yxatdan o'tish muddati 17-oktabr, soat 12:00 gacha. Musobaqa 18-oktabrda o'tkaziladi 1/8 saralash bosqichi 18-oktabr kuni bo'lib o'tadi. Sinov bosqichi 10:40 dan 11:40 gacha, asosiy bosqich esa 12:00 dan 17:00 gacha davom etadi. Musobaqa O'zbekistonning barcha hududlarida oflayn formatda o'tkaziladi. Musobaqa joylari va hududlar Musobaqa quyidagi joylarda o'tkaziladi: Qoraqalpog'iston Respublikasi — NGTU. Andijon viloyati — Digital City. Buxoro viloyati — IT Park Buxoro. Jizzax viloyati — Sambhram University. Qashqadaryo viloyati — Qarshi State University. Navoiy viloyati — IT Park Navoiy. Namangan viloyati — NGTU. Samarqand viloyati — Al-Xorazmiy loyihasi maydonchasi. Surxondaryo viloyati — IT Park Surxondaryo. Sirdaryo viloyati — Kelajak markazi. Toshkent viloyati — TATU. Farg'ona viloyati — Fergana Digital Hub. Xorazm viloyati — IT Park Xorazm. Ro'yxatdan o'tish jarayoni Ishtirok etish uchun icpc.global saytida akkaunt yarating yoki mavjud akkauntingizga kiring. Jamoani ro'yxatdan o'tkazish va ishtirokchilar profillarini to'ldirish bo'yicha yo'riqnoma bilan tanishing. Akkaunt yaratish faqat birinchi qadam, ro'yxatdan o'tishni yakunlash uchun jamoani ro'yxatdan o'tkazish va barcha ishtirokchilarning profillarini to'ldirish kerak. Manba: Ta'lim kanali, 2026-yil 12-oktabr. Mavzuga oid: Xorijda bepul o'qish: olti davlat granti va ariza oynalari. --- ## Germaniyada gulchilik va bog‘bonlik uchun qabul boshlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/germaniyada-gulchilik-bogbonlik-qabul/ Sana: 2026-10-13 · Yangilangan: 2026-10-13 Kategoriya: Qabul Germaniyada gulchilik va bog‘bonlik sohasida o‘qish uchun qabul ochildi. Migratsiya agentligi bu haqda ma'lum qildi. Arizalar 20-oktabrgacha qabul qilinadi. 18−25 yoshdagilar uchun uch yillik dastur Gulchilik va bog‘bonlik bo‘yicha uch yillik bepul ta'lim dasturi 18−25 yoshdagi yoshlar uchun ochiq. Nomzodlar nemis tilini kamida B1 darajasida bilishi va Goethe, Yevropa Sertifikatlar Ligasi (ECL), telc, Nemis maktablari diplomi (DSD), ÖSD yoki TestDaF sertifikatlaridan biriga ega bo‘lishi kerak. Sertifikat 2026-yil fevraldan oldin olingan bo‘lmasligi lozim. Oliy ma'lumotli nomzodlar qabul qilinmaydi Dasturda o‘rta maktab, kollej, litsey yoki texnikum bitiruvchilari qatnashishi mumkin. Oliy ma'lumotli nomzodlar qabul qilinmaydi. Ta'limni muvaffaqiyatli tamomlaganlar Germaniyada doimiy ishlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Yillarga qarab stipendiya miqdori ko'tariladi. Ta'lim davrida ishtirokchilarga Germaniyada qaysi federal yerda o‘qishiga qarab, oylik stipendiya beriladi. Birinchi yilda 724−900 yevro miqdorida stipendiya beriladi. Ikkinchi yilda 854−1000 yevro beriladi. Uchinchi yilda esa 977−1100 yevro miqdorida stipendiya beriladi. Bu summalar soliqlar va boshqa majburiy ushlanmalardan oldingi miqdorlar hisoblanadi. Ma'lumot: 2026-yil oktyabr oyida Migratsiya agentligi. --- ## Ta'limdagi o'zgarishlar yoshlar hayotiga qanday ta'sir etadi? URL: https://testmakon.uz/news/article/erkinjon-turdimov-talim-ozgarishlari/ Sana: 2026-10-13 · Yangilangan: 2026-10-13 Kategoriya: Qabul Erkinjon Turdimov ta'limdagi o'zgarishlar yoshlar hayotiga ta'sir etishi kerakligini ta'kidladi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 12-oktabr kuni ma'lum qildi. Uchrashuvda o'qituvchilar obro'sini oshirish va ta'lim sifatini yaxshilash masalalari muhokama qilindi. Yoshlar uchun ta'lim sharoitlari yaxshilanadi Erkinjon Turdimov yoshlar, o'quvchi va talabalarni qiynayotgan masalalarni o'rganish, ularning dardini eshitish va yaxshi sharoit yaratishga alohida e'tibor qaratdi. Bola bog'chaga borishi, o'quvchi maktabda puxta bilim olishi, talaba esa egallagan bilimi va kasbi bilan hayotda o'z o'rnini topishi kerakligi ta'kidlandi. Shu maqsadda maktabgacha ta'lim qamrovini kengaytirish, ta'lim sifatini oshirish, yoshlarni kasbga tayyorlash va ilm-fanga qiziqishini qo'llab-quvvatlash masalalari muhokama qilindi. O'qituvchilar obro'sini oshirish masalasi ko'rib chiqildi O'qituvchining jamiyatdagi obro'yi va nufuzini yuksaltirish, uning mehnati qadrlanishi va ta'limga qaratishi uchun munosib sharoit yaratish muhim vazifalardan biri sifatida qayd etildi. Erkinjon Turdimov muammolarni sanab o'tish bilan cheklanmasdan, har biri bo'yicha amaliy yechim qilish zarurligini ta'kidladi. Xodimlarga o'quvchi, talaba va pedagog hayotida ijobiy o'zgarish beradigan aniq takliflar tayyorlash vazifasi qo'yildi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil 12-oktabr. --- ## O'zbekistonda ta'lim boshqaruvi o'zgaradi: vazifalar taqsimlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/ozbekistonda-ta-lim-boshqaruvi-ozgaradi-vazifalar/ Sana: 2026-10-12 · Yangilangan: 2026-10-12 Kategoriya: Maktab O'zbekistonda ta'lim boshqaruvi o'zgaradi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 12-oktabr kuni ma'lum qildi. Vazifalar 4 idora o'rtasida taqsimlanadi. Vazifalar 4 idora o'rtasida taqsimlanadi Ta'lim boshqaruvi vazifalari to'rt idora o'rtasida taqsimlanadi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi ta'lim sifatini oshirish, yangi maktablar qurish va bolalar huquqlarini himoya qilish bilan shug'ullanadi. Ta'limni rivojlantirish markazi esa o'quv dasturlari va metodikalarni ishlab chiqadi va kuzatadi. O'zbekistonda maktablarda ingliz tilida ta'lim rejalashtirilmoqda, bu haqda maqolada yozilgan. Za'far Xoshimov boshchiligidagi ishchi guruh Za'far Xoshimov boshchiligidagi ishchi guruh 10 mingta maktabning ichki jarayonlarini tahlil qiladi. Ular maktablar tuzilishini yaxshilash va ta'lim sifatini oshirish bo'yicha takliflar tayyorlaydi. Oliy ta'limda 17 oliygohning boshqaruvi o'zgardi, bu haqida ko'proq ma'lumot bor. Prezident administratsiyasi strategik masalalar bilan shug'ullanadi Prezident administratsiyasi ta'lim rivojlanishining umumiy yo'nalishini belgilaydi va davlat siyosatini shakllantiradi. Bu o'zgarishlar ta'lim sifatini oshirish va o'quvchilar hayotini yaxshilashga qaratilgan. Talaba davomati onlayn nazoratga o'tdi, bu haqida maqolada ma'lumot bor. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil 12-oktabr. --- ## Chet tillari imtihonlari: 30,900 ishtirokchi qatnashdi URL: https://testmakon.uz/news/article/chet-tillari-imtihonlari-30900-ishtirokchi/ Sana: 2026-10-11 · Yangilangan: 2026-10-11 Kategoriya: Milliy sertifikat 10–11-oktyabr kunlari chet tillaridan sertifikat imtihonlari o'tkazildi. Bilim va malakalarni baholash agentligi ma'lum qildi. Salkam 30,900 kishi qatnashdi, natijalar Vazirlar Mahkamasining 73-son qarorida belgilangan tartibga ko'ra e'lon qilinadi. Imtihonlar turli tillarda o'tkazildi Chet tili (ingliz, nemis, fransuz, turk va arab tillari)ni bilish darajasini aniqlash uchun tinglab tushunish, o'qish va yozish ko'nikmalari bo'yicha imtihonlar bo'lib o'tdi. Nemis va fransuz tillaridan imtihonlar kompyuterda o'tkazildi. 23 kishi qoidabuzarlik uchun chetlatildi Imtihonlarda salkam 30,900 kishi qatnashdi. Shulardan 23 nafari amaldagi tartib-qoidani buzgani uchun jarayondan chetlatildi. Imtihon kuni nima olib kirish mumkin va nima taqiqlangani alohida yozilgan. Gapirish ko'nikmasi bosqichi davom etadi Imtihonning gapirish ko'nikmasini baholash bosqichi 12-oktyabrdan 23-oktyabrgacha (dam olish kunlaridan tashqari) o'tkaziladi. Yil oxirigacha yana 4 imtihon o'tkazilishi rejalashtirilgan. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil 11-oktyabr. --- ## Texnikum ustalari uchun kasbiy sertifikatlash tizimi boshlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/texnikum-ustalari-kasbiy-sertifikatlash/ Sana: 2026-10-10 · Yangilangan: 2026-10-10 Kategoriya: Milliy sertifikat 2026-yil 10-oktabr kuni kasbiy sertifikatlash tizimi e'lon qilindi. Kasbiy ta'lim tashkilotlarida ishlayotgan ustalar har 5 yilda kamida bir marta majburiy sertifikat olishlari kerak. Sertifikat olish shartlari Sertifikat olish uchun nomzod har ikki bosqichda kamida 70 foiz natija ko'rsatishi va umumiy hisobda 70 ball yoki undan yuqori ball to'plashi kerak. Agar ustalar majburiy sinovdan o'ta olmasa, ularga bir marta qayta topshirish imkoniyati beriladi. Qayta sinovdan ham o'ta olmagan ustaning mehnat shartnomasi bekor qilinadi. Tanlov g'oliblariga imtiyozlar O'quvchilari xalqaro yoki respublika miqyosidagi kasbiy tanlovlarda 1–3-o'rinlarni egallagan ustalar sinovlarsiz to'g'ridan-to'g'ri kasbiy sertifikat olishadi. Yangi O‘zbekiston bunyodkorlari kasb tanlovi bu imtiyozlardan foydalanish imkonini beradi. Sertifikatlash narxi va chegirmalar Navbatdagi majburiy sertifikatlash bepul bo'ladi. Ixtiyoriy, ya'ni navbatdan tashqari sertifikatlash uchun bazaviy hisoblash miqdorining 3 baravari miqdorida yig'im olinadi. Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali murojaat qilinganda 10 foiz chegirma beriladi. Texnikum direktoriga 50 foiz ustama haqida ma'lumot olishingiz mumkin. Texnikumlar huzurida korxonalar ochilishi va grantlar berilishi haqida maqolada o'qishingiz mumkin. Manba: Hukumat qarori, 2026-yil 10-oktabr. --- ## Davlat granti uchun xorijiy va nodavlat OTM talabalari tanlovi URL: https://testmakon.uz/news/article/xorijiy-nodavlat-otm-grant-tanlovi/ Sana: 2026-10-10 · Yangilangan: 2026-10-10 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Xorijiy va nodavlat oliy ta'lim tashkilotlari talabalari uchun davlat granti tanloviga arizalar qabul qilinmoqda. Bilim va malakalarni baholash agentligi 10-oktabr kuni ma'lum qildi. Arizalar 10–17-oktabrda qabul qilinadi Arizalar 2026-yil 10-oktabrdan 17-oktabrgacha qabul qilinadi. Tanlovda ishtirok etish uchun arizalarni my.uzbmb.uz orqali topshirish zarur. Tanlovda xorijiy oliy ta'lim tashkilotlarining O'zbekistondagi filiallari va nodavlat oliy ta'lim tashkilotlarida bakalavriat ta'lim yo'nalishlarining kunduzgi shakliga qabul qilingan talabalar ishtirok etishi mumkin. Saralash imtihonlari va ballar Talabalar tegishli ta'lim yo'nalishlari uchun belgilangan fanlar majmuasi bo'yicha saralash imtihonlarida ishtirok etadi. Test sinovlari Bilim va malakalarni baholash agentligi o'tkazadi. Joriy yilda davlat oliy ta'lim tashkilotlariga kirish imtihonlarida mos fanlar majmuasi bo'yicha ishtirok etgan talabalar o'zlari to'plagan ballari bilan ham tanlovda qatnashishi mumkin. Grant shartlari va majburiyatlar Davlat grantlari belgilangan minimal o'tish balini to'plagan talabalar orasidan ballar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilgan holda taqsimlanadi. Grant olgan talabalar o'qishni tamomlagach, davlat yoki davlat ulushi mavjud tashkilotlarda kamida 3 yil ishlab berish majburiyatini oladi. 56,7 ball to'play olmadingizmi: 2026 da qanday yo'llar qoldi maqolasida boshqa imkoniyatlar haqida o'qing. Shuningdek, nodavlat OTMdan davlat OTMga o'qishni ko'chirish va qo'shimcha tanlov 2026 haqida ham ma'lumot olishingiz mumkin. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil 10-oktabr. --- ## Maktab o'quvchilari uchun 4 000 ta grant ajratildi URL: https://testmakon.uz/news/article/maktab-oquvchilari-uchun-4000-grant/ Sana: 2026-10-10 · Yangilangan: 2026-10-10 Kategoriya: Maktab Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 4 000 ta grant ajratdi. Hujjatlar 15-oktyabrga qadar qabul qilinadi. Bu haqda vazirlik 10-oktyabr kuni ma'lum qildi. Tanlov bepul va 8 fanni qamrab oladi Respublika bo'ylab umumta'lim maktablarining 5–11-sinf o'quvchilari o'rtasida Registon o'quv markazi va Regbooks nashriyoti bilimlar bellashuvi uyushtirmoqda. Tanlovda ishtirok etish bepul. Tanlov quyidagi fanlar bo'yicha o'tkaziladi: Tarix. Kimyo. Huquq. Biologiya. Matematika. Ingliz tili. Ona tili va adabiyoti. Rus tili va adabiyoti. Hujjatlar onlayn qabul qilinadi Hujjatlar yagona internet portal orqali onlayn qabul qilinadi. Bu tanlov iqtidorli yoshlarni aniqlash, ularning bilimini baholash va ta'lim olish imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida uyushtirilmoqda. Tanlov haqida qo'shimcha ma'lumotni xotin-qizlar uchun qo'shimcha grantlar maqolasidan o'qish mumkin. Qo'shimcha imkoniyatlar va ma'lumotlar Tanlovda muvaffaqiyatli qatnashgan o'quvchilar uchun qo'shimcha imkoniyatlar bor. Masalan, DTM imtiyozlari orqali qo'shimcha grant olish yoki imtihonsiz kirish imkoniyatlari mavjud. Shuningdek, yangi baholash tizimi bilan o'quvchilarning bilim darajasi yanada aniqroq baholanadi. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil 10-oktyabr. --- ## O‘zbekiston oliygohlari jahon reytingida: 7 ta oliygoh URL: https://testmakon.uz/news/article/ozbekiston-oliygohlari-the-reytingida/ Sana: 2026-10-08 · Yangilangan: 2026-10-08 Kategoriya: Qabul O‘zbekistonning 7 oliy ta’lim tashkiloti Times Higher Education World University Rankings – 2027 reytingida o‘rin oldi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 8-oktabr kuni ma'lum qildi. 53 ta oliygohdan 2 tasi TOP-1000 taligida joylashdi. O‘zbekistonning TOP-1000 taligida ikki oliygohi O‘zbekistonning Toshkent Irrigatsiya va Qishloq Xo‘jaligini Mexanizatsiyalash Muhandislari Instituti (TIQXMMI) Milliy tadqiqot universiteti 551–600-o‘rinlarda joylashdi. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti esa 651–700-o‘rinlarda o‘rin oldi. Bu ikki oliygohning bir vaqtning o‘zida TOP-1000 taligida o‘rin olishi O‘zbekistonda oliy ta’lim sifati va xalqaro raqobatbardoshlikni oshirish borasidagi izchil islohotlarning natijasi hisoblanadi. Reytingda o‘rin olgan boshqa oliygohlar Reytingda Toshkent davlat texnika universiteti va Toshkent davlat transport universiteti 1001–1200-o‘rinlarda joylashdi. O‘zbekiston Milliy universiteti, Samarqand davlat universiteti va Toshkent axborot texnologiyalari universiteti 1201–1400-o‘rinlarda qayd etildi. Toshkent davlat tibbiyot universiteti esa 2001+ o‘rinlarda joylashdi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil 8-oktabr. --- ## Keksalar uchun temiryo'l chegirmalari e'lon qilindi URL: https://testmakon.uz/news/article/keksalarga-temiryol-chiptalarida-chegirma/ Sana: 2026-10-08 · Yangilangan: 2026-10-08 Kategoriya: Qabul O'zbekistonda keksalarga temiryo'l chiptalarida 20% chegirma beriladi. Bu haqda Transport vazirligi ma'lum qildi. Imtiyoz har yili ikki davrda amal qiladi. Birinchi davr 2–8-oktyabr kunlari davom etadi. Ikkinchi davr esa 1–30-noyabr kunlari davom etadi. Chegirma Afrosiyobdan tashqari barcha yo'nalishlarda Chegirma Afrosiyobdan tashqari barcha mahalliy yo'nalishdagi poyezdlarga tatbiq etiladi. Bu imtiyoz "Keksalar haftaligi" va "Keksalar uchun turizm oyligi" bo'yicha taqdim etilmoqda. Nuroniylar mamlakat bo'ylab sayohat qilishlari uchun qo'llab-quvvatlanmoqda. Imtiyoz kimlarga tegishli? Imtiyozdan O'zbekiston fuqarosi bo'lgan 55 yoshdan yuqori ayollar va 60 yoshdan yuqori erkaklar — nuroniy nafaqaxo'rlar foydalanishi mumkin. Chegirmali chiptalarni onlayn yoki temir yo'l chiptaxonalari orqali rasmiylashtirish mumkin. Chegirmalar turizmni rivojlantirishga yordam beradi Bu imtiyozlar "Keksalar uchun turizm oyligi" bo'yicha keksalarning mamlakat bo'ylab sayohatlarini qo'llab-quvvatlash maqsadida berilmoqda. Keksalarning faol hayot tarzini qo'llab-quvvatlashga qaratilgan. 2026-yilda pedagoglar uchun imtiyozlar ham boshlandi. Chiptalarni qanday rasmiylashtirish mumkin? Chegirmali chiptalarni onlayn yoki temir yo'l chiptaxonalari orqali rasmiylashtirish mumkin. Bu esa keksalarga qulaylik yaratadi va ularning sayohatlarini osonlashtiradi. Milliy sertifikat to'lovi ham 1-sentabrdan oshirilgan edi, bu esa boshqa sohalarda ham o'zgarishlar bo'lishidan dalolat beradi. Manba: Transport vazirligi, 2026-yil 8-oktyabr. --- ## Andijonda 'Kelajak tadbirkori – 2026' kasb yarmarkasi URL: https://testmakon.uz/news/article/andijon-kelajak-tadbirkori-2026-yarmarkasi/ Sana: 2026-10-08 · Yangilangan: 2026-10-08 Kategoriya: Talaba hayoti Andijonda 24-oktyabr kuni 'Kelajak tadbirkori – 2026' yarmarkasi o'tadi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 8-oktyabr kuni ma'lum qildi. Yarmarka yoshlar va talabalarga kasb va tadbirkorlik imkoniyatlarini taqdim etadi. Yarmarkada beriladigan imkoniyatlar Yarmarkada ishtirokchilar uchun bo'sh ish o'rinlari va amaliyotlar, real ish beruvchilar bilan uchrashuv, tadbirkorlik va moliyaviy imkoniyatlar beriladi. Bu tadbir talaba-yoshlar va ishsiz fuqarolar bandligini oshirish, ularning kasbiy yo'nalishini aniqlash va biznes tashabbuslarini qo'llab-quvvatlash maqsadida uyushtirilgan. Tashkilotchilar tarkibi Yarmarkani Markaziy bank, Milliy banki, Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi uyushtirmoqda. Shuningdek, Kambag'alikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Andijon viloyati shahar hokimligi, Yoshlar ishlari agentligi, Savdo-sanoat Palatasi ham ishtirok etmoqda. Yarmarka vaqti va joyi Yarmarka 24-oktyabr kuni Andijon davlat universiteti hududida o'tkaziladi. Bu kabi tadbirlar Toshkentda ham o'tkaziladi, bu esa yoshlar uchun yanada ko'proq imkoniyatlar yaratadi. Shuningdek, «Kelajak» markazlarida o'quv yili boshlandi va Yangi O‘zbekiston bunyodkorlari kasb tanlovi o'tkazildi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil 8-oktyabr. --- ## 9-oktabrda 125 tibbiyot xodimi uy-joy subsidiyasi oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/tibbiyot-xodimlari-uy-joy-subsidiyasi-tanlovi/ Sana: 2026-10-08 · Yangilangan: 2026-10-08 Kategoriya: Qabul Tibbiyot va farmatsevtika xodimlari uchun uy-joy subsidiyasi bo'yicha ilk tanlov 9-oktabr kuni o'tkaziladi. Sog'liqni saqlash vazirligi ma'lum qildi. Tanlovda 125 nafar g'olib aniqlanadi va 4728 ta arizadan 1657 tasi kiritilgan. Tanlovda 125 nafar g'olib aniqlanadi Tanlovda belgilangan talablarga javob bergan 1657 nafar nomzod orasidan 125 nafar g'olib avtomatik tasodifiy tanlash usulida aniqlanadi. Bu jarayon ins-subsidiya.imv.uz sayti orqali o'tkaziladi va Sog'liqni saqlash vazirligining ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalarida jonli efirda namoyish etiladi. Arizalar va tanlov jarayoni 2026-yilning uchinchi choragi oxirida subsidiya uchun jami 4728 ta ariza kelib tushgan. Shundan 1657 tasi belgilangan talablarga javob bergan holda tanlovga qo'yilgan. Arizalar Davlat xizmatlari markazlari yoki my.gov.uz orqali topshiriladi. Tanlov har chorakda o'tkaziladi. Uy-joy subsidiyasi shartlari Subsidiya birlamchi uy-joy bozoridan uy yoki kvartira sotib olish uchun ipoteka krediti bo'yicha dastlabki badalning 25 foizini qoplashga yo'naltiriladi. Tibbiyot xodimlari doimiy ro'yxatdan o'tgan hududidan qat'i nazar, respublikadagi istalgan hududdan uy-joy sotib olishi mumkin. Manba: Sog'liqni saqlash vazirligi, 2026-yil 8-oktabr. --- ## O'zbekistonda maktablarda ingliz tilida ta'lim rejalashtirilmoqda URL: https://testmakon.uz/news/article/ingliz-tilida-talim-maktablar/ Sana: 2026-10-08 · Yangilangan: 2026-10-08 Kategoriya: Maktab O'zbekistondagi ayrim maktablarda ingliz tilida ta'lim berish rejalashtirilmoqda. Bu haqda Shavkat Mirziyoyev 7-oktyabr kuni ta'lim tizimini rivojlantirish bo'yicha taqdimotda ma'lum qildi. Bu tashabbus orqali o'quvchilarning xalqaro darajadagi bilim va ko'nikmalarini oshirish ko'zda tutilgan. Sun'iy intellektdan foydalanish taklif etildi Pedagoglarga metodik yordam berishda sun'iy intellektdan foydalanishni kengaytirish taklif qilindi. Bu orqali o'qituvchilar qo'shimcha yordam olishlari mumkin. Sun'iy intellektning ta'lim jarayoniga qo'shilishi o'qitish samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. O'zbekistonda maktablarda sun'iy intellekt boshlanadi maqolasida bu haqda o'qishingiz mumkin. Xususiy sektor ishtiroki oshiriladi Sohada xususiy sektor ishtirokini oshirish zarurligi qayd etildi. Bu orqali ta'lim tizimiga yangi imkoniyatlar va resurslar jalb qilinishi mumkin. Xususiy sektorni jalb qilish ta'lim sifatini yaxshilash va innovatsion yondashuvlarni joriy qilishga yordam beradi. Ta'lim tizimida boshqa o'zgarishlar Majlisda maktab darsliklarini yangilash, o'quvchilarning bilim va amaliy ko'nikmalarini rivojlantirish hamda baholash tizimini yaxshilash masalalari muhokama qilindi. Shuningdek, kasbiy ta'lim bo'yicha yoshlarning qiziqishlarini erta aniqlash va texnikumlar dasturlarini mehnat bozori talablariga moslashtirishga alohida ahamiyat berildi. Korxonalar bilan hamkorlikda dual ta'limni kengaytirish, xalqaro dasturlar va zamonaviy o'quv materiallarini tatbiq etish masalalari ko'rib chiqildi. Manba: Shavkat Mirziyoyevning ta'lim tizimini rivojlantirish bo'yicha taqdimoti, 2026-yil 7-oktyabr. --- ## O'zbekistonda maktablarda sun'iy intellekt boshlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/ozbekistonda-maktablarda-suniy-intellekt-joriy/ Sana: 2026-10-07 · Yangilangan: 2026-10-07 Kategoriya: Maktab O'zbekistondagi maktablarda sun'iy intellektni qo'llash taklif etildi. Bu takliflar ta'lim tizimini isloh qilish bo'yicha kiritildi. Prezident Shavkat Mirziyoyev 7-oktabr kuni bu takliflar bilan tanishdi. Sun'iy intellekt pedagoglarga yordam beradi Sun'iy intellekt maktablarda pedagoglarga metodik yordam berish uchun qo'llanilishi rejalashtirilmoqda. Bu orqali o'qituvchilar ish samaradorligini oshirishi kutilmoqda. Shuningdek, IT va sun'iy intellekt yo'nalishlariga grantlar 35% ga oshirilgani ham bu yo'nalishdagi rivojlanishlarga hissa qo'shadi. Ta'limda ingliz tilida o'qitish sinovdan o'tkaziladi Ayrim maktablarda ingliz tilida o'qitishni sinovdan o'tkazish taklif etildi. Bu o'quvchilarning chet tillarini bilish darajasini oshirishga qaratilgan. Shu bilan birga, Kiberxavfsizlik institutining ochilishi ta'lim tizimida yangi imkoniyatlar yaratadi. Ta'lim tizimi yagona tizim sifatida ishlaydi Yangi tashkil qilingan Ta'lim va fan vazirligi maktabgacha ta'limdan oliy ta'limgacha yagona tizim sifatida ishlashi kerak. Bu tizimda barcha darajalarda ta'lim sifatini oshirish va amaliy ko'nikmalarni rivojlantirish maqsad qilingan. Manba: Prezident matbuot xizmati, 2026-yil 7-oktabr. --- ## Chet tili imtihoni uchun ruxsatnomalar taqdim etildi URL: https://testmakon.uz/news/article/chet-tili-imtihoni-ruxsatnomalar-taqdim-etildi/ Sana: 2026-10-07 · Yangilangan: 2026-10-07 Kategoriya: Qabul Chet tilidan imtihon uchun ruxsatnomalar berildi. Bilim va malakalarni baholash agentligi 7-oktabr kuni ma'lum qildi. Talabgorlar ruxsatnomani my.gov.uz saytida yuklab olishlari kerak. Oktabrda imtihon sanalari belgilandi Oktabr oyida chet tilidan imtihon sanalari e'lon qilindi. Yozma qism 10-11-oktabr kunlari o'tkaziladi. Gapirish ko'nikmasini baholash bosqichi esa 12-oktyabrdan 23-oktyabrgacha (dam olish kunlaridan tashqari) davom etadi. Chet tili imtihoni 13–14-sentabr maqolasida ham ruxsatnoma my.gov.uz'da berilgani aytilgan edi. Ruxsatnomani my.gov.uz'dan yuklab oling Talabgorlar my.gov.uz saytining "Mening arizalarim" bo'limidan ruxsatnomani yuklab olishlari va undan imtihon joyi, kuni va aniq vaqtini bilishlari mumkin. Sertifikat imtihoni ruxsatnomasi my.gov.uz da yuklab olishga tayyor. Imtihon kuni hujjat olib keling Talabgorlar test sinovi o'tkaziladigan binolarga shaxsini tasdiqlovchi hujjat (pasport yoki ID-karta) bo'yicha kiritiladi. Imtihon o‘tkaziladigan joylar va ularning joylashuvi haqida ma'lumotni rasmiy manbalardan olish mumkin. Chet tili imtihoni natijasi my.gov.uz'da chiqadi, apellyatsiyaga 3 kun beriladi. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil 7-oktabr. --- ## iTEP va At-tanal Al-Arabi imtihonlari noyabrda bo'ladi URL: https://testmakon.uz/news/article/itep-at-tanal-al-arabi-imtihonlari-noyabr/ Sana: 2026-10-07 · Yangilangan: 2026-10-07 Kategoriya: Qabul iTEP va At-tanal Al-Arabi imtihonlari 4-noyabrda o'tkaziladi. Bilim va malakalarni baholash agentligi 7-oktabr kuni ma'lum qildi. Ro'yxatdan o'tish 2-noyabr soat 9:00 gacha davom etadi. Imtihonlar uch hududda o'tadi iTEP va At-tanal Al-Arabi imtihonlari Toshkent shahri, Namangan viloyati va Samarqand viloyatida o'tkaziladi. Chet tili sertifikati maqolasida yil oxirigacha o'tkaziladigan boshqa imtihonlar haqida ham ma'lumot bor. Ro'yxatdan o'tish jarayoni Ro'yxatdan o'tish uchun Ilmiy-o'quv amaliy markazning rasmiy sahifalariga kirib, kerakli ma'lumotlarni to'ldirishingiz kerak. Ro'yxatdan o'tish muddati 2-noyabr soat 9:00 gacha davom etadi. iTEP imtihoni haqida qo'shimcha ma'lumot olish mumkin. Qo'shimcha ma'lumotlar Imtihonlar haqida qo'shimcha ma'lumot olish uchun Ilmiy-o'quv amaliy markazining rasmiy sahifalariga murojaat qilishingiz mumkin. Shuningdek, (95) 515-68-68 raqamiga qo'ng'iroq qilib, savollaringizga javob olishingiz mumkin. IELTS 5.0 qaysi darajaga teng maqolasida boshqa tan olingan sertifikatlar ro'yxati bilan tanishib, qaysi imtihon sizga mos kelishini aniqlashingiz mumkin. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil 7-oktabr. --- ## Ta'lim vazirliklari birlashdi: bir haftada nimalar o'zgardi URL: https://testmakon.uz/news/article/talim-vazirliklari-birlashdi-hafta-xabarlari/ Sana: 2026-10-07 · Yangilangan: 2026-10-07 Kategoriya: Oliy ta'lim 3-oktabr kuni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi bilan Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi birlashdi. Endi bog'chadan doktoranturagacha bitta idora — Ta'lim va ilm-fan vazirligi javob beradi. Farmonni Prezident Shavkat Mirziyoyev imzoladi, o'sha kuni uni matbuot kotibi Sherzod Asadov e'lon qildi. Keyingi to'rt kunda ikki sobiq vazir yangi ishga o'tdi. Bir haftada nimalar bo'ldi 3-oktabr. Farmon chiqdi: ikki vazirlik o'rniga bitta Ta'lim va ilm-fan vazirligi ishlaydi. 3-oktabr. Ilxom Siradjev yangi vazirning o'rinbosari bo'ldi. U korrupsiyaga qarshi nazoratga javob beradi. 3-oktabr. Ta'lim strategiyasini yozadigan ishchi guruh tuzilmoqda, rahbari tadbirkor Zafar Hoshimov. 6-oktabr. Sobiq oliy ta'lim vaziri Qo'ng'irotboy Sharipov Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti rektori bo'ldi. 6-oktabr. Sobiq maktab ta'limi vaziri E'zozxon Karimova Respublika ma'naviyat va ma'rifat markazi direktorining birinchi o'rinbosari bo'ldi. Sobiq vazirlar qayerga o'tdi Qo'ng'irotboy Sharipov 2024-yil fevraldan oliy ta'lim vaziri edi. Endi u iqtisodiyot universitetiga qaytdi: bu oliygohni vazir bo'lishidan oldin ham boshqargan. E'zozxon Karimova 2025-yil iyuldan maktabgacha va maktab ta'limi vaziri edi. Yangi ishini markaz matbuot xizmati e'lon qildi. Yangi vazirlik nimaga javob beradi Farmonda yettita soha sanalgan: bog'cha, maktab va litsey, texnikum, oliygoh, doktorantura, malaka oshirish hamda qo'shimcha ta'lim. Sherzod Asadov islohot g'oyasini ham tushuntirdi. Vazirlik talablarni belgilaydi, litsenziya va akkreditatsiya beradi. O'quv dasturlari va qo'llanmalarni alohida milliy agentlik tayyorlaydi. Oliygohlarga ko'proq mustaqillik beriladi: qaysi biri yaxshi o'qitayotganini raqobat ko'rsatadi. Abituriyent va talaba uchun hozir nima o'zgaradi Hozircha hech narsa. Yangi vazirlik eski ikkalasining huquqiy vorisi, ya'ni barcha majburiyatlar unga o'tdi. Diplom, kontrakt shartnomasi va stipendiya o'z kuchida qoladi. Farmonda kirish imtihoni, qabul yoki kontrakt narxi haqida band yo'q. Imtihonlarni Bilim va malakalarni baholash agentligi o'tkazyapti: 10-oktabrda stipendiya tanlovi testi bo'ladi. Oldingi rejalar kuchda: 2028-yildan testsiz qabul, 17 oliygoh boshqaruvi. Ballingiz qayerga yetishini bu yerda tekshirasiz. Keyin nima bo'ladi 10-oktabrgacha Vazirlar Mahkamasi vazirlik tuzilmasi bo'yicha qaror loyihasini kiritadi. 3-dekabrgacha vazirlik qonunlarga o'zgartirish takliflarini beradi. Yangi vazir 7-oktabr holatiga hali e'lon qilinmagan. Ijroni Bosh vazir Abdulla Aripov nazorat qiladi. Manba: Prezidentning 2026-yil 3-oktabrdagi «Ta'lim va ilm-fan vazirligini tashkil etish to'g'risida»gi farmoni (president.uz), Prezident matbuot kotibi va vazirlik kanallari, universitet axborot xizmati. Tekshirildi: 2026-yil 7-oktabr. --- ## Texnikumlar huzurida korxonalar ochiladi va grantlar beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/texnikumlar-yonida-spin-off-korxonalar/ Sana: 2026-10-05 · Yangilangan: 2026-10-05 Kategoriya: Kasbiy ta'lim Texnikumlar huzurida spin-off korxonalar ochiladi. Vazirlar Mahkamasi 29-sentabr kuni bu haqda qaror qabul qildi. 2026-yil oxirigacha kamida bittadan texnikum yonida korxona ochilishi belgilangan. Texnikumlar uchun grantlar ajratiladi Texnikumlar huzurida ochiladigan spin-off korxonalar yangi ishlanmalar va startaplar bo'yicha mahsulot ishlab chiqaradi yoki xizmat ko'rsatadi. Bu jarayonga texnikum o'quvchilari jalb qilinadi, bu esa ularning amaliy ko'nikmalarini oshirishga xizmat qiladi. Texnikumga imtihonsiz qabul qilish imkoniyati ham mavjud. Grant olish shartlari Kasbiy ta'limni rivojlantirish jamg'armasidan 1 mlrd so'mgacha grant ajratiladi. Grant olish uchun korxona kamida bir nafar pedagog yoki ishlab chiqarish ta'limi ustasi ishlayotganini tasdiqlashi kerak. Shuningdek, texnikumning kamida besh nafar o'quvchisi bilan dual ta'lim bo'yicha shartnoma tuzilgan bo'lishi lozim. Dual ta'limda stipendiya haqida ma'lumot olish mumkin. Ariza topshirish va ko'rib chiqish jarayoni Korxona ochish tashabbusi bilan texnikumning o'zi, jismoniy yoki yuridik shaxslar chiqishi mumkin. Ariza Kasbiy ta'lim agentligining Ta'limni boshqarish axborot tizimi (EMIS PT) orqali topshiriladi. Arizalar maxsus komissiya 10 kun ichida ko'rib chiqadi. Zarur hollarda bu muddat yana besh kunga uzaytirilishi mumkin. Texnikum direktoriga ustama haqida ham o'qishingiz mumkin. Manba: Vazirlar Mahkamasi, 2026-yil 29-sentabr. --- ## Prezident yangi Ta'lim va ilm-fan vazirligini tuzdi URL: https://testmakon.uz/news/article/talim-ilm-fan-vazirligi-tashkil-etildi/ Sana: 2026-10-03 · Yangilangan: 2026-10-03 Kategoriya: Qabul Prezidentimiz ta'lim sifatini oshirish maqsadida Ta'lim va ilm-fan vazirligini tuzish haqida farmon imzoladi. Bu haqda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 3-oktabr kuni ma'lum qildi. Yangi vazirlik bozor talablariga mos ta'limni rivojlantirish, raqobatni kuchaytirish va xususiy sektor ishtirokini kengaytirish vazifasini oladi. Yangi ishchi guruh tuzilmoqda Prezident Administratsiyasi huzurida Inson kapitalini rivojlantirish va uzluksiz ta'lim strategiyasi bo'yicha umummilliy konsepsiyani ishlab chiqadigan maxsus ishchi guruh tuzilmoqda. Guruhga tadbirkor Zafar Hoshimov rahbarlik qiladi. Guruh tarkibi va vazifalari Guruh tarkibiga ta'lim muassasalarini yo'lga qo'yish va samarali tizimlar yaratishda tajribaga ega tadbirkorlar, soha mutaxassislari, olimlar hamda xalqaro ekspertlar jalb qilinadi. Ular ta'lim muassasalarini rivojlantirish va samarali tizimlar yaratish bo'yicha strategiyalar ishlab chiqadi. Bu jarayonda bozor talablariga mos ta'limni shakllantirishga alohida e'tibor qaratiladi. Yangi vazirlikning ochilishi ta'lim tizimida sifatni oshirish, innovatsion yondashuvlarni qo'llash va xalqaro tajribalarni o'rganish orqali ta'lim jarayonlarini yaxshilashga qaratilgan. Vazirlikning asosiy maqsadlaridan biri ta'lim muassasalarini zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlash va o'quv dasturlarini yangilashdir. Bu esa o'quvchilarning bilim darajasini oshirishga xizmat qiladi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil 3-oktabr. Davomi: vazirliklar birlashgandan keyingi bir hafta xabarlari — sobiq vazirlar qayerga o‘tdi va keyingi sanalar. --- ## Asosiy olimpiada tuman bosqichiga ro'yxat 10-oktabrda tugaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/asosiy-olimpiada-tuman-bosqichiga-royxat/ Sana: 2026-10-03 · Yangilangan: 2026-10-03 Kategoriya: Maktab Asosiy olimpiadaning tuman bosqichiga ro'yxatdan o'tish jarayoni 10-oktabrgacha davom etadi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 3-oktabr kuni ma'lum qildi. Ro'yxatdan o'tmagan ishtirokchilar olimpiadaning ikkinchi bosqichida qatnasha olmaydi. Ro'yxatdan o'tish jarayoni qanday? Olimpiadaga qatnashish uchun ta'lim muassasasi direktori orqali ariza yuboriladi. Ishtirokchilar platformada ro'yxatdan o'tish yo'riqnomasi bo'yicha harakat qilishlari kerak. Ro'yxatdan o'tmaganlar olimpiadada qatnasha olmaydi, shuning uchun DTM'da maksimal ball olish imkoniyatini qo'ldan boy bermang. Olimpiadada qatnashishning afzalliklari Asosiy olimpiadada muvaffaqiyatli qatnashgan ishtirokchilar qo'shimcha grant va sertifikat olish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Bu esa kelajakdagi ta'lim va kasbiy faoliyatda katta yordam beradi. Ro'yxatdan o'tishning muhimligi Olimpiadada qatnashish uchun ro'yxatdan o'tish juda muhim. Bu jarayonni oxirgi kunga qoldirmang, chunki qo'shma ta'lim dasturida ishtirok etish imkoniyatini qo'ldan boy bermaslik kerak. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil 3-oktabr. --- ## Talabalar uchun ijara to'lovi muddati uzaytiriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/talabalar-ijara-tolovi-muddati-uzaytiriladi/ Sana: 2026-10-03 · Yangilangan: 2026-10-03 Kategoriya: Talaba hayoti O'zbekistonda talabalar uchun ijara to'lovi muddati uzaytiriladi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 3-oktabr kuni ma'lum qildi. Yangi muddatlar yaqin orada e'lon qilinadi. Ijara to'lovi muddati uzaytiriladi Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi talabalar uchun ijara to'lovi muddati uzaytirilishini e'lon qildi. Bu qaror talabalar kelib tushgan murojaatlar bo'yicha qabul qilingan. Yotoqxona to'lovi Davlat budjetidan qoplanadi maqolasida kimga va qanday yordam berilishi haqida ma'lumot berilgan. Yangi muddatlar yaqin kunlarda e'lon qilinadi. Vazirlikka ko'ra, yangi muddatlar va to'lovlar bo'yicha qo'shimcha ma'lumotlar rasmiy e'lon qilinganidan so'ng talabalar bilan bo'lishiladi. Yotoqxonaga joylashish maqolasida ariza va ro'yxat haqida to'liq ma'lumot bor. Ijara to'lovi kimlarga beriladi? Davlat oliy ta'lim muassasalarida o'qiyotgan va yotoqxonada joy ololmagan talabalar ijara to'lovi olish huquqiga ega. Bu to'lovlar ijara shartnomasi bo'yicha beriladi. 1-kurs talabasi uchun qo'llanma maqolasida talabalar huquqlari va to'lovlar haqida ma'lumot berilgan. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil 3-oktabr. --- ## Oliy ta'limda 17 oliygohning boshqaruvi o'zgardi URL: https://testmakon.uz/news/article/oliy-talim-tizimida-yangi-ozgarishlar-17-ta/ Sana: 2026-10-02 · Yangilangan: 2026-10-02 Kategoriya: Maktab Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tizimiga 17 ta pedagogika va ixtisoslashtirilgan oliygohlar o'tkazildi. Bu haqda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 2-oktyabr kuni ma'lum qildi. Qaror Prezident imzolagan. Qarorga ko'ra 17 ta oliygoh o'tkazildi Qaror bilan Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi hamda Ixtisoslashtirilgan ta'lim muassasalari agentligi tizimidagi 17 ta oliy ta'lim muassasasi Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tizimiga o'tkazildi. Bu o'zgarishlar pedagogik ta'lim sifatini oshirishga qaratilgan. Pedagogika universiteti nomi o'zgardi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti endi Nizomiy Ganjaviy nomidagi O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti deb ataladi. Bu nom o'zgarishi universitetning yangi vazifalari va maqsadlariga mos keladi. Pedagogik ta'lim vazifalari kengaytirildi Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining pedagog kadrlar tayyorlash sohasidagi vazifalari Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga yuklatildi. Bu vazifalar oliy ma'lumotli pedagog kadrlar tayyorlash siyosatini yuritish, pedagogik ta'lim sohasini rivojlantirish va uzviyligini o'z ichiga oladi. Bu o'zgarishlar ixtisoslashtirilgan maktablar va ta'lim krediti kabi boshqa ta'lim sohalariga ham ta'sir qilishi mumkin. Shuningdek, OTMdagi harbiy tayyorgarlik bo'linmalari bilan hamkorlikda yangi dasturlar ishlab chiqilishi kutilmoqda. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil 2-oktyabr. --- ## Oliy ta'limda talabalar uchun maoshli ish boshlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/oliy-talimda-maoshli-tizim-joriy-etildi/ Sana: 2026-10-02 · Yangilangan: 2026-10-02 Kategoriya: Talaba hayoti Oliy ta'limda yangi tizim boshlandi, talabalar ish joyida maosh olish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Bu haqda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 2-oktabr kuni ma'lum qildi. Shuningdek, ijtimoiy himoya reyestridagi oilalarga ko'mir uchun 600 ming so'mgacha kompensatsiya beriladi. Talabalar ish vaqtida maosh oladi Oliy ta'limda yangi tizim bilan talabalar o'qish vaqtida ish joyida maosh olish imkoniyatiga ega bo'lishadi. Bu tizim talabalarga o'qish bilan birga ish tajribasini oshirish imkonini beradi. Shuningdek, talabaga maosh to'lagan korxona xarajatining yarmini qaytarib oladi. Bu o'zgarishlar talabalarning moliyaviy mustaqilligini oshirishga qaratilgan. Ko'mir uchun kompensatsiya beriladi Ijtimoiy himoya reyestrida ro'yxatda turgan oilalarga ko'mir uchun 600 ming so'mgacha kompensatsiya beriladi. Bu yordam qish mavsumida oilalarning energiya xarajatlarini qoplashga qaratilgan. Kompensatsiya olish uchun oilalar ijtimoiy himoya reyestrida ro'yxatdan o'tgan bo'lishi kerak. Bu kompensatsiya oilalarning qishki mavsumda energiya xarajatlarini kamaytirishga yordam beradi va ularning moliyaviy yukini yengillashtiradi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil 2-oktabr. --- ## 100 ta maktabda ingliz tilida darslar boshlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/100-maktabda-ingliz-tilida-darslar/ Sana: 2026-10-02 · Yangilangan: 2026-10-02 Kategoriya: Maktab Prezident 30-sentabr kuni 100 maktabda matematikani, IT va tabiiy fanlarni ingliz tilida o'qitishni rejalashtirdi. Bu tashabbus ta'lim sifatini oshirishga qaratilgan. Matematika va IT darslari ingliz tilida o'tadi Yangi o'quv yilidan boshlab 100 maktabda bir sinfda matematika, informatika va aniq fanlar ingliz tilida o'qitiladi. Bu maktablar ixtisoslashtirilgan maktablar qatoriga kiradi. O'qituvchilarga esa ikki baravar ko'proq maosh to'lanadi. O'qituvchilarga qo'shimcha to'lovlar beriladi Matematika, fizika, kimyo va biologiya fanlaridan milliy sertifikatga ega o'qituvchilar 50% ustama oladi. Shuningdek, ilg'or maktablardan kelgan pedagoglar boshqa maktablarda hamkasblarini o'qitish uchun 30% qo'shimcha maosh oladi. Ta'lim sifatini baholash tizimi boshlanadi Yangi tashabbus bo'yicha ta'lim sifatini baholash indeksi boshlanadi. Bu indeks orqali maktablar o'qituvchilarning samaradorligi va o'quvchilarning muvaffaqiyatiga qarab baholanadi. Bu o'zgarishlar 100 ballik baholash tizimi bilan hamohangdir. Ingliz tili grammatikasi bo'yicha test natijalari ham bu jarayonga ta'sir qiladi. Manba: Prezident Administratsiyasi, 2026-yil 30-sentabr. --- ## Pedagoglar uchun attestatsiya to'lovi muddati uzaytirildi URL: https://testmakon.uz/news/article/pedagoglar-attestatsiyasi-tolov-muddati/ Sana: 2026-10-02 · Yangilangan: 2026-10-02 Kategoriya: Maktab Navbatdan tashqari attestatsiyada ishtirok etish uchun to'lov muddati 5-oktabrgacha uzaytirildi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 2-oktabr kuni ma'lum qildi. To'lov muddati uzaytirildi 2026-yilning avgust-dekabr oylarida o'tkaziladigan pedagog kadrlar attestatsiyasi uchun murojaat yuborish 1-avgustdan 1-oktabrga qadar davom etdi. Biroq, ba'zi pedagoglar to'lov qilishga ulgurmay qolganliklari sababli, to'lov muddati 5-oktabrgacha uzaytirildi. Bu haqda vazirlik ma'lum qildi. Pedagoglar uchun qo'shimcha qulaylik Vazirlik ma'lumotiga ko'ra, pedagoglarni qo'llab-quvvatlash va ularga qo'shimcha qulaylik yaratish maqsadida to'lov muddati uzaytirildi. Bu o'zgarish pedagoglarga o'z vaqtida to'lov qilish imkonini beradi. Attestatsiyada 80 ball olmagan pedagog toifasini yo'qotadi. To'lovni qilish muddati Pedagoglar 5-oktabr soat 23:59 ga qadar to'lovni qilishlari zarur. Bu muddat ichida to'lov qilinmasa, attestatsiyada ishtirok etish imkoniyati yo'qoladi. Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Milliy sertifikat sentabr–dekabr: imtihon sanalari va to'lov muddati haqida ham ma'lumot olish mumkin. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil 2-oktabr. --- ## 2026-yilda pedagoglar uchun imtiyozlar boshlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/pedagoglar-uchun-yangi-imtiyozlar/ Sana: 2026-10-02 · Yangilangan: 2026-10-02 Kategoriya: Maktab O'zbekiston pedagoglari uchun 2026-yilda yangi imtiyozlar boshlandi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 2-oktabr kuni ma'lum qildi. Bu imtiyozlar pedagoglar faoliyatini qo'llab-quvvatlashga qaratilgan. Ipoteka uchun subsidiya va kontrakt chegirmalari 2026-yildan boshlab kamida 15 yil ish stajiga ega pedagoglarga ipoteka kreditlari boshlang'ich badalining 25 foizini qoplash uchun subsidiya ajratiladi. Shuningdek, pedagoglarning farzandlari uchun oliy ta'lim kontraktiga 30 foiz chegirma beriladi. Davlat xizmatlari va maosh ustamalari Pedagoglar davlat xizmatlari uchun to'lovlarda 50 foiz chegirmaga ega bo'ladi. B+ va undan yuqori darajadagi milliy sertifikatga ega boshlang'ich sinf o'qituvchilari maoshiga 15 foiz ustama oladi. Maktabga o'qituvchi tanlashda 100 ballik suhbat boshlangan. Yangi bitiruvchilar uchun imtiyozlar Bakalavriatni imtiyozli diplom bilan bitirganlar ikkinchi malaka toifasini oladi. Magistraturani a'lo baholar bilan bitirganlar birinchi malaka toifasiga ega bo'ladi. Bog'cha tarbiyachisi ishdan ajralmay bakalavr bo'ladi. Xorijda o'qish va sayohat imtiyozlari Xorijiy oliy ta'lim muassasalarida o'qish uchun 20 ming dollar ta'lim krediti ajratiladi. TOP-100 reytingdagi maktablar pedagoglari uchun sayohat chiptalariga 15-20 foiz chegirma beriladi. Texnologiyalarni qo'llash uchun kreditlar O'qituvchilarga yangi ta'lim texnologiyalarini qo'llash uchun 10 million so'mgacha imtiyozli kredit ajratiladi. Texnikum direktoriga 50 foiz ustama beriladi. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil 2-oktabr. --- ## Bolalarga zo'ravonlik qilgan xodimlar ishdan bo'shatiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/talim-xodimlarini-ishdan-boshatish-tartibi/ Sana: 2026-10-02 · Yangilangan: 2026-10-02 Kategoriya: Qabul O'zbekistonda ta'lim muassasalari xodimlarini ishdan bo'shatish tartibi o'zgardi. Bilim va tarbiya muassasalarida bolalarga nisbatan zo'ravonlik qilgan xodimlar endi ishdan bo'shatilishi mumkin. Bu haqda senator Pokiza Ahmedjanova ma'lum qildi. 2025 yilda 122 zo'ravonlik holati aniqlangan Pokiza Ahmedjanovaning so'zlariga ko'ra, 2025 yilda maktab va bolalar bog'chalarida 122 ta zo'ravonlik holati aniqlangan. Shundan 84 tasi maktablarda, 38 tasi esa bolalar bog'chalarida sodir bo'lgan. Bu qaror aynan shu holatlar aniqlangandan so'ng qabul qilingan. Bu xavfsiz muhitni yaratishga yo'naltirilgan. Senator Pokiza Ahmedjanova bu qarorni ta'lim muassasalarini nomunosib shaxslardan tozalash va bolalar uchun xavfsiz muhit yaratishga qaratilgan huquqiy kafolat deb atadi. Bu o'zgarishlar orqali ta'lim muassasalarida bolalarning xavfsizligi bo'lishi ko'zda tutilgan. Bolalar ombudsmani Namananda zo'ravonlikni qayta ko'rishni so'radi. Qaror qachon va kim qabul qilgani haqida ma'lumot bering? Bu qaror 2025 yilda aniqlangan zo'ravonlik holatlaridan so'ng qabul qilingan. Senatning 2026-yil 2-oktyabr kuni o'tkazilgan yig'ilishida senator Pokiza Ahmedjanova e'lon qildi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Senati, 2026-yil 2-oktyabr. --- ## 2028-yildan barcha oliygohlar testlarsiz qabul qiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/duaal-talim-75-oliygohda-testlarsiz-qabul/ Sana: 2026-10-01 · Yangilangan: 2026-10-01 Kategoriya: Talaba hayoti 2026-yildan 75 oliygohda duaal ta'lim tizimi boshlanadi. Prezident qaroriga ko'ra, talabalar testlarsiz, suhbat orqali qabul qilinadi. Bu haqda davlat rahbari o'qituvchilar va murabbiylar bilan uchrashuvda ma'lum qildi. 2028-yildan barcha oliygohlarda boshlanadi 2028-yildan boshlab barcha oliygohlarda «korxona — oliygoh — maqsadli mutaxassis» tizimi amal qiladi. Bu tizimda ish beruvchi oliygohlarga kerakli mutaxassislarni tayyorlash uchun buyurtma beradi. Talabalar suhbat orqali qabul qilinadi va davlat ularning ish haqining yarmini qoplaydi. Texnikumga imtihonsiz qabul yo'li ochilgan edi. Talabalar uchun qo'shimcha imtiyozlar Talabalar yaxshi natijalar ko'rsatsa, ikkinchi kursdan davlat granti bilan o'qishi mumkin. Agar korxona oliygoh yoki talabalar yashash joyidan uzoqda bo'lsa, uy-joy ijarasi xarajatlari qoplanadi. Xorijda bepul o'qish imkoniyatlari ham mavjud. Oliygohlar va korxonalar uchun mukofotlar Eng yaxshi duaal ta'lim tizimi uchun uchta oliygoh va hamkor korxonalar 1 milliarddan 3 milliard so'mgacha mukofot oladi. Mukofotning yarmi oliygoh o'qituvchilarini rag'batlantirishga sarflanadi. Texnikum direktoriga 50 foiz ustama ham boshlangan. Manba: Prezident qarori, 2026-yil 1-oktyabr. --- ## Maktablar toifalarga ajratiladi va ustama beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/maktablarda-yangi-sifat-indeksi/ Sana: 2026-10-01 · Yangilangan: 2026-10-01 Kategoriya: Maktab Prezident Shavkat Mirziyoev maktablarda yangi sifat indeksini tatbiq qilishini e'lon qildi. Barcha maktablar o'z natijalariga ko'ra toifalarga ajratiladi va ilg'or maktablar boshqalarga tajribasini ulashishi kerak. Bu haqda davlat rahbari 30-sentabr kuni ma'lum qildi. Ilg'or maktablar tajribasi boshqalarga boshlanadi Prezidentning so'zlariga ko'ra, pedagogik jamoa salohiyati va erishilgan natijalar bo'yicha maktablar toifalarga ajratiladi. Ilg'or maktablar o'z tajribasini boshqa maktablarga ulashib, ularning ham yuqori toifaga o'tishiga erishsa, butun pedagogik jamoaga 30 foiz ustama to'lanadi. Maktablarda mehnatga haq to'lash tizimi o'zgaradi Davlat rahbari maktablardagi mehnatga haq to'lash tizimida ham sifat ko'rsatkichlari inobatga olinishi kerakligini ta'kidladi. Bu o'zgarishlar orqali maktablar o'rtasidagi raqobatni oshirish va ta'lim sifatini yaxshilash maqsad qilingan. Yangi baholash tizimi yana 1 568 maktabga boshlanadi. Yangi sifat indeksi maktablar o'rtasida raqobatni kuchaytiradi va ta'lim sifatini oshirishga xizmat qiladi. Bu orqali pedagogik jamoalar o'z malakalarini oshirishga va o'quvchilarga yanada yaxshi ta'lim berishga intilishadi. Shuningdek, bu tizim maktablar o'rtasida tajriba almashish imkoniyatlarini kengaytiradi. Manba: Zamonuz, 2026-yil 30-sentabr. --- ## Oliy ta'limda sifatni oshirish uchun yangi adabiyotlar tayyorlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/oliy-talim-yangi-adabiyotlar-vazifasi/ Sana: 2026-10-01 · Yangilangan: 2026-10-01 Kategoriya: Qabul Prezident Shavkat Mirziyoyev oliy ta'lim tizimida ta'lim sifatini oshirish uchun muhim vazifalarni belgiladi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 30-sentabr kuni ma'lum qildi. 22 ta muhandislik oliy ta'lim muassasasi (OTT) har yili yangi o‘quv adabiyotlari yaratishi kerak. Yangi kitoblar muntazam tayyorlanadi Prezidentning topshirig‘iga ko‘ra, 22 ta muhandislik oliy ta'lim muassasasi (OTT) har yili 25–30 ta yangi o‘quv adabiyoti yaratishi yoki xorijiy kitoblarni tarjima qilib, milliy ta’limga moslashtirishi belgilandi. Bu orqali talabalarga zamonaviy bilim berish maqsad qilingan. Tibbiyot sohasida ham yangiliklar Tibbiyot sohasida esa 11 ta oliy ta'lim muassasasida zamonaviy yo‘nalishlar bo‘yicha yangi adabiyotlar tayyorlanadi. Bu ham talabalarning amaliyotda bilimlarini qo‘llay olishiga yordam beradi. O'zbekistonda oliy ta'lim dasturlari qayta ko'rib chiqiladi Oliy ta'lim tizimida sifatni oshirish bo‘yicha dasturlar qayta ko'rib chiqiladi. Bu o'zgarishlar talabalarga zamonaviy bilim berish va ularni amaliyotda qo‘llay olish imkoniyatini yaratishga qaratilgan. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil 30-sentabr. --- ## O'zbekistonda oliy ta'lim dasturlari qayta ko'rib chiqiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/oliy-talim-dasturlari-qayta-korib-chiqiladi/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Qabul O'zbekistonda oliy ta'lim dasturlari bozor talablariga mos ravishda qayta ko'rib chiqiladi. Prezident Shavkat Mirziyoev universitetlar ta'lim sifatini oshirish uchun yangi islohotlar o'tkazilishini e'lon qildi. Rektorlar ta'lim sifatini oshirish uchun javobgar Prezident Mirziyoev rektorlar universitetlar ta'lim dasturlarini bozor talablariga mos ravishda yangilashlari kerakligini ta'kidladi. Ular oliy ta'lim sifatini, mazmunini va natijalarini yaxshilash uchun shaxsiy javobgarlikni o'z zimmalariga olishlari lozim. Universitetlar avtonomiyasi kengaytiriladi Universitetlar akademik, tashkiliy va moliyaviy mustaqillikka ega bo'ladi. Bu esa ta'lim sifatini oshirish, ilm-fanni rivojlantirish va ish beruvchilar bilan hamkorlikni kuchaytirishga xizmat qiladi. Shuningdek, davlat universitetlarining kuzatuv kengashlari tarkibiga xususiy sektor va xorijiy oliygoh vakillari kiritiladi. Yangi tizim qaysi oliygohlarda boshlanishi haqida ma'lumot yo'q. Prezident imzolagan qarorga ko'ra, 2027-yildan boshlab 75 oliygohda 'korxona — oliygoh — maqsadli kadr' tizimi boshlanadi. Talabalar suhbat orqali qabul qilinadi. Yaxshi natijalar ko'rsatgan talabalar davlat granti bilan o'qish imkoniyatiga ega bo'ladi. Manba: Prezident Administratsiyasi, 2026-yil 30-sentabr. --- ## Rektorlar mas'uliyati va kuzatuv kengashlari yangilanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/oliy-talimda-yangi-islohotlar/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Prezident rektorlar oliy ta'lim sifati uchun mas'uliyat olishini ta'kidladi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi sentabr oxirida ma'lum qildi. Davlat universitetlari kuzatuv kengashlari xususiy sektor va xorijiy oliygohlar vakillaridan iborat bo'ladi. Kuzatuv kengashlari yangilanadi Kuzatuv kengashlarining uchdan ikki qismi xususiy sektor va xorijiy oliygohlar vakillaridan iborat bo'ladi. Kengash a'zolari va jalb etilgan ekspertlarga haq to'lash yo'lga qo'yiladi. Mutaxassisliklar va o'quv dasturlari mehnat bozori talabiga moslab qayta ko'rib chiqiladi. Bu o'zgarishlar ta'lim tizimini zamonaviylashtirishga qaratilgan. Yangi darsliklar yaratiladi Xorijiy adabiyotlar mualliflari bilan hamkorlikda har yili kamida 50 ta darslik yaratiladi. Bu darsliklar ta'lim sifatini oshirishga xizmat qiladi. Yangi darsliklar zamonaviy bilim va ko'nikmalarni o'z ichiga oladi. Ilmiy ishlanmalar ko'paytiriladi Bitiruv ishlari va dissertatsiyalar iqtisodiyot tarmoqlaridagi amaliy muammolar yechimiga yo'naltiriladi. Professor-o'qituvchilar va iqtidorli talabalar ishtirokida kreativ klublar tuzilib, xususiy sektor ehtiyojiga mos ilmiy ishlanmalar ko'paytiriladi. Bu jarayonlar ilm-fan va amaliyot o'rtasidagi aloqani mustahkamlashga yordam beradi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil sentabr. --- ## Oliygohlar darsliklari zamon talabiga moslashtiriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/oliogohlar-darsliklari-yangilanadi/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Maktab Oliygohlar darsliklari zamon talablariga moslashtiriladi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 30-sentabr kuni ma'lum qildi. Rektorlar darsliklarni yangilashga chaqirildi Prezident rektorlar oldiga oliygohdagi darsliklarning zamon talablariga mosligini ko'rib chiqish vazifasini qo'ydi. Davlat rahbari hozircha bu savolga ijobiy javob yo'qligini ta'kidladi. O'zbekistonda 2027-yilgacha 1342 yangi darslik tayyorlanadi. Yangi o'quv adabiyotlari yaratiladi Yigirma ikkita muhandislik oliygohi birlashib, har yili 25-30 ta yangi o'quv adabiyotini yaratishi yoki ilg'or kitoblarni tarjima qilib, moslashtirishi mumkin. Bu jarayonda xorijlik hamkorlar bilan ishlash rejalashtirilgan. Tibbiyot oliygohlari ham yangiliklar kiritadi Transplantologiya, robot xirurgiyasi, kam invaziv jarrohlik va biomuhandislik yo'nalishlarida zamonaviy adabiyotlar tayyorlash kechiktirilmasligi kerak. O'n bitta tibbiyot oliygohi bu yo'nalishlar uchun zamonaviy adabiyotlar tayyorlashni boshlaydi. Tenses: 155 ming savolda 100 ming noto‘g‘ri javob berilgan. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil 30-sentabr. --- ## Yangi O‘zbekiston bunyodkorlari kasb tanlovi o'tkazildi URL: https://testmakon.uz/news/article/yangi-ozbekiston-bunyodkorlari-tanlovi/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Qabul Ilk bor o'tkazilgan Yangi O‘zbekiston bunyodkorlari kasb tanlovida 170 ming o‘quvchi ishtirok etdi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi shu kuni ma'lum qildi. G'oliblarni tayyorlagan ustozlarga mukofotlar berildi Tanlovda g‘oliblarni tayyorlagan 120 nafar ustaga 40 million so‘mgacha mukofot berildi. Bundan buyon mintaqaviy va xalqaro kasb tanlovi g‘olibini tayyorlagan ustaga 100 million so‘m, jahon miqyosidagi nufuzli musobaqa g‘olibini tayyorlagan ustozga 200 million so‘m mukofot beriladi. Kelajakda har yili o'tkaziladi Prezidentimiz tanlovni har yili o‘tkazish, eng munosib o‘quvchilar va ustalarni 2028-yili Tokiodagi kasblar bo‘yicha jahon chempionatiga tayyorlash vazifasini qo‘ydi. Bu orqali o‘quvchilar va ustozlar xalqaro miqyosda o‘z malakalarini sinab ko‘rish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Xususiy texnikumlar uchun imtiyozlar Xususiy texnikum ochadigan tadbirkorlar soliq imtiyozi va yer narxidan chegirma oladi. Kelasi o‘quv yilidan sanoat, servis va infratuzilma kabi muhim sohalarga kadr tayyorlaydigan xususiy texnikum o‘quvchilarining 50 foiziga davlat granti ajratiladi. Shuningdek, xalqaro dastur va franshiza olib kelish xarajatining 75 foizi qoplanadi. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil sentabr. --- ## O'qituvchilar 50 foiz ustama va 30 million so'm mukofot oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/oqituvchi-50-foiz-ustama-30-mln-mukofot/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Maktab Milliy sertifikati bor o'qituvchi oyligiga 50 foiz ustama oladi, har tumandagi lider o'qituvchiga esa har yili 30 million so'm mukofot beriladi. Bu O'qituvchilar kuni arafasida e'lon qilingan yangiliklarning eng kattasi. Prezident Shavkat Mirziyoyev 30-sentabr kuni «Yangi O'zbekiston» universitetida o'qituvchi va murabbiylar bilan uchrashdi. Prezident matbuot kotibi aytilganlarni o'sha kuni rasmiy kanalida bittalab yozdi. Quyida ular bitta ro'yxatga jamlangan. Pul bilan bog'liq yangiliklar KimgaNima beriladiMilliy sertifikati bor pedagogOylikka 50 foiz ustama208 ta tuman va shahardagi lider o'qituvchiHar yili 30 mln so'mXorijiy yoki milliy sertifikat olgan o'qituvchiImtihon puli to'liq qaytadiKamida 15 yil stajli pedagogning farzandiKontrakt uchun foizsiz kredit4-sinf olimpiadasi g'olibining ustozi10 / 50 / 100 mln so'mIngliz tilida dars o'tadigan sinf va maktabga tayyorlov guruhi pedagogiOylikka 100 foiz ustamaBoshqa maktabni yuqori toifaga olib chiqqan maktab jamoasi30 foiz ustama 4-sinf olimpiadasida ustoz mukofoti bosqichga qarab: tuman g'olibi uchun 10 million, viloyat uchun 50 million, respublika uchun 100 million so'm. G'olib bolaning o'zi kompyuter oladi. Toifa va malaka oshirish Oliy toifa to'g'ridan-to'g'ri — Xorazmiy, Farg'oniy, Beruniy, Ibn Sino, Mendeleyev olimpiadalari g'olibini tayyorlagan pedagogga. Xorijda stajirovka — yana 1 ming o'qituvchi Buyuk Britaniya, Fransiya, Singapur kabi davlatlarga boradi. Bir oylik kurs o'rniga vaucher — batafsil alohida maqolada. Sinfda 25 tadan ko'p bola bo'lsa Matematika, fizika, kimyo va biologiya ikki guruhga bo'linib o'qitiladi. Abdulla Avloniy nomidagi mukofot Ilg'or pedagoglar uchun Abdulla Avloniy nomidagi davlat mukofotini ta'sis etish taklif qilindi. Ilk sohiblari kelasi yil O'qituvchilar kuni arafasida e'lon qilinadi. Bular uchrashuvda e'lon qilingan yangiliklar. Qachondan va qanday tartibda ishlashi alohida hujjatda yoziladi — u chiqqach shu maqolani yangilaymiz. Hozir nima qilish kerak Milliy sertifikatingiz bo'lmasa, imtihon sanalarini milliy sertifikat sahifasida ko'rib qo'ying. Hozirgi toifa ustamangiz qanday hisoblanishini bu maqolada tekshiring. Bayram mukofoti bo'yicha savol bo'lsa, bu maqolaga qarang. Shu kuni boshqa yangiliklar ham aytildi: tarbiyachilar oliygohda 3 yil o'qiydi va xususiy maktab uchun soliq imtiyozi 6 million so'mga oshadi. Manba: Prezident matbuot kotibining rasmiy kanali — 7977, 7978, 7971 (30.09.2026). Tekshirildi: 30-sentabr 2026. --- ## Bog'cha tarbiyachilari pedagogika oliygohida endi 3 yil o'qiydi URL: https://testmakon.uz/news/article/tarbiyachi-oqish-muddati-3-yil/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Talaba hayoti Bog'cha tarbiyachilari pedagogika oliygohida endi 4 yil emas, 3 yil o'qiydi. Yangi muddat kelasi o'quv yilidan boshlanadi. Buni Prezident Shavkat Mirziyoyev 30-sentabr kuni «Yangi O'zbekiston» universitetida o'qituvchilar bilan uchrashuvda e'lon qildi. Prezident matbuot kotibi uni o'sha kuni rasmiy kanalida yozdi. Quyida bu kimlar uchun ekani va hozir nima qilish kerakligi tushuntiriladi. Nima o'zgaradi O'qish 3 yil bo'ladi — tarbiyachilar uchun pedagogika oliygohidagi muddat bir yilga qisqaradi. Yordamchi tarbiyachiga ham yo'l ochiladi — bog'chada kamida besh yil ishlagan tarbiyachi yordamchisi ham shu imkoniyatdan foydalanadi. Kelasi o'quv yilidan — ya'ni 2027/2028-o'quv yili qabulidan. Kelasi o'quv yilidan tarbiyachilar uchun pedagogika oliygohlaridagi o'qish muddati to'rt yildan uch yilga qisqaradi.Prezident matbuot kotibining rasmiy kanali, 30-sentabr 2026 Hozir ham ishlab turib o'qish mumkin Bu yangilik bo'sh joyda paydo bo'lmadi. 2026/2027-o'quv yilidan bog'cha tarbiyachisi ishdan ajralmasdan bakalavr bo'la oladi: haftada besh kun bog'chada ishlaydi, bir kun oliygohda o'qiydi. Prezident aytishicha, bu yil shu yo'l bilan 7 ming tarbiyachi oliygohga kirgan. Hozirgi tartibda o'rta maxsus ma'lumot, bog'chada kamida uch yil staj va kirish testi kerak. O'qish pulli — kontrakt bilan, faqat o'z hududingizdagi oliygohda. Batafsil shartlarni bu maqolada yozganmiz. Uch yillik muddat faqat ishlab o'qiydigan tarbiyachilargami yoki maktabgacha ta'lim yo'nalishidagi hamma talabagami — e'londa aniq aytilmagan. Qabul tartibi chiqqach shu maqolani yangilaymiz. Shu kuni onalar uchun ham yangilik aytildi 2027-yil 1-yanvardan 2–3 yoshli bolasini oilaviy bog'chaga bergan ishlaydigan onalarning badali davlat byudjetidan qoplanadi. Hozir nima qilish kerak Yordamchi tarbiyachi bo'lsangiz, bog'chadagi ish stajingiz necha yil ekanini mehnat daftarchangizdan aniqlab qo'ying. O'rta maxsus diplomingiz qo'lingizda bo'lsin — hozirgi tartibda u talab qilinadi. Kirish testiga oldindan tayyorlaning: mashq testlarida o'z darajangizni tekshiring. Shu uchrashuvdagi boshqa yangiliklar: o'qituvchilarning bir oylik majburiy kursi o'rniga vaucher va xususiy maktab uchun soliq imtiyozi. Manba: Prezident matbuot kotibining rasmiy kanali, t.me/Press_Secretary_Uz/7983 (30.09.2026); hozirgi dual tartib — Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-iyundagi 321-son qarori. Tekshirildi: 30-sentabr 2026. --- ## Xususiy maktab to'lovi uchun soliq imtiyozi 6 million so'mga oshadi URL: https://testmakon.uz/news/article/xususiy-maktab-soliq-imtiyozi-6-mln/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Maktab Farzandi xususiy maktabda o'qiydigan ota-onalar uchun soliqsiz summa oyiga 3 million so'mdan 6 million so'mga oshiriladi. Ya'ni maktab to'lovining ikki baravar katta qismidan 12 foiz daromad solig'i olinmaydi. Buni Prezident Shavkat Mirziyoyev 30-sentabr kuni «Yangi O'zbekiston» universitetida o'qituvchilar bilan uchrashuvda e'lon qildi. Quyida bu oilaga oyiga qancha pul qaytarishi va hozir nima qilish kerakligi tushuntiriladi. Hozir qanday ishlaydi Nodavlat bog'cha va maktab to'lovi uchun imtiyoz Soliq kodeksida allaqachon bor. Har bir farzand uchun oyiga 3 million so'mgacha bo'lgan to'lovdan daromad solig'i olinmaydi. Bu qoida 2026-yil 17-apreldagi qonun bilan kiritilgan. Daromad solig'i 12 foiz. Demak hozir bir farzand uchun oyiga eng ko'pi bilan 360 ming so'm tejaysiz. Nima o'zgaradi Chegara 6 million so'm bo'ladi — oyiga 720 ming so'mgacha tejaysiz. Pul har oy o'zi qaytadi — soliq idoralari qaytarishni har oy oxirida avtomatik qiladi. Hisob har bir farzand uchun alohida — ikki bola bo'lsa, imtiyoz ikkalasiga ham. Prezident matbuot kotibining xabarida bu oilalarga yiliga 6–7 million so'm tejash imkonini berishi aytilgan. Bitta misolda Aytaylik, maktab to'lovi oyiga 5 million so'm. Hozir faqat 3 millionidan soliq olinmaydi, ya'ni oyiga 360 ming so'm tejaysiz. Chegara 6 millionga oshgach butun 5 million imtiyozga kiradi va oyiga 600 ming so'm, yiliga 7,2 million so'm tejaysiz. Oylik to'lovHozir qaytadi (3 mln chegara)Keyin qaytadi (6 mln chegara)2 mln so'm240 000240 0004 mln so'm360 000480 0005 mln so'm360 000600 0007 mln so'm360 000720 000 Yangi chegara qachondan ishlashi hali e'lon qilinmagan. Buning uchun Soliq kodeksiga o'zgartirish kiritilishi kerak. Shu kungacha 3 million so'mlik chegara amal qiladi. Xususiy maktab ochuvchilarga ham imtiyoz bor O'quvchi soni ko'p bo'lgan 52 ta tumanda xususiy maktab ochganlarga 7 yilga yillik 10 foizli kredit beriladi. Ochish va jihozlash xarajatining 15 foizigacha, ko'pi bilan 1,5 milliard so'm subsidiya qilinadi. Barcha tumanlardagi bo'sh davlat binolari xususiy maktab uchun 10 yilga bepul ijaraga beriladi. Hozir nima qilish kerak Maktab bilan to'lov shartnomangizni saqlab qo'ying. Hozirgi 3 million so'mlik imtiyozdan foydalanmayotgan bo'lsangiz, ish joyingiz buxgalteriyasidan so'rang. Kontrakt to'lovi uchun 12 foiz qanday qaytishini bu maqolada batafsil yozganmiz. Bugungi uchrashuvdagi boshqa yangiliklar: super-kontrakt bilan 1-yo'nalishga o'tish. Farzandingiz qaysi oliygohga kira olishini «Menga moslari» sahifasida tekshirib ko'ring. Manba: Prezident matbuot kotibining rasmiy kanali, t.me/Press_Secretary_Uz/7980 (30.09.2026); amaldagi chegara — Soliq kodeksi 378-moddasi 16-bandi (17.04.2026 dagi qonun tahririda). Tekshirildi: 30-sentabr 2026. --- ## O'qituvchilar endi bir oylik majburiy kursga bormaydi: o'rniga vaucher URL: https://testmakon.uz/news/article/oqituvchi-malaka-oshirish-vaucher/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Maktab O'qituvchilar malaka oshirish uchun endi poytaxt yoki viloyat markaziga borib, bir oy kursda o'tirmaydi. Bu majburiy talab bekor qilinadi, o'rniga kasbiy rivojlanish vaucheri beriladi. Buni Prezident Shavkat Mirziyoyev 30-sentabr kuni o'qituvchi va murabbiylar bilan uchrashuvda e'lon qildi. Pastda vaucher qanday ishlashi yozilgan. Vaucher qanday ishlaydi Soatlar toifa sinoviga bog'liq — natijangizga qarab 18 soatdan 72 soatgacha o'qiysiz. Kursni o'zingiz tanlaysiz — qaysi kurs kerakligini o'qituvchining o'zi hal qiladi. Joyni ham o'zingiz tanlaysiz — endi faqat bitta markazga borish shart emas. Zamon o'zgaryapti. Kecha samara bergan dars usuli bugun yetarli bo'lmasligi mumkin. Shu sabab muallimning muntazam o'qishi va o'z ustida ishlashi zarur.Prezident Shavkat Mirziyoyev, 30-sentabr 2026 Bu o'qituvchiga nima beradi Bir oylik kurs uchun o'qituvchi darslarini boshqaga topshirib, uyidan uzoqda yashardi. Qisqa kurs sinfdan uzoq ajratmaydi. Yaxshi natija olgan o'qituvchi kamroq soat o'qiydi, qiynalgani esa ko'proq yordam oladi. Vaucher qachondan berilishi va qaysi kurslar ro'yxatga kirishi hali e'lon qilinmagan. Rasmiy tartib chiqqach shu maqolani yangilaymiz. Shu uchrashuvda o'qituvchilar uchun boshqa yangiliklar ham aytildi: milliy sertifikatga 50 foiz ustama va lider o'qituvchiga 30 million so'm mukofot. Xususiy maktab to'lovi uchun soliq imtiyozi haqida alohida yozdik. Boshqa yangilik: super-kontrakt bilan 1-yo'nalishga o'tish. O'quvchilaringiz bilimini mashq testlarida tekshirib ko'ring. Shu mavzuda yana: O'qituvchilar 50 foiz ustama va 30 million so'm mukofot oladi Manba: Prezident matbuot kotibining rasmiy kanali, t.me/Press_Secretary_Uz/7979 (30.09.2026). Tekshirildi: 30-sentabr 2026. --- ## Ilg‘or pedagoglar uchun Avloniy mukofoti e'lon qilindi URL: https://testmakon.uz/news/article/pedagoglar-uchun-avloniy-mukofoti/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Maktab Prezident Shavkat Mirziyoyev ilg‘or pedagoglar uchun Abdulla Avloniy nomidagi davlat mukofotini ta'sis etishni taklif qildi. Bu haqda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi sentabr oyida ma'lum qildi. Ilg‘or pedagoglar rag‘batlantiriladi Prezidentning ta'kidlashicha, ta'lim tizimining barcha bo‘g‘inlaridagi ilg‘or pedagoglarni rag‘batlantirish maqsadida alohida davlat mukofoti ta'sis etiladi. Bu mukofot o‘zbek milliy pedagogikasining tamal toshini qo‘ygan jadid bobomiz Abdulla Avloniy nomi bilan ataladi. Ilk mukofot kelasi yil beriladi Mukofotning ilk sohiblari kelasi yilgi bayram arafasida e'lon qilinishi va taqdirlanishi rejalashtirilgan. Bu mukofot pedagoglarning yutuqlarini e'tirof etadi va ularning mehnatini qadrlashga qaratilgan. Ta'lim islohotlari natijalari Prezident Mirziyoyevning ta'kidlashicha, bu mukofot ta'lim sifatini oshirishga hissa qo‘shayotgan pedagoglarni munosib taqdirlash uchun muhim qadam bo‘ladi. Mukofotning ta'sis etilishi pedagoglarning yutuqlarini e'tirof etish va ularning mehnatini qadrlashga qaratilgan. Xalqaro va milliy sertifikatga ega o‘qituvchilar soni besh yilda 29 mingdan 143 mingga oshdi, maktablarda o‘qituvchi yetishmasligi uch barobar kamaydi. Xalqaro o'quvchilarni baholash dasturi (PISA) tahlilida bu ko‘rsatkich O‘zbekistonda 8 foiz, o‘rganilgan 91 davlatda o‘rtacha 40 foiz ekani keltirilgan. Ta’lim islohotlarining natijalari xalqaro baholash va o‘quvchilar yutuqlarida ham ko‘rinayotgani aytildi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil sentabr. --- ## O'qituvchilarga 50% ustama va 30 mln so'm mukofot URL: https://testmakon.uz/news/article/oqituvchilarga-50-ustama-va-mukofot/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Maktab Prezident pedagoglar bilan muloqotida o'qituvchilarga yangi imtiyozlar e'lon qildi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 30-sentabr kuni ma'lum qildi. Milliy sertifikatga ega o'qituvchilarga 50% ustama, lider o'qituvchilarga 30 mln so'm mukofot va chet elda stajirovka imkoniyati beriladi. Milliy sertifikatga ega o'qituvchilarga 50% ustama Milliy sertifikatga ega bo'lgan o'qituvchilarning oylik maoshiga 50% ustama to'lanadi. Bu haqda texnikum direktoriga 50 foiz ustama maqolasida ham aytilgan edi. Bu imtiyoz o'qituvchilarning malakasini oshirishga xizmat qiladi. Lider o'qituvchilarga 30 mln so'm mukofot Har yili 208 ta tuman va shahardagi lider o'qituvchiga 30 mln so'mdan mukofot beriladi. Bu mukofot O'qituvchilar kuni mukofoti bo'yicha beriladigan mukofotlardan biridir. Mukofotlar o'qituvchilarning mehnatini qadrlash maqsadida boshlangan. Chet elda stajirovka imkoniyati Yana 1 ming o'qituvchi Buyuk Britaniya, Fransiya, Singapur kabi davlatlarga stajirovkaga yuboriladi. Bu imkoniyat o'qituvchilarning xalqaro tajribaga ega bo'lishiga yordam beradi. Musiqa madaniyati o'qituvchilari ham bu kabi imkoniyatlardan foydalanishi mumkin. Farzandlar uchun foizsiz kredit Kamida 15 yil stajga ega pedagoglarning farzandlariga oliygoh kontrakti uchun foizsiz kredit ajratiladi. Bu imtiyoz o'qituvchilarning oilaviy yukini yengillashtirishga qaratilgan. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil 30-sentabr. --- ## 1-yo'nalishga super-kontrakt bilan o'tishga ruxsat berildi URL: https://testmakon.uz/news/article/super-kontrakt-birinchi-yonalish-2026/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Qabul 2026/2027-o'quv yilida 2–5-yo'nalishlardan biriga grant yoki kontrakt bilan kirgan abituriyent endi 1-yo'nalishida, ya'ni birinchi tanlagan yo'nalishida o'qiy oladi. Buning uchun u oddiy kontrakt emas, super-kontrakt to'laydi. Buni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 30-sentabr kuni rasmiy Telegram kanalida e'lon qildi. Quyida bu kimlar uchun ekani, narx qanday belgilanishi va hozir nima qilish kerakligi tushuntiriladi. Kimga ruxsat berildi E'londagi shartlar uchta. Uchalasi birga bajarilishi kerak. 2–5-yo'nalishdan biriga tavsiya etilgansiz — grant yoki kontrakt, farqi yo'q. O'zingiz xohlaysiz — hech kim majburan ko'chirmaydi, ariza sizdan chiqadi. Maqsadli qabul bilan kirmagansiz — maqsadli o'rinlarga tavsiya etilganlarga bu yo'l ochilmagan. Tartib barcha davlat oliygohlarida ishlaydi, moliyaviy mustaqil oliygohlarda ham. Nodavlat oliygohlar haqida e'londa hech narsa aytilmagan. Narxini rektor belgilaydi Bu yerda to'lov oddiy kontrakt emas, «tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt». Odamlar uni super-kontrakt deb ataydi. Uning miqdorini har bir oliygohning rektori o'zi belgilaydi, shuning uchun bir xil yo'nalish ikki oliygohda turli narxda bo'ladi. Oshirilgan narx qanday hisoblanishi va nima uchun faqat birinchi kursda olinishi alohida maqolada batafsil yozilgan: super-kontrakt miqdorlari 2026. «Super-kontrakt» rasmiy hujjatda qanday nomlanishi esa bu maqolada. Bu yo'lni tanlasangiz, 1-yo'nalishda pul to'lab o'qiysiz. Grant bilan kirgan bo'lsangiz, 2–5-yo'nalishdagi bepul o'rindan voz kechasiz. Qaror qilishdan oldin to'rt yillik to'lovni hisoblab ko'ring. Bitta misolda Aytaylik, Dilnoza 1-yo'nalishga yurisprudensiyani, 3-yo'nalishga boshlang'ich ta'limni yozgan. Ballari yurisprudensiyaga yetmagan, boshlang'ich ta'limga esa grant bilan tushgan. Endi uning oldida ikki yo'l bor. Birinchisi — boshlang'ich ta'limda grant bilan, bepul o'qish. Ikkinchisi — yurisprudensiyaga o'tish va rektor belgilagan super-kontraktni to'lash. Ikkinchi yo'lda u grant o'rnini bo'shatadi. Hozir nima qilish kerak my.uzbmb.uz kabinetingizda 1-yo'nalishingiz qaysi oliygohda ekanini qarab qo'ying. O'sha oliygoh qabul komissiyasiga qo'ng'iroq qilib, super-kontrakt narxini va ariza qayerga berilishini so'rang. Ariza berish muddati e'londa aytilmagan. Shuning uchun oliygohdan aniq kunni so'rab oling. Super-kontrakt bilan kirganlar darsga to'lovni kutmasdan borishi mumkin. Bu haqda alohida yozganmiz: super-kontrakt bilan kirganlar darsga qachon boradi. Ballingiz boshqa qaysi yo'nalishlarga yetishini «Menga moslari» sahifasida tekshirib ko'ring. Shu mavzuda yana: Xususiy maktab to'lovi uchun soliq imtiyozi 6 million so'mga oshadi · O'qituvchilar endi bir oylik majburiy kursga bormaydi: o'rniga vaucher Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining rasmiy e'loni, t.me/eduuz/52440 (30.09.2026). Tekshirildi: 30-sentabr 2026. --- ## Paxta uchun subsidiya 2026-yilda 500 ming so'mdan URL: https://testmakon.uz/news/article/agrar-subsidiya-tartibi/ Sana: 2026-09-30 · Yangilangan: 2026-09-30 Kategoriya: Qabul 2026-yilda paxta xomashyosining har tonnasiga 500 ming so'mdan subsidiya beriladi. Bu prezidentning 28-sentabrdagi qarorida belgilangan. Paxta va ozuqa ekinlariga subsidiya ajratiladi Qarorga ko'ra, 2026-yilda paxta-to'qimachilik klasterlari va ular ta'sischi bo'lgan korxonalarga o'ziga biriktirilgan maydonlarda paxta yetishtirilgan har gektar uchun 1,5 million so'mdan subsidiya ajratiladi. 2027–2029-yillarda esa chorvachilik xo'jaliklariga ozuqa ekinlari yetishtirgani uchun har gektarga yiliga 500 ming so'mdan subsidiya beriladi. Tadbirkorlar go'sht importida subsidiya oladi 2026-yil 1-oktabrdan tadbirkorlarga sovitilgan mol va qo'y go'shtini import qilishda har kilogramm uchun 2,5 ming so'mdan subsidiya to'lanadi. Bu imkoniyat 2027-yil 1-iyungacha davom etadi. Bu choralar tadbirkorlar uchun qo'shimcha moliyaviy qo'llab-quvvatlash imkoniyatini yaratadi. Natijaviy subsidiya tizimi boshlanadi 2027-yil 1-yanvardan 2028-yil 1-yanvarga qadar huquqiy tajriba sifatida "Natijaviy subsidiya" tizimi boshlanadi. Bu tizim qishloq xo'jaligi mahsulotlari yetishtiruvchilarining suvni tejaydigan sug'orish texnologiyalarini qo'llash xarajatlarining bir qismini qoplashga mo'ljallangan. Subsidiya miqdori hosildorlik, mahsulot sifati va boshqa natija ko'rsatkichlariga qarab belgilanadi. Sug'urta mukofotlariga chegirma beriladi Qarorda agrar sohadagi sug'urta bo'yicha ham choralar yozilgan. Uch yil davomida sug'urta hodisasi kuzatilmagan qishloq xo'jaligi korxonalariga to'rtinchi yildan boshlab sug'urta mukofotiga 10 foizdan 20 foizgacha chegirma beriladi. Sug'urta mukofotlarining 3–5 foizi esa ogohlantiruvchi tadbirlar zaxirasiga yo'naltiriladi. Manba: Prezidentning 2026-yil 28-sentabrdagi qarori. --- ## Talabalar paxtachilikda amaliyot o'tash imkoniyatiga ega URL: https://testmakon.uz/news/article/paxtachilikda-ustoz-shogird-tizimi/ Sana: 2026-09-29 · Yangilangan: 2026-09-29 Kategoriya: Talaba hayoti Paxtachilikda ustoz-shogird tizimi boshlanadi. Bu haqda hukumatning 24-sentabrdagi qarorida aytilgan. Talabalar tanlovda qatnashib, amaliyot o'tash imkoniyatiga ega bo'ladi. Talabalar amaliyot uchun tanlanadi Yangi agronom tayyorlash tizimi bo'yicha Toshkent davlat agrar universiteti va boshqa oliy ta'lim tashkilotlarining 2- va 3-bosqich talabalari o'quv amaliyotiga jalb etiladi. Ishtirokchilar tanlov orqali saralanadi va tanlov har yili kamida bir marta o'tkaziladi. Ilg'or tajribani o'rganish imkoniyati Amaliyotni a'lo baholar bilan tamomlagan talabalar orasidan maxsus komissiya saralab olgan nomzodlar ilg'or tajribani o'rganish uchun xorijiy davlatlarga yuboriladi. Bu haqda 11 xorijiy tildan Multi-level sertifikat maqolasida ham ma'lumot berilgan. Ustoz va shogird xo'jaliklar hamkorligi Qoraqalpog'iston Respublikasi Vazirlar Kengashi va viloyatlar hokimliklari paxtadan gektariga 50–60 sentnerdan yuqori hosil olgan agroklasterlar va fermer xo'jaliklarini ustoz sifatida tanlovda qatnashishga taklif etadi. Tanlab olingan har bir agroklaster yoki fermer xo'jaligiga paxta hosildorligi gektariga 30 sentnerdan past bo'lgan 20 tagacha fermer xo'jaligi shogird sifatida biriktiriladi. Mukofot tizimi Har hosil yili yakunida shogird xo'jalik paxtadan gektariga 50 sentnerdan yuqori hosil olsa, unga biriktirilgan ustoz agroklaster yoki fermer xo'jaligi mukofotlanadi. Mukofot miqdori bu natijaga erishgan har bir shogird xo'jalik uchun 5 million so'mni tashkil qiladi. Manba: Hukumat qarori, 2026-yil 24-sentabr. --- ## Talabalarni amaliyotga olgan korxonalarga imtiyozlar beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/talabalarni-amaliyotga-olgan-korxonalarga-imtiyoz/ Sana: 2026-09-29 · Yangilangan: 2026-09-29 Kategoriya: Talaba hayoti Prezident dushanba kungi yig'ilishda korxonalarga boshqa imtiyozlar berilishini ma'lum qildi. Korxonalarga 50% maosh subsidiyasi beriladi Talabalarni amaliyotga qabul qilgan korxonalarga ularning maoshining 50 foizi subsidiyalanadi. Shuningdek, ularga bojxona to'lovlari va amortizatsiya bo'yicha imtiyozlar, davlat xaridlarida esa preferensiyalar beriladi. O'quv dasturlari korxona ehtiyojiga moslashtiriladi O'quv dasturlari korxonalarning ehtiyojlariga moslashtiriladi. Talabalar ish joyida malakali murabbiylar nazoratida bo'ladi. Amaliyot o'qish bilan bir vaqtda yoki soha xususiyatlariga qarab alohida davrda o'tkazilishi mumkin. Dual ta'limda rag'batlantirish choralari Dual ta'limni samarali yo'lga qo'ygan korxonalar va oliygohlar uchun tanlov o'tkazish taklif etildi. Bu dual ta'limda 185 ming talaba qamrab olinishi bilan bog'liq. Tanlovda talabalar qamrovi, maosh darajasi, o'qishdagi muvaffaqiyat va bitiruvchilarning bandligi baholanadi. Shuningdek, kunduzgi talabalarning ishga kirishi va dual ta'limda stipendiya haqida ham ma'lumotlar berilgan. Manba: Prezident ma'lumoti, 2026-yil sentabr. --- ## O'zbekistonda dualiy ta'lim: 185 ming talaba qamrab olinadi URL: https://testmakon.uz/news/article/ozbekistonda-dualiy-talim-joriy-etiladi/ Sana: 2026-09-28 · Yangilangan: 2026-09-28 Kategoriya: Talaba hayoti O'zbekistonda dualiy ta'lim modeli qo'llanilmoqda, bu 80% talaba, ya'ni 185 ming yoshlarni qamrab oladi. Bu haqda 2026-yil sentabr oyida prezident Shavkat Mirziyoyevga taqdimotda ma'lum qilindi. Bu ta'lim modeli oliy ta'lim muassasalarida nazariy bilimlarni korxonalardagi amaliyot bilan birlashtiradi. 75 oliygoh va 3,5 ming korxona ishtirok etadi Yangi tizimning birinchi bosqichida 75 oliygoh va 3,5 ming korxona ishtirok etishi rejalashtirilgan. 2027/2028-o'quv yilida dualiy ta'lim 12,5 ming talaba uchun yo'lga qo'yiladi. Bu tizim talabalarning nazariy bilimlarini amaliyot bilan mustahkamlashga yordam beradi. Injeneriya va qishloq xo'jaligi yo'nalishlari ustuvor Dualiy ta'lim dastlab injeneriya, ishlab chiqarish, qurilish va qishloq xo'jaligi yo'nalishlarida rivojlantiriladi. O'quv dasturlari korxonalarning ehtiyojlariga moslashtiriladi. Bu yo'nalishlar bo'yicha talabalar ish joylarida malakali ustozlar bilan ishlashadi. Korxonalarga qo'shimcha imtiyozlar beriladi Talabalarni amaliyotga qabul qiluvchi korxonalarga qo'shimcha imtiyozlar taklif qilinmoqda. Jumladan, talabalarga to'langan ish haqining 50 foizi subsidiya sifatida qoplanadi, bojxona to'lovlari va amortizatsiya bo'yicha imtiyozlar beriladi. Bu choralar korxonalarni talabalar bilan ishlashga rag'batlantiradi. Manba: Prezident Shavkat Mirziyoyevga taqdimot, 2026-yil sentabr. --- ## O'zbekistonda 2027-yilgacha 1342 yangi darslik tayyorlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/ozbekistonda-2027-yilgacha-1342-yangi-darslik/ Sana: 2026-09-28 · Yangilangan: 2026-09-28 Kategoriya: Maktab O'zbekistonda maktab darsliklari yangilanadi, 2027-yilgacha 1342 ta yangi darslik tayyorlanadi. Prezident Shavkat Mirziyoyev 28-sentabr kuni yangi avlod darsliklarini maktab ta'limi mazmunini yangilash bo'yicha taqdimot bilan tanishdi. Yangi darsliklar tanqidiy fikrlashni rivojlantiradi Yangi darsliklar o'quvchilarni tanqidiy fikrlash, kommunikatsiya, hamkorlik va ijodiy ko'nikmalarga o'rgatishga mo'ljallangan. Ular faqat javoblarni yodlash emas, balki savollar berish, ma'lumotlarni tahlil qilish, pozitsiyani asoslash va birgalikda yechim topishga o'rgatadi. Yangi darsliklar xorijiy tajribaga asoslangan Yangi darsliklar xorijiy tajribaga asoslanib ishlab chiqilgan. Boshlang'ich sinflar uchun darsliklar Fin ta'lim alyansi sertifikatidan o'tgan, 5–7-sinflar uchun matematika, fizika, kimyo va biologiya darsliklari Singapur darsliklariga asoslangan. O'qituvchilarni tayyorlash ham yangilanadi O'qituvchilarni tayyorlash dasturlari yangi darsliklarga moslashtirilgan. 110 ming boshlang'ich sinf o'qituvchisi yangi darsliklar bo'yicha o'qitildi. Singapurlik hamkorlar bilan birgalikda 121 nafar master-trener va 739 nafar o'qituvchi-nastavnik tayyorlandi, ular 90 ming pedagogni o'qitdi. Manba: Prezident matbuot xizmati, 2026-yil 28-sentabr. --- ## Xivada Lyaonin universiteti filiali ochilishi rejalashtirilmoqda URL: https://testmakon.uz/news/article/xivada-lyaonin-universiteti-filiali/ Sana: 2026-09-28 · Yangilangan: 2026-09-28 Kategoriya: Maktab Xivada Xitoyning Lyaonin pedagogika universiteti filiali ochilishi rejalashtirilmoqda. Prezident Shavkat Mirziyoyev 28-sentabr kuni oliygohlar va korxonalar hamkorligida dual taʼlimni tashkil qilish, shuningdek, Lyaonin pedagogika universitetining Oʻzbekistondagi filiali faoliyatini yoʻlga qoʻyish bo'yicha taqdimotlar bilan tanishdi. Filialda xalqaro yo'nalishlar ochiladi Xiva shahrida joylashgan filialda xalqaro xitoy tili taʼlimi, xalqaro biznes, turizm boshqaruvi va sunʼiy intellekt yoʻnalishlari ochiladi. Taʼlim oʻzbek, xitoy va ingliz tillarida olib boriladi, bitiruvchilarga Oʻzbekiston va Xitoyda tan olinadigan diplom beriladi. Jarayon 2026/2027 oʻquv yilida boshlanishi koʻzda tutilmoqda. Dual ta'lim tizimi kengaytiriladi Oʻzbekistonda dual taʼlim tizimi kengaymoqda. Andijon viloyatida 11 ming talaba 2 ming korxonada dual taʼlim bo'yicha amaliyot oʻtamoqda. Germaniya tajribasini mamlakatimiz sharoitiga moslashtirish va korxonalarning kadrlar tayyorlashdagi ishtirokini kuchaytirish masalalari koʻrib chiqildi. 2027/2028 oʻquv yilida bu shakldagi taʼlimga 75 ta oliygoh va 3,5 ming korxonani jalb qilish rejalashtirilgan. Korxonalar rag'batlantiriladi Talabalarni amaliyotga qabul qilgan korxonalarni ragʻbatlantirish choralari ham taqdim qilindi. Xususan, talabaga toʻlangan ish haqining 50 foizini subsidiya sifatida qoplash, bojxona toʻlovlari va amortizatsiya boʻyicha imtiyozlar berish taklif qilinmoqda. Shuningdek, dual taʼlimni samarali yo'lga qo'ygan korxonalar va oliygohlarni ragʻbatlantirish uchun tanlov oʻtkazish taklifi ham koʻrib chiqildi. Manba: Prezident Administratsiyasi, 2026-yil 28-sentabr. --- ## Gazlashmagan hududlar uchun imtiyozli tariflar boshlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/gazlashmagan-hududlar-imtiyozli-tariflar/ Sana: 2026-09-28 · Yangilangan: 2026-09-28 Kategoriya: Qabul Prezident farmoni bilan gazlashmagan hududlar uchun elektr energiyasiga imtiyozli tariflar belgilanishi rejalashtirilmoqda. Bu haqda "Yoqilgʻi-energetika tarmogʻini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari" toʻgʻrisidagi farmonda ma'lum qilingan. 2027-yil fevralgacha imtiyozli tariflar ishlab chiqiladi Farmonga ko'ra, 2027-yil fevralgacha elektrlashtiriladigan iste'molchilar uchun imtiyozli tariflar belgilanishi kerak. Shuningdek, tabiiy gaz yetib bormaydigan hududlarni elektrlashtirish uchun xalqaro moliya institutlari bilan muzokaralar o'tkaziladi. Bu muzokaralar orqali tajribali konsultantlar jalb qilinishi va elektrlashtirish konsepsiyasini ishlab chiqish rejalashtirilgan. Energiya samaradorligi yuqori texnikalar qo'llab-quvvatlanadi Elektrlashtirish natijasida almashtiriladigan energiya samaradorligi yuqori bo'lgan maishiy texnikalarni sotib olishda qo'llab-quvvatlash mexanizmlari boshlanadi. Bu yo'nalishdagi ishlar uchun Energetika vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi hamda Energiya samaradorligi milliy agentligi mas'ul etib belgilangan. Loyihani 2027-yil aprelgacha hukumatga kiritish ko'zda tutilgan. Manba: 2026-yil sentabrda chiqqan farmon. --- ## Bolalar ombudsmani Namananda zo'ravonlikni qayta ko'rishni so'radi URL: https://testmakon.uz/news/article/namananda-bolaga-zoravonlik-tekshiruv/ Sana: 2026-09-26 · Yangilangan: 2026-09-26 Kategoriya: Qabul Bolalar ombudsmani Namananda bolaga nisbatan zo'ravonlik holatini tekshirishni talab qildi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 15 kun ichida hisobot taqdim etishi kerak. Bu haqda ombudsman Surayyo Rahmonova 22-sentabr kuni ma'lum qildi. Jinoyat ishi 12-sentabrda ochilgan Uchkurg'on tumanidagi bolalar bog'chasida besh yoshli bolaga nisbatan zo'ravonlik sodir etilgani haqida jinoyat ishi 12-sentabr kuni ochilgan. Shu kuni gumonlanuvchi hibsga olingan va sud qamoqqa olish chorasi qo'llagan. Hozirda dastlabki tergov ishlari davom etmoqda. Vazirlikdan hisobot talab qilindi Ombudsman vazirlikdan aniqlangan kamchiliklar bo'yicha chora ko'rishni talab qildi. Shuningdek, bolalar bog'chalari xodimlari ustidan nazoratni kuchaytirish va xavfsizlik mexanizmlarini qayta ko'rib chiqish kerakligini ta'kidladi. Vazirlik 15 kun ichida ombudsman oldida hisobot berishi kerak. Rasmiy tasdiqlanmagan ma'lumotlar Ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan ma'lumotlarga ko'ra, voqea sodir bo'lgan paytda bola qarovsiz qolgan va voqeadan keyin oilaga bosim o'tkazilgan. Biroq, bu ma'lumotlar rasmiy tasdiqlanmagan. Ombudsman xabarida dastlabki tekshiruvda aniqlangan kamchiliklar va javobgarlikka tortilishi mumkin bo'lgan xodimlar haqida ma'lumot berilmagan. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil 22-sentabr. Chet elga ketayotgan bolani maktabdan chiqarish tartibi o'zgardi --- ## Musiqa madaniyati o'qituvchilari sertifikat imtihonlarini topshirdi URL: https://testmakon.uz/news/article/musiqa-madaniyati-imtihon-natijalari/ Sana: 2026-09-26 · Yangilangan: 2026-09-26 Kategoriya: Milliy sertifikat Musiqa madaniyati fanidan sertifikat imtihonlari 25-sentabr kuni o'tkazildi. Bilim va malakalarni baholash agentligi ma'lum qildi. Natijalar yigirma bir ish kuni ichida e'lon qilinadi. Imtihonlar hududlarda o'tkazildi Imtihonlar Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida o'tkazildi. Talabgorlar test sinovlarini “Onlayn test” axborot tizimi orqali topshirdilar va test yakunida o‘z natijalarini bilish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Ko'proq o'qituvchi ishtirok etdi Jarayonda musiqa madaniyati o‘qituvchilari qatnashdi. Ulardan 2 nafari belgilangan tartib-qoidalarga amal qilmagani uchun jarayondan chetlatildi. Attestatsiyada 80 ball olmagan pedagog toifasini yo'qotadi maqolasida bu haqida ko'proq ma'lumot bor. Natijalar Rash modeli bo'yicha hisoblanadi Imtihon natijalari yigirma bir ish kuni ichida xalqaro metodika — Rash modeli bo'yicha hisoblanib, e’lon qilinadi. Milliy sertifikat sentabr–dekabr: imtihon sanalari va to'lov muddati maqolasida boshqa fanlar uchun ham sanalar berilgan. Texnikumda sertifikat bo'lsa davlat imtihoni yo'q: yangi tartib maqolasida esa sertifikatning boshqa imtiyozlari haqida o'qing. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil sentabr. --- ## O‘zbekistonda energetika loyihalari uchun sarmoyadorlar tanlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/energetika-loyihalari-sarmoyadorlar-tanlov/ Sana: 2026-09-25 · Yangilangan: 2026-09-25 Kategoriya: Qabul O‘zbekistonda energetika loyihalariga sarmoyadorlar tanlov orqali jalb qilinadi. Prezidentning 22-sentyabrdagi farmoniga ko‘ra, bu jarayon ochiq va raqobatli bo‘ladi. Yangi tizim 2030-yilgacha qo‘shimcha loyihalarni nazarda tutadi Yangi tizimda energetika loyihalari iqtisodiyot, aholi va hududlarning istiqboldagi ehtiyojidan kelib chiqib shakllantiriladi. Investorlar ochiq va raqobatli tanlov orqali aniqlanadi. 2030-yilgacha qo‘shimcha yangi loyihalarni shakllantirish rejalashtirilgan. Investitsiya loyihalari uch yillik reja bo'yicha qilinadi. Farmonga ko‘ra, investitsiya loyihalarining uch yillik rejasini shakllantirish va tasdiqlash tizimi boshlanadi. Har bir loyiha uchun texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlar, bajarish tamoyillari, moliyalashtirish manbalari va infratuzilma ma’lumotlari tayyorlanadi. Investorlarni tanlash jarayoni qonunchilikka ko'ra qilinadi. Loyihalarning tanlov hujjatlari mahalliy va xalqaro loyiha institutlari jalb qilingan holda tayyorlanadi va ochiq e’lon qilinadi. Investorlarni tanlash qonunchilikda ko'rsatilganidek qilinadi. To‘g‘ridan to‘g‘ri muzokaralar va individual imtiyozlar berish taqiqlanadi. Manba: Prezident farmoni, 2026-yil 22-sentyabr. --- ## 3–9-sinf o'quvchilari uchun 'Sen iste’dodlisan' tanlovi URL: https://testmakon.uz/news/article/sen-istedodlisan-tanlovi-royxat-tugaydi/ Sana: 2026-09-24 · Yangilangan: 2026-09-24 Kategoriya: Maktab Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 'Sen iste’dodlisan' tanlovini e'lon qildi. Ro'yxatdan o'tish muddati 25-sentabrdan 5-oktabrgacha davom etadi. Ishtirokchilar 3-9-sinf o'quvchilari bo'lishi mumkin. Bu haqda Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi ma'lum qildi. 3–9-sinf o'quvchilari ishtirok etadi Tanlovda inklyuziv sinflarda yoki uyda yakka tartibda ta'lim olayotgan 3–9-sinf o'quvchilari qatnashishi mumkin. Ular o'z sinfidagi tengdoshi bilan juftlikda ishtirok etadi. Bu imkoniyat yosh iste'dodlarni qo'llab-quvvatlash maqsadida berilmoqda. Yo'nalishlar va ijro talablari Ishtirokchilar estrada-vokal yoki an'anaviy ijrochilik yo'nalishida qo'shiqni yoddan, jonli ijro etishlari kerak. Tasviriy san'at yo'nalishida esa 'Mening dunyoyim' mavzusida tasavvur va orzularini ranglarda ifodalashlari lozim. Bu yo'nalishlar orqali o'quvchilar o'z qobiliyatlarini namoyon etishlari mumkin. Ro'yxatdan o'tish muddati va manzil Ro'yxatdan o'tish 25-sentabrdan 5-oktabrgacha davom etadi. Arizalar 5-oktabr kuni ham qabul qilinadi. Ishtirok etish uchun @sen_iste_dodlisan_bot orqali murojaat qilishingiz mumkin. Bu tanlov o'quvchilarga o'z iste'dodlarini keng ommaga namoyish etish imkoniyatini beradi. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, 2026-yil sentabr. --- ## Andijon viloyatida oliy ta'lim to'lovlari qoplanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/andijon-oliy-talim-20-million/ Sana: 2026-09-24 · Yangilangan: 2026-09-24 Kategoriya: Qabul Andijon viloyati promishleniy ishchilar farzandlari uchun oliy ta'lim to'lovlarini qoplash uchun $20 million oladi. Prezident 24-sentabr kuni yangi chora-tadbirlar bo'yicha ma'lum qildi. 5 yil ishlaganlar farzandiga ta'lim qoplamasi Prezidentning yangi chora-tadbirlari bo'yicha, promishleniy korxonalarda kamida 5 yil ishlagan xodimlarning farzandlari oliy ta'lim to'lovlari qoplanadi. Bu imkoniyat katta zavodlar uchun 50% xarajatlarni qoplashni ham o'z ichiga oladi. Shuningdek, shifokorlarning farzandlariga kontraktning 30 foizi qoplab beriladi. Praktik kafedralar ochiladi Prezident, shuningdek, oliygohlar va texnikumlarda praktik kafedralar ochishni topshirdi. Bu orqali dual ta'limni 80% ga yetkazish rejalashtirilgan. Bu kabi chora-tadbirlar kontrakt to'lovini viloyat qopladi maqolasida ham muhokama qilingan. Gidroelektr stansiyalari loyihasi Andijon viloyatida kichik gidroelektr stansiyalar qurilishi loyihasi ham boshlanadi. Bu stansiyalar biznesga lizing orqali beriladi. 400 ga yaqin investor 44 MVt quvvatga ega obyektlar yaratishga qiziqish bildirdi. Shuningdek, Andijon va Toshkentda ideaton o'tadi, bu ham viloyatning rivojlanishiga hissa qo'shadi. Manba: Prezident matbuot xizmati, 2026-yil 24-sentabr. --- ## Oktabrda milliy sertifikat imtihonlari uchun o'rinlar ajratildi URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-imtihonlari-oktabr-orinlar-tolov/ Sana: 2026-09-24 · Yangilangan: 2026-09-24 Kategoriya: Milliy sertifikat Milliy sertifikat imtihonlari uchun oktabr oyida jami 128 000 ta o'rin ajratilgan. Bu haqda Bilim va malakalarni baholash agentligi ma'lum qildi. Talabgorlar to'lovni 4-oktabrgacha qilishlari lozim. Imtihon sanalari va to'lov muddati haqida alohida jadvalda ma'lumot berilgan. Arizalar va to'lovlar holati Bugungi kunda 120 593 ta ariza topshirilgan, shundan 61 596 tasi uchun to'lov qilingan. Bu holat sentyabr–dekabr oylarida o'tkaziladigan 15 ta sertifikat imtihonlari bo'yicha kuzatilmoqda. To'lovni 4-oktabrgacha qiling 4-oktabr kuni to'lov qilinmagan arizalar bekor qilinadi. Shuningdek, milliy sertifikat to'lovi 1-sentabrdan 594 000 so'mga ko'tarilgan, bu esa ariza topshirish jarayonida e'tiborga olinishi kerak. Ro'yxatdan o'tish doimiy nazoratda Ro'yxatdan o'tish jarayoni Agentlik doimiy nazorat qiladi va zarur hollarda qo'shimcha choralar ko'riladi. Sertifikat imtihoniga ro'yxat hudud o'rinlari tugashi bilan to'xtaydi, shuning uchun talabgorlar o'z vaqtida ro'yxatdan o'tishlari kerak. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil sentabr. --- ## Asakada texnologik rivojlanish dasturi boshlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/asakada-texnologik-rivojlanish-dasturi/ Sana: 2026-09-24 · Yangilangan: 2026-09-24 Kategoriya: Talaba hayoti Asakada muhandislik va texnologiyalarni rivojlantirish maqsadida yangi dastur boshlandi. Bu haqda uzauz ma'lum qildi. Asaka muhandislik vodiysi ish boshladi Asakada avtomobilsozlik va mashinasozlik bo‘yicha shakllangan 30 yillik tajriba bilan o‘z texnologiyalarini yaratishga o‘tish vazifasi qo‘yildi. Shu maqsadda “Asaka muhandislik vodiysi”ni ishga tushirib, dasturiy mahsulotlar, elektronika, elektromexanika va muhandislik xizmatlari zanjirini yo‘lga qo‘yish muhimligi ta’kidlandi. 10 ming talaba uchun imkoniyatlar Viloyatda muhandislik, energetika, sanoat va axborot texnologiyalari yo‘nalishlarida 10 ming talaba tahsil olmoqda. Ularning g‘oyalarini tayyor mahsulotga aylantiradigan tadqiqot va ishlanmalar markazlarini rivojlantirish zarurligi ko‘rsatib o‘tildi. Bu markazlar talabalarning nazariy bilimlarini amaliyotga tatbiq etishga yordam beradi. To'qimachilikda yuqori samaradorlik To‘qimachilikda ham mavjud quvvatlardan yuqori samara bilan foydalanish imkoniyatlari bor. Yevropadan dizayner, konstruktor va brendlarni jalb qilib, qiymati yuqori mahsulotlar ishlab chiqarishga o‘tish orqali soha eksportini 1,5 milliard dollardan oshirish mumkinligi qayd etildi. Bu esa viloyat iqtisodiyotiga sezilarli darajada ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Endi viloyatda investitsiya natijadorligi har bir kvadrat metr maydonda yaratilgan qo‘shilgan qiymat bilan baholanishi belgilandi. Bu yondashuv iqtisodiy samaradorlikni oshirishga xizmat qiladi. Manba: uzauz, 2026-yil sentabr. --- ## Rossiya oliygohlari Toshkentda taqdimot o'tkazadi URL: https://testmakon.uz/news/article/rossiya-oliygohlari-toshkentda-taqdimot/ Sana: 2026-09-24 · Yangilangan: 2026-09-24 Kategoriya: Qabul 25-26 sentabr kunlari Toshkentda Rossiya oliygohlari taqdimoti bo'lib o'tadi. Bu haqda Rossotrudnichestvo vakili Irina Staroselskaya ma'lum qildi. 40 dan ortiq oliygoh ishtirok etadi Joriy yilda Toshkentda o'tkaziladigan "Rossiya ta'limi. Toshkent–2026" ko'rgazmasida 40 dan ortiq Rossiya oliygohlari o'z dasturlarini taqdim etadi. Bu yarmarka Toshkentda oltinchi marta o'tkazilmoqda. Bu yil Moskva davlat texnika universiteti va Grozniy davlat neft texnika universiteti ilk bor ishtirok etmoqda. Ota-onalar uchun alohida yig'ilish 26-sentabr kuni soat 15:00 da Moskva davlat xalqaro munosabatlar instituti (MGIMO) filialida ota-onalar uchun alohida yig'ilish o'tkaziladi. Bu yig'ilishda oliygohlar o'z yotoqxonalari, yashash sharoitlari va boshqa muhim ma'lumotlarni berishadi. Ota-onalar uchun bu ma'lumotlar muhim, chunki ko'pincha tanlovni ular qiladi. Abituriyentlar uchun turli imkoniyatlar Rossiya oliygohlari turli yo'nalishlarda, jumladan, tibbiyot, iqtisodiyot, muhandislik, IT va ijodiy yo'nalishlarda turli imkoniyatlar taqdim etadi. Abituriyentlar nafaqat yo'nalishlar, balki yashash sharoitlari va ta'lim dasturlari bo'yicha ham tanlov qilish imkoniyatiga ega. Manba: Rossotrudnichestvo vakili Irina Staroselskaya, 2026-yil sentabr. --- ## O'zbekistonda ta'limda yangi milliy dasturlar boshlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/ta-limda-yangi-dasturlar-boshlandi/ Sana: 2026-09-23 · Yangilangan: 2026-09-23 Kategoriya: Maktab O'zbekistonda yangi milliy ta'lim dasturlari e'lon qilindi. 2026-yil 23-sentabr kuni Prezident e'lon qilgan bu dasturlar 6 yoshli bolalarni maktabga tayyorlashni maqsad qilmoqda. 6 yoshli bolalar uchun maktabga tayyorgarlik Yangi dasturlar 6 yoshli bolalarni maktabga tayyorlashni maqsad qilmoqda. Ular bolalarning bilim darajasini tenglashtirish va maktabga tayyorlash uchun zarur bo'lgan asosiy bilim va ko'nikmalarni berishga qaratilgan. Oilalar va ta'lim muassasalari hamkorligi Yangi dasturlar oilalar va ta'lim muassasalari o'rtasidagi hamkorlikni kuchaytiradi. Bu, bolalarning rivojlanishi va tarbiyasi faqat ta'lim muassasalari bilan cheklanib qolmasligini ta'minlaydi. Uzoq muddatda bu yondashuv bolalarning keyingi ta'lim bosqichlarida orqada qolish xavfini kamaytiradi va ularga teng imkoniyatlar yaratadi. Yashil hududlar va ekologik tarbiya Ta'lim muassasalari atrofidagi yashil hududlar ekologik va ijtimoiy ahamiyatga ega. Daraxtlar va o'simliklar bolalar uchun sog'lom muhit yaratadi, shuningdek, ekologik loyihalar orqali bolalarga atrof-muhitga mas'uliyatli munosabatni shakllantirishga yordam beradi. Bu hududlar bolalar uchun xavfsiz va qulay muhit yaratadi. Manba: yuz.uz, 2026-yil 23-sentabr. --- ## 'Kelajak tadbirkori – 2026' yarmarkasi Toshkentda bo'lib o'tadi URL: https://testmakon.uz/news/article/toshkent-kelajak-tadbirkori-2026-yarmarkasi/ Sana: 2026-09-23 · Yangilangan: 2026-09-23 Kategoriya: Talaba hayoti 24-sentyabr kuni Toshkentda 'Kelajak tadbirkori – 2026' yarmarkasi o'tkaziladi. Bu haqda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 23-sentabr kuni ma'lum qildi. Yarmarka yoshlarning bandligini oshirish, ularni zamonaviy kasblarga yo'naltirish va tadbirkorlik tashabbuslarini qo'llab-quvvatlashga qaratilgan. Yarmarkada yoshlar uchun imkoniyatlar Yarmarkada ishtirokchilar uchun bo'sh ish o'rinlari va amaliyotlar beriladi. Shuningdek, real ish beruvchilar bilan uchrashuvlar, tadbirkorlik va moliyaviy imkoniyatlar ham mavjud bo'ladi. Bu tadbir talaba-yoshlar va ishsiz fuqarolar uchun o'z kasbiy yo'nalishlarini aniqlash va biznes tashabbuslarini rivojlantirish uchun katta imkoniyatdir. Tashkilotchilar va joylashuv Yarmarkani Markaziy bank, Milliy bank, Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, Kambag'alikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Toshkent shahar hokimligi va Yoshlar ishlari agentligi uyushtirmoqda. Tadbir Olmazor tumani, Talabalar shaharchasi, Yangi O'zbekiston bunyodkorlari saylgohida o'tkaziladi. Yarmarka davomida ishtirokchilar o'zlarini qiziqtirgan sohalar bo'yicha ma'lumot olishlari, yangi ish imkoniyatlarini o'rganishlari va o'z biznes g'oyalarini rivojlantirish uchun kerakli ko'nikmalarni egallashlari mumkin bo'ladi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi, 2026-yil 23-sentabr. --- ## Sertifikat imtihoni ruxsatnomasi my.gov.uz da yuklab olishga tayyor URL: https://testmakon.uz/news/article/sertifikat-imtihoni-ruxsatnoma-sentabr-oktabr/ Sana: 2026-09-22 · Yangilangan: 2026-09-22 Kategoriya: Milliy sertifikat Bilim va malakalarni baholash agentligi milliy sertifikat imtihonlari uchun ruxsatnomalarni e'lon qildi. Buni agentlik 22-sentabr kuni ma'lum qildi. Ruxsatnomada test sinovi o'tkaziladigan sana, vaqt va manzil ko'rsatilgan. To'rt fandan imtihon 26-sentabrdan 4-oktabrgacha o'tadi Biologiya, kimyo, fizika va matematika fanlaridan test sinovlari ikki bosqichda bo'ladi. Kunlar fanlar bo'yicha shunday taqsimlangan: Biologiya — 26- va 28-sentabr. Kimyo — 27–28-sentabr. Fizika — 29–30-sentabr. Matematika — 2–4-oktabr. Qaysi fan qaysi oyda topshirilishini sentabr–dekabr jadvalidan ko'rib olasiz. Binoga kirish ertalab soat yettida boshlanadi Kirish vaqti kunga va smenaga qarab belgilangan. Birinchi smena uchun u hamma kunlarda bir xil, ikkinchi smenada esa fizika va matematika kunlari yarim soat oldinroq yopiladi. Kunlar1-smena2-smena26–28-sentabr (biologiya, kimyo)07:00 – 08:3013:00 – 14:3029–30-sentabr (fizika)07:00 – 08:3012:30 – 14:002–4-oktabr (matematika)07:00 – 08:3012:30 – 14:00Qaysi smenada ekaningiz ruxsatnomada yozilgan. Kechikkan odam imtihonga kiritilmaydi Agentlik ogohlantiradi: ruxsatnomada belgilangan vaqtdan kechikkan talabgor test sinoviga qo'yilmaydi va unga qo'shimcha imtihon o'tkazilmaydi. Ya'ni kechikish butun sessiyani boy berish demak. Binoga faqat shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan kiritiladi — pasport yoki ID-karta. Elektron qurilma, sumka, kitob, daftar, yozuv materiallari, ichimlik va ovqat olib kelmaslik so'ralgan. Imtihon kuni nima taqiqlangani alohida yozilgan. Ruxsatnomani «Mening arizalarim» bo'limidan olasiz Hujjat my.gov.uz veb-saytidagi «Mening arizalarim» bo'limida turadi. Har bir talabgor o'z sana, vaqt va manzilini o'sha yerdan tekshiradi. Keyingi sessiyaga hali ro'yxatdan o'tmagan bo'lsangiz, hududdagi o'rinlar tugashi bilan ro'yxat yopilishini yodda tuting. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yil 22-sentabrdagi e'loni. --- ## Sertifikat imtihoniga ro'yxat hudud o'rinlari tugashi bilan to'xtaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-imtihoni-royxat-tez-yopilmoqda/ Sana: 2026-09-22 · Yangilangan: 2026-09-22 Kategoriya: Milliy sertifikat Milliy sertifikat imtihonlariga ro'yxatdan o'tish jarayoni ayrim hududlarda tez yopilmoqda. Bilim va malakalarni baholash agentligi 22-sentabr kuni ma'lum qildi. Sentabr–dekabrda 496 303 ta o'rin ajratildi 2026-yilning sentabr–dekabr oylarida milliy sertifikat imtihonlari uchun jami 496 303 ta o'rin ajratilgan. Matematika, kimyo, geografiya, biologiya, fizika, ona tili va adabiyot hamda tarix fanlaridan ikki martadan, huquqshunoslik fanidan esa bir marta imtihon o'tkazilishi rejalashtirilgan. Ularning umumiy soni 15 tani tashkil qiladi. Imtihon sanalari va to'lov muddati alohida jadvalda berilgan. Ro'yxatdan o'tishni oxirgi kunga qoldirmang Agentlik ma'lumotiga ko'ra, talabgorlar hudud uchun ajratilgan o'rinlar bo'yicha Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ro'yxatga olinadi. Agar muayyan viloyat yoki shahardagi barcha joylar band bo'lsa, ariza topshirishning umumiy muddati tugamagan taqdirda ham o'sha hudud bo'yicha ro'yxatdan o'tish yopiladi. Shuning uchun ro'yxatdan o'tishni oxirgi kunlarga qoldirmaslik tavsiya qilinadi. Imtihon kuni nima olib kirish mumkin va nima taqiqlangani alohida yozilgan. Imtihonlar soni oshirildi 2025-yilning shu davrida 11 ta milliy sertifikat imtihoni o'tkazilgan va ularda 255 217 nafar talabgor ishtirok etgan edi. O'zgarishlar imtihonlarni mavjud binolar, texnik vositalar, xodimlar va nazorat imkoniyatlaridan kelib chiqib sifatli o'tkazish, hududlardagi yuklamani taqsimlash hamda natijalarni belgilangan muddatda e'lon qilish maqsadida boshlangan. O'tgan sessiyada organik kimyodan natija 27,8 foiz bo'lgan edi. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil 22-sentabr. --- ## Hindiston va Bangladeshdan talaba qabul qilish taqiqlanmagan: vazirlik URL: https://testmakon.uz/news/article/hindiston-bangladesh-qabul-taqiqlanmadi/ Sana: 2026-09-21 · Yangilangan: 2026-09-21 Kategoriya: Qabul Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 21-sentabr kuni raddiya e'lon qildi: oliygohlarga Hindiston va Bangladesh fuqarolarini qabul qilmaslik haqida og'zaki ko'rsatma berilmagan. Bunday xabar shu kunlarda ijtimoiy tarmoqlarda tarqalgan edi. Ijtimoiy tarmoqlarda og'zaki ko'rsatma haqida xabar tarqaldi Xabarlarda vazirlik davlat va nodavlat oliygohlarga shu ikki davlat fuqarolarini o'qishga olmaslikni og'zaki tayinlagani aytilgan. Vazirlik bu ma'lumotni «haqiqatga to'g'ri kelmaydi» deb atadi. Xorijliklar hujjatni Study in Uzbekistan platformasi orqali topshiradi Joriy o'quv yilidan xorijlik abituriyentlar O'zbekiston oliygohlariga yagona elektron platforma — Study in Uzbekistan orqali qabul qilinadi. Platformada ro'yxatdan o'tish bepul. Abituriyent arizani o'zi tanlagan oliygohga to'g'ridan-to'g'ri yuboradi. Vazirlikka ko'ra, yangi tizim qabulni ochiq qilish va abituriyent oliygoh bilan vositachilarsiz gaplashishi uchun yaratilgan. Umumiy tartib bilan xorijiy fuqarolar O'zbekiston oliygohiga qanday qabul qilinishi haqidagi maqolada tanishasiz. Nechta xorijlik talaba olishni har oliygoh o'zi belgilaydi Xorijiy talabalar sonini vazirlik emas, oliygohning o'zi belgilaydi. Bunda to'rt narsa hisobga olinadi: O'quv auditoriyalari. Laboratoriya bazasi. Professor-o'qituvchilar salohiyati. Talabalar turar joylari. Diplomi tan olinadigan xususiy oliygohlar ro'yxati vazirlik e'lon qilgan 106 nodavlat oliygoh maqolasida bor. Vazirlik vositachilarga pul to'lamaslikni so'radi Xorijlik abituriyentlarga uchta maslahat berilgan: faqat rasmiy Study in Uzbekistan platformasidan foydalanish, qabul shartlarini tanlagan oliygohning o'zidan so'rash va vositachilarga asossiz to'lov qilmaslik. Qabul paytida muammo chiqsa, platformadagi rasmiy murojaat kanallari orqali xabar berish mumkin. Raddiya faqat xorijiy fuqarolar qabuliga tegishli O'zbekiston fuqarolari uchun bu yilgi qabul tugagan: natijalarini qabul yakunlari: har uch abituriyentdan bittasi talaba bo'ldi maqolasida ko'rasiz. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 21-sentabrdagi raddiyasi. --- ## Sentyabr–dekabr oylarida 15 ta sertifikat imtihoni bo'lib o'tadi URL: https://testmakon.uz/news/article/sentabr-dekabr-sertifikat-imtihonlari/ Sana: 2026-09-21 · Yangilangan: 2026-09-21 Kategoriya: Milliy sertifikat 2026-yilning sentyabr–dekabr oylarida 15 ta milliy sertifikat imtihoni bo'lib o'tadi. Buni Bilim va malakalarni baholash agentligi 21-sentabr kuni rasmiy bayonotida e'lon qildi. Bayonot ro'yxatdan o'tishdagi o'rin cheklovi haqidagi bahslarga javob sifatida chiqdi. Yetti fandan ikki martadan imtihon bo'ladi Matematika, fizika, kimyo, biologiya, geografiya, tarix hamda ona tili va adabiyot fanlaridan yil oxirigacha ikki martadan topshirsa bo'ladi. Huquqshunoslikdan esa bir marta. Shunday qilib jami 15 ta sessiya chiqadi. Aniq kunlarni milliy sertifikat imtihon sanalari va to'lov muddati sahifasidan ko'rasiz. Eng ko'p o'rin oktabr sessiyasida OyO'rinlar soniSentyabr125 753Oktabr129 535Noyabr112 335Dekabr128 680Jami 496 303 ta o'rin bor. O'rinlar har hudud uchun alohida hisoblanadi va ro'yxatga shu son to'lguncha olinadi. Tanlagan hududingizda joy qolmagan bo'lsa, boshqa hududni tanlaysiz yoki keyingi sessiyani kutasiz. O'tgan yili shu davrda 11 ta imtihon bo'lgan edi 2025-yilning sentyabr–dekabr oylarida 11 ta imtihon o'tgan, ularda 255 217 nafar talabgor qatnashgan. Bu yil sessiyalar 15 taga yetdi. Ajratilgan o'rinlar esa o'tgan yilgi qatnashchilar sonidan qariyb ikki barobar ko'p. O'rin cheklovi hukumat qaroridan kelib chiqqan Hukumat 2026-yil 29-iyulda sertifikat berish nizomiga o'zgartirish kiritdi. Endi imtihon joyi, har hududdagi o'rinlar soni va imtihon kunlari shu nizom bo'yicha aniqlanadi. Agentlik buni imtihonni sifatli o'tkazish va natijani o'z vaqtida chiqarish zarurati bilan izohladi. Agentlik: cheklov qatnashchilarni kamaytirish uchun emas Ijtimoiy tarmoqlarda o'rin cheklovi uch xil tushuntirilgan edi: talabgorlarni imtihonga kiritmaslik, to'lovlarni kamaytirish yoki yuqori ball olishi mumkin bo'lganlar sonini ataylab qisqartirish. Agentlik uchalasini ham rad etdi. Uning izohicha, o'rinlar binolar, texnika, xodimlar va nazoratchilar soniga qarab belgilangan, yuk esa hududlar o'rtasida taqsimlangan. Ro'yxat ochilishi bilan joy band qiling O'rin cheklangani uchun arizani ro'yxat ochilgan kunlari bergan ma'qul. Imtihonga borishdan oldin imtihon kuni nima olib kirish va nima taqiqlangani bilan tanishib chiqing. Chet tilidan topshirmoqchi bo'lsangiz, chet tili sertifikati imtihonlari jadvali alohida yuradi. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yil 21-sentabrdagi rasmiy bayonoti; Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-iyuldagi 411-son qarori. --- ## College Board Toshkentda ilk bor SAT va Advanced Placement kunini o'tkazadi URL: https://testmakon.uz/news/article/college-board-sat-ap-day-toshkent-12-oktabr/ Sana: 2026-09-20 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Toshkentda birinchi marta College Board SAT | Advanced Placement (AP) Day xalqaro tadbiri bo'ladi. Uni Bilim va malakalarni baholash agentligi huzuridagi Ilmiy-o'quv amaliy markaz College Board bilan birgalikda 12-oktabr kuni o'tkazadi. Tadbir soat 09:00 da Azimut Grand Hotelda boshlanadi. Ishtirok etish uchun oldindan ro'yxatdan o'tish talab qilinadi. Nima muhokama qilinadi SAT va AP dasturlarining imkoniyatlari; xalqaro universitetlarga qabuldagi zamonaviy yondashuvlar; xalqaro ekspertlar bilan bevosita muloqot. Kimga foydasi tegadi Xorijiy universitetga hujjat topshirmoqchi bo'lganlarga. SAT — Amerika Qo'shma Shtatlari oliygohlariga kirishda so'raladigan imtihon. Advanced Placement (AP) esa boshqacha. Unda o'quvchi hali maktabda o'qib turib universitet darajasidagi fandan imtihon topshiradi. Ba'zi oliygohlar bu natijani kredit sifatida hisobga oladi — o'sha fan qaytadan o'qilmaydi. Imtihon sanalarining o'zi alohida masala — ular 2026/2027 uchun e'lon qilingan. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi huzuridagi Ilmiy-o'quv amaliy markaz e'loni, 2026-yil 20-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 20-sentabr. --- ## Maktabga o'qituvchi tanlashda 100 ballik suhbat joriy etildi URL: https://testmakon.uz/news/article/pedagog-tanlashda-100-ballik-suhbat/ Sana: 2026-09-20 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Maktab Ta'lim darajasi past maktablarga boshqa hududdan o'qituvchi jalb qilishda endi 100 ballik suhbat o'tkaziladi. Tartib Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 15-oktabrdagi 646-son qaroriga kiritilgan o'zgartirish bilan belgilandi. Suhbat har doim emas: u faqat bitta bo'sh soatga ikki yoki undan ortiq nomzod bo'lganda o'tkaziladi. Bitta nomzod bo'lsa, eski tartib qoladi. Ball qanday taqsimlanadi Nima baholanadiBallKasbiy bilim va ko'nikma40Pedagogik mahorat30Psixologik qobiliyat30Jami100Eng og'ir qismi — kasbiy bilim: u yolg'iz o'zi 40 ball. Qolgan 60 ball ikkiga teng bo'linadi: darsni qanday o'tishingiz va bolalar bilan ishlash qobiliyatingiz. Ball teng chiqsa kim o'tadi Uchta mezon ketma-ket ko'riladi: malaka toifasi, ish staji va milliy yoki xalqaro sertifikat darajasi. Ya'ni sertifikat hal qiluvchi payt — tenglikda. Suhbat onlayn ham bo'lishi mumkin Saralash jarayoni onlayn shaklda olib borilishi mumkinligi alohida yozilgan. Bu boshqa hududdan nomzod uchun muhim: bir suhbat uchun yo'lga chiqish shart emas. Toifa masalasi alohida tursin Tenglikda hal qiladigan «malaka toifasi» — attestatsiya bilan olinadigan daraja. Uni 80 ball to'play olmagan pedagog yo'qotadi; magistraturani a'loga tugatganlar esa attestatsiyasiz oladi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 15-oktabrdagi 646-son qaroriga kiritilgan o'zgartirish. Tekshirilgan sana: 2026-yil 20-sentabr. --- ## Qoraqalpog'istonda tibbiyot akademiyasi ochildi: yiliga 3 000 shifokor URL: https://testmakon.uz/news/article/qoraqalpogiston-tibbiyot-akademiyasi-orolboyi/ Sana: 2026-09-20 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Oliy ta'lim Qoraqalpog'istonda ilmiy-amaliy tibbiyot akademiyasi ochildi va u yiliga 3 000 nafar shifokor tayyorlaydi. Bilimni baholash agentligi 20-sentabr kuni uning quvvati va jihozlanishini e'lon qildi. Akademiya Orolbo'yining ekologik va demografik xususiyatlarini hisobga olib kadr tayyorlashga ixtisoslashadi. Bu shunchaki yangi bino emas: hududda shu paytgacha shifokorni joyida tayyorlash imkoni chegaralangan edi, ko'pchilik Toshkentga borardi. Akademiya quvvati NimaYiligaShifokor tayyorlash3 000 nafarO'rta tibbiyot va farmatsevtika xodimi malakasini oshirish6 800 nafarOrolbo'yidan klinik ordinator100 nafarga yaqinUzoq hududlardan keladiganlar uchun 72 o'rinli mehmonxona ham ochilgan — ya'ni malaka oshirishga kelgan shifokor turar joy qidirib yurmaydi. Nazariyadan ko'ra amaliyot Akademiyada 8 ta simulyatsion xona ishlaydi va ularda 50 dan ortiq yo'nalish bo'yicha raqamli ta'lim yo'lga qo'yilgan. Bu 100 dan ziyod tibbiy amaliyotni xalqaro talablar darajasida mashq qilish imkonini beradi. Alohida jihozi ham bor: «Edge Medical» jarrohlik roboti. U simulyatsion mashg'ulotdan tashqari real klinik sharoitda masofaviy operatsiya qilishga ham mo'ljallangan. Tibbiyot ta'limidagi umumiy o'zgarish bilan bog'liqligi Akademiya yakka hodisa emas. Tibbiyotda kadr tayyorlash butunlay qayta quriladi: ordinaturaga qabul 2027-yildan to'xtaydi va o'rnini rezidentura egallaydi, kirish chegarasi esa ikki barobar ko'tariladi. Klinik ordinator tayyorlash quvvati shu zanjirning bir halqasi. Tibbiyotni ko'zlagan abituriyent uchun xulosa oddiy: talab ham, tayyorgarlik joyi ham o'zgaryapti. Mashq uchun biologiya va kimyo testlari bepul. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi rasmiy kanali, 2026-yil 20-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 20-sentabr. --- ## Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi URL: https://testmakon.uz/news/article/kontrakt-tolovi-15-oktabrgacha-uzaytirildi/ Sana: 2026-09-20 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Oliygohlarda kontrakt to'lash va talabalar safiga qabulni rasmiylashtirish muddati 15-oktabrgacha (shu kuni ham) uzaytirildi. Buni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 20-sentabr kuni rasmiy xabar sifatida e'lon qildi. Ilgari bu muddat 15-sentabr edi. Ya'ni to'lovga bir oy qo'shildi. Qancha to'lanishi kerak Kontrakt turi15-oktabrgacha to'lanadiBazaviy to'lov-kontraktYillik qiymatning kamida 25 %Tabaqalashtirilgan to'lov-kontraktYillik qiymatning kamida 50 %Diqqat qiling: foiz kontrakt turiga qarab ikki barobar farq qiladi. Tabaqalashtirilgan kontrakt bilan kirganlar yarmini to'laydi, bazaviy kontraktdagilar esa choragini. Muddat kimlarga tegadi bakalavriat va magistraturaga o'qishga tavsiya etilgan abituriyentlar; o'qishi ko'chirilgan yoki ko'chirib tiklangan talabalar; o'qishga qayta tiklangan talabalar. Ya'ni bu faqat yangi kirganlarga emas — boshqa oliygohdan ko'chib kelgan va uzilishdan keyin tiklangan talabalarga ham taalluqli. Muddat o'tsa nima bo'ladi Bu shunchaki kechikish emas. Muddat ichida to'lanmasa, qabul rasmiylashtirilmaydi va nomzod talabalar safiga kiritilmaydi — ya'ni buyruq chiqmaydi. Ko'chirilgan yoki qayta tiklangan talabada esa o'rin band bo'lib turadi va u bo'shatiladi. Qolgan summa keyinroq to'lanadi: 15-oktabr chegarasi butun kontrakt uchun emas, faqat birinchi qismi uchun. Ikkinchi qism muddati oliygoh shartnomasida yoziladi — shuning uchun shartnomani o'qib chiqish kerak, u har joyda bir xil emas. Nima qilish kerak Shartnomani hali olmagan bo'lsangiz — u kontrakt.edu.uz dan yuklab olinadi. Ota-onangiz pedagog bo'lsa, to'lashdan oldin 30 foiz chegirma uchun ariza bering — summa kamayadi. Pul yetmasa, ta'lim krediti yo'li bor. Shartnomadagi ikkinchi to'lov sanasini hoziroq yozib qo'ying — u 15-oktabrdan keyin keladi va oson unutiladi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy xabari, 2026-yil 20-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 20-sentabr. --- ## Magistraturani a'loga tugatgan pedagog birinchi toifani attestatsiyasiz oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/magistr-alo-baho-malaka-toifasi/ Sana: 2026-09-19 · Yangilangan: 2026-09-19 Kategoriya: Maktab Magistraturani barcha fanlardan «5» (a'lo) bahoga tamomlagan va birinchi marta ta'lim tashkilotiga ishga kiradigan bitiruvchilarga birinchi malaka toifasi attestatsiyasiz beriladi. Tartib Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-iyuldagi qaroriga asoslanadi va 2026-yildan amal qiladi. Odatda toifa attestatsiyadan o'tib olinadi. Yangi yo'l esa diplomga qarab ishlaydi: a'lo ko'rsatkich 90–100 ball oralig'ida bo'lishi kerak. Uch shart birga bajarilishi kerak magistratura barcha fanlardan va attestatsiyadan «5» ga tamomlangan (90–100 ball); ta'lim tashkilotiga birinchi marta ishga kirilyapti; diplom diplom.edu.uz platformasida qaror talablariga mos deb tavsiya etilgan. Uchinchi shart e'tibordan chetda qolmasin: imtiyoz avtomatik emas, diplomning platformada tekshirilishiga bog'liq. Ariza qayerga beriladi Murojaatni uch yo'l bilan yuborish mumkin: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining pedagog.uzedu.uz platformasi, Davlat xizmatlari markazlari yoki yagona interaktiv davlat xizmatlari portali. Platformadagi tartib quyidagicha: profilga kirib «Murojaatlarim» bo'limi ochiladi, to'g'ridan-to'g'ri turi tanlanadi, formalar to'ldiriladi va oxirgi formada imtiyoz sifatida «Magistraturani a'lo baholarga tamomlaganlar» belgilanadi. Toifa nima beradi Malaka toifasi — pedagogning maoshiga ta'sir qiladigan daraja. Uni yo'qotish ham mumkin: attestatsiyada 80 ball to'play olmagan pedagog toifasidan ayriladi. Shuning uchun imtiyoz bilan olingan toifani keyingi attestatsiyalarda saqlab qolish kerak bo'ladi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-iyuldagi qarori; Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 17-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 19-sentabr. --- ## Texnikumda Britaniya kasb-hunar dasturi ishga tushdi: diplom 70 davlatda ishlaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/pearson-btec-texnikumda-nukus/ Sana: 2026-09-19 · Yangilangan: 2026-09-19 Kategoriya: Kasbiy ta'lim Nukusdagi texnikumda Buyuk Britaniyaning kasb-hunar ta'limi dasturi — Pearson Business and Technology Education Council (BTEC) ishga tushdi. Bu dastur 70 dan ortiq davlatda qo'llanadi va O'zbekiston kasbiy ta'lim tizimida birinchi marta ishlatilyapti. Buni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 18-sentabr kuni ma'lum qildi. Texnikumda hozir 1 203 nafar o'quvchi tahsil oladi, ulardan 136 nafari qo'shimcha dasturda. Binoni yangilashga 11,9 milliard so'm sarflangan, 240 o'rinli ustaxonalar ochilgan. Bitiruvchi qanday hujjat oladi Dasturni tamomlaganlarga 70 dan ortiq davlatda tan olinadigan diplom beriladi. Kasbiy ta'lim uchun bu yangilik: odatda texnikum diplomi mamlakat ichida amal qiladi va xorijda ishlatish uchun alohida tan oldirish talab etiladi. Nega bu muhim Kasbiy ta'lim odatda «oliygohga kira olmaganlar yo'li» deb qaraladi. Xalqaro sertifikat beradigan dastur bu qarashni o'zgartiradi: texnikum bitiruvchisi mehnat bozoriga xorijda ham tushunarli hujjat bilan chiqadi. Qaysi texnikumlarga yoyiladi Hozircha dastur bitta texnikumda ishlayapti. Boshqa texnikumlarga qachon va nechtasiga kengaytirilishi e'lon qilinmagan — rasmiy xabarda bu haqda yozilmagan. Texnikum va kollejga qabulning umumiy tartibi alohida yozilgan. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 18-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 19-sentabr. --- ## Bog'cha navbatini tekshirish: qayerdan ko'riladi va yo'llanma kelgach necha kun bor URL: https://testmakon.uz/news/article/bogcha-navbatini-tekshirish-my-gov-uz/ Sana: 2026-09-19 · Yangilangan: 2026-09-19 Kategoriya: Maktab Davlat bog'chasiga navbat elektron shaklda yuritiladi va uni istalgan vaqtda tekshirish mumkin: my.gov.uz portalidagi 265-xizmat yoki navbat.uzedu.uz sahifasi orqali. Qabulning o'zi bepul. Tartibni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi yuritadi; 2–3 yoshli bolalarni to'lov bilan joylashtirish esa 2022-yil 1-apreldan yo'lga qo'yilgan. Navbat ikki narsaga qarab tuziladi — bolaning yoshi va ariza berilgan sana. Ya'ni ertaroq ariza bergan oila ro'yxatda yuqoriroq turadi. Bosqichlar va muddatlar BosqichQayerdaMuddatNavbatga qo'yishmy.gov.uz (285-xizmat) yoki Davlat xizmatlari markazi—Navbatni tekshirishmy.gov.uz (265-xizmat), navbat.uzedu.uzIstalgan vaqtdaYo'llanma berishJoy bo'shagach1 ish kuniBog'chaga borishYo'llanmadagi bog'cha15 kunJadvaldagi oxirgi qator eng ko'p muammo keltiradi: yo'llanma kelgach bog'chaga 15 kun ichida borish kerak. Muddat o'tsa yo'llanma kuchini yo'qotadi. Bitta bolani uchta bog'chaga qo'yish mumkin Ariza berishda uchtagacha bog'cha tanlanadi — odatda uyga yaqinlari. Bola bitta bo'lsa ham u uchala ro'yxatda navbatda turadi, qaysi biri birinchi bo'shasa, yo'llanma o'sha yerdan keladi. Bu navbat tezlashishining eng oddiy yo'li. Necha yoshdan qabul qilinadi Davlat bog'chalari 3 yoshdan 7 yoshgacha bolalarni qabul qiladi. 2022-yil 1-apreldan buyon to'liq band bo'lmagan bog'chalarga 2–3 yoshli bolalarni to'lov bilan joylashtirish ham mumkin. Kim navbatsiz joylashadi Imtiyozli toifalar ro'yxati bor. Unga I–II guruh nogironligi bo'lgan ota-onalar farzandlari, ko'p bolali oilalar, yetim va ota-ona qaramog'idan mahrum bolalar, harbiy xizmatchi va huquq-tartibot xodimlari farzandlari, talaba va pedagoglarning farzandlari kiradi. Nima qilish kerak Ariza berilmagan bo'lsa — my.gov.uz dagi 285-xizmat orqali navbatga qo'yiladi, uchta bog'cha tanlanadi. Ariza berilgan bo'lsa — 265-xizmat orqali navbat vaqti-vaqti bilan tekshirib turiladi. Yo'llanma kelgach 15 kunni boy bermaslik kerak. Bog'cha to'lovi alohida masala: hudud va soatga qarab hisoblanadi. Manba: Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz, 265- va 285-xizmatlar); maktabgacha ta'limga qabul bo'yicha rasmiy yo'riqnoma. Tekshirilgan sana: 2026-yil 19-sentabr. --- ## Farzandning maktabdagi baholari my.gov.uz orqali ko'rinadigan bo'ldi URL: https://testmakon.uz/news/article/farzand-bahosi-davomati-my-gov-uz/ Sana: 2026-09-19 · Yangilangan: 2026-09-19 Kategoriya: Maktab Ota-onalar farzandining maktabdagi baholari va o'zlashtirishini my.gov.uz portalidan ko'ra oladi. Xizmat «Mening oilam» bo'limida joylashgan, bepul va allaqachon ishlayapti — bu haqda 17-sentabr kuni xabar berildi. Bunga qadar baho haqidagi ma'lumot kundalik yoki sinf rahbari orqali yetib borardi. Endi u davlat portalining o'zida, hujjat so'ralmasdan ochiladi. Portal nimani ko'rsatadi har bir fan bo'yicha joriy baholar; fanlar kesimidagi o'rtacha ko'rsatkich; sinfga oid va umumiy baho statistikasi; maktab nomi, manzili, o'quvchi va o'qituvchilar soni. Davomat hozircha to'liq emas Davomat haqidagi ma'lumot real vaqt rejimida ko'rsatilishi keyinroq qo'shiladi. Ya'ni bugun portal asosan baho va o'zlashtirish manzarasini beradi; darsga kelgan-kelmagani haqidagi xabar esa keyingi bosqichda. Aniq sana e'lon qilinmagan. Maktab davomati alohida yo'nalishda Davomatni raqamli nazorat qilish bo'yicha boshqa ishlar ham ketyapti: oliygohlarda onlayn kuzatuv tizimi ishga tushgan, maktablar uchun esa «Xavfsiz talaba» platformasi tayyorlanmoqda. Bular alohida loyihalar — my.gov.uz xizmati bilan aralashtirmaslik kerak. Nima qilish kerak my.gov.uz ga kirib «Mening oilam» bo'limini ochish yetarli. Ma'lumot ko'rinmasa, buning odatiy sababi — maktab tizimga baholarni kiritmagani; bu holda sinf rahbariga murojaat qilinadi. Xizmat uchun to'lov olinmaydi. Manba: my.gov.uz yagona interaktiv davlat xizmatlari portali; ommaviy axborot vositalarida e'lon, 2026-yil 17-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 19-sentabr. --- ## Magistratura ikkiga bo'linadi: amaliy dastur bir yil, ilmiy dastur ikki yil URL: https://testmakon.uz/news/article/amaliy-magistratura-bir-yil-2026-2027/ Sana: 2026-09-19 · Yangilangan: 2026-09-19 Kategoriya: Magistratura Magistraturada o'qish endi ikki yo'lga ajraladi: ishlab chiqarishga yo'naltirilgan amaliy dastur kamida bir yil, ilmiy-pedagogik dastur esa kamida ikki yil davom etadi. Yangi tartibni Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 17-sentabrdagi 500-son qarori belgiladi; u 2026/2027-o'quv yilidan kuchga kiradi. Ya'ni magistr diplomini olish uchun sarflanadigan vaqt ikki barobar qisqarishi mumkin — agar tanlangan yo'nalish amaliy dasturga kirsa. Ikki dastur nimasi bilan farq qiladi NimaAmaliy dasturIlmiy-pedagogik dasturMuddatKamida 1 yilKamida 2 yilBitiruv ishiAmaliy ishMagistrlik dissertatsiyasiTekshiruvHimoyaPlagiat + yashirin ekspert taqriziYo'naltirilganiIshlab chiqarishFan va o'qituvchilikAsosiy farq bitiruv ishida. Amaliy dasturni tamomlaydiganlar dissertatsiya o'rniga mutaxassislikka mos amaliy ish tayyorlaydi: loyiha ishi, konstruktorlik loyihasi, startap loyihasi, ratsionalizatorlik g'oyasi yoki amaliy-ijodiy asar. Ilmiy-pedagogik dasturda esa dissertatsiya qoladi va u himoyagacha plagiatga tekshirilib, yashirin ekspert taqrizidan o'tadi. O'qish shakli o'zgarmaydi Magistratura kunduzgi, kechki yoki masofaviy shaklda o'qitilishi mumkin — bu qoida ikkala dasturga ham tegadi. Aniq muddatni esa Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mutaxassislikning xususiyatidan kelib chiqib belgilaydi. Demak «bir yil» — pol, hamma yo'nalishda bir xil emas. Ilmiy maqola uchun rag'bat Qaror magistrantlarni rag'batlantirishni ham yozib qo'ygan: Scopus va Web of Science bazalariga kiruvchi jurnallarda ilmiy maqola chop etgan magistrant rag'bat oladi. Uning turi va miqdori alohida hujjatda ochiladi. Oltita dargohda eski tartib qoladi Yangi tartib hamma joyda ishlamaydi. Qaror oltita dargohga tegmaydi: Odil sudlov akademiyasi, Davlat siyosati va boshqaruvi akademiyasi, Bank-moliya akademiyasi, Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi, Toshkent davlat yuridik universiteti va oliy harbiy ta'lim dargohlari. Ularda o'z tartibi qoladi. Kimga nimani anglatadi Ishga tezroq chiqmoqchi bo'lgan bitiruvchi uchun magistratura endi bir yillik bosqich bo'lishi mumkin. Ilmiy ish va o'qituvchilikni ko'zlaganlar uchun yo'l o'zgarmadi — ikki yil va dissertatsiya. Qabul shartlari boshqa masala: imtihon o'rniga diplom bali va til sertifikati tartibi kuchda. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 17-sentabrdagi 500-son qarori. Tekshirilgan sana: 2026-yil 19-sentabr. --- ## Maktabda variativ sinf: 7-sinfdan 18 yo'nalishdan birini tanlaysiz URL: https://testmakon.uz/news/article/variativ-sinf-18-yonalish-2026-2027/ Sana: 2026-09-18 · Yangilangan: 2026-09-18 Kategoriya: Maktab Maktabda oliygohga tayyorgarlik ko'radigan «variativ sinf» tizimi kengaymoqda: 2026/2027-o'quv yilida 7–11-sinflar uchun 18 ta yo'nalish taklif qilinyapti. Buni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 17-sentabr kuni ma'lum qildi. O'tgan o'quv yilida bunday sinflar 439 ta maktabda ochilgan edi: 1 070 sinf, 30 mingdan ortiq o'quvchi. Variativ sinfda tanlangan yo'nalish fanlari chuqurroq o'qitiladi. Qaysi yo'nalishlar bor Filologiya, xorijiy tillar, axborot texnologiyalari, muhandislik, moliya-iqtisod, tabiiy fanlar, ijtimoiy-gumanitar fanlar, sport, yurisprudensiya, turizm, harbiy vatanparvarlik — jami 18 ta. Sinf ochilishi uchun uchdan ikki ovoz kerak Variativ sinf o'z-o'zidan ochilmaydi. Avval so'rovnoma o'tkaziladi va sinfdagi o'quvchilar, ota-onalar hamda o'qituvchilarning uchdan ikki qismi (2/3) rozilik bersa, sinf ochiladi. Ya'ni qaror maktab ma'muriyatida emas — sizda. Bu nima beradi Tanlagan yo'nalishingiz fanlari haftada ko'proq soat oladi, ya'ni oliygoh imtihoniga maktabning o'zida tayyorlanasiz. Repetitorga ketadigan pul va vaqt shu hisobga kamayadi. Kuchli tomoni ham, zaifi ham bitta: yo'nalish 7-sinfda tanlanadi, keyin uni o'zgartirish oson emas — shuning uchun bolaning qiziqishi aniq bo'lgandagina ma'nosi bor. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 17-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 18-sentabr. --- ## Hamshira 2027-yildan diplomiga qarab oylik ustama oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/hamshira-ustamasi-2027-ikki-yillik-dastur/ Sana: 2026-09-18 · Yangilangan: 2026-09-18 Kategoriya: Kasbiy ta'lim 2027-yil 1-yanvardan hamshiralar va tibbiyot og'alari oyligiga ustama olishni boshlaydi. Miqdor diplomga bog'liq: bakalavr bo'lsangiz eng kam ish haqining bir barobari, magistr bo'lsangiz ikki barobari. Buni Prezidentning 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191 farmoni belgiladi. Eng kam ish haqi hozir 1 360 000 so'm. Demak bakalavr hamshira oyiga shuncha, magistr esa 2 720 000 so'm qo'shimcha oladi — bu lavozim maoshining ustiga. Qaysi diplom qancha qo'shadi KimUstamaOyigaBakalavriatni tugatgan hamshira va tibbiyot og'asi1 barobar1 360 000Magistraturani tugatgan hamshira va tibbiyot og'asi2 barobar2 720 000Oilaviy shifokor (rezidentura) va shu yo'nalish magistri4 barobar5 440 000Jadvaldagi eng yuqori qator diqqatga sazovor: oilaviy tibbiyot rezidenturasini tugatgan shifokor va shu yo'nalishda magistraturani bitirgan pedagog to'rt barobar oladi. Ya'ni davlat pulni aynan oilaviy tibbiyotga yo'naltiryapti — bu rezidentura ochilishi bilan bir zanjir. Ikki yillik hamshiralik dasturi yopiladi Ustama bilan birga yo'l ham o'zgaradi. 2027/2028-o'quv yilidan o'rta tibbiyot xodimlarini tayyorlashning ikki yillik dasturlariga qabul bekor qilinadi. Ya'ni qisqa yo'l yopiladi: hamshira bo'lish uchun to'liq dasturda o'qiysiz. Buning o'rniga ikkita yangi yo'l ochiladi: oliy tibbiy hamrohlik ishi bakalavriatida xorijiy oliygohlar bilan qo'shma dasturlar, va shu mutaxassislik bo'yicha magistratura. Jadvaldan ko'rinib turibdiki, magistratura diplomi ustamani ikki barobarga chiqaradi — ikkinchi yo'l shunchaki ilmiy daraja emas, pul farqi. Hozir nima qilasiz Tibbiyot kollejida o'qiyotgan bo'lsangiz — ikki yillik dasturga ulgurish oxirgi imkoniyati 2026/2027-o'quv yili. Hamshira bo'lib ishlasangiz va bakalavr diplomingiz bo'lmasa, 2027-yildan ustama ayni shu diplomga bog'lanadi. Tibbiyotga endi kirmoqchi bo'lsangiz — kirish chegarasi ham o'zgaradi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191-son farmoni; Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 16-sentabr. Eng kam ish haqi miqdori — PF-115 (1-sentabrdan 1 360 000 so'm). Tekshirilgan sana: 2026-yil 18-sentabr. --- ## Tibbiyotga kirish chegarasi 2027-yildan ikki barobar ko'tariladi URL: https://testmakon.uz/news/article/tibbiyot-qabulida-eng-past-chegara-60-foiz/ Sana: 2026-09-18 · Yangilangan: 2026-09-18 Kategoriya: Qabul Tibbiyot va farmatsevtika yo'nalishlariga kirishning eng past chegarasi keskin ko'tariladi: 2027/2028-o'quv yilidan u maksimal imtihon balining 60 foizi bo'ladi. Bu Prezidentning 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191 farmonida yozilgan. Raqamga aylantirsak farq yaqqol ko'rinadi. Bugungi eng past chegara maksimal balning 30 foizi — 189 ballik tizimda 56,7 ball. Yangi chegara esa 113,4 ball: ya'ni tibbiyotga kirish uchun kerakli minimal ball ikki barobar oshadi. Eski va yangi chegara NimaHozir2027/2028 danEng past chegaraMaksimal balning 30 %Maksimal balning 60 %189 ballik tizimda56,7 ball113,4 ballMaqsadli qabulAlohida, pastroqShu chegara unga hamDiqqat qiling: chegara maqsadli qabulga ham qo'llanadi. Ilgari maqsadli qabul pastroq ball bilan kirish yo'li edi — endi u yerda ham 60 foiz talab qilinadi. Kimga tegadi Bu 2027-yilda tibbiyotga hujjat topshiradigan abituriyentga tegadi. Ya'ni hozirgi 10-sinf o'quvchisi birinchi bo'lib shu chegaraga duch keladi. 2026-yilgi qabul eski tartibda o'tdi. O'qish paytida ham chegara bor Farmon faqat kirishni qattiqlashtirmaydi. 2026/2027-o'quv yilidan shifokor mutaxassisliklarida kurs ishi va davlat imtihonidan o'tish chegarasi 70 foiz, o'rta tibbiyot xodimlari uchun 60 foiz etib belgilandi. Ya'ni kirgandan keyin ham oldingidek yumshoq bo'lmaydi. Nega bunday qilinyapti PF-191 tibbiyot ta'limini butunlay qayta quradi: «Davolash ishi» o'rniga olti yillik «Umumiy tibbiyot» keladi, ordinaturaga qabul to'xtaydi va o'rnini rezidentura egallaydi. Kirish chegarasini ko'tarish shu zanjirning birinchi halqasi. Hozir nima qilasiz Tibbiyotni ko'zlagan bo'lsangiz, mo'ljalingiz endi 56,7 emas — kamida 113,4 ball. Biologiya va kimyodan hozirgi darajangizni o'lchang: biologiya va kimyo testlari bepul. Rezidenturadagi stipendiya shartlari — alohida maqolada. Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191-son farmoni; Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 16-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 18-sentabr. --- ## «Muhammad al-Xorazmiy vorislari» saralash imtihoni 20-sentabrda o'tadi URL: https://testmakon.uz/news/article/al-xorazmiy-vorislari-imtihoni-20-sentabr/ Sana: 2026-09-18 · Yangilangan: 2026-09-18 Kategoriya: Maktab «Muhammad al-Xorazmiy vorislari» loyihasiga qabul uchun saralash imtihonlari 2026-yil 20-sentabr kuni respublika bo'ylab o'tadi. Buni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 17-sentabr kuni e'lon qildi. Imtihon ikki smenada: birinchisi soat 09:30 da, ikkinchisi 13:30 da boshlanadi. Har viloyatga bitta maktab ajratilgan. Qaysi viloyatda qayerga borasiz ViloyatImtihon manziliAndijonAndijon shahar 41-maktabBuxoroBuxoro shahar 35-maktabJizzax (Zomin)Zomin tumani 60-maktabJizzax (Mirzacho'l)Mirzacho'l tumani 1-maktabQashqadaryoQarshi shahar 1-maktabNavoiyNavoiy shahar 7- va 17-maktabNamanganNamangan shahar 31-maktabSamarqandSamarqand shahar 9-maktabSirdaryoGuliston shahar 2-maktabSurxondaryoTermiz shahar 16-maktabToshkent viloyatiNurafshon shahar 48-maktabFarg'onaFarg'ona shahar 6-maktabXorazmBarcha tuman va shaharlardaXorazm boshqalardan farq qiladi: u yerda imtihon bitta joyda emas, viloyatning barcha tuman va shaharlarida o'tadi. Jizzaxda esa ikkita nuqta bor — Zomin va Mirzacho'l. Ikkita narsasiz imtihonga kirgizishmaydi Vazirlik ikki shartni alohida ta'kidladi: tug'ilganlik haqidagi guvohnomaning asl nusxasi — nusxasi yoki rasmi emas; imtihon uchun berilgan shaxsiy ID raqam — uni yodda saqlang yoki yozib oling. ID raqamlar viloyatlar kesimida alohida ro'yxat qilib berilgan. Bolangiz ro'yxatda bor-yo'qligini imtihon kunidan oldin tekshiring — 20-sentabr kuni buni hal qilishga ulgurmaysiz. Ro'yxatda Toshkent shahri yo'q E'londa 13 ta nuqta sanalgan va ularning orasida Toshkent shahri ham, Qoraqalpog'iston ham yo'q. Poytaxtda yashasangiz, imtihon manzilingizni maktabingiz yoki loyiha tashkilotchilaridan aniqlang — vazirlik e'lonida bu haqda yozilmagan. Hozir nima qilasiz Guvohnomaning aslini bugun topib qo'ying va ID raqamni yozib oling. Manzilni xaritada tekshiring: ertalabki smena 09:30 da, kech qolgan kiritilmaydi. Ixtisoslashtirilgan maktablarga kirishning umumiy tartibi — test tuzilishi, ball tengligi, natija muddati — alohida maqolada. Mashq uchun fanlar bo'yicha testlar bepul. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 17-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 18-sentabr. --- ## Pedagoglarning farzandlari davlat oliygohida kontrakt to'lovidan 30 foiz chegirma oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/pedagog-farzandiga-kontrakt-chegirmasi-30-foiz/ Sana: 2026-09-18 · Yangilangan: 2026-09-18 Kategoriya: Oliy ta'lim Vazirlar Mahkamasi 2026-yil 17-sentabr kuni 501-son qarorni qabul qildi: davlat oliygohida kunduzgi bakalavriatda o'qiydigan pedagog farzandi kontrakt to'lovining 30 foizini to'lamaydi. Ikki vazirlik buni 18-sentabr kuni e'lon qildi; chegirma shu o'quv yilidan ishlaydi. Ariza kontrakt.edu.uz orqali beriladi, ikki ish kunida ko'riladi. Ota-onangiz pedagog ekani tizimning o'zida tekshiriladi — ma'lumotnoma yig'ib yurmaysiz. Chegirma qaysi puldan hisoblanadi? NimaQandayChegirma miqdori30 foizQaysi puldan hisoblanadiBazaviy kontrakt summasidanKimgaDavlat oliygohi, bakalavriat, kunduzgiQachondan2026/2027-o'quv yilidanAriza va muddatkontrakt.edu.uz, 2 ish kunidaEng muhim shart — bazaviy kontrakt: chegirma yo'nalishning oddiy narxidan olinadi, oshirilganidan emas. Bazaviy kontrakt 15 million bo'lsa, 4,5 million tushadi va siz 10,5 million to'laysiz. Pedagogika yo'nalishlarida ko'p uchraydigan 22,9 millionlik kontraktda chegirma 6,87 million — qo'lingizdan 16,03 million chiqadi. Beshta holatda chegirma ishlamaydi oliy harbiy va harbiylashtirilgan ta'lim tashkilotlarida; O'zbekistonda ishlayotgan xorijiy oliygohlar va ularning filiallarida; qo'shimcha va tabaqalashtirilgan kontrakt bilan kirganlarga; xorijiy hamkor oliygohlarning qo'shma dasturlari va fakultetlarida; nodavlat oliygohlarda. Uchinchi bandga qarang: ballingiz yetmay super-kontrakt bilan kirgan bo'lsangiz, chegirma sizga tushmaydi. Har bir farzandga alohida tushadi Pedagogning ikki yoki uch farzandi davlat oliygohida kontraktda o'qisa, chegirma har biriga alohida tushadi — bitta oilaga bitta degan cheklov yo'q. Lekin u har o'quv yiliga bir marta beriladi, ya'ni har yili qaytadan ariza berasiz. Otangiz yoki onangiz pedagog toifasidan chiqarilsa, chegirma keyingi o'quv yilidan to'xtatiladi. Pedagog kim hisoblanadi? Qarorda pedagoglar ro'yxati sanab o'tilmagan. Buni siz emas, tizim hal qiladi: ariza berganingizda «Raqamli hukumat» orqali ota-onangizning pedagog ekani tekshiriladi va tasdiqlansa chegirma avtomatik tushadi. Ya'ni ariza bering va ikki kun kuting. Hozir nima qilasiz kontrakt.edu.uz ga kirib ariza yuboring — shartnomani olish tartibi alohida yozilgan. Shartnomani imzolamagan bo'lsangiz, avval stipendiyali yoki stipendiyasiz variantni tanlang. Ota-onangiz tibbiyot xodimi bo'lsa — ularga alohida imtiyoz bor. Kelasi yilga tayyorlansangiz — fanlar bo'yicha testlar bepul. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 17-sentabrdagi 501-son qarori; Oliy ta'lim vazirligi va Maktab ta'limi vazirligi rasmiy kanallari, 18-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 18-sentabr. --- ## Oliygohlarda «Xavfsiz talaba» platformasi tayyorlanmoqda: nimani nazorat qiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/xavfsiz-talaba-platformasi-organish-2026/ Sana: 2026-09-17 · Yangilangan: 2026-09-17 Kategoriya: Talaba hayoti Oliygohlarda «Xavfsiz talaba» nomli platforma ustida ish boshlandi. Buni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 16-sentabr kuni ma'lum qildi. Ishchi guruh Andijon, Farg'ona va Namangan viloyatlaridagi oliygohlarda o'rganish o'tkazdi. Quyida platforma nimani nazorat qilishi va hozir qaysi bosqichda ekani yozilgan. Hozir qaysi bosqichda NimaHolatiIshchi guruh tuzilganHa — Bosh prokuratura, Oliy ta'lim vazirligi va boshqa idoralarHududlarda o'rganishBoshlangan: Andijon, Farg'ona, NamanganPlatforma ishga tushganmiYo'q — takliflar ko'rib chiqilmoqdaIshga tushish sanasiE'lon qilinmaganYa'ni bu hali ishga tushgan tizim emas. Ishchi guruh mavjud infratuzilmani, axborot almashinuvi imkoniyatlarini o'rganyapti va amaliy takliflar tayyorlanmoqda. Platforma nimani qamrab oladi Vazirlik uchta yo'nalishni sanab o'tdi: Talabalar xavfsizligi — oliygoh va yotoqxona hududida; Davomat nazorati — darsga qatnashishni kuzatish; Huquqbuzarliklarning oldini olish — xavfsiz muhit shakllantirish. Ishchi guruh tarkibida Bosh prokuratura borligi bejiz emas: platforma faqat ta'lim masalasi emas, huquq-tartibot bilan ham bog'liq. Qaysi oliygohlarda o'rganildi Andijon davlat universiteti, Andijon davlat pedagogika instituti, Farg'ona davlat universiteti, Farg'ona davlat texnika universiteti, Qo'qon universitetining Andijon filiali va Namangan davlat universiteti. Ya'ni birinchi navbatda Farg'ona vodiysi oliygohlari. Buni Toshkentdagi tizim bilan aralashtirmang. Olmazor tumanidagi talabalar shaharchasida Vaziyatlar markazi allaqachon ishlayapti — u aniq hudud uchun. «Xavfsiz talaba» esa respublika miqyosidagi platforma sifatida tayyorlanmoqda. Talaba uchun bu nima degani Agar platforma ishga tushsa, davomat qog'ozdagi jurnaldan tizimga o'tadi. Bu darsni sababsiz qoldirish tezroq ko'rinishini anglatadi. Qoldirilgan soat hisobi esa o'zgarmaydi: 18 soatda ogohlantirish, 30 soatda qat'iy hayfsan va ota-onaga xabar. Aniq shartlar platforma ishga tushganda ma'lum bo'ladi — hozircha rasmiy hujjat e'lon qilinmagan. Hozir nima qilasiz Vodiydagi oliygohda o'qiyotgan bo'lsangiz — o'rganish aynan sizning universitetingizda o'tgan bo'lishi mumkin. Davomat qoidalarini eslatib qo'ying: chetlashtirish asoslari alohida yig'ilgan. Yotoqxona va ijara masalalari — joylashish tartibi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 16-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 17-sentabr. --- ## Rezidenturada stipendiya to'lanadi: eng kam ish haqining 2,15 barobari URL: https://testmakon.uz/news/article/rezidentura-stipendiyasi-oilaviy-tibbiyot-2026/ Sana: 2026-09-17 · Yangilangan: 2026-09-17 Kategoriya: Oliy ta'lim Rezidenturada o'qiydigan shifokorga davlat byudjetidan stipendiya to'lanadi: eng kam ish haqi miqdorining 2,15 barobari. Buni Prezident 2026-yil 10-sentabrda imzolagan farmon belgiladi. Oilaviy tibbiyot yo'nalishi bo'yicha rezidentura esa allaqachon 2026/2027-o'quv yilidan ochiladi. Quyida rezidenturaning shartlari va u kimga taalluqli ekani yozilgan. Rezidenturaning shartlari ShartQandayTo'lov shakliDavlat grantiStipendiyaEng kam ish haqining 2,15 barobariKim to'laydiDavlat byudjetiMuddatMutaxassislikka qarab turlichaQayerda o'qiladiDavlat tibbiyot ta'lim tashkilotlari va tibbiyot muassasalariDiplom darajasiMilliy malakalar ramkasi, 7-darajaDiqqat qiling: rezidentura davlat granti bilan ochiladi. Ya'ni bu yerda kontrakt to'lash haqida gap ketmaydi — aksincha, o'qiyotgan shifokor pul oladi. Oilaviy tibbiyot — birinchi bo'lib ochiladi Oilaviy tibbiyot yo'nalishi bo'yicha rezidentura 2026/2027-o'quv yilidan boshlanadi. Dasturni tugatgan shifokorga oilaviy shifokor mutaxassisligi beriladi. Tor soha mutaxassisliklari esa bir yil keyin — 2027/2028-o'quv yilidan to'liq rezidenturaga o'tadi va o'shanda ordinaturaga qabul to'xtatiladi. Rezidentura muddati hamma uchun bir xil emas. Farmonga ko'ra u mutaxassislikdan kelib chiqib tabaqalashtiriladi va xalqaro standartlarga qarab tuziladi — ya'ni bir yo'nalishda qisqaroq, boshqasida uzunroq bo'ladi. Diplom nima beradi Rezidenturani muvaffaqiyatli tugatgan shifokor davlat namunasidagi diplom oladi. Unda daraja yozilgan bo'ladi: Ta'limning xalqaro standart tasniflagichi va Milliy malakalar ramkasining 7-darajasi. Bu — magistratura darajasiga teng xalqaro belgi, xorijda hujjatni tan oldirishda ishlatiladi. Pul qayerdan keladi Farmonda buning manbasi ham ko'rsatilgan. Ordinaturaga qabulni to'xtatish va tor soha mutaxassisliklari bo'yicha magistratura qabulini qisqartirish natijasida bo'shagan pul rezidenturaga yo'naltiriladi. Ya'ni bu qo'shimcha xarajat emas, mavjud pulning boshqa yo'nalishga o'tishi. Kim rezidenturaga kira oladi Rezidentura — bakalavriatdan keyingi bosqich, ya'ni tibbiyot oliygohini tamomlagan shifokor uchun. Qabul shartlari va tanlov tartibi alohida hujjatda belgilanadi; hozircha u e'lon qilinmagan. Hozir nima qilasiz Oilaviy shifokor bo'lishni rejalashtirgan bo'lsangiz — rezidentura kelasi o'quv yilidan, qabul shartlarini kuzatib boring. Tor soha tanlagan bo'lsangiz, 2027-yilgacha ordinatura yo'li ochiq turadi. Tibbiyotga kirmoqchi bo'lgan abituriyent uchun bakalavriatdagi o'zgarishlar alohida maqolada. Kirish ballari va kontrakt narxlari — yo'nalishlar kesimida. Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191-son farmoni; Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 17-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 17-sentabr. --- ## Temurbeklar maktabi qabul e'lon qildi: ariza 5-oktabrda tugaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/temurbeklar-maktabi-qabul-2027-2028-ariza/ Sana: 2026-09-17 · Yangilangan: 2026-09-17 Kategoriya: Maktab Davlat xavfsizlik xizmati (DXX) tasarrufidagi «Temurbeklar maktabi» harbiy-akademik litseyi 2027/2028-o'quv yili uchun qabul e'lon qildi. Buni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 17-sentabr kuni e'lon qildi. Ariza 5-sentabrdan boshlangan va 5-oktabrgacha qabul qilinadi — ya'ni ikki haftadan sal ko'proq vaqt qoldi. Muddat va manzil NimaQiymatO'quv yili2027/2028Ariza boshlangan5-sentabrAriza tugaydi5-oktabrQayerdanwww.dxxtmhal.uz yoki DXX hududiy boshqarmasiAriza ikki yo'l bilan topshiriladi: www.dxxtmhal.uz saytidan yoki Davlat xavfsizlik xizmatining hududiy boshqarmasi orqali. Ikkalasi ham bir xil kuchga ega. Bu maktab kimlarga Temurbeklar maktabi — harbiy-akademik litsey: o'quvchi umumiy ta'lim bilan birga harbiy tayyorgarlikdan o'tadi. Qabul tartibi va imtiyozlar haqida alohida yozgan edik. Ariza — birinchi bosqich; keyin hujjat tekshiruvi, sog'liq ko'rigi va imtihon bo'ladi. Shuning uchun oxirgi kunga qoldirmang. Hozir nima qilasiz www.dxxtmhal.uz saytini oching va talab qilinadigan hujjatlar ro'yxatini ko'ring. Hujjatlarni yig'ib, arizani 5-oktabrgacha topshiring. Boshqa ixtisoslashtirilgan maktablar bilan solishtirmoqchi bo'lsangiz — ixtisoslashtirilgan maktablar sahifasida qabul tartiblari yig'ilgan. Imtihonga tayyorgarlik uchun fanlar bo'yicha testlar bepul. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 17-sentabr; Davlat xavfsizlik xizmati «Temurbeklar maktabi» qabul e'loni (www.dxxtmhal.uz). Tekshirilgan sana: 2026-yil 17-sentabr. --- ## Ordinaturaga qabul 2027-yildan to'xtatiladi: o'rniga rezidentura keladi URL: https://testmakon.uz/news/article/ordinatura-toxtatiladi-rezidentura-2027/ Sana: 2026-09-17 · Yangilangan: 2026-09-17 Kategoriya: Oliy ta'lim Tibbiyotda tor soha mutaxassisligini olish yo'li o'zgaradi: 2027/2028-o'quv yilidan klinik ordinaturaga qabul to'xtatiladi, uning o'rnini rezidentura egallaydi. Bu Prezidentning 2026-yil 10-sentabrda imzolagan farmonida yozilgan. Quyida qaysi yildan nima o'zgarishi va hozir ordinaturaga tayyorlanayotgan shifokor nima qilishi kerakligi yozilgan. Ikki sana, ikki o'zgarish QachonNima bo'ladi2026/2027-o'quv yiliOilaviy tibbiyot yo'nalishi bo'yicha rezidentura ochiladi2027/2028-o'quv yiliTor soha mutaxassisligi faqat rezidentura orqali; ordinaturaga qabul to'xtaydiYa'ni 2027-yildan keyin tor soha shifokori bo'lish uchun yagona yo'l qoladi — rezidentura. Rezidentura ordinaturadan nimasi bilan farq qiladi NimaOrdinatura (hozir)Rezidentura (bo'ladigani)MuddatBelgilanganMutaxassislikka qarab turlichaTo'lovKontrakt ham borDavlat grantiStipendiya—Eng kam ish haqining 2,15 barobariDiplomOrdinatura hujjatiMilliy malakalar ramkasi 7-darajaEng sezilarli farq — pul. Rezidenturada davlat granti bilan o'qiydigan shifokor davlat byudjetidan stipendiya oladi: eng kam ish haqi miqdorining 2,15 barobari. Ordinaturada bunday to'lov yo'q edi. Diplomda esa daraja ko'rsatiladi — Milliy malakalar ramkasining 7-darajasi, bu xorijda hujjatni tan oldirishda ishlatiladi. Magistratura orqali tor soha mutaxassisligini olmoqchi bo'lganlar uchun ham o'zgarish bor: tibbiyotdagi tor soha mutaxassisliklari bo'yicha magistraturaga davlat buyurtmasi qisqartiriladi. Bo'shagan pul rezidenturaga yo'naltiriladi. Oilaviy shifokor bo'lish yo'li kelasi yil ochiladi Oilaviy tibbiyot bo'yicha rezidentura 2026/2027-o'quv yilidan boshlanadi — tor soha o'zgarishidan bir yil oldin. Dasturni tugatgan shifokor oilaviy shifokor mutaxassisligini oladi. Bundan tashqari, olti yillik «Umumiy tibbiyot» bitiruvchisi umumiy amaliyot shifokori malakasini oladi va oilaviy shifokor bo'lib ishlay oladi. Bakalavriat darajasidagi o'zgarishlar alohida maqolada yig'ilgan. Hozir nima qilasiz 2027-yildan oldin ordinaturaga kirmoqchi bo'lsangiz — bu oxirgi imkoniyat oynasi. Oilaviy shifokor bo'lishni rejalashtirgan bo'lsangiz, rezidentura kelasi o'quv yilidan ochiladi. Stomatologiya yo'nalishida o'qiysizmi — oliygohga stomatologiya poliklinikasi biriktiriladi, amaliy mashg'ulot o'sha yerda o'tadi. Tibbiyotga kirmoqchi bo'lgan abituriyent uchun ball va kontrakt manzarasi kirish ballari sahifasida; mashq uchun biologiya testlari bor. Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191-son farmoni; Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 17-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 17-sentabr. --- ## Chet tili imtihoni natijasi my.gov.uz'da chiqadi, apellyatsiyaga 3 kun URL: https://testmakon.uz/news/article/chet-tili-imtihoni-natijasi-apellyatsiya-3-kun/ Sana: 2026-09-16 · Yangilangan: 2026-09-16 Kategoriya: Milliy sertifikat Chet tili sertifikati imtihonining yozma qismi 13–14-sentabr kunlari o'tdi, gapirish bosqichi esa 25-sentabrgacha davom etadi. Buni Bilim va malakalarni baholash agentligi 14-sentabr kuni o'z kanalida aytdi: imtihonda 18,5 mingdan ortiq abituriyent qatnashgan, 46 nafari tartibni buzgani uchun chetlatilgan. Natija my.gov.uz orqali beriladi va undan norozi bo'lsangiz qo'lingizda atigi 3 kun bo'ladi. Quyida har bosqich qachon tugashi va nima qilish kerakligi yozilgan. Imtihon hali tugagani yo'q Yozma qism tugadi, imtihon esa tugamadi. Gapirish ko'nikmasi 15-sentabrdan 25-sentabrgacha alohida baholanadi, dam olish kunlari hisobga olinmaydi. Kuningiz va soatingiz ruxsatnomada yozilgan — u har bir odam uchun alohida belgilanadi. Gapirish bosqichiga bormasangiz, yozma qismdagi ballingiz yolg'iz o'zi sertifikat bermaydi. Kuningizni hoziroq tekshiring — ruxsatnoma my.gov.uz'dagi «Mening arizalarim» bo'limida. Natija qayerda chiqadi Natija my.gov.uz saytidagi «Mening arizalarim» bo'limida chiqadi. Alohida xabar kelmaydi, o'zingiz kirib qaraysiz. Imtihondan o'tsangiz, sertifikatni ham o'sha yerdan elektron yuklab olasiz. Agentlik natija VMning 73-son qarori bo'yicha e'lon qilinishini aytdi, aniq sanani oldindan bermadi. O'tgan sessiyada amalda shunday bo'lgan: 24-avgustdan 4-sentabrgacha bo'lgan imtihon natijasi 11-sentabr kuni chiqdi. BosqichQachonHolatTinglab tushunish, o'qish, yozish13–14-sentabrO'tdiGapirish15–25-sentabr, dam olish kunlarisizDavom etmoqdaNatija — my.gov.uzGapirish tugagachKutilmoqdaApellyatsiyaNatija chiqqanidan keyin 3 kunKutilmoqdaNorozi bo'lsangiz — 3 kun Ballingizni ko'rib norozi bo'lsangiz, apellyatsiya berasiz. Muddat qisqa: natija chiqqanidan keyin 3 kun. Ariza my.gov.uz orqali beriladi, shikoyat ikki hafta ichida ko'rib chiqiladi. Natija kutilayotgan kunlarda saytga kirib turing: uch kun dam olish kunlari bilan birga o'tib ketadi. Bitta misolda Ruxsatnomada gapirish kuni 22-sentabr deb yozilgan — imtihoningiz o'sha kuni tugaydi, natijani oktabr boshida qidirasiz. Ball B1 chiqdi, siz esa B2 kutgandingiz: o'sha kundan uch kuningiz bor, to'rtinchi kuni kech bo'ladi. Hozir nima qilasiz Ruxsatnomani oching va gapirish kuningizni tekshiring — bosqich 25-sentabrda tugaydi. Natijani my.gov.uz'dagi «Mening arizalarim» bo'limidan o'zingiz kuzatib boring. Ball chiqqach darajangizni tekshiring: daraja o'rtacha balldan chiqadi, bitta ko'nikma past bo'lsa umumiy daraja tushadi. Sertifikat qayerda nima berishi CEFR sahifasida, IELTS bilan farqi alohida yozilgan. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi rasmiy kanali, 2026-yil 14-sentabr (yozma imtihon yakuni, gapirish muddati) va 2026-yil 11-sentabr (natija my.gov.uz'da e'lon qilinishi, apellyatsiya muddati). Tekshirilgan sana: 2026-yil 16-sentabr. --- ## Chet ellik «Study in Uzbekistan» orqali onlayn hujjat topshiradi URL: https://testmakon.uz/news/article/xorijiy-fuqarolar-qabuli-soddalashdi-2026/ Sana: 2026-09-15 · Yangilangan: 2026-09-15 Kategoriya: Qabul Chet el fuqarolari endi O'zbekiston oliygohlariga hujjatni «Study in Uzbekistan» yagona elektron platformasi orqali onlayn topshiradi. Buni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 15-sentabr kuni e'lon qildi. Yangi tartib 2026/2027-o'quv yilidan amal qiladi. Aynan nima o'zgardi Ilgari talabgor har bir oliygohga alohida murojaat qilardi. Endi bitta platforma bor: ariza shu yerdan beriladi va hujjatlar ham shu yerga yuklanadi. Ya'ni o'zgarish bitta narsada — hujjat topshirish uchun O'zbekistonga kelish yoki oliygoh bilan alohida yozishish shart emas. Kimga tegadi O'zbekiston oliygohlarida o'qimoqchi bo'lgan chet el yoshlariga. Chet eldagi vatandoshlarimiz ham shu tartibda hujjat topshiradi, agar O'zbekiston fuqaroligi bo'lmasa. Magistraturaga chet elliklarni qabul qilish tartibi alohida belgilangan. Vazirlik bu haqda 10-sentabr kuni alohida tushuntirish bergan edi. Bizning abituriyent uchun nima o'zgaradi Hech narsa. Davlat granti va to'lov-kontrakt tanlovi avvalgidek, umumiy davlat test sinovi natijasi bo'yicha boradi. Chet ellik talabgor alohida tanlovda qatnashadi va davlat granti o'rinlariga tegmaydi. Ya'ni platforma ochilgani bilan sizning grant imkoniyatingiz kamaymaydi. Qabul qoidalari bo'yicha yo'riqnomalarimiz: grantga necha ball kerak va chet el fuqarolari qanday qabul qilinadi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 15-sentabr va 10-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 15-sentabr. --- ## Bola to'garakka endi o'z maktabida qatnaydi: tarmoq to'garagi ochildi URL: https://testmakon.uz/news/article/maktabda-tarmoq-togaraklari-joriy-etilmoqda/ Sana: 2026-09-15 · Yangilangan: 2026-09-15 Kategoriya: Maktab Maktablarda tarmoq to'garaklari ochila boshladi. Buni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 15-sentabr kuni «Kelajak» markazlari haqidagi e'lonida aytdi. Bunda o'quvchi maktabidan chiqmagan holda to'garakka qatnaydi — quyida bu nimani anglatishi tushuntiriladi. Tarmoq to'garagi nima Odatda qo'shimcha ta'lim uchun bola alohida markazga boradi. Tarmoq to'garagida esa aksincha: mashg'ulot bolaning o'z maktabida o'tkaziladi. Vazirlik ta'kidlagan foyda aniq: o'quvchi maktabidan chiqmagan holda mashg'ulotda qatnashadi, yangi bilim va ko'nikma oladi, kasb-hunar sirlarini o'rganadi. Nega bu ota-ona uchun qulay bolani shahar bo'ylab olib yurish shart emas; yo'l vaqti va yo'l xarajati tejaladi; dars tugagach bola maktabda qoladi, ya'ni oraliq vaqt yo'qolmaydi. «Kelajak» markazlari bilan bog'liqligi Tarmoq to'garagi «Kelajak» markazlari tizimining davomi. Markazlarning o'zida 60 dan ortiq turdagi to'garak ishlaydi; maktabdagi tarmoq to'garaklari esa o'sha yo'nalishlarni bolaga yaqinlashtiradi. Markazlarda sentabr oxirigacha ochiq eshiklar kuni o'tkazilmoqda. Ular haqida alohida yozganmiz: «Kelajak» markazlarida o'quv yili boshlandi. Bugun nima qilasiz Maktab ma'muriyatidan so'rang: sizning maktabda tarmoq to'garagi ochilganmi va qaysi yo'nalishlar bo'yicha. To'garaklar bosqichma-bosqich ochilyapti, shuning uchun har maktabda holat bir xil emas. Maktabga oid boshqa yo'riqnomalar: bolani 1-sinfga berish yoshi va yangi baholash tizimi qaysi maktablarga yetib bordi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 15-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 15-sentabr. --- ## Qabul yakunlandi: har uch abituriyentdan bittasi talaba bo'ldi URL: https://testmakon.uz/news/article/qabul-2026-yakuni-677-ming-ariza-209-ming-talaba/ Sana: 2026-09-15 · Yangilangan: 2026-09-15 Kategoriya: DTM 2026-yilgi qabul yakunlandi. Bakalavriatga kirish uchun 677,9 ming abituriyent onlayn ro'yxatdan o'tdi, talabalikka esa 209 ming nafari tavsiya etildi. Raqamlarni Bilim va malakalarni baholash agentligi e'lon qildi. Abituriyentlarning 37,5 foizi esa eng quyi chegaradan o'ta olmadi — quyida bu nimani anglatishi tushuntiriladi. Qabul raqamlari BosqichNecha kishiRo'yxatdan o'tdi677 900Talabalikka tavsiya etildi209 000Shundan davlat granti52 800Shundan to'lov-kontrakt156 300Ya'ni ariza bergan har uch kishidan bittasi talaba bo'ldi. Grant esa tavsiya etilganlarning to'rtdan biriga yetdi. O'tish ballari Ko'rsatkichBallGrant bo'yicha o'rtacha o'tish bali134,6Kontrakt bo'yicha o'rtacha o'tish bali93,7Eng quyi chegara56,7Grant va kontrakt orasidagi farq — 40,9 ball. Bu o'rtacha raqam; ayrim yo'nalishlarda farq bundan ancha katta bo'ladi. Abituriyentlarning 37,5 foizi eng quyi chegara — 56,7 ballni to'play olmadi. Ya'ni har uch abituriyentdan bittasi kontrakt tanloviga ham chiqa olmadi. Bu raqam nimani anglatadi 56,7 ball — 189 ballik tizimning 30 foizi. Uni to'plash uchun har fandan taxminan uchdan bir savolga to'g'ri javob berish yetarli. Shuning uchun 37,5 foiz degan raqam raqobatning qattiqligini emas, tayyorgarlikning yetishmasligini ko'rsatadi. Bu yerda muhim xulosa bor: chegaradan o'tolmagan abituriyent uchun raqobat hatto boshlanmaydi ham. Grant uchun kurash 134 ball atrofida boradi, siz esa 56,7 ga yetmagan bo'lsangiz, tanlov ro'yxatiga umuman tushmaysiz. Keyingi yilga tayyorlanayotgan bo'lsangiz Birinchi maqsad — chegara emas, grant chegarasi. Ballni qanday yig'ish va qaysi yo'nalishga qancha kerakligini bizda alohida maqolalarda yozganmiz: grantga necha ball kerak, grant va kontrakt bali orasidagi farq hamda 11-sinfda oylik tayyorgarlik rejasi. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi ma'lumotlari; qabul yakunlari bo'yicha rasmiy e'lonlar, 2026-yil avgust. Tekshirilgan sana: 2026-yil 15-sentabr. --- ## Kuzgi malaka sinovida 50 ta savol bo'ladi: spetsifikatsiya tasdiqlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/kuzgi-malaka-sinovi-spetsifikatsiyasi-2026/ Sana: 2026-09-15 · Yangilangan: 2026-09-15 Kategoriya: Maktab Kuzgi malaka sinovi topshiriqlarining spetsifikatsiyasi tasdiqlandi. Buni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 15-sentabr kuni e'lon qildi. Hujjatlarni vazirlik tizimidagi Pedagogik mahorat va xalqaro baholash ilmiy-amaliy markazi ishlab chiqdi. Sinov 50 ta savoldan iborat — quyida u nimani tekshirishi tushuntiriladi. Sinov qanday tuzilgan Har bir fan uchun alohida spetsifikatsiya bor, lekin tuzilma bir xil: BlokNechta savolMutaxassislik fani35Pedagogik mahorat10Kasb standartlari5Jami50Barcha 50 ta savolga 120 daqiqa vaqt beriladi. Savollar yopiq test shaklida: javob variantlari oldindan berilgan, siz mosini tanlaysiz. Qachon o'tkaziladi Sinov materiallari joriy yilning avgust–dekabr oylarida o'tkaziladigan attestatsiya uchun ishlab chiqilgan. Ya'ni bu jarayon hozir davom etyapti. Vazirlik alohida ta'kidladi: spetsifikatsiya tavsiyaviy ahamiyatga ega. Ya'ni u savollarning o'zi emas, savol qaysi mavzudan va qanday ko'nikmani tekshirishini ko'rsatadigan hujjat. Spetsifikatsiya nimani ochib beradi Har bir fan hujjatida mavzular bo'yicha taqsimot jadvali bor: qaysi mavzudan nechta savol tushishi va u qanday ko'nikmani tekshirishi yozilgan. Masalan, biologiya o'qituvchisi uchun mutaxassislik bloki shunday bo'linadi: fan asoslari — 4 ta savol, hujayra biologiyasi — 7 ta, organizmlar biologiyasi — 10 ta. Qolgan savollar boshqa mavzularga taqsimlanadi. Ya'ni qaysi mavzuni qattiqroq takrorlash kerakligini oldindan bilib olasiz. Kimlar topshiradi Malaka toifasini olish uchun attestatsiyaga chiqadigan pedagoglar. Hujjatlar umumiy o'rta va maktabdan tashqari ta'lim tashkilotlari hamda maktabgacha ta'lim lavozimlari uchun alohida tayyorlangan. Hujjatni qayerdan olasiz Spetsifikatsiyalar fanlar bo'yicha alohida PDF ko'rinishida vazirlikning rasmiy portalidagi shu e'lon sahifasida joylangan. O'z faningizni tanlab yuklab olasiz. Attestatsiya natijasi nimaga ta'sir qiladi? Bu haqda alohida maqolalarimiz bor: 80 ball olmagan pedagog toifasini yo'qotadi, 71 ball to'plasa har oyga 15 foiz ustama va sertifikati bor o'qituvchi maksimal ball oladi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi rasmiy e'loni va spetsifikatsiya hujjatlari, 2026-yil 15-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 15-sentabr. --- ## Andijon va Toshkentda ideaton o'tadi: sovrin 30 million so'm URL: https://testmakon.uz/news/article/techstars-ideaton-andijon-toshkent-sentabr/ Sana: 2026-09-15 · Yangilangan: 2026-09-15 Kategoriya: Talaba hayoti Sentabr oyida Andijon va Toshkentda Techstars Startup Weekend ideatonlari o'tkaziladi. Buni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 15-sentabr kuni e'lon qildi. Har bir shaharda 30 million so'mlik sovrin puli bor — quyida sanalar va shartlar. Qachon va qayerda ShaharSanaAndijon18–20-sentabrToshkent25–27-sentabrHar bir tadbir 54 soat davom etadi: juma kuni boshlanib, yakshanba kuni tugaydi. 54 soat ichida nima qilinadi Jamoa tuzasiz va tayyor prototipni ishga tushirasiz. Gipotezani tekshirish va biznes modeli bo'yicha mashg'ulotda qatnashasiz. Sun'iy intellekt, axborot texnologiyalari va marketing bo'yicha mutaxassislar sizga maslahat beradi. Oxirida loyihangizni investorlar oldida ko'rsatasiz. Boshqa viloyatdan boradigan dastlabki 25 ta ishtirokchi bepul yotoqxona oladi. Lekin bu faqat Andijon tadbirida amal qiladi. Kim borishi mumkin Tadbirga g'oyasi bor yoshlar boradi. Talaba bo'lishingiz shart emas, lekin talabalar uchun bu qulay: 54 soat ichida g'oyani prototipgacha olib chiqish tajribasi darsda berilmaydi. Andijon tadbirigacha uch kun qoldi, shuning uchun ro'yxatdan o'tishni kechiktirmang. Boshqa qanday imkoniyatlar bor Davlat ham talabalarga startap uchun pul ajratadi. Ular haqida bizda alohida maqola bor: «Eng innovatsion g'oya» tanlovi — u yerda universitet bosqichida 50 million, respublika bosqichida 500 million so'mgacha grant bor, arizani 10-oktabrgacha berasiz. Yana: startaplar uchun boshqa imkoniyatlar va kunduzgi talabaning ishlash tartibi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 15-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 15-sentabr. --- ## «Kelajak» markazlarida o'quv yili boshlandi: 60 dan ortiq to'garak URL: https://testmakon.uz/news/article/kelajak-markazlari-ochiq-eshiklar-sentabr/ Sana: 2026-09-15 · Yangilangan: 2026-09-15 Kategoriya: Maktab «Kelajak» markazlarida yangi o'quv yili 15-sentabrdan boshlandi. Buni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi shu kuni e'lon qildi. Sentabr oyi yakuniga qadar barcha hududlardagi markazlarda ochiq eshiklar kuni o'tkaziladi — quyida u yerda nima borligi va bolangizni qanday olib borish mumkinligi tushuntiriladi. «Kelajak» markazi nima Bu maktabdan tashqari qo'shimcha ta'lim markazi. Bola darsdan keyin o'ziga qiziq yo'nalishni tanlab, to'garakka qatnaydi. Vazirlik ma'lumotiga ko'ra markazlarda 60 dan ortiq turdagi to'garak ishlaydi. Ochiq eshiklar kuni nima beradi Sentabr oxirigacha markazlar eshigini ochiq qo'yadi. Siz borib quyidagilarni ko'rasiz: markaz qanday ishlaydi va qanday sharoit yaratilgan; qaysi to'garaklar bor va ular nima bilan shug'ullanadi; mashg'ulot qanday o'tadi — bevosita o'zingiz kuzatasiz. Ya'ni bolani darrov yozdirish shart emas: avval borib ko'rasiz, keyin qaror qilasiz. Muddat aniq: ochiq eshiklar tadbirlari sentabr oyi yakunigacha davom etadi. Oktabrda borsangiz, oddiy tartibda murojaat qilasiz. Maktabdan chiqmasdan qatnash imkoniyati Vazirlik yana bir narsani aytdi: hozirda barcha umumta'lim maktablarida tarmoq to'garaklari bosqichma-bosqich yo'lga qo'yilmoqda. Bunda o'quvchi maktabidan chiqmagan holda mashg'ulotga qatnashadi, yangi ko'nikma oladi va kasb sirlarini o'rganadi. Bu ayniqsa markaz uzoqda bo'lgan oilalar uchun qulay: bolani shahar bo'ylab olib yurish shart emas. Bugun nima qilasiz Yashash joyingizdagi «Kelajak» markazini toping va sentabr tugagunicha borib ko'ring. Bolangiz qaysi to'garakka qiziqishini o'zidan so'rang — 60 dan ortiq yo'nalish ichidan tanlash oson emas. Maktabga oid boshqa amaliy yo'riqnomalar: bolani boshqa maktabga ko'chirish, maktabga tayyorgarlik xarajati va Maktab ligasi ro'yxati. Manba: O'zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 15-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 15-sentabr. --- ## Talaba davomati onlayn nazoratga o'tdi: tizim qayerda ishlayapti URL: https://testmakon.uz/news/article/talabalar-davomati-onlayn-nazorat-2026/ Sana: 2026-09-15 · Yangilangan: 2026-09-15 Kategoriya: Talaba hayoti Talabalarning darsga qatnashishi va yotoqxonaga kirib-chiqishi endi onlayn kuzatiladi. Buni Prezident Shavkat Mirziyoyev 11-sentabr kuni Olmazor tumanidagi «Yoshlik» talabalar shaharchasida Vaziyatlar markazi faoliyati bilan tanishganda ma'lum qilindi. Quyida tizim nimani ko'radi, qayerda ishlayapti va sizga qachon yetib boradi — shular tushuntiriladi. Tizim aynan nimani ko'radi Talabalar shaharchasida Vaziyatlar markazi ishlaydi. U ikki narsani onlayn kuzatadi: oliygoh va yotoqxonaga kirib-chiqish hamda darsga qatnashish. Ya'ni davomat jurnali qog'ozda emas, markazning ekranida ko'rinadi. Rasmiy e'londa bu amaliyot yaxshi natija berayotgani qayd etilgan. Darsni sababsiz qoldirish endi tezroq ko'rinadi. Qoldirilgan soat hisobi esa avvalgidek: 18 soatda ogohlantirish, 30 soatda qat'iy hayfsan va ota-onaga xabar, 74 soatdan ortiq bo'lsa chetlashtirish masalasi ko'riladi. Qachon sizning oliygohingizga yetib boradi BosqichQayerdaQachonHozir ishlayaptiOlmazor tumani, «Yoshlik» talabalar shaharchasiBugunKengaytiriladiToshkentning boshqa tumanlariShu yil oxirigachaButun mamlakatBarcha oliy ta'lim muassasalariKelgusi yilDemak Toshkentda o'qiyotgan talaba uchun bu shu o'quv yilining ichidagi o'zgarish. Viloyatdagi oliygohlarga kelgusi yili yetib boradi. Nega aynan Olmazordan boshlandi Sababi — hajm. Bitta tumanda quyidagi manzara bor: 75 000talaba7oliygoh41yotoqxona18 000yotoqxonada yashaydiBunday zichlikda har bir oliygoh o'z yotoqxonasini alohida boshqarishi qiyin. Davomatdan boshqa nima kuzatiladi Yig'ilishda talabaning faqat o'qishi emas, yashash sharoiti, bandligi, tadbirkorligi, madaniy hayoti va xavfsizligini qamrab oladigan yaxlit tizim kerakligi aytildi. Shaharcha hokimligida talabalarning ta'lim-tarbiyasi, bandligi va ijtimoiy ta'minoti bilan ishlaydigan alohida mas'ullar belgilanadi. Yotoqxonalar uchun esa alohida Direksiya tuziladi: yashash sharoitini yaxshilash va madaniy tadbirlar uning zimmasida. Talaba uchun amalda nima o'zgaradi Darsga kelmaganingiz jurnalga emas, tizimga tushadi — kechiktirib to'g'rilab bo'lmaydi. Yotoqxonaga kirish-chiqish qayd etiladi, ya'ni kim qachon kirgani ma'lum bo'ladi. Yotoqxona sharoiti bo'yicha murojaatni endi alohida Direksiya ko'radi. Yotoqxonaga joylashish tartibi va ijara puli qoplanishi haqida bizda alohida yo'riqnoma bor: yotoqxonaga joylashish va ijara qaysi talabaga to'lanmaydi. Chetlashtirish asoslari esa shu yerda yig'ilgan. Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidenti matbuot xizmati e'loni, 2026-yil 11-sentabr; Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 11-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 15-sentabr. --- ## Texnikum o‘qituvchisiga 100 foizgacha ustama: ball jadvali e’lon qilindi URL: https://testmakon.uz/news/article/qishloq-xojaligi-texnikumi-ustama-464/ Sana: 2026-09-13 · Yangilangan: 2026-09-13 Kategoriya: Kasbiy ta'lim Qishloq xo‘jaligiga ixtisoslashgan texnikum o‘qituvchisi endi bazaviy tarif stavkasiga 40 foizdan 100 foizgacha ustama olishi mumkin. Ehtiyojmand oiladan chiqqan yoki yetim o‘quvchiga esa yiliga bir marta 4 400 000 so‘mgacha moddiy yordam beriladi. Bu miqdorlarni Vazirlar Mahkamasi 4-sentabrda belgilab berdi. Gap Lola Murotova nomidagi texnikum jamg‘armasi haqida. O‘qituvchi ustamani qanday oladi Ustama avtomatik emas — u baholash mezonlari bo‘yicha to‘plangan ballga bog‘lanadi. Ball qancha baland bo‘lsa, ustama shuncha katta. To‘plangan ballBazaviy tarif stavkasiga ustama65–7040 foiz71–7550 foiz76–8060 foiz81–8570 foiz86–9080 foiz91–9590 foiz96–100100 foizUstamani texnikum rahbarlari, pedagoglari va ishlab chiqarish ta’limi ustalari oladi. 65 balldan past to‘plagan xodimga ustama berilmaydi. O‘quvchiga nima tegadi Jamg‘arma mablag‘i ijtimoiy ehtiyojmand toifadagi va yetim o‘quvchilarni himoya qilishga ham yo‘naltiriladi: bir yilda bir o‘quvchiga bazaviy hisoblash miqdorining o‘n baravaridan oshmaydigan bir martalik moddiy yordam beriladi. Bazaviy hisoblash miqdori hozir 440 000 so‘m, demak yuqori chegara — 4 400 000 so‘m. Bundan tashqari, o‘quvchilar o‘rtasida o‘tkaziladigan respublika tanlovlari g‘oliblari ham shu jamg‘armadan taqdirlanadi. Pul qayerdan keladi Jamg‘arma davlat budjetidan emas. U texnikumning budjetdan tashqari shaxsiy g‘azna hisobvarag‘ida jamlanadi; manbalari orasida Qishloq xo‘jaligini rivojlantirish va oziq-ovqat ta’minoti jamg‘armasi hamda fermerlar kengashi huzuridagi mablag‘lar bor. Yil oxirida sarflanmay qolgan pul keyingi yilga o‘tadi, vaqtincha bo‘sh turgan mablag‘ni esa bankka depozitga qo‘yish mumkin — undan tushgan foiz ham shu maqsadlarga sarflanadi. Yana nimaga sarflanadi Texnikumning moddiy-texnik bazasini mustahkamlashga. Xodimlarning malakasini oshirishga. Qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat sohasida ilg‘or texnologiyalarga o‘tishga. Ilmiy loyihalar va tadqiqotlarga. Kasbiy ta’lim bo‘yicha boshqa maqolalar: texnikum direktoriga 50 foiz ustama, investor buyurtmasi bilan imtihonsiz qabul va texnikum qabuli qachon boshlanadi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 4-sentabrdagi 464-son qarori. Tekshirilgan sana: 2026-yil 13-sentabr. --- ## O‘qishni tugatmagan talabaga akademik ma’lumotnoma beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/akademik-malumotnoma-nima-beriladi/ Sana: 2026-09-13 · Yangilangan: 2026-09-13 Kategoriya: Talaba hayoti O‘qishni oxirigacha tugatolmagan talabaga diplom berilmaydi — uning o‘rniga akademik ma’lumotnoma beriladi. Bu hujjatning davlat namunasini Vazirlar Mahkamasi 2019-yil 19-iyulda tasdiqlagan va u hozir ham shu shaklda amal qiladi. Bu qanday hujjat Akademik ma’lumotnoma — siz o‘zlashtirgan fanlar ro‘yxati: har bir fan nomi, soatlar miqdori va bahoyingiz. Ya’ni u diplom emas, “shu fanlarni o‘tdingiz” degan rasmiy tasdiq. HujjatKimga beriladiNima yozilganDiplomBitirgan talabagaMalaka va yo‘nalishDiplom ilovasiDiplom bilan birgaFanlar, baholar, huquqlarAkademik ma’lumotnomaTugatmagan talabagaO‘tilgan fanlar va baholar Qachon kerak bo‘ladi Boshqa oliygohga o‘qishni ko‘chirganingizda qabul qiluvchi oliygoh qaysi fanlarni qayta o‘qimasligingizni shu hujjatga qarab hal qiladi. Ikkinchi holat — o‘qishni keyinroq qayta tiklaganingiz. Ehtiyot bo‘ladigan joyi Akademik ma’lumotnoma oliy ma’lumot hujjati emas. U bilan magistraturaga hujjat topshira olmaysiz va oliy ma’lumot talab qiladigan lavozimga da’vo qila olmaysiz. Shuning uchun o‘qishni tashlashdan oldin akademik ta’til yoki qayta tiklanish yo‘lini ko‘rib chiqing; chetlashtirish asoslari ham shu yerda. Manba: VM 607-son qarori, 3-ilova. Tekshirildi: 13.09.2026. --- ## Diplom ilovasi: ichida nima yozilgan va nega u ikki tilda URL: https://testmakon.uz/news/article/diplom-ilovasi-ichida-nima-bor/ Sana: 2026-09-13 · Yangilangan: 2026-09-13 Kategoriya: Talaba hayoti Diplomning o‘zida atigi bir nechta qator bor: ism, yo‘nalish va malaka. Sizning nimalarni o‘qiganingiz, qanday baho olganingiz va diplom qanday huquq berishi esa ilovada yozilgan. Ilova namunasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 19-iyuldagi 607-son qarori bilan tasdiqlangan va 2019/2020 o‘quv yilidan beri shu shaklda beriladi. Quyida ilovada nima borligi va u nega ikki tilda ekani tushuntiriladi. Ilova ikki tilda to‘ldiriladi Har bir qator o‘zbekcha va inglizcha yoziladi: “Familiyasi/Surname”, “Ta’lim yo‘nalishi/Field of study”, “Baholash/Grade”. Shuning uchun xorijiy universitetga yoki ish beruvchiga topshirganda alohida tarjima qildirish shart bo‘lmaydi — hujjatning o‘zi ikki tilda. Ichida nima yozilgan Ilova besh blokdan iborat. Ular ketma-ket sizning kimligingiz, qanday malaka olganingiz, ta’lim darajasi, o‘qigan fanlaringiz va diplom bergan huquqlarni ochib beradi. BlokNima yoziladi1. ShaxsFamiliya, ism, tug‘ilgan sana, talaba identifikatsion raqami, avvalgi ta’lim hujjati2. MalakaMalaka nomi va berilgan sana, yo‘nalish, oliygoh nomi, ta’lim va imtihon tili3. DarajaTa’lim darajasi, kunduzgi shaklda dasturni o‘zlashtirish muddati, kirish talablari4. NatijaHar bir fan nomi, umumiy soat, baho; oliygohning baholash tizimi5. HuquqTa’limni davom ettirish imkoniyatlari va kasbga oid huquqiy maqom Nega bu bloklar muhim To‘rtinchi blok — eng ko‘p so‘raladigani. Unda bitiruv malakaviy ishi yoki magistrlik dissertatsiyasi ham alohida qator bo‘lib turadi, fanlar esa soati va bahosi bilan yoziladi. Xorijiy universitet sizning dasturingizni o‘zinikiga solishtirganda aynan shu ro‘yxatga qaraydi. Beshinchi blok esa diplom qanday huquq berishini yozadi: qaysi bosqichga o‘qishni davom ettira olasiz va kasbiy maqomingiz nima. Ish beruvchi uchun ko‘pincha shu ikki qator yetarli bo‘ladi. Imtiyozli diplom qanday ajralib turadi Imtiyozli diplomda muqovadagi yozuv ostiga oltin bo‘yoqda “IMTIYOZLI” so‘zi va uning inglizcha muqobili qo‘shiladi. Bakalavr diplomining muqovasi to‘q havorang, magistrniki to‘q qizil sun’iy charmdan, o‘lchami 148x210 mm. Diplom va ilova blankalari kompyuterda to‘ldiriladi. Qo‘lda yozilgan yoki tuzatish kiritilgan hujjat namunaga mos kelmaydi. Ilovani yo‘qotib qo‘ysangiz Dublikat beriladi — diplomning o‘ziniki ham, ilovaniki ham. Buni my.gov.uz orqali rasmiylashtirasiz, muddati o‘n ish kuni. Diplomning haqiqiyligini esa davlat reyestridan tekshirib ko‘rsangiz bo‘ladi. Bir narsani yodda tuting: ilova diplomsiz haqiqiy emas. Uni alohida taqdim etsangiz, hujjat kuchga ega bo‘lmaydi, shuning uchun ikkalasini birga saqlang. Bu mavzuga yaqin maqolalar: diplom dublikatini olish, diplomni davlat reyestridan tekshirish va imtiyozli diplom qanday imtiyoz beradi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 19-iyuldagi 607-son qarori, 2-ilova (2020-yil 19-noyabrdagi 734-son qarori tahriri). Tekshirilgan sana: 2026-yil 13-sentabr. --- ## Navoiyda mamlakatdagi birinchi “yashil” texnikum ish boshladi URL: https://testmakon.uz/news/article/navoiy-yashil-texnikum-qabul-2026/ Sana: 2026-09-13 · Yangilangan: 2026-09-13 Kategoriya: Kasbiy ta'lim Navoiy viloyatida mamlakatdagi birinchi “yashil” texnikum ish boshladi. Uni Vazirlar Mahkamasi 2026-yil 8-sentabrda ochdi. Bu qadam Prezidentning shu yil 25-mayda imzolangan “Eko-madaniyat” umummilliy loyihasi hujjatidan kelib chiqdi. Quyida texnikum kimni oladi, nimaga o‘rgatadi va oddiy texnikumdan nimasi bilan farq qiladi. Kim o‘qishga kira oladi Texnikumga umumiy o‘rta ta’lim maktabi bitiruvchilari qabul qilinadi — ya’ni 9-sinfdan keyin. Qabulda ikki yo‘l bor: davlat granti va to‘lov-kontrakt. Tartib boshqa texnikumlarnikidek. O‘quv jarayoni boshlang‘ich, o‘rta va o‘rta maxsus kasbiy ta’lim darajalarida olib boriladi. Nimaga o‘rgatishadi Texnikum “yashil” iqtisodiyot uchun o‘rta bo‘g‘in kadrlarini tayyorlaydi. O‘quv dasturiga energiya samaradorligi, resurslardan oqilona foydalanish, chiqindilarni boshqarish va ekologik madaniyat mavzulari kiritiladi. BelgiNavoiy “yashil” texnikumiKim qabul qilinadi9-sinf bitiruvchilariMoliyalashtirishDavlat granti va to‘lov-kontraktKim boshqaradiKasbiy ta’lim agentligi tizimidagi davlat muassasasiKimga biriktirilganMarkaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini o‘rganish universitetiTa’lim shakliKorxonalar bilan dual ta’lim Oddiy texnikumdan farqi nimada Uchta narsa ajratib turadi. Birinchisi — texnikum “yashil” texnologiyalarda ishlaydigan korxonalar bilan dual ta’lim shaklida ishlaydi, ya’ni o‘quvchi darsning bir qismini ishlab chiqarishda o‘tadi. Ikkinchisi — o‘quv jarayoniga soha korxonalaridan amaliyotchi mutaxassislar, oliygoh o‘qituvchilari va xorijlik mutaxassislar jalb qilinadi. Uchinchisi — nufuzli xorijiy ta’lim tashkilotlari bilan qo‘shma dasturlar yo‘lga qo‘yiladi. Moddiy-texnik bazani yaxshilash uchun texnikum Green University nomi bilan tanilgan Markaziy Osiyo atrof-muhit va iqlim o‘zgarishini o‘rganish universitetiga biriktiriladi. Qanday kasblar bo‘ladi Kasblar ro‘yxati oldindan qotib qolgan emas. Uni to‘rt narsa belgilaydi: mehnat bozori ehtiyoji, odamlarning murojaatlari, ish beruvchi korxonalarning takliflari hamda Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy qo‘mitasining buyurtmasi. Demak, ro‘yxat har yili yangilanib borishi mumkin — hujjat topshirishdan oldin texnikumning o‘sha yilgi e’lonini ko‘ring. Texnikum yo‘lini tanlayotgan bo‘lsangiz, bu maqolalar ham asqotadi: texnikum qabuli qachon boshlanadi va investor buyurtmasi bilan imtihonsiz qabul. Oliygohga kirish ballarini ballar jadvalidan ko‘rasiz. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 8-sentabrdagi 476-son qarori. Tekshirilgan sana: 2026-yil 13-sentabr. --- ## Shifokorning farzandiga kontraktning 30 foizi qoplab beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/tibbiyot-xodimi-farzandi-kontrakt-30-foiz/ Sana: 2026-09-13 · Yangilangan: 2026-09-13 Kategoriya: DTM 2026 Davlat tibbiyot muassasasida kamida 15 yil ishlagan shifokor yoki farmatsevtning farzandiga bakalavriat kontraktining 30 foizi qoplab beriladi. Buni Vazirlar Mahkamasi 2026-yil 12-iyundagi 310-son qarori belgiladi, Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi esa 12-sentabr kuni o‘z kanalida e’lon qildi. Quyida kim ariza beradi, summa qancha va pul qayerga tushadi. Shart bitta, lekin qat’iy Ariza beruvchi ayni paytda davlat tibbiyot muassasasida ishlayotgan bo‘lsin va shu muassasalardagi umumiy staji 15 yildan kam bo‘lmasin. Ikkalasi tasdiqlansa, ariza o‘tadi. Bittasi mos kelmasa, tizim arizani sababi bilan qaytaradi. SavolJavobKimgaDavlat tibbiyot muassasasida ishlayotgan tibbiyot yoki farmatsevtika xodimiQancha stajDavlat tibbiyot muassasalarida kamida 15 yilQancha qoplanadiYillik kontraktning 30 foiziYuqori chegara6 600 000 so‘m Summa qanday chiqadi Qoplanadigan pul — farzandingizning yillik kontraktining 30 foizi. Ustida chegara bor: u bazaviy hisoblash miqdorining 15 baravaridan oshmaydi. Bazaviy hisoblash miqdori hozir 440 000 so‘m, demak eng ko‘pi bilan 6 600 000 so‘m to‘lanadi. Pul sizga naqd berilmaydi — oliygoh hisobvarag‘iga o‘tkaziladi va kontrakt qarzingizni shuncha kamaytiradi. Ikki farzandingiz o‘qiyotgan bo‘lsa, har biri uchun alohida hisoblanadi va bitta arizada ikkalasini ko‘rsatsangiz bo‘ladi. Ariza qayerdan beriladi Ikki yo‘l bor: istalgan tuman yoki shahar Davlat xizmatlari markaziga borasiz, yoxud my.gov.uz portalidan o‘zingiz to‘ldirasiz. Ikkalasi ham bepul. Arizada shaxsiy raqamingizni, ish joyingizni va har bir farzandning oliygohi, yo‘nalishi, bosqichi va kontrakt summasini yozasiz. Boshqa hujjat so‘rash taqiqlangan. Qolganini tizim o‘zi tekshiradi: stajni mehnat tizimidan, qarindoshlikni fuqarolik holati yozuvlaridan, kontrakt summasini oliy ta’lim tizimidan oladi. Qachon to‘lanadi Arizalar yil davomida qabul qilinadi. Har oyning oxirgi ish kuni tizim o‘sha oy uchun ro‘yxatni avtomatik tuzadi — to‘lov shu ro‘yxatdan chiqadi. Ro‘yxat tuzilgunga qadar arizani bekor qilib, qayta to‘ldirsangiz bo‘ladi. Ma’lumot tizimlaridan javob kelmasa, ariza “Rad etildi” holatiga o‘tadi. Bu yakuniy emas — keyingi oyda qayta ariza berish huquqi saqlanadi. Bugun nima qilasiz Davlat tibbiyot muassasalaridagi umumiy stajingiz 15 yilga yetdimi — tekshiring. Farzandingizning yillik kontrakt summasini biling va 30 foizini hisoblang. my.gov.uz‘ga kiring yoki Davlat xizmatlari markaziga boring, arizani shu oy bering. Kontrakt to‘lovi bo‘yicha boshqa imkoniyatlar ham bor: to‘langan summadan 12 foizni qaytarib olish, foizsiz ta’lim krediti va magistraturadagi xotin-qizlarga kontraktni qoplash. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 12-iyundagi 310-son qarori; Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 12-sentabrdagi xabari. Tekshirilgan sana: 2026-yil 13-sentabr. --- ## Kunduzgi talaba ishga kiradi, lekin shartnomasi muddatli bo'ladi URL: https://testmakon.uz/news/article/kunduzgi-talaba-ishga-kirsa-shartnoma/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-13 Kategoriya: Talaba hayoti Kunduzgi ta'limda o'qiyotgan talaba ishga kira oladi: uni qonun to'smaydi. Faqat shartnomasi doimiy emas, muddatli bo'ladi. Bu qoida Mehnat kodeksining 113-moddasida yozilgan: kunduzgi ta'lim shaklida o'qiyotgan shaxs bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzishga ruxsat beriladi. Quyida qonun qo'yadigan chegaralar, amaliyot shartnomasining o'rni va talaba uchun eng katta xavf alohida tushuntiriladi. Qonun qo'yadigan uch chegara Ruxsat shartsiz emas. Talaba ishlaganda uchta shart bir vaqtda bajariladi. Ish darslardan bo'sh vaqtda bo'ladi. Ish o'qish jarayoniga zarar yetkazmaydi. Ish hajmi mehnat qonunchiligidagi soat me'yoridan oshmaydi. Ishlash joyi cheklanmagan: talaba o'z universitetida ham, boshqa korxona yoki tashkilotda ham ishlay oladi. Nega shartnoma muddatli Muddatli shartnoma — bu ish beruvchi uchun qulaylik emas, qonun belgilagan shakl. Uning muddati aniq: masalan o'quv yiliga yoki mavsumga bog'lanadi va muddat tugagach shartnoma o'z-o'zidan yakunlanadi. Talaba uchun bundan kelib chiqadigan amaliy natija bor: shartnomani uzaytirish kerak bo'lsa, bu masalani muddat tugashidan oldin hal qilish lozim. Amaliyot ham mehnat shartnomasi Bu qism ko'p talabaga yangilik bo'ladi. Amaliyotni tashkil qilish haqidagi shartnoma ham muddatli mehnat shartnomasi hisoblanadi. U amaliyot muddatiga tuziladi va unda amaliyotga rahbarlik qiladigan odam ko'rsatiladi. Ya'ni amaliyot — rasmiy ish munosabati, oddiy tashrif emas. O'n sakkiz yoshga to'lmagan talaba uchun Birinchi kursga maktabdan kelgan talabaning yoshi ko'pincha o'n yetti bo'ladi. Ular uchun alohida himoya bor: o'n sakkiz yoshgacha bo'lgan xodimga qisqartirilgan ish vaqti belgilanadi va bir kunlik smena uzunligi ham cheklanadi. Umuman ishga qabul o'n olti yoshdan ruxsat etiladi. O'quvchilar uchun istisno bor: yengil ishga o'n besh yoshdan, ota-onadan birining yozma roziligi bilan va faqat o'qishdan bo'sh vaqtda qabul qilinadi. Eng katta xavf — qonun emas, davomat Talabani ishdan to'sadigan haqiqiy narsa qonun emas. Ish grafigi darsga to'g'ri kelib qolsa, davomat buziladi va bu o'qishdan chetlashtirishga olib keladi. Shuning uchun ish beruvchi bilan grafikni dars jadvali qo'lda bo'lganda gaplashish kerak. Og'zaki kelishuv yetmaydi — grafik shartnomada yozilsin. Bitta misolda Ikkinchi kurs talabasining darslari kunda soat ikkida tugaydi. U kechki smenaga muddatli shartnoma bilan ishga kiradi va shartnoma muddatini o'quv yili oxirigacha belgilaydi. Sessiya haftalarida grafikni oldindan kelishib, ruxsat oladi. Uning davomati buzilmaydi, ishi ham saqlanadi. Nima qilish kerak Ishga kirishdan oldin uch narsani yozma qilib oling: shartnoma muddati, haftalik soat va ish grafigi. Sessiya va amaliyot davrini alohida eslatib qo'ying, chunki o'sha haftalarda dars yuki oshadi. O'qishdan chetlashtirishning rasmiy asoslari va davomat chegarasi shu yerda yozilgan. Talaba va harbiy xizmat bo'yicha qoidalar bu yerda, talabaga bir martalik moddiy yordam esa alohida tushuntirilgan. Manba: O'zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi (110, 113, 118, 415 va 416-moddalar); oliy ta'lim tashkiloti faoliyatini tartibga soladigan nizom qoidalari. Tekshirilgan sana — 12-sentabr. --- ## Bitiruv malakaviy ishida plagiat chiqsa attestatsiya bir yil kechadi URL: https://testmakon.uz/news/article/bitiruv-malakaviy-ishi-plagiat-tekshiruvi/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Talaba hayoti Bitiruv malakaviy ishi va magistrlik dissertatsiyasi himoyadan ikki hafta oldin plagiatga tekshiriladi. Plagiat chiqsa, talabaga qayta tekshirish bir marta beriladi. Qoida Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-dekabrdagi 836-son qarori bilan tasdiqlangan nizomda yozilgan. Eng og'ir oqibat ham shu yerda: ikkinchi tekshiruvda ham natija chiqmasa, yakuniy attestatsiya keyingi yilga suriladi. Quyida tekshiruv qanday ketadi va bitiruvchi nimani oldindan hisobga olishi kerak — shular tushuntiriladi. Jazo baho emas, vaqt Ko'pchilik plagiatni past baho deb o'ylaydi. Nizomda esa boshqa narsa yozilgan: ish himoyaga qo'yilmaydi va bitiruvchi attestatsiyani keyingi yil topshiradi. Ya'ni diplom bir yil kechikadi. Ishga kirish, magistraturaga hujjat topshirish, harbiy xizmat bo'yicha rejalar — hammasi shu bir yilga suriladi. Tekshiruv ketma-ketligi Himoyadan ikki hafta oldin ish plagiat aniqlaydigan dastur bilan tekshiriladi. Plagiat topilsa, ishni tuzatib bir marta qayta topshirish imkoni beriladi. Ikkinchi tekshiruvda ham masala hal bo'lmasa, attestatsiya keyingi yilga o'tadi. Nizom ruxsat etilgan aniq foizni yozmaydi — chegarani oliy ta'lim tashkiloti belgilaydi. Shuning uchun o'z universitetingizdagi talabni ilmiy rahbardan so'rab bilib qo'ying. Hamma yo'nalish bitiruv ishi yozmaydi Bu ham e'tibordan chetda qoladigan qism. Qaysi yo'nalishlarda diplom loyihasi, qaysilarida bitiruv malakaviy ishi himoya qilinishini Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tasdiqlaydi. Ro'yxat ta'lim sohasining xususiyatiga qarab tuziladi. Demak qo'shni yo'nalishdagi do'stingizning talabi sizdan boshqacha bo'lishi mumkin. Attestatsiya qachon ma'lum bo'ladi Universitet attestatsiyaning joyi va shaklini har yili 31-oktabrga qadar tasdiqlaydi va bitiruvchilarga kamida olti oy oldin xabar beradi. Ya'ni iyun himoyasi haqidagi ma'lumot dekabrdan oldin ma'lum bo'ladi. Bitta misolda Himoya 15-iyunga belgilangan. Demak ish 1-iyunga qadar tekshiruvdan o'tadi. Talabaning matnida ko'chirma topildi va u bir hafta ichida tuzatib qayta topshirdi. Agar shundan keyin ham natija chiqmasa, u 15-iyunda himoya qilmaydi va keyingi yilni kutadi. Nima qilish kerak Matnni himoyaga bir kun qolganda emas, ikki haftadan oldin yozib tugatishni rejalashtiring — tekshiruv shu muddatda boshlanadi. Iqtibos keltirgan har bir joyni manbasi bilan belgilab boring: keyin tuzatish uchun vaqt kamayadi. Kurs ishi va referatni tez tayyorlash yo'llari shu yerda. Diplomingiz davlat reyestrida borligini tekshirish bu yerda, diplom yo'qolsa dublikat olish esa alohida yozilgan. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 13-dekabrdagi 836-son qarori bilan tasdiqlangan nizom (4, 17 va 25-bandlar). Tekshirilgan sana — 12-sentabr. --- ## Bolani boshqa maktabga ko'chirish: arizani portaldan berasiz URL: https://testmakon.uz/news/article/bolani-boshqa-maktabga-kochirish-arizasi/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Maktab Bolani boshqa maktabga ko'chirish uchun endi direktordan direktorga yurish shart emas: ariza davlat xizmatlari portalidan beriladi va xizmat bepul. Tartib Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 1-iyundagi 295-son qarorida yozilgan. Xizmatni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi ko'rsatadi, javob esa uch ish kunida keladi. Quyida kim ariza bera oladi, ketma-ketlik qanday va qayerda vaqt yo'qoladi — shular tushuntiriladi. Kim va qachon ariza beradi Arizani ota-ona yoki vasiy beradi. Ko'chirishni o'quv yili davomida ham, o'quv yili tugagandan keyin ham so'rash mumkin — ya'ni sentabrni yoki iyunni kutish kerak emas. Hujjat yig'ish ham talab qilinmaydi. Portalda bolaning tug'ilganlik guvohnomasi ma'lumotlari ko'rsatiladi va yangi maktab tanlanadi. Faqat bitta holatda qo'shimcha qog'oz kerak: ariza beruvchi ota-ona emas, vasiy bo'lsa — vasiylikni tasdiqlaydigan hujjat qo'shiladi. Ketma-ketlik Birinchi. Ota-ona portalda ro'yxatdan o'tadi va arizani yuboradi. Ikkinchi. Tasdiq yoki rad javobi portalga tizimdan avtomatik tushadi. Uchinchi. Ota-ona uch kun ichida eski maktabdan hujjatni oladi va yangi maktabga topshiradi. To'rtinchi. Yangi maktab direktori shu kuni bolani ro'yxatga olish haqida buyruq chiqaradi. Qayerda vaqt yo'qoladi Diqqat qiladigan joy uchinchi qadam. Portaldan ruxsat kelgach sanoq boshlanadi va ota-onaga uch kun beriladi. Shu muddatda eski maktabdan hujjat olinmasa, jarayon oxiriga yetmaydi. Shuning uchun arizani yuborishdan oldin eski maktab bilan gaplashib qo'ying: hujjatni kim tayyorlaydi va qachon olib ketish mumkin. Bitta misolda Oila sentabr oyida boshqa tumanga ko'chib o'tdi. Ota-ona o'sha kuni portaldan ariza yubordi va uch ish kunidan keyin tasdiq oldi. Keyingi uch kun ichida u eski maktabdan hujjatni olib, yangi maktabga topshirdi. Bola o'sha kuni ro'yxatga olindi va darsga bordi. Nima qilish kerak Avval yangi maktabda bo'sh joy va kerakli tilda sinf borligini so'rang — tanlov portalda qilinadi, lekin joy masalasini maktab biladi. Keyin arizani yuboring va uch kunlik muddatni hisobga oling. Bolaning bahosini elektron kundalikda kuzatish shu yerda yozilgan. Chet elga ketayotgan bolani maktabdan chiqarish tartibi bu yerda, attestat va shahodatnomani onlayn olish esa alohida tushuntirilgan. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 1-iyundagi 295-son qarori; davlat xizmatlari portalining «Bolalarni bir maktabdan boshqa maktabga ko'chirish» xizmati sahifasi. Tekshirilgan sana — 12-sentabr. --- ## Bolani 1-sinfga necha yoshda berasiz va ariza qachon ochiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/bolani-1-sinfga-necha-yoshda-berasiz/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Maktab Bola 1-sinfga yetti yoshga to'ladigan yilda qabul qilinadi. Ariza esa yil bo'yi emas, 20-iyundan 31-iyulgacha beriladi. Tartib Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 1-iyundagi 295-son qarori va davlat xizmatlari qoidalarida yozilgan. Bu yil 795 mingdan ortiq bola 1-sinfga qabul qilinmoqda — buni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi avgust oxirida aytdi. Quyida yosh hisobi, ariza va maktab tanlash tartibi alohida tushuntiriladi. Yosh qanday hisoblanadi Hisob tug'ilgan kun bo'yicha emas, yil bo'yicha yuritiladi. Ya'ni bola o'sha o'quv yili boshlanadigan kalendar yilda yetti yoshga to'lsa — u 1-sinfga boradi. Demak dekabrda tug'ilgan bola ham, yanvarda tug'ilgan bola ham bir xil yilda maktabga kiradi. Ota-ona «yozda tug'ilgan, kuzda yetti bo'lmaydi» deb kutib o'tirmaydi. Alohida ta'lim ehtiyoji bo'lgan bolalar uchun yumshoqlik bor: belgilangan yoshdan ikki yilgacha katta bola ham qabul qilinadi. Ariza qayerdan beriladi Ariza ikki manzildan beriladi: my.maktab.uz yoki my.gov.uz. Qog'oz bilan maktabga borish shart emas, jarayon onlayn ketadi. Ariza oynasi — 20-iyundan 31-iyulgacha. Arizadan keyin ota-ona elektron navbat haqida xabar oladi. Xabar kelgach bola belgilangan maktabga tibbiy hujjati bilan olib boriladi. Maktabga topshiriladigan hujjatlar ro'yxati qisqa: direktor nomiga ariza, bolaning sog'lig'i haqidagi tibbiy ma'lumotnoma va to'rtta rangli surat (3,5 × 4,5 santimetr). Maktabni kim tanlaydi Bu qism ko'pincha kutilmagan bo'lib chiqadi. Maktabni ota-ona tanlamaydi — bola yashash joyi, ya'ni mahallasi yoki mikrorayoni bo'yicha maktabga biriktiriladi. Bitta istisno bor: biriktirilgan maktabda siz xohlagan tilda o'qitish bo'lmasa, bola o'sha tilda o'qitiladigan yaqin maktabga joylashtiriladi. Bitta misolda Farzandingiz 2020-yil dekabrida tug'ilgan. U 2027-yilda yetti yoshga to'ladi, demak 2027-yil sentabrda 1-sinfga boradi. Arizani 2027-yilning 20-iyunidan keyin berasiz. Dekabrda tug'ilgani uni bir yil kechiktirmaydi. Nima qilish kerak Ariza oynasi ochilishidan oldin ikki narsani tayyorlab qo'ying: bolaning tug'ilganlik haqidagi guvohnomasi va poliklinikadan tibbiy ma'lumotnoma. Muddat o'tib ketsa maktab bilan alohida gaplashishga to'g'ri keladi, onlayn navbat esa yopiladi. Bolaning bahosini elektron kundalikda ko'rish shu yerda, attestat va shahodatnomani onlayn olish bu yerda tushuntirilgan. Chet elga ketayotgan bolani maktabdan chiqarish tartibi esa alohida yozilgan. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 1-iyundagi 295-son qarori; davlat xizmatlari portalining maktabga qabul sahifasi; Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining avgust e'loni. Tekshirilgan sana — 12-sentabr. --- ## Maktab ligasi boshlandi: ro'yxatdan o'tish 1-oktabrda tugaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/maktab-ligasi-royxat-1-oktabrda-tugaydi/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Maktab Maktab o'quvchilari uchun «Maktab ligasi» sport musobaqalari boshlandi: ro'yxatdan o'tish 10-sentabrdan ochilgan va 1-oktabrda tugaydi. Buni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 9-sentabr kuni e'lon qildi. Musobaqani vazirlik Sport vazirligi bilan birga o'tkazadi. Kim qatnashadi va ariza qayerdan beriladi Musobaqa barcha maktab o'quvchilari uchun ochiq. U «Besh tashabbus olimpiadasi» ichida o'tadi va o'n sport turini qamraydi. Ariza 5tashabbus.uz platformasi orqali beriladi. Ro'yxat 10-sentabrda ochilgan, oxirgi kun — 1-oktabr. Sport g'alabasi oliygohga imtiyoz beradimi Bu savol ota-onalarni eng ko'p qiziqtiradi. Javob esa qat'iy: maktab bosqichidagi g'alaba oliygohga imtiyoz bermaydi. Testsiz qabul faqat eng yuqori daraja uchun ishlaydi. U Olimpiya o'yinlari, Osiyo o'yinlari va jahon chempionatida uchta yuqori o'rindan birini olgan sportchiga tegadi. Natija oxirgi uch yil ichida qo'lga kiritilgan bo'lishi kerak. Hozir nima qilish kerak Bolangiz qatnashishini xohlasangiz, arizani 1-oktabrdan oldin bering. Sport natijasi o'qituvchiga qanday toifa berishi alohida yozilgan. Harbiy oliygohga kirishda ballga ustama bu yerda, jismoniy tayyorgarlik sinovi normalari esa shu yerda tushuntirilgan. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining 9-sentabrdagi e'loni; Bilim va malakalarni baholash agentligining abituriyent imtiyozlari sahifasi. Tekshirilgan sana — 12-sentabr. --- ## Shogirdi sport musobaqasida g'olib chiqqan murabbiy toifani imtihonsiz oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/malaka-toifasi-attestatsiyasiz-sport-golibi/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Maktab Malaka toifasini olishning imtihonsiz yo'li ham bor. Shogirdi sport musobaqasida o'rin egallagan jismoniy tarbiya yo'riqchisiga toifa attestatsiyadan o'tkazilmasdan beriladi. Qoida Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-sentabrdagi 572-son qaroridagi nizomning 8-bandida yozilgan. Musobaqalar ro'yxatini Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi tasdiqlaydi. Qaysi o'rin qaysi toifani beradi Xalqaro yoki respublika bosqichida egallangan o'rin toifani shunday belgilaydi. 3-o'rin — ikkinchi malaka toifasi, ya'ni katta o'qituvchi lavozimi. 2-o'rin — birinchi malaka toifasi, ya'ni yetakchi o'qituvchi lavozimi. 1-o'rin — oliy malaka toifasi, ya'ni bosh o'qituvchi lavozimi. E'tibor bering: toifa bir pog'ona emas, darhol oliy darajagacha beriladi. Shogirdi birinchi o'rinni egallagan yo'riqchi ikki pog'onani o'tkazib yuboradi. Qaysi musobaqalar hisobga olinadi Musobaqa rasmiy ro'yxatda bo'lishi kerak: vazirlik tasdiqlagan ro'yxat yoki sport tashkilotlarining kalendar-rejasi. Har qanday mahalliy musobaqa yaramaydi. Bitta misolda Bog'chada ishlaydigan jismoniy tarbiya yo'riqchisi Bahodirning tarbiyalanuvchisi respublika bosqichida uchinchi o'rinni egalladi. Bahodir katta o'qituvchi lavozimini oladi va attestatsiya sinoviga kirmaydi. Uning hamkasbi esa o'sha lavozim uchun ikki bosqichli imtihon topshirib, kamida 60 ball to'plashi kerak. Nima qilish kerak Oddiy tartibda toifa ball bilan belgilanadi, chegaralar alohida yozilgan. Sertifikat bilan imtihondan ozod bo'lish yo'li esa bu yerda. --- ## IELTS 5.0 qaysi darajaga teng: tan olingan sertifikatlar ro'yxati URL: https://testmakon.uz/news/article/tan-olingan-chet-tili-sertifikatlari-royxati/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Milliy sertifikat Chet tili sertifikati O'zbekistonda faqat bitta shart bilan hisobga olinadi: u hukumat ro'yxatida bo'lishi kerak. Ro'yxat 11 tilni qamraydi va har bir sertifikatning qaysi darajaga to'g'ri kelishini aniq ko'rsatadi. Ro'yxat Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining qarori bilan tasdiqlangan. Oxirgi o'zgartirish 2026-yil 2-iyunda ro'yxatga olingan va 3-iyundan kuchga kirgan. Ingliz tili: eng ko'p yanglishadigan joy SertifikatB1B2C1C2Milliy sertifikatB1B2C1—IELTS (Academic)4.0 – 5.05.5 – 6.57.0 – 8.08.5 – 9.0Cambridge English140 – 159160 – 179180 – 199200 – 230Cambridge LinguaskillB1B2C1C2iTEP Academic va PlusB1B2C1C2 Birinchi qatorga alohida qarang: IELTS 5.0 — bu B1, B2 emas. B2 uchun kamida 5.5 kerak. Yarim ball butun bir darajani hal qiladi. Ro'yxatda ingliz tili uchun yana bir sertifikat bor — ballik tizim bo'yicha baholanadigan xalqaro test. Uning 42 dan 71 ballgacha oralig'i B1 ga, 72 dan 94 gacha B2 ga, 95 dan 113 gacha C1 ga, 114 dan 120 gacha C2 ga to'g'ri keladi. Boshqa tillar TilTan olingan sertifikatFransuzDiplôme d'Études en Langue Française (DELF) — B1, B2; Diplôme Approfondi de Langue Française (DALF) — C1, C2NemisGoethe-Zertifikat, Test Deutsch als Fremdsprache, Deutsches SprachdiplomIspanDiplomas de Español como Lengua Extranjera (DELE), Servicio Internacional de Evaluación de la Lengua Española (SIELE)ArabAt-tanal Al-ArabiXitoyHanyu Shuiping Kaoshi (HSK) — 3, 4, 5, 6-darajaKoreysTest of Proficiency in Korean (TOPIK II) — 3-darajadan 6-darajagachaTurkTürkçe Yeterlik Sınavı — B2, C1Italyan, yapon, fors, pushtu, dari, urdu, hindiy, uyg'urfaqat milliy sertifikat Oxirgi qatorga e'tibor bering: sanab o'tilgan sakkiz tilda xalqaro sertifikat ro'yxatga kirmagan — faqat milliy sertifikat ishlaydi. Ya'ni italyan yoki yapon tilidan xorijiy imtihon topshirgan odamning hujjati bu ro'yxatda hisobga olinmaydi. Bitta misolda Ikki nomzod magistraturaga hujjat topshiradi. Birinchisi IELTS'dan 5.5 olgan — u B2 darajasiga ega hisoblanadi. Ikkinchisi 5.0 olgan va B1 da qoladi. Agar yo'nalish B2 talab qilsa, ikkinchi nomzodning hujjati o'tmaydi. Ikkalasining farqi yarim ball, lekin daraja bo'yicha bir pog'ona. Nima qilish kerak Sertifikat olishdan oldin uning ro'yxatda borligini tekshiring. Ro'yxatdan tashqari imtihon topshirilsa, hujjat qabulda ham, ishga kirishda ham, ustama belgilashda ham hisobga olinmaydi. Ya'ni pul va vaqt sarflanadi, natija esa ishlamaydi. Ro'yxatga 2026-yil iyunida qo'shilgan iTEP imtihoni haqida alohida yozilgan. Milliy sertifikat darajasi qanday chiqishi esa shu yerda tushuntirilgan. --- ## Sertifikati bor o'qituvchi attestatsiyada maksimal ball oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/sertifikat-bilan-attestatsiyada-maksimal-ball/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Milliy sertifikat Attestatsiyaga tayyorlanayotgan o'qituvchi uchun yo'lni qisqartiradigan bitta shart bor: sertifikat. Sertifikati bo'lgan pedagog malaka sinovidan ozod etiladi va o'sha sinovdan maksimal ball oladi. Qoida Vazirlar Mahkamasining 572-son qaroridagi nizomda yozilgan. Uning shu bandi 2026-yil 29-iyulda yangi tahrirda berilgan. Qaysi sertifikatlar hisobga olinadi Uch xil sertifikat yaraydi. Chet tili sertifikati. Ro'yxatda o'n beshta til bor: ingliz, fransuz, nemis, ispan, italyan, arab, xitoy, yapon, koreys, turk, fors, pushtu, dari, urdu va hindiy. Umumta'lim fanini bilish darajasi to'g'risidagi sertifikat. Uni Bilim va malakalarni baholash agentligi beradi. Boshlang'ich ta'lim o'qituvchisining bilim darajasi va pedagogik mahorati to'g'risidagi milliy sertifikat. Daraja sharti: kamida B+ Sertifikat har qanday darajada emas, kamida B+ bo'lishi kerak. Nizomda qavs ichida izoh ham berilgan: avvalgi tizimda bu 80 ball yoki undan yuqori degani. Imtiyoz sertifikatning amal qilish davrida ishlaydi. Muddat tugagan sertifikat hisobga olinmaydi. Nima ozod bo'ladi, nima qolmaydi Imtiyoz ikki narsani beradi: mutaxassislik fani va kasb standarti bo'yicha bilim darajasini aniqlash hamda o'quv fani bo'yicha malaka sinovidan maksimal ball, ustiga o'sha malaka sinovidan ozod etish. Lekin bitta shart qoladi: sertifikatga ega pedagog ikkinchi bosqich sinovida qatnashishi majburiy. Ya'ni ozodlik to'liq emas — attestatsiyaga baribir borish kerak. Bitta misolda Ingliz tili o'qituvchisi Kamola B2 darajali sertifikatga ega. Attestatsiyada u mutaxassislik fani va o'quv fani sinovlaridan maksimal ball oladi, malaka sinoviga kirmaydi. Lekin ikkinchi bosqich sinoviga baribir boradi. Sertifikati yo'q hamkasbi esa ikkala sinovni to'liq topshiradi. Nimadan boshlash kerak Agar sertifikatingiz bo'lsa, avval muddatini tekshiring — imtiyoz faqat amal qilish davrida beriladi. Darajasi B+ dan past bo'lsa, imtiyoz ishlamaydi. Qaysi xalqaro sertifikatlar rasman tan olinishi va ularning darajalari alohida yozilgan. Attestatsiyada ball va toifa bog'liqligi bu yerda. --- ## Pedagog 71 ball to'plasa har oyga 15 foiz ustama oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/pedagogga-har-oylik-ustama-ball-boyicha/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Maktab Maktabning direktor jamg'armasidan 1-oktabr mukofotidan tashqari yana bir to'lov chiqadi: o'rnak ko'rsatgan pedagog, psixolog va kutubxona xodimiga bazaviy tarif stavkasiga har oylik ustama belgilanadi. Tartib Vazirlar Mahkamasining 2019-yil 30-sentabrdagi 823-son qaroridagi nizomda yozilgan. Nizom keyin bir necha marta yangilangan, oxirgi tahriri 2025-yil 21-oktabrda kuchga kirgan. Ustama qanday hisoblanadi Miqdor yig'ilgan ballga bog'lanadi va bazaviy tarif stavkasidan foiz sifatida qo'shiladi: Yig'ilgan ballUstama71 – 7515 foiz76 – 8020 foiz81 – 8525 foiz86 – 9030 foiz91 – 9535 foiz96 – 10040 foiz Ya'ni 71 ball chegarasi — ustama boshlanadigan joy. Undan past ball ustama bermaydi. Hammaga tegmaydi: yarmi chegarasi Bu qism e'tibordan chetda qoladi. Ustama o'rnak ko'rsatgan pedagoglarga beriladi, lekin ularning umumiy sonining ko'pi bilan 50 foiziga. Demak yuqori ball olgan o'qituvchi ham, kvota tugagan bo'lsa, ustamasiz qolishi mumkin. Psixolog va kutubxona xodimlariga bu 50 foizlik cheklov qo'yilmagan. Pul qayerdan keladi Jamg'arma manbasi — Davlat budjeti. Uning hajmi maktabning ish haqi fondining 15 foizidan oshmaydi, aniq foiz esa har yil Davlat budjeti qonunidan keyin belgilanadi va barcha maktablar uchun bir xil bo'ladi. Ustama summasi maktabning ish haqi fondiga kiritiladi va undan qonun bo'yicha soliq ushlanadi. Bitta misolda Bazaviy tarif stavkasi 2 000 000 so'm bo'lgan o'qituvchini olaylik. 84 ball to'plasa 25 foiz ustama tegadi — oyiga 500 000 so'm qo'shiladi. 92 ball to'plasa 35 foiz, ya'ni 700 000 so'm. Farq sakkiz ball, natija esa oyiga 200 000 so'm. Kim taqsimlaydi Qarorni direktor yolg'iz qabul qilmaydi: kamida yetti kishilik toq sonli ishchi guruh tuziladi va u bayonnoma bilan ishlaydi. Guruh qarorlariga aralashishga yo'l qo'yilmaydi. 1-oktabr mukofoti esa alohida to'lov — u shu yerda tushuntirilgan. Attestatsiyada ball va toifa bog'liqligi bu yerda. Shu mavzuda yana: O'qituvchilar 50 foiz ustama va 30 million so'm mukofot oladi --- ## Attestatsiyada 80 ball olmagan pedagog toifasini yo'qotadi URL: https://testmakon.uz/news/article/attestatsiya-ball-malaka-toifasi-pedagog/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Maktab Pedagog attestatsiyasining natijasi ikki bosqichda to'plangan umumiy ball bilan belgilanadi. Chegaralar Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-sentabrdagi 572-son qaroridagi nizomning 44-bandida yozilgan. Nizomga keyin ham o'zgartirish kiritilgan: oxirgisi 2026-yil 30-iyulda kuchga kirgan. Quyida har bir toifa uchun chegara alohida berilgan. Oliy toifadagi o'qituvchi uchun Bosh o'qituvchi lavozimidagi pedagog uchun chegara bitta. 80 ball va undan yuqori — attestatsiyadan o'tgan, oliy malaka toifasi saqlanadi. 80 balldan kam — attestatsiyadan o'tmagan, birinchi malaka toifasiga tushiriladi. Birinchi va ikkinchi toifa uchun Yetakchi o'qituvchi lavozimidagi pedagog uchun uchta chegara ishlaydi. 80 ball va undan yuqori — oliy malaka toifasi beriladi. 70 dan 79 ballgacha — birinchi toifa saqlanadi. 70 balldan kam — ikkinchi toifaga tushiriladi. Katta o'qituvchi uchun chegaralar o'n ballga pastroq. 70 ball va undan yuqori — birinchi toifa beriladi. 60 dan 69 ballgacha — ikkinchi toifa saqlanadi. 60 balldan kam — mutaxassis lavozimiga tushiriladi. Mutaxassis lavozimidagi pedagog: 60 ball va yuqorisi ikkinchi toifani beradi, 55 dan 59 ballgacha lavozimni saqlaydi, 55 balldan kam bo'lsa lavozimiga to'g'ri kelmaydi deb hisoblanadi. Oliy ma'lumoti yo'q pedagog uchun alohida qoida Bu qismni ko'p joyda aytmaydi. Oliy ma'lumotga ega bo'lmagan pedagogga malaka toifasi umuman berilmaydi. Uning uchun bitta chegara ishlaydi: 55 ball va undan yuqori bo'lsa lavozimi saqlanadi, kam bo'lsa lavozimiga to'g'ri kelmaydi deb hisoblanadi. Bu band 2025-yil 24-noyabrdagi qaror bilan yangi tahrirda berilgan. Musiqa va jismoniy tarbiya o'qituvchisi uchun boshqa hisob Test topshiriqlari soni hammaga 40 ta, lekin baholash bir xil emas. Har bir to'g'ri javob 2 ball beradi va jami 80 ball chiqadi. Umumta'lim maktablarining musiqa madaniyati va jismoniy tarbiya o'qituvchilari uchun esa har javob 1 ball, jami 40 ball. Bitta misolda Yetakchi o'qituvchi Nigora ikki bosqichda 82 ball to'pladi — bosh o'qituvchi lavozimiga ko'tariladi. Uning hamkasbi 74 ball oldi va o'z toifasida qoldi. Uchinchisi 68 ball bilan katta o'qituvchi lavozimiga tushdi. Uchalasi bir xil imtihon topshirdi, natija esa uch xil. Bitta muhim istisno Navbatdan tashqari attestatsiyaga jalb etilgan pedagoglarga bu tushirish qoidalari qo'llanmaydi. Ularning amaldagi toifasi yoki lavozimi saqlanadi va ular lavozimiga to'g'ri kelmaydi deb hisoblanmaydi. Sertifikati bor pedagoglar uchun esa alohida imtiyoz bor — u shu yerda yozilgan. Maktab xodimlariga beriladigan 1-oktabr mukofoti bu yerda. --- ## O'qituvchilar kuni mukofoti: maktab xodimi 1 milliondan ko'proq oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/oqituvchilar-kuni-mukofoti-1-oktabr/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Maktab Har bir maktabda direktor jamg'armasi degan pul bor. U o'rnak ko'rsatgan xodimlarni rag'batlantirish uchun ishlatiladi va manbasi — Davlat budjeti. Shu jamg'armadan yiliga bir marta, 1-oktabr — O'qituvchi va murabbiylar kuni munosabati bilan mukofot beriladi. Chegara — mehnatga haq to'lashning eng kam miqdorining 75 foizi. Bugungi hisobda bu 1 020 000 so'm. Kimlarga beriladi Qoida maktab xodimlarining hammasini qamraydi — rahbar xodimlar ham kiradi. Ya'ni faqat fan o'qituvchisi emas: direktor, o'rinbosarlar, psixolog va kutubxonachi ham shu mukofotni olishi mumkin. Lekin bitta muhim so'z bor: qoidada «mukofotlanishi mumkin» deb yozilgan. Ya'ni bu avtomatik to'lov emas. Summa qanday chiqadi Ko'rsatkichQiymatEng kam ish haqi1 360 000 so'mChegara75 foizEng yuqori mukofot1 020 000 so'm Hisobda o'qituvchining o'z oyligi ishlatilmaydi — asos eng kam ish haqi. Shuning uchun katta tajribali o'qituvchi bilan yosh o'qituvchining chegarasi bir xil. Va yana ikkita narsa: 1 020 000 — bu eng yuqori raqam, aniq summa emas. Ustiga bu pulga qonun bo'yicha soliq solinadi, ya'ni qo'lga tegadigani undan kamroq bo'ladi. Nega maktabdan maktabga farq qiladi Jamg'arma maktabning ish haqi fondidan shakllanadi va u fondning 15 foizidan oshmaydi. Aniq foiz har yil Davlat budjeti qonunidan keyin belgilanadi, barcha maktablar uchun bir xil. Shu yerdan farq kelib chiqadi: ish haqi fondi kichik maktabda jamg'arma ham kichik bo'ladi. Mukofot esa o'sha paytda jamg'armada qancha pul borligiga qarab belgilanadi. Kim qaror qiladi Qarorni direktor yolg'iz qabul qilmaydi. Buning uchun ishchi guruh tuziladi: kamida yetti kishi, toq sonda. Uni pedagogik kengash qaroriga ko'ra direktor buyrug'i bilan tasdiqlaydi. Tarkibi shunday: rahbari — direktor; a'zolari — o'quv ishlari va ma'naviy-ma'rifiy ishlar bo'yicha o'rinbosarlar, kasaba uyushmasi qo'mitasi raisi, o'qituvchilar orasidan vakillar, kuzatuv kengashi va ota-onalar vakillari. Ikkita himoya qoidasi ham bor. Birinchisi: o'qituvchining farzandi shu maktabda o'qisa, u ota-ona vakili sifatida guruhga kirita olinmaydi. Ikkinchisi: ishchi guruh qarorlariga aralashishga yo'l qo'yilmaydi. Bitta misolda Ikki maktab, ikki o'qituvchi. Shahar markazidagi katta maktabda ish haqi fondi katta, jamg'armada pul yetarli — o'qituvchi chegaraga yaqin summa oladi. Qishloqdagi kichik maktabda esa fond kichik, jamg'armada pul kam — o'sha kuni mukofot ancha past chiqadi. Qoida ikkalasiga bir xil, natija boshqacha. Nimaga e'tibor berish kerak Ishchi guruh majlisi bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi, ko'chirmasi yuqori tashkilotga yuboriladi — jarayon yozib boriladi. Maktab xodimlari uchun boshqa yangi qoidalar — masalan javobgarlik masalasi — alohida yozilgan. Bog'cha tarbiyachilari uchun malaka oshirish yo'li bu yerda, maktablardagi yangi baholash tizimi esa shu yerda. Shu mavzuda yana: O'qituvchilar 50 foiz ustama va 30 million so'm mukofot oladi --- ## Ikkinchi oliy ta'lim: imtihonni va narxni oliygoh o'zi belgilaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/ikkinchi-oliy-talim-qabul-tartibi/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Qabul Birinchi diplomi bor odam yana bir yo'nalishda o'qishi mumkin. Buni ikkinchi oliy ta'lim deb ataydilar va uning o'z tartibi bor. Asosiy farqi shunda: bu yo'lda markazlashgan test yo'q. Ya'ni iyulda hamma bir kunda topshiradigan imtihon bu yerda ishlamaydi. Tartib 2026-yil 24-iyunda yangilangan va 1-iyuldan kuchga kirgan. Imtihonni kim belgilaydi Imtihon shaklini, baholash mezonlarini va o'tkazish muddatini oliygoh kengashi belgilaydi. Oliygoh buni o'z xususiyatidan kelib chiqib hal qiladi. Va muhim qoida: har yili 1-iyulga qadar oliygoh bu shartlarni o'zining rasmiy saytida e'lon qilishi shart. Ya'ni ma'lumotni izlash joyi — o'sha oliygohning sayti, boshqa joy emas. Narx ham oliygohda Kontrakt miqdori ham markazdan kelmaydi. Uni oliygoh kengashi bir talabani o'qitish xarajatidan kelib chiqib belgilaydi. Shuning uchun bitta yo'nalish ikki oliygohda boshqa narxda bo'lishi mumkin. Taqqoslash kerak bo'ladi. Qaysi hujjat topshiriladi Asosiysi — oliy ma'lumot to'g'risidagi hujjatning asl nusxasi. Davlat granti bo'yicha o'qib tugatgan odam esa diplomdan ko'chirmaning asl nusxasini beradi. NimaKim belgilaydiImtihon shakli va mezoniOliygoh kengashiImtihon muddatiOliygoh kengashiKontrakt narxiOliygoh kengashiE'lon muddatiHar yili 1-iyulga qadar Ariza qayerdan beriladi Uch yo'l bor: davlat xizmatlari portali, davlat xizmatlari markazlari yoki Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining maxsus elektron platformasi. Bitta ogohlik ham yozib qo'yilgan: hujjat qalbaki chiqsa, arizachi qabul qilinmaydi. Agar u allaqachon o'qishga kirgan bo'lsa, talabalar safidan chetlatiladi va bu haqda huquqni muhofaza qiluvchi organlar xabardor qilinadi. Bitta misolda Sanjar iqtisodchi bo'lib ishlaydi, endi yurisprudensiyada ikkinchi diplom olmoqchi. U ikki oliygohni tanladi va har birining saytini ochdi. Birinchisida imtihon suhbat shaklida, narxi bir xil; ikkinchisida yozma test va narx boshqacha. Sanjar shartlarni solishtirib tanladi — chunki ikkalasini ham oliygohning o'zi belgilagan. Nimadan boshlash kerak Tartib oddiy: avval qaysi oliygohda o'qimoqchi ekaningizni aniqlaysiz, keyin uning saytidagi e'lonni topasiz. E'lon 1-iyulgacha chiqadi, shuning uchun bahor oxirida qarab qo'yish ma'qul. O'qishni ko'chirish esa butunlay boshqa yo'l — u alohida yozilgan. Magistraturaga kirish shartlari bu yerda. --- ## Nostrifikatsiya testidan 480 kishidan 111 tasi o'tdi URL: https://testmakon.uz/news/article/nostrifikatsiya-testi-natijasi/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Chet elda oliygohni tugatgan odamning diplomi O'zbekistonda o'z-o'zidan ishlamaydi. Uni avval tan oltirish kerak — bu jarayon nostrifikatsiya deb ataladi. Ba'zi hollarda tan olish uchun test topshiriladi. Bilim va malakalarni baholash agentligi shu test natijasini e'lon qildi: avgustdagi sinovda 480 kishi qatnashdi, ulardan 111 tasi belgilangan talabni bajardi. Nostrifikatsiya nima uchun kerak Diplom keyinchalik uch joyda so'raladi: ishga kirganda, magistraturaga hujjat topshirganda va malaka oshirganda. Xorijiy hujjat tan olinmagan bo'lsa, u bu joylarda hisobga olinmaydi. Testdan qanchasi o'tadi Ko'rsatkichSoniTest topshirgan480Talabni bajargan111Bajarmagan369 Bu 23 foiz degani. Ya'ni har to'rt kishidan uchtasi qayta urinishga qoladi. Raqam shuni aytadi: testga tayyorlanmasdan borish ko'pincha natija bermaydi. Test qanday o'tadi Sinov elektron shaklda, maxsus dastur orqali o'tkaziladi. Natija test yakunida darhol ma'lum bo'ladi — javob kutish muddati yo'q. Test faqat Toshkentda emas: Qoraqalpog'iston Respublikasi va viloyatlarda ham tashkil qilinadi. Bitta misolda Jasur Turkiyada bakalavrni tugatib qaytdi va ish izlayapti. Ish beruvchi diplomini so'radi, lekin hujjat hali tan olinmagan. Jasur avval nostrifikatsiyadan o'tishi kerak, kerak bo'lsa test topshiradi. Buni oldindan bilgan odam vatanga qaytishdan avval jarayonni boshlaydi — vaqt yo'qotmaydi. Qayerga murojaat qilinadi Masala Bilim va malakalarni baholash agentligi orqali yuritiladi. Xorijiy diplom bilan bog'liq boshqa yo'llar — masalan ikki diplom beradigan qo'shma dasturlar — alohida yozilgan. Diplomning davlat reyestrida borligini tekshirish esa shu yerda tushuntirilgan. --- ## Kirish ballari 2026: bir oliygohda grant 68 ball, boshqasida 189 URL: https://testmakon.uz/news/article/kirish-ballari-2026-uchta-toshkent-oliygohi/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Qabul Kirish balli haqida gapirilganda odatda universitet nomi aytiladi: «u qimmat, bu arzon». Bazadagi 2026-yil raqamlari boshqa narsani ko'rsatadi — farq universitetda emas, yo'nalishda. Quyida Toshkentdagi uchta yirik oliygoh yonma-yon qo'yilgan. Raqamlar grant bo'yicha o'tgan eng past va eng yuqori balldan olingan. Uchta oliygoh, uchta boshqa manzara OliygohYo'nalishGrant balliO'rtachaAxborot texnologiyalari universiteti5871,9 – 186,2152,2Texnika universiteti9568,1 – 185,5106,1Iqtisodiyot universiteti65160,9 – 189,0179,9 Uchinchi qatorga qarang: iqtisodiyot universitetida eng past grant balli ham 160,9. Ya'ni u yerda «arzon» yo'nalish umuman yo'q. Qolgan ikkitasida esa 70 ball atrofida grantga o'tadigan yo'nalishlar bor. Texnika universitetida eng qimmat nima Bu yerda kutilmagan narsa chiqadi. Texnika universitetining eng yuqori ballari muhandislik yo'nalishlarida emas: Yo'nalishGrant balliIqtisodiyot185,5Menejment183,1Sunʼiy intellekt161,9Metallar texnologiyalari68,1Gidrogeologiya va muhandislik geologiyasi68,1 Yuqori va pastki qator orasidagi farq — 117,4 ball. Bitta universitet ichida. Axborot texnologiyalari universitetida qanday Bu yerda birinchi o'rinda Kiberxavfsizlik injiniringi turadi — 186,2 ball. Lekin ikkinchi o'rin yana iqtisodiyotda: 183,5. Axborot xavfsizligi esa undan keyin, 180,4 ball bilan. Eng arzon yo'nalishlari: Elektronika va asbobsozlik 71,9 va Pochta aloqasi texnologiyasi 73,7 ball. Ya'ni bu oliygohda ham 70 ball atrofida grantga o'tadigan yo'l bor — faqat u eng mashhur yo'nalishda emas. Iqtisodiyot universitetida teskari manzara Bu oliygohda eng yuqori ball Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar yo'nalishida — 189,0, ya'ni mumkin bo'lgan eng yuqori ball. Keyin Iqtisodiyot 188,7 va Bank ishi 187,9. Eng past ikkitasi esa qiziq: Axborot tizimlari va texnologiyalari 160,9 va Sunʼiy intellekt 166,5. Ya'ni iqtisodiyot universitetida arzonroq yo'nalish — bu axborot texnologiyalari. Axborot texnologiyalari universitetida esa aksincha, iqtisodiyot qimmat. Bitta misolda Nodirbekning bali 150. U iqtisodiyot universitetiga grant umidida hujjat topshirsa, hech qanday yo'nalishga yetmaydi — u yerdagi eng past chegara 160,9. Texnika universitetida esa 58 grantli guruhdan yarmidan ko'pi uning ballidan pastda turadi. Bali bir xil, natija butunlay boshqa. Bu raqamlarni qanday o'qish kerak Jadvaldagi ball — o'tgan yili shu yo'nalishga grant bilan qabul qilinganlarning eng pastisi. Kelasi yil u o'zgaradi: abituriyent ko'paysa ko'tariladi, kamaysa tushadi. Shuning uchun raqam kafolat emas, mo'ljal. O'z balingiz bo'yicha yo'nalishlarni shu yerda tekshirasiz. Barcha yo'nalishlar bo'yicha umumiy manzara alohida yozilgan, grant chegaralari esa bu yerda. --- ## Bolaga qo'l ko'targan o'qituvchi bir yil ishlay olmaydi: yangi qonun URL: https://testmakon.uz/news/article/bolaga-qol-kotargan-oqituvchi-javobgarligi/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Maktab Bolani tarbiyalash va o'qitish majburiyati yuklatilgan odam — tarbiyachi, o'qituvchi, to'garak rahbari — bolaga qo'l ko'tarsa yoki uni kamsitsa, endi buning uchun aniq oqibat bor. 11-sentabrda qabul qilingan 1174-sonli qonun Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksga shu qo'shimchani kiritdi. Oqibat ikki qismdan iborat: pul jarimasi va ishga qo'yilmaslik muddati. Qonun kimga qaratilgan Qonun lavozim nomini sanamaydi. U bolaga javobgarlikni olgan odamni nazarda tutadi — ya'ni bolani tarbiyalash va o'qitish majburiyati kimning zimmasida bo'lsa, o'sha odamni. Shu ta'rif ostiga bog'cha tarbiyachisi, maktab o'qituvchisi, texnikum ustozi va bolalar to'garagini olib boradigan odam kiradi. Muhimi — lavozimi emas, bola uchun javobgarligi. Birinchi oqibat: jarima Tarbiya va ta'lim berish jarayonida bolaga jismoniy zo'ravonlik qilish, uni kamsitish yoki xo'rlash jarima bilan jazolanadi. Miqdor bazaviy hisoblash miqdorining 1 baravaridan 5 baravarigacha. Bazaviy hisoblash miqdori 1-sentabrdan 440 000 so'm bo'lgani uchun jarima hozir shunday chiqadi: MiqdorHisobSo'mdaEng kami1 baravar440 000Eng ko'pi5 baravar2 200 000 Bu chora jinoyat belgilari bo'lmagan holatlar uchun. Og'irroq holatlar boshqa moddalar bo'yicha ko'riladi. Ikkinchi oqibat: bir yil ishlamaslik Jarima yolg'iz emas. Bolalarga jismoniy yoki ruhiy zo'ravonlik uchun ma'muriy javobgarlikka tortilgan odamning bir yil davomida pedagogik faoliyat bilan shug'ullanishiga yo'l qo'yilmaydi. Ya'ni bir joyda javobgarlikka tortilib, ertasiga boshqa joyga ishga kirish yo'li yopiladi. Ilgari qanday edi Ilgari ishga qaytishga alohida to'siq yo'q edi. Bir joyda muammo chiqsa, odam boshqa joyda ishlashda davom etardi. Yangi qonunning farqi shu: javobgarlik faqat pul bilan tugamaydi. Qaysi joylarni qamraydi Taqiq to'rt turdagi tashkilotga qo'llanadi: TashkilotOddiy tildaMaktabgacha ta'limBog'chaUmumiy o'rta va o'rta maxsus ta'limMaktab, akademik litseyProfessional ta'limTexnikum, kollejBolalar uchun qo'shimcha ta'limTo'garak, o'quv markazi Oxirgi qatorga alohida e'tibor bering — bolalar to'garaklari va o'quv markazlari ham shu ro'yxatda. Ota-ona uchun bu bog'chadan kengroq qamrov degani. Bitta misolda Bog'cha tarbiyachisi bolani boshqa bolalar oldida xo'rlagani uchun javobgarlikka tortildi. U jarima to'laydi — summa 440 000 dan 2 200 000 so'mgacha oralig'ida belgilanadi. Keyin bir yil davomida na maktabga, na to'garakka pedagog bo'lib kira olmaydi. Ilgari bu ikkinchi qismi yo'q edi. Qonun qachondan ishlaydi Qonun rasmiy e'lon qilingan kundan kuchga kiradi. Ya'ni kutish muddati yo'q. Bolaga zo'ravonlik haqida xabar berish uchun 1246 qisqa raqami ishlaydi. Ota-ona uchun bitta ish qoladi: bolangiz boradigan joy — bog'cha, maktab yoki to'garak — shu qoida ostida ekanini bilib qo'yish. Maktab va bog'chadagi boshqa yangi tartiblar alohida yozilgan, bog'cha to'lovi jadvali esa shu yerda. --- ## Vazirlik diplomi tan olinadigan 106 nodavlat oliygohni e'lon qildi URL: https://testmakon.uz/news/article/diplomi-tan-olinadigan-nodavlat-oliygohlar/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Qabul Nodavlat oliygoh — bu xususiy yoki xorijiy universitet. Uning diplomi ham davlat oliygohi diplomi kabi tan olinadi, lekin bitta shart bilan: o'sha oliygohda oliy ta'lim xizmati ko'rsatish vakolati bo'lishi kerak. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi shunday vakolatga ega oliygohlar sonini e'lon qildi. Bugungi kunda ular 106 ta: 74 tasi xususiy, 32 tasi xorijiy. Ro'yxatdagi oliygohlarning diplomi respublika hududida bevosita tan olinadi. Vakolat qanday narsa Vakolat — oliygohning ta'lim xizmati ko'rsatishga rasmiy ruxsati. Uning asosi «Ta'lim to'g'risida»gi qonunning 31-moddasida yozilgan. Ruxsati bo'lmagan tashkilot o'quv kursi o'tishi mumkin, lekin davlat tan oladigan oliy ta'lim diplomini bera olmaydi. Shuning uchun oliygohning chiroyli binosi, saytidagi rasmlari yoki reklamasi hech narsani hal qilmaydi. Hal qiladigan narsa — ro'yxatda bor yoki yo'qligi. Ro'yxatda nima bor TuriNima deganiSoniXususiyO'zbekistonda tashkil etilgan nodavlat oliygoh74XorijiyChet el universitetining bizdagi filiali32JamiVakolatga ega nodavlat oliygoh106 Uchdan biri xorijiy filial ekaniga e'tibor bering. Ya'ni chet el universiteti diplomini olish uchun chet elga chiqish shart emas — filiallar shu yerda ishlaydi. Nega buni tekshirish kerak Diplom keyinchalik uch joyda so'raladi: ishga kirganda, magistraturaga hujjat topshirganda va malaka oshirganda. Uchalasida ham hujjat davlat reyestridan tekshiriladi. Vakolati yo'q joyda o'qigan odam bu tekshiruvdan o'ta olmaydi. To'lagan pul ham, ketgan yillar ham qaytmaydi — shuning uchun tekshiruv o'qishga kirishdan oldin qilinadi. Bitta misolda Sarvar ikkita xususiy oliygoh orasida qolgan. Birinchisining nomi vazirlik ro'yxatida bor, ikkinchisining yo'q. Reklamada ikkinchisi ko'proq narsa va'da qiladi, kontrakti esa arzonroq. Sarvar birinchisini tanladi: arzonroq variant to'rt yildan keyin tan olinmaydigan qog'oz bo'lib chiqishi mumkin. Qanday tekshirasiz Ikki qadam yetadi. Birinchisi — oliygoh nomini vazirlik e'lon qilgan ro'yxatdan topish. Ikkinchisi — diplom olgandan keyin uning davlat reyestrida borligini ko'rish; buni onlayn qilish mumkin. Nodavlat oliygohdan davlat oliygohiga o'qishni ko'chirish qoidalari esa alohida yozilgan. --- ## iTEP imtihoni 17-sentabrda: ro'yxatdan o'tish 15-sentabrda tugaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/itep-imtihoni-17-sentabr/ Sana: 2026-09-12 · Yangilangan: 2026-09-12 Kategoriya: Milliy sertifikat Ingliz tilidan iTEP va arab tilidan At-tanal Al-Arabi — ikkalasi ham xalqaro imtihon. Ikkalasini ham Bilim va malakalarni baholash agentligi huzuridagi Ilmiy-o'quv amaliy markaz o'tkazadi. Imtihon bir martalik tadbir emas, har oy takrorlanadi: avgustda 14-sanada bo'lgan edi, keyingisi 17-sentabrda. Ro'yxatdan o'tish esa undan oldin, 15-sentabr soat 9:00 da yopiladi. Bu qanday imtihonlar iTEP ingliz tilini bilish darajasini aniqlaydi. Unda tinglash, o'qish, grammatika, yozish va gapirish alohida tekshiriladi. At-tanal Al-Arabi esa xuddi shu vazifani arab tili uchun bajaradi. Sertifikat rasman tan olinadimi Ha. Hukumatda tan olingan sertifikatlar ro'yxati bor. Ikkalasi ham shu ro'yxatda turadi. iTEP ning Academic va Plus shakllari B1, B2, C1 va C2 darajasini beradi. At-tanal Al-Arabi ham shu to'rt darajani qamraydi. Muhim tafsilot: iTEP bu ro'yxatga 2026-yil 2-iyunda qo'shilgan. Ya'ni imkoniyat uch oylik. Qachon va qayerda NimaQachonRo'yxat yopiladi15-sentabr, 9:00Imtihon kuni17-sentabrJoyToshkent shahri Avgustdagi sessiya bir necha hududda bo'lgan, sentabrdagisi faqat Toshkentda. Ariza registration.ilmiymarkaz.uz saytida to'ldiriladi, savol uchun markaz raqami: (95) 515-68-68. Muddat ertalabki soatda tugaydi — 15-sentabr kechqurun urinsangiz kech bo'ladi. Bitta misolda Dilnoza magistraturaga hujjat topshirmoqchi va chet tili darajasi kerak. Milliy sertifikat sessiyasini kutsa, ro'yxat va natija bilan ikki oyga cho'ziladi. iTEP esa har oy bo'ladi: u 15-sentabrgacha ariza beradi, 17-sentabrda imtihon topshiradi. Chet tili darajasi uchun milliy sertifikat yo'li ham bor — sanalari alohida yozilgan, daraja qanday chiqishi shu yerda. --- ## Yoshlarga o'qish xarajati uchun 20 million so'mgacha qarz beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/yoshlarga-oqish-uchun-20-million-qarz/ Sana: 2026-09-11 · Yangilangan: 2026-09-11 Kategoriya: Talaba hayoti O'qish xarajati uchun pul yig'ish shart emas — uni qarzga olish yo'li ochilgan. 31 yoshga to'lmagan yoshlar chet tili va raqamli texnologiyalarni o'rganish, zamonaviy kasb-hunar egallash xarajatlari uchun 20 million so'mgacha imtiyozli mikroqarz olishi mumkin. Bu — Prezident qarori bilan belgilangan yo'nalishlardan biri. Qolgan yo'nalishlarda summa boshqacha bo'ladi. Ta'minot masalasi Bu qarz uchun uy yoki mashina garovga qo'yilmaydi. O'rniga ikkitadan biri kerak: sug'urta polisi yoki uchinchi shaxs kafilligi. Shu ta'minot bilan beriladigan mikroqarzlarning umumiy chegarasi 100 million so'm, o'qish xarajati esa shu ichida 20 million so'mgacha ajratiladi. Qaysi maqsadga qancha Yo'nalishlar aniq ajratilgan va summasi har xil: 20 million so'mgacha — chet tili, raqamli texnologiyalar va zamonaviy kasb-hunar o'rganish xarajatlari; 50 million so'mgacha — ijtimoiy tarmoq marketingi, mobilografiya, frilanserlik, internet do'kon ochish va o'zini o'zi band qilish loyihalari; 100 million so'mgacha — novvoychilik va shirinliklar tayyorlash hamda sotish loyihalari. To'lov shartlari Muddat — 7 yilgacha. Imtiyozli davr ham berilgan: asosiy qarzdan 1 yilgacha, foiz to'lovlaridan 3 oygacha. Foiz stavkasi Markaziy bankning asosiy stavkasidan 4 foizlik punkt yuqori bo'ladi. Ya'ni birinchi yil davomida asosiy qarzni to'lamay, o'qishga jamlanish mumkin. Lekin bu «bir yil hech narsa to'lamayman» degani emas — foiz to'lovi uch oydan keyin boshlanadi. Amaliyot uchun alohida to'lov Shu qaror ichida talabalar uchun yana bir yo'l bor. Ish beruvchi, universitet va talaba o'rtasida uch tomonlama shartnoma tuzilsa, universitet amaliyot muddatiga mos ravishda har oy uchun bazaviy hisoblash miqdorining besh baravarigacha qo'shimcha stipendiya to'lashi mumkin. Startap loyihasi ustida ishlasangiz, namunaviy modelni yaratish xarajatingizning 50 foizigacha qismi qoplanadi. Bitta misolda Universitetni bitirgan 24 yoshli Nigora ingliz tili kursiga yozilmoqchi, lekin yillik to'lovga puli yetmaydi. U bankka murojaat qilib, o'qish xarajati yo'nalishi bo'yicha qarz oladi; uy garovga qo'yilmaydi, akasi kafil bo'ladi. Birinchi yil asosiy qarz to'lanmaydi, Nigora shu vaqt ichida kursni tugatib ishga kiradi. Ichkarida o'qish uchun Universitet kontraktini to'lash uchun butunlay boshqa ta'lim krediti bor, uning shartlari shu maqolada. Xorijiy universitetga mo'ljallayotgan bo'lsangiz — alohida maqolaga qarang. --- ## Stipendiyali yoki stipendiyasiz kontrakt qaysi birini tanlash kerak? URL: https://testmakon.uz/news/article/stipendiyali-yoki-stipendiyasiz-kontrakt/ Sana: 2026-09-11 · Yangilangan: 2026-09-11 Kategoriya: Talaba hayoti Kontrakt shartnomasini kontrakt.edu.uz orqali yuklab olayotganda tizim sizga bitta emas, ikkita variant taklif qiladi: stipendiyali va stipendiyasiz. Oliy ta'lim vazirligi 10-sentabrda talabalarga aynan shu joyda shoshilmaslikni maslahat berdi. Tanlov ixtiyoriy — qaysi birini olish o'zingizga bog'liq. Lekin ikkalasining narxi ham, keyingi natijasi ham boshqacha, shuning uchun bir marta o'ylab bosgan ma'qul. Ikkisining farqi nimada Farq bitta jumlada: stipendiyali shaklda yillik stipendiya summasi kontrakt narxining ichiga kiritilgan bo'ladi. Ya'ni siz ko'proq to'laysiz, evaziga o'quv yili davomida har oy stipendiya olib turasiz. Stipendiyasiz shaklda esa bu summa narxdan chiqariladi — shartnoma arzonroq, lekin oylik to'lov bo'lmaydi. Bu tartib yangi emas: talabaga kontrakt qiymatini o'z xohishiga ko'ra stipendiyali yoki stipendiyasiz shaklda to'lash huquqi ancha oldin berilgan. Qaysi biri sizga qulay Bu yerda to'g'ri javob hammaga bir xil emas, chunki gap pulning umumiy miqdorida emas, uni qachon to'lashingizda. Stipendiyali shakl oylik daromad kerak bo'lgan talabaga qulay: shartnoma qimmatroq bo'lsa ham, har oy qo'lingizga pul tushadi va kundalik xarajatlarni yopadi. Ayniqsa boshqa shahardan kelib o'qiyotgan bo'lsangiz, bu sezilarli farq qiladi. Stipendiyasiz shakl esa oila to'lovni bir yo'la yoki katta qismlarda yopa oladigan holatda mantiqli: shartnoma summasi kichikroq bo'ladi va yig'ilishi kerak bo'lgan pul kamayadi. Baho ham hisobga olinadi Stipendiya miqdori o'zlashtirishingizga bog'lanadi. «A'lo» ko'rsatkichga ega talabaga bazaviy stipendiyaga qo'shimcha foiz qo'shib beriladi. Ya'ni yaxshi o'qiydigan talaba uchun stipendiyali shaklning foydasi kattaroq chiqadi. Bitta misolda Guruhda ikkita talaba bir xil yo'nalishda o'qiydi. Otabek stipendiyali shaklni tanladi: shartnomasi qimmatroq, lekin har oy stipendiya olib, yotoqxona va yo'l xarajatini shundan yopadi. Malika esa stipendiyasizni tanladi — uning oilasi to'lovni kuz va qish oylarida ikki bo'lib yopa oladi, oylik pulga esa ehtiyoji yo'q. Ikkalasi ham to'g'ri qilgan, chunki holati boshqa. Tanlashdan oldin qilinadigan ish Shartnomani yuklab olishdan avval ikkita raqamni yonma-yon qo'ying: stipendiyali va stipendiyasiz variantdagi yillik summa. Farqni o'n oyga bo'ling — har oy qo'lingizga tushadigan pul shu atrofda bo'ladi. Keyin oila budjeti bilan solishtiring. To'lov muddatlari esa ikkala variantda ham bir xil ishlaydi — ular alohida maqolada yozilgan. Shartnomani onlayn olish tartibi shu yerda. --- ## SAT 2026-2027 imtihon sanalari eng yaqin imtihon 3-oktabr URL: https://testmakon.uz/news/article/sat-2026-2027-imtihon-sanalari/ Sana: 2026-09-11 · Yangilangan: 2026-09-11 Kategoriya: Qabul Bilim va malakalarni baholash agentligi «College Board» bilan birgalikda SAT imtihoni o'tkaziladigan sanalarni e'lon qildi. Ro'yxat bir yildan ortiq davrni qamraydi, ya'ni rejani oldindan tuzish mumkin. 2026-yil: 22-avgust, 12-sentabr, 3-oktabr, 7-noyabr, 5-dekabr. 2027-yil: 6-mart, 1-may, 5-iyun. Bugungi kundan qaraganda eng yaqini — 3-oktabr. Undan keyingisi 7-noyabrga o'tadi. SAT nima beradi Bu imtihon ikki tomonga ishlaydi. Birinchisi — xorijiy universitetlar, ular SAT natijasini qabul hujjatlari qatorida so'raydi. Ikkinchisi va bizning abituriyent uchun muhimrog'i — qo'shimcha davlat granti. Eng yuqori ballning 75 foizini, ya'ni 1200 ball va undan yuqori natijani qayd etgan abituriyent shu yo'l bilan grantga kirishi mumkin. Bitta shart bor Imtiyoz avtomatik ishlamaydi. U faqat sertifikat fanlari — matematika va chet tili — siz tanlagan bakalavriat yo'nalishining fanlar majmuasida bo'lsa qo'llanadi. Ya'ni yo'nalish tanlashdan oldin uning fan juftligini tekshirib ko'rish kerak. Fanlar mos kelmasa, 1200 balldan yuqori natija ham bu imtiyozni bermaydi. Natijani qanday yuborasiz Sertifikat qog'ozda olib borilmaydi. Natija rasmiy platforma orqali, identifikatsiya kodi (DI) — 35787 — bilan Baholash agentligiga elektron yuboriladi. Shuning uchun imtihon kunini rejalashtirayotganda natija yuborish vaqtini ham hisobga oling — u bir zumda bo'lmaydi. Ro'yxat muddati alohida sana Imtihon sanasi bilan ro'yxatdan o'tish muddati bir xil emas: ro'yxat imtihondan bir necha hafta oldin yopiladi. Shuning uchun «3-oktabr hali uzoq» degan hisob xato chiqishi mumkin. Agentlik ham aynan shuni eslatadi — ro'yxat muddatlarini diqqat bilan kuzatib borish so'raladi. Bitta misolda 11-sinfda o'qiydigan Sarvar matematika va ingliz tili juftligidagi yo'nalishni mo'ljallagan. U 3-oktabr imtihoniga yozildi. Natija 1200 dan oshsa, DI kod bilan yuboradi va qo'shimcha grant yo'liga tushadi. Oshmasa ham yo'l yopilmaydi — 7-noyabr va 5-dekabr sanalari turibdi. Ball bo'yicha batafsil SAT bilan qo'shimcha grantga qabul qilish shartlari alohida maqolada yozilgan. Imtihonga to'lagan pulingizni qaytarib olish yo'li ham bor — u shu yerda. --- ## Ijara qaysi toifadagi talabalarga to'lanmaydi? URL: https://testmakon.uz/news/article/ijara-puli-qaysi-talabaga-tolanmaydi/ Sana: 2026-09-11 · Yangilangan: 2026-09-11 Kategoriya: Talaba hayoti Davlat oliygohlarida o'qib, ijarada yashaydigan talabaga har oy ijara puli qoplab beriladi. Toshkent shahrida bu 440 000 so'm, qolgan hududlarda 220 000 so'm. Pul hamma ijarada yashovchiga emas, bitta aniq toifaga to'lanadi. Chegara qayerdan o'tishini bilib qo'ygan ma'qul — u ariza berilgandan keyin emas, oldin bilingani foydali. Kimga to'lanadi Qoplama «talabalar turar joyi bilan qamrab olinmagan» talabaga beriladi. Bu iboraning ma'nosi aniq: yotoqxonada turishga ehtiyoji bor, ariza bergan, lekin joylar soni cheklangani uchun o'rin tegmagan va shu sababli ijarada turishga majbur bo'lgan talaba. Ya'ni asosiy shart — yotoqxonaga haqiqatan muhtoj bo'lish va o'rin yetmagani. Kimga to'lanmaydi Agar o'z xohishingiz bilan ijarada tursangiz, qoplama belgilanmaydi. Bunga tipik holatlar kiradi: yotoqxonada o'rin taklif qilingan, lekin siz «alohida turaman» deb rad etgansiz; yoki umuman ariza bermay, to'g'ridan-to'g'ri kvartira ijaraga olgansiz. Bu holatda ijara shartnomangiz bo'lsa ham, kvitansiyalaringiz bo'lsa ham, pul chiqmaydi — chunki shart yotoqxona hujjatlari bilan tasdiqlanadi. Demak tartib shunday bo'ladi Ijara qoplamasini mo'ljallayotgan bo'lsangiz, ketma-ketlik shu: avval yotoqxonaga ariza berasiz, o'rin tegmagani rasman qayd etiladi, keyin ijara bo'yicha murojaat qilasiz. Aksincha qilib bo'lmaydi. Ijaraga joylashib olib, keyin «menga ham to'lang» deyish natija bermaydi, chunki yotoqxona navbatida ismingiz turmagan bo'ladi. Bitta misolda Toshkentdagi bir guruhda ikkita talaba ijarada yashaydi. Shahzod 1-kursda yotoqxonaga ariza berdi, o'rin yetmadi va u rad javobini oldi — endi oyiga 440 ming so'm qoplama oladi. Kursdoshi Javohir esa yotoqxonani umuman so'ramay, do'sti bilan kvartira oldi. Ikkalasi bir xil pul to'lasa ham, Javohirga qoplama tegmaydi. Yotoqxona haqida Ariza berish tartibi va navbat qanday tuzilishi shu maqolada yozilgan. Qoplama miqdori qanday hisoblanishi esa alohida maqolada — u bazaviy hisoblash miqdoriga bog'langan. --- ## Diplomingiz davlat reyestrida bormi qanday tekshirasiz? URL: https://testmakon.uz/news/article/diplomingiz-davlat-reyestrida-bormi/ Sana: 2026-09-11 · Yangilangan: 2026-09-11 Kategoriya: Talaba hayoti Oliy ta'lim diplomingiz haqidagi ma'lumot davlat reyestrida saqlanadi va uni onlayn ochib ko'rish mumkin. Manzil — diplom.edu.uz, u Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga qaraydi. Kirish davlat xizmatlari uchun ishlatiladigan yagona hisob orqali bo'ladi. Tekshiruv uchun pul olinmaydi. Bu nima uchun kerak bo'ladi Uch xil holat bor va uchalasi ham amalda tez-tez uchraydi. Birinchisi — ishga kirish. Ish beruvchi diplomni qo'lga olib ko'rish bilan cheklanmay, uning haqiqiyligini tizimdan tekshirishi mumkin. Ikkinchisi — xorijga hujjat topshirish. U yerda diplom bilan birga ilova va transkript so'raladi, ularning ma'lumotlari bir-biriga mos kelishi kerak. Uchinchisi — o'zingiz uchun. Ism, familiya yoki yo'nalish nomi noto'g'ri kiritilgan bo'lsa, buni ishga kirish arafasida emas, oldinroq bilgan yaxshi. Xorijiy diplom uchun alohida yo'l Chet elda o'qib kelgan bo'lsangiz, diplomingiz avtomatik tan olinmaydi — nostrifikatsiya deb ataladigan tan olish bosqichidan o'tadi. Shu tizimda buning uchun ham alohida bo'lim ajratilgan. Ma'lumot topilmasa Eski yillarda bitirganlarning ma'lumoti reyestrga to'liq kiritilmagan bo'lishi mumkin — raqamlashtirish hali davom etyapti. Bu hujjatingiz haqiqiy emas degani emas. Bunday holatda bitirgan universitetingizning o'quv bo'limiga murojaat qilasiz: ular arxiv yozuvi bo'yicha ma'lumotnoma beradi va reyestrga kiritilishini so'raydi. Bitta misolda 2016-yilda bitirgan Ozoda xorijiy kompaniyaga ariza berdi va ulardan diplom tasdig'i so'ralди. U reyestrdan qidirdi — ma'lumot chiqmadi. Universitetiga borib arxiv ma'lumotnomasini oldi va yozuv kiritildi. Agar shu ishni ariza berishdan oldin qilganida, ikki hafta yutgan bo'lardi. Yaqin mavzular Diplom yo'qolgan bo'lsa, dublikat olish tartibi alohida maqolada. Xorijda olingan ilmiy darajani tan oldirish esa shu yerda yozilgan. Maktab hujjatlari boshqa tizimda yuritiladi — shu maqolaga qarang. --- ## Chevening stipendiyasiga ariza 6-oktabrda yopiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/chevening-stipendiyasi-ariza-6-oktabr/ Sana: 2026-09-11 · Yangilangan: 2026-09-11 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Britaniyada bir yillik magistraturada o'qish uchun Chevening stipendiyasiga ariza berish oynasi ochiq. O'zbekiston bu dastur ro'yxatida bor. Muddat — 6-oktabr. Ariza chevening.org saytida onlayn to'ldiriladi. Nima qoplanadi Stipendiya bitta yo'nalishdagi xarajatni emas, paketni yopadi: universitet to'lovi, oylik yashash puli va aviachipta. Ya'ni o'qishga ketgan odam yonida katta pul olib borishi shart emas. O'qish muddati bir yil — Britaniyada magistratura shu tartibda tuzilgan. Asosiy shart — ish tajribasi Bu dastur kursni endi bitirgan talabaga emas, allaqachon ishlagan odamga mo'ljallangan. Talab — bakalavr diplomi va kamida ikki yillik ish tajribasi. Tajriba hisobi keng olinadi: to'liq stavka ham, yarim stavka ham, ko'ngillilik va amaliyot ham kiradi. Bir necha joyda ishlagan bo'lsangiz, ularni birlashtirib ko'rsatish mumkin. Shuning uchun «ish stajim kam» deb oldindan chiqib ketmang — avval hamma ish davrlarini yig'ib, soatini hisoblab ko'ring. Arizada nima so'raladi Uchta universitet kursi tanlanadi va to'rtta insho yoziladi. Insholar arizaning eng ko'p vaqt oladigan qismi: ularni bir kechada yozib bo'lmaydi. Shuning uchun muddatgacha qolgan vaqtni shunday bo'ling: kurs tanlashga bir hafta, insholarga qolgan vaqt, oxirgi ikki kunni tekshirishga qoldiring. Keyin nima bo'ladi Ariza yopilgach saralash boshlanadi, suhbatlar keyingi yilning bahorida o'tadi, yakuniy javob esa yozda ma'lum bo'ladi. Ya'ni bu uzoq jarayon — ariza bergandan keyin darrov javob kutmang. Bitta misolda Universitetni 2023-yilda bitirgan Kamron ikki yildan beri ishlaydi va bir yil ko'ngillilikda qatnashgan. U oldin «tajribam yetmaydi» deb o'ylagan, keyin ikkalasini qo'shib hisoblaganda talab bajarilgani chiqdi. Kamron kurslarni tanlab, insholarni sentabr davomida yozdi. Boshqa yo'llar Xorijda bepul o'qishning davlat grantlari ro'yxati ariza oynalari bilan shu maqolada. Yevropa bo'yicha alohida dastur esa bu yerda yozilgan. --- ## Bog'chadagi tayyorlov guruhi qachondan majburiy bosqichga aylanadi? URL: https://testmakon.uz/news/article/bogchada-tayyorlov-guruhi-majburiy-bolad/ Sana: 2026-09-11 · Yangilangan: 2026-09-11 Kategoriya: Maktab Bir yillik maktabga tayyorlov guruhi endi ixtiyoriy kurs emas, majburiy umumiy o'rta ta'limning dastlabki bosqichi sifatida kiritiladi. Bu Prezident farmoni bilan belgilangan yo'nalish. Ya'ni maktabgacha bosqich maktab yo'lining bir qismiga aylanadi va bola 1-sinfga tayyorlovdan o'tib keladi. 2027/2028-o'quv yilidan nima o'zgaradi Aniq sana shu — 2027/2028-o'quv yili. O'shandan boshlab ikkita narsa joriy bo'ladi. Birinchisi: tayyorlov guruhlarida darslarni oliy ma'lumotli pedagoglar, hamda oliy ta'lim tashkilotlarining bitiruvchi bosqich talabalari olib boradi. Ikkinchisi: tayyorlovdan o'tgan bolaga davlat namunasidagi elektron sertifikat beriladi va bu ma'lumot keyinchalik umumiy o'rta ta'lim shahodatnomasida qayd etiladi. Tayyorlov faqat bog'chada emas Guruhlar bog'cha bilan cheklanmaydi. Ular umumiy o'rta ta'lim maktablarida va boshqa ijtimoiy soha binolarida ham ochilishi mumkin, to'liq yoki qisqa muddatli shaklda. Nodavlat ta'lim tashkilotlariga ham bir yillik tayyorlov guruhini ochishga ruxsat berilgan. Demak bog'chaga bormagan bola uchun ham yo'l bor. Ota-onaga nima ma'noni anglatadi Reja tuzayotgan bo'lsangiz, hisob oddiy: bola 1-sinfga boradigan yildan bir yil oldin tayyorlov guruhiga yozilishi kerak bo'ladi. Bu ayniqsa bog'chaga bormaydigan bolalar oilasiga taalluqli. Ilgari «bog'chaga bermadik, to'g'ri maktabga boradi» degan yo'l bor edi — endi oraliqda bir yillik bosqich paydo bo'ladi. Bitta misolda Zilolaning o'g'li 2028-yilning sentabrida 1-sinfga boradi. Demak u 2027-yil kuzida tayyorlov guruhiga yozilishi kerak. Oila bolani bog'chaga bermagan, shuning uchun Zilola mahalladagi maktab yoki nodavlat markazda guruh ochiladimi — shuni oldindan bilib qo'yadi. Xarajat masalasi Maktabga tayyorgarlik bo'yicha hozirgi narxlar va oilaga tushadigan yuk alohida maqolada hisoblab berilgan. --- ## Askarlikdan qaytganlarga qanday imtiyozlar beriladi? URL: https://testmakon.uz/news/article/askarlikdan-qaytganlarga-qanday-imtiyoz/ Sana: 2026-09-11 · Yangilangan: 2026-09-11 Kategoriya: Talaba hayoti Muddatli harbiy xizmatni o'tagan yoshlar uchun bir nechta yo'l ochilgan. Ular bitta hujjatda to'plangan va har biri alohida maqsad uchun ishlaydi. Quyida beshtasini tartib bilan ko'rib chiqamiz. Birinchi yo'l: xizmat davrida universitetga kirish Askar xizmatda turib ham oliy ta'limga ro'yxatdan o'tishi, kirish imtihonlarida qatnashishi va natijasiga ko'ra o'qishga kirishi mumkin. To'lov-kontraktga qabul qilingan askarga imtiyozli ta'lim krediti ajratiladi. 2026-yil 1-sentabrdan esa bu yanada aniqlashdi: xizmat davrida kontraktga qabul qilingan askarga o'qishning birinchi yili uchun ta'lim krediti Ta'lim kreditini moliyalashtirish jamg'armasi hisobidan beriladi. Xizmat davrida o'qishga kirgan askar universitetlarning harbiy tayyorgarlik o'quv markazlarida o'qigan talabalarga tenglashtiriladi. Ikkinchi yo'l: olti oygacha bepul kasb kursi Askarlar orasida so'rovnoma o'tkazilib, kasb egallash yoki o'qishga kirish istagini bildirganlar aniqlanadi. Ular uchun guruhlar tuziladi va kamida bitta kasbga o'qitish bo'yicha olti oygacha kurslar ochiladi. Kursni muvaffaqiyatli tugatgan askarga davlat namunasidagi sertifikat beriladi. Ya'ni qo'lda faqat ko'nikma emas, hujjat ham qoladi. Uchinchi yo'l: sertifikat xarajati qoplanishi Xizmatdan bo'shatilgan yilda oliy ta'limda o'qish istagini bildirgan yoshlarga chet tili va fan sertifikati xarajatlari qoplab beriladi. Bu yerda bitta shart bor va uni aniq bilib qo'ying: qoplama «Yoshlar daftari»ga kiritilgan yoshlarni qo'llab-quvvatlash jamg'armalari hisobidan beriladi. Ya'ni daftarda turmagan odam bu yo'ldan foydalana olmaydi. To'rtinchi yo'l: xususiy sektorga vaucher va tadbirkorlikka qoplama Xususiy sektorda ishlash istagini bildirgan yoshlarga kasb-hunarga o'qish xarajatlari vaucher bilan qoplanadi — manbai Bandlikka ko'maklashish davlat jamg'armasi. Tadbirkorlik bilan shug'ullanmoqchi bo'lganlarga esa kredit foizi xarajatlari qoplab beriladi. Beshinchi yo'l: davlat xizmatida qo'shimcha ball 2027-yil 1-apreldan boshlab muddatli harbiy xizmatni o'tagan yoshlarga davlat organlariga ishga kirishda imtiyoz beriladi: test natijasiga ko'ra to'plagan balning 10 foizi miqdorida qo'shimcha ball qo'shiladi. Bu — ballning o'zidan hisoblanadi. Ya'ni 60 ball to'plagan odam 6 ball, 80 ball to'plagan odam 8 ball qo'shimcha oladi. Bitta misolda Xizmatni tugatgan Bekzod ikki yo'lni birga oladi. Xizmat davrida kontraktga kirgani uchun birinchi yil to'lovi ta'lim krediti bilan yopiladi. Bo'shatilgan yili chet tili sertifikatiga tayyorlanmoqchi, lekin avval «Yoshlar daftari»da turganini tekshiradi — chunki qoplama aynan shunga bog'langan. Kursdoshi esa daftarda yo'q, shuning uchun sertifikat to'lovini o'zi to'laydi. Muddatlarga e'tibor bering Bu yo'llar bir kunda ishga tushmagan, har biri o'z sanasiga ega. Ta'lim krediti bandi 2026-yil 1-sentabrdan ishlay boshladi — ya'ni u allaqachon amalda. Davlat xizmatidagi qo'shimcha ball esa 2027-yil 1-apreldan beriladi, hozir emas. Shuning uchun rejani sana bo'yicha tuzing: bugun foydalanish mumkin bo'lgani bilan kelasi yildan ishlaydiganini aralashtirmang. Qaysi hujjatlarni oldindan yig'ib qo'yish kerak Har bir yo'lda so'raladigan hujjatlar takrorlanadi. Shuning uchun ularni bir papkaga jamlab qo'ygan qulay: harbiy xizmatni o'taganlik hujjati, pasport yoki shaxsni tasdiqlovchi karta, ta'lim hujjati va «Yoshlar daftari»dagi holat haqida ma'lumot. Ta'lim krediti uchun bularga universitet bilan tuzilgan shartnoma va to'lov hujjatlari qo'shiladi. Qaysi biridan boshlash kerak Ketma-ketlik shunday bo'lsa qulay: avval «Yoshlar daftari»dagi holatingizni aniqlang, chunki bir nechta yo'l shunga bog'langan. Keyin maqsadni tanlang — o'qish, kasb yoki tadbirkorlik. Har biriga alohida idora javob beradi, shuning uchun bir joyda hammasini so'rab bo'lmaydi. Askarlarga beriladigan ta'lim krediti bo'yicha oldingi maqolamiz shu yerda. Harbiy xizmatni kechiktirish qoidalari esa alohida maqolada yozilgan. --- ## 9-sinf shahodatnomasi elektron shaklga o'tadi QR-kod bilan ikki tilda URL: https://testmakon.uz/news/article/9-sinf-shahodatnomasi-elektron-qr-kod/ Sana: 2026-09-11 · Yangilangan: 2026-09-11 Kategoriya: Maktab Umumiy o'rta ta'lim to'g'risidagi shahodatnoma — 9-sinfni tugatganda beriladigan hujjat — yangi ko'rinishga o'tadi. Hukumat qarorida uning tavsifi batafsil yozib qo'yilgan. Bu 11-sinf attestati emas, aynan 9-sinf hujjati. Texnikum yoki akademik litseyga hujjat topshirayotgan bola uchun asosiy hujjat shu. Yangi shahodatnoma qanday ko'rinadi O'lchami — A4, ya'ni oddiy varaq kattaligida. Yuqori qismiga davlat nomi, quyi qismiga hujjat nomi o'zbek va ingliz tilida yoziladi, markaziga Davlat gerbi tasviri tushiriladi. Hujjatga QR-kod tushiriladi. Bu — hujjat haqiqiyligini telefon bilan tekshirish imkonini beradigan qism. Seriya harfi nimani bildiradi Raqamlash tizimi ham belgilangan. Har shahodatnomada seriya harfi va sakkiz xonali tartib raqami bo'ladi. Seriya bitirish turiga qarab o'zgaradi: oddiy shahodatnoma — umumiy maktab seriyasi; kumush medal bilan — o'sha seriyaga «K» harfi qo'shiladi; oltin medal bilan — «O» harfi qo'shiladi. A'lo darajali hujjat nomiga inglizcha «sharaf bilan» degan qo'shimcha ham yoziladi. Ya'ni medal endi faqat tantanada emas, hujjat raqamining o'zida ko'rinib turadi. Nega bu qulay Ingliz tilidagi yozuv xorijga hujjat topshirganda tarjima bilan bog'liq ishni yengillashtiradi. QR-kod esa qabul komissiyasiga hujjatni tez tekshirish imkonini beradi. Elektron shakl yana bitta narsani hal qiladi: hujjat yo'qolsa ham ma'lumot tizimda qoladi. Bitta misolda 9-sinfni oltin medal bilan tugatgan Diyorbek texnikumga hujjat topshiradi. Uning shahodatnomasi seriyasida oltin medalni bildiruvchi harf va sakkiz xonali raqam turadi — komissiya medalni alohida so'ramay, hujjatning o'zidan ko'radi. QR-kod orqali esa yozuvning tizimda borligi tekshiriladi. Hozir nima qilish kerak Bu o'quv yilida bitirayotgan bo'lsangiz, qo'lingizdagi hujjat o'z kuchida qoladi — eski shahodatnoma bekor qilinmaydi. Yangi shakl navbatdagi bitiruvchilarga qo'llanadi. Hujjatingizni onlayn tekshirish yo'li esa hozir ham ishlaydi — u shu maqolada yozilgan. --- ## Yangi alifbo Senatdan o'tdi: Ş, Ç, Ö, Ğ qachon darslikka kiradi URL: https://testmakon.uz/news/article/yangi-alifbo-senatdan-otdi-2027-1-sinf/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Maktab Bu haftaning eng ko'p muhokama qilingan xabari — alifbo. Aniqlik kiritamiz: qonun hali kuchga kirgani yo'q, lekin oxirgi bosqichlardan biri o'tildi. Qonunchilik palatasi hujjatni 7-iyulda qabul qilgan edi. 10-sentabrda Senat uni ma'qulladi va hujjat Prezident imzosiga yuborildi. Ya'ni hozirgi holat — «imzo kutilmoqda». Nima o'zgarishi taklif qilingan Hozirgi alifboda 26 harf va 3 ta harf birikmasi bor. Yangi variantda 28 harf va bitta apostrof bo'ladi. Almashinuv shunday: HozirTaklif ShŞ ChÇ O'Ö G'Ğ «Ng» birikmasi esa alohida birlik sifatida alifbodan chiqariladi. Qachondan boshlab bolangizga ta'sir qiladi Qonun imzolangan taqdirda birinchi qadam 2027-yilda qo'yiladi: o'sha yili 1-sinfga boradigan bolalar darsligi yangi alifboda chiqadi. Qolgan sinflar darsliklari 2027–2031 yillarda, odatdagi qayta nashr navbati kelganda yangilanadi. Ya'ni hamma darslik bir kunda almashmaydi. Hozir nima qilish kerak — va nima qilish shart emas Agar bolangiz hozir maktabda o'qiyotgan bo'lsa, uning uchun bu o'quv yilida hech narsa o'zgarmaydi. Imtihon ham, daftar ham, yozuv qoidasi ham o'sha-o'sha. 2027-yilda maktabga boradigan bola ota-onasiga esa bitta maslahat: hozirdan «Sh», «Ch» birikmalarini alohida mashq qildirib, keyin qayta o'rgatishga to'g'ri kelishi mumkin. Shoshilmang — bola maktabga borganida qaysi alifbo amalda bo'lishi imzodan keyin aniq bo'ladi. Xarajat masalasi Darsliklarni qayta chiqarish uchun alohida pul so'ralmagani aytilgan: almashtirish har yili baribir bo'ladigan qayta nashr sikli ichida rejalashtirilgan. Bu — o'zgarish 2031-yilgacha cho'zilishining asosiy sababi. Bitta misolda Toshkentlik Nodira opaning qizi 2027-yilning sentabrida 1-sinfga boradi. Agar qonun shu yil imzolansa, qizining «Alifbe» kitobi yangi harflar bilan bo'ladi. Katta o'g'li esa o'sha paytda 6-sinfda bo'ladi va uning darsliklari navbat kelguncha eskicha qoladi. Bitta uyda ikki xil yozuv bir necha yil yonma-yon yashaydi — oila shunga tayyor turgani ma'qul. Xulosa Xabarni «alifbo o'zgardi» deb emas, «o'zgarishga bitta imzo qoldi» deb tushunish to'g'riroq. Aniq sana va yakuniy shakl imzodan keyin ma'lum bo'ladi. --- ## Xorijda o'qishga ta'lim krediti: yiliga 20 ming dollargacha URL: https://testmakon.uz/news/article/xorijda-oqishga-talim-krediti-20-ming-dollar/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Qisqacha javob. Xorijiy universitetga qabul qilingan, lekin kontrakt to'lashga puli yetmagan odam uchun alohida yo'l bor: bir o'quv yiliga 20 ming AQSh dollarigacha imtiyozli ta'lim krediti. U milliy valyutada, shu summaga teng miqdorda beriladi. Bu grant emas — qaytariladigan kredit. Lekin shartlari odatdagi iste'mol kreditidan ancha yumshoq. Qaysi universitetga Shart bitta va qat'iy: universitet xalqaro e'tirof etilgan tashkilotlar reytingida TOP-300 ro'yxatiga kirgan bo'lishi kerak. Ya'ni xohlagan xorijiy universitet emas. Shuning uchun ariza berishdan oldin tanlagan universitetingiz o'sha ro'yxatda turganini tekshiring — bu butun rejaning kalitidir. Kim ola oladi Kredit 30 yoshdan oshmagan yoshlarga va pedagog xodimlarga beriladi. O'ttiz yoshda bo'lganlar ham kiradi. Bosqich chegarasi yo'q: bakalavriat ham, magistratura ham qamrab olinadi. Yana bitta shart bor va u ko'pincha e'tibordan chetda qoladi: doimiy daromad manbaiga ega oila a'zolari — ota-onasi, aka-ukasi, opa-singlisi, eri yoki xotini — yoki uchinchi shaxs ishtirok etishi kerak. Qarzni qachondan to'lay boshlaysiz Asosiy qarz o'qishning rasmiy muddati tugagandan so'ng yettinchi oydan boshlab qaytariladi va yetti yilga bo'linadi. Ya'ni bitiruvdan keyin ish topish uchun yarim yildan ko'proq vaqt qoladi. Bu yerda adashmang Foizlar bo'yicha aniqlik kiritamiz, chunki bu joyda noto'g'ri tushuncha ko'p tarqalgan. Foizlar o'qish davomida ham hisoblanadi — hisob universitetga pul o'tkazilgan sanadan boshlanadi. Kechiktiriladigani faqat asosiy qarz. Ya'ni «o'qib bo'lgunimcha hech narsa to'lamayman» degan hisob to'liq to'g'ri emas. Bankdan to'lov jadvalini oldindan so'rab, raqamni ko'rib qo'ying. Qayerga murojaat qilasiz Kredit tijorat banklari orqali rasmiylashtiriladi. Manba pul Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Ta'lim kreditini moliyalashtirish jamg'armasidan banklarga o'tkaziladi. Demak siz bankka borasiz, universitetning qabul xati va hujjatlaringiz bilan. Bankning o'zi jamg'arma bilan ishlaydi. Bitta misolda Toshkentlik Malika magistraturaga xorijiy universitetdan qabul xati oldi, yillik kontrakt 18 ming dollar. U universitetning reytingdagi o'rnini tekshirdi — TOP-300 ichida. Akasi doimiy ish joyiga ega, shuning uchun u kredit bo'yicha ishtirok etdi. Malika bankdan to'lov jadvalini so'rab, o'qish davomidagi foiz summasini oldindan bildi va shunga qarab rejasini tuzdi. Ichkarida o'qiyotgan bo'lsangiz O'zbekistondagi universitet kontraktini to'lash uchun butunlay boshqa ta'lim krediti bor — uning shartlari shu maqolada yozilgan. Ikkalasini aralashtirmang. Xorijda o'qishning bepul yo'llarini ham ko'rib chiqing: davlat grantlari ro'yxati alohida maqolada, ariza oynalari bilan. --- ## Xorijda bepul ikki yil o'qish: ariza 30-sentabrda yopiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/uwc-xorijda-bepul-oqish-ariza-30-sentabr/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Qisqacha javob. United World Colleges (UWC) dasturiga ariza berish muddati — 30-sentabr, soat 23:59 (Toshkent vaqti). Ariza apply.uwc.org saytida, ingliz tilida to'ldiriladi. Yutgan o'quvchi xorijdagi kollejda ikki yil o'qiydi, xarajat oila daromadiga qarab qoplanadi. Bu dastur maktab bosqichi uchun — ya'ni universitetga kirishni kutmasdan, hozirdan xorijda o'qish yo'li. Shuning uchun uni odatda 9–11-sinf o'quvchilari va litsey yoki texnikumning 1-bosqich o'quvchilari topshiradi. Nima qoplanadi Grant oila moliyaviy holatiga qarab beriladi. To'liq grant olganda o'qish to'lovi, yotoqxona, ovqat va darsliklar qoplanadi. Ya'ni oila daromadi past bo'lgani — bu yerda to'siq emas, aksincha hisobga olinadigan holat. O'qish to'rt qit'adagi kollejlarda o'tadi va dastur xalqaro bakalavriat dasturi bo'yicha quriladi. Muddat bo'yicha eng ko'p yo'l qo'yiladigan xato Muddat soat bilan belgilangan: 30-sentabr 23:59. Kechagi tajriba shuni ko'rsatadi — arizalarning katta qismi oxirgi kunga to'planadi va sayt sekinlashadi. Arizani bir-ikki kun oldin yopib qo'ygan ma'qul. Ikkinchi ariza — diskvalifikatsiya Qoida qat'iy: bitta odam faqat bitta ariza beradi. «Birinchisini xato to'ldirdim, yangisini ochaman» degan yo'l ishlamaydi — ikkinchi ariza topilsa, nomzod tanlovdan chiqariladi. Shuning uchun ma'lumotni bir marta, tekshirib kiriting. Tavsiyachini oldindan gaplashib qo'ying Arizada maktab va mahalladan tavsiyachi aloqalari so'raladi. Bu — odamlar eng ko'p kechikadigan joy: tavsiyachiga xat oxirgi kunlarda boradi va u ulgurmaydi. Shuning uchun bugunoq ikki kishi bilan gaplashing: sinf rahbaringiz yoki fan o'qituvchingiz, hamda mahalla vakili. Ularning to'liq ismi, lavozimi va ishlaydigan aloqa raqamini oldindan yozib qo'ying. Ingliz tili darajasi Ariza ingliz tilida to'ldiriladi, suhbat ham shu tilda o'tadi. Sertifikat talab qilinmaydi, lekin o'zingizni erkin ifodalay olishingiz kerak. Insholarni tarjimon orqali yozdirish tavsiya etilmaydi — suhbatda farq darrov sezilib qoladi. Bitta misolda Nukuslik Malika 10-sinfda ariza berdi. Sentabr boshida sinf rahbari va mahalla raisidan roziligini oldi, insholarni ikki hafta davomida yozdi va 27-sentabrda arizani yubordi. Muddat tugashiga uch kun bor edi. Malikaning sinfdoshi esa 30-sentabr kuni kechqurun boshlagan va tavsiyachi aloqasi topilmagani uchun arizani yakunlay olmagan. Boshqa yo'llar ham bor Agar bu safar ulgurmasangiz yoki yosh to'g'ri kelmasa, universitet bosqichidagi davlat grantlari ro'yxatini shu maqolada ko'ring — ular ariza oynasi bilan berilgan. --- ## Talabaga bir martalik moddiy yordam: kontraktda o'qisangiz ham URL: https://testmakon.uz/news/article/talabaga-bir-martalik-moddiy-yordam-jamgarma/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Talaba hayoti Universitetda stipendiyadan boshqa pul manbai ham bor, lekin u haqda ko'pincha faqat dekanat biladi. Gap Talabalarni rag'batlantirish jamg'armasi haqida. U har bir universitetda tuziladi va ikki manbadan yig'iladi: stipendiya to'lovlari uchun rejalashtirilgan budjet pulining 10 foizi hamda to'lov-kontrakt bo'yicha rejalashtirilgan tushumlarning 2 foizi. Qancha pul berilishi mumkin Jamg'armadan bazaviy stipendiyaga nisbatan 10 baravargacha bo'lgan bir martalik to'lov berilishi mumkin. Bu — rag'batlantirish yoki moddiy yordam shaklida. Kimga beriladi Hujjatda ikki toifa ko'rsatilgan. Birinchisi — respublika miqyosida o'tkazilgan fan olimpiadalari va sport musobaqalari g'oliblari. Ikkinchisi — universitet kengashi belgilagan mezonlarga mos keladigan alohida holatlar: kasallik yoki oila a'zosining vafoti kabi. Eng muhim tafsilot Jamg'arma davlat granti bilan ham, to'lov-kontrakt bilan ham o'qiyotgan talabalarni qamrab oladi. Ya'ni kontraktda o'qiganingiz bu yerda to'siq emas. Aksincha, jamg'armaning bir qismi aynan kontrakt tushumlaridan yig'iladi. Shuning uchun «men grantda emasman, menga to'g'ri kelmaydi» degan xulosa noto'g'ri. Amalda nima qilasiz Ariza dekanat yoki rektoratga yoziladi, holatni tasdiqlaydigan hujjat ilova qilinadi: tibbiy xulosa, guvohnoma yoki olimpiada bayonnomasi. Ariza berishdan oldin dekanatdan universitetingiz kengashi qanday mezon tasdiqlaganini so'rang — u har joyda bir xil emas. Bitta misolda Termizlik Umid kontraktda o'qiydi. Ikkinchi kursda otasi kasal bo'lib qoldi va oila og'ir ahvolga tushdi. Umid dekanatga ariza yozdi, tibbiy hujjatlarni ilova qildi va bir martalik yordam oldi. Guruhdoshi esa xuddi shunday holatda «kontraktchiga berilmaydi» deb eshitib, umuman ariza yozmagan. Stipendiyaning o'z miqdorlari esa alohida maqolada jadval bilan berilgan. --- ## O'qishni tashlasangiz, kontrakt puli qaytariladimi URL: https://testmakon.uz/news/article/oqishni-tashlasangiz-kontrakt-puli-qaytadimi/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Sentabr — kontrakt to'lovi oyi. Minglab oila shu haftada birinchi to'lovni qiladi, bir qismi esa keyinroq fikridan qaytadi: boshqa yo'nalish, boshqa shahar, yoki umuman boshqa reja. Shunda bitta savol paydo bo'ladi va javobini kam kishi biladi: to'langan pul qaytadimi? Qaytadi — lekin o'zidan o'zi emas. Qonun nima deydi Ta'lim shartnomasi — haq evaziga xizmat ko'rsatish shartnomasi. Fuqarolik kodeksiga ko'ra buyurtmachi, ya'ni siz, bunday shartnomani bekor qilishga haqlisiz. Universitet esa faqat haqiqatda sarflangan xarajatini ushlab qolishi mumkin, qolgan pulni qaytarishi kerak. Ya'ni «to'langan pul qaytarilmaydi» degan og'zaki javob qonunga tayanmaydi. Agar shunday deyishsa, asosni yozma so'rang. Gap qancha pul haqida ketyapti Birinchi to'lov odatda shartnoma summasining kamida 25 foizi bo'ladi. Kontrakt narxiga qarab bu 1,8 milliondan 3,6 million so'mgacha chiqadi. Sentabrda bir necha kun o'qib, keyin hujjatini olib ketgan odam uchun bu sezilarli summa. Amalda nima qilasiz Rektor nomiga yozma ariza yozasiz: shartnomani bekor qilish va to'langan pulni qaytarish so'raladi. Arizani ikki nusxada topshiring va bittasiga qabul qilingani haqidagi belgi qo'ydiring. Bu keyin eng kerakli qog'oz bo'ladi. To'lov kvitansiyasi va shartnoma nusxasini ilova qiling. Javobni yozma so'rang. Og'zaki rad javobi bilan keyingi qadamga o'tib bo'lmaydi. Rad javobi kelsa Avval yozma rad javobini oling. Undan keyin ikki yo'l bor: iste'molchilar huquqlarini himoya qiladigan qo'mitaning 1159 ishonch raqamiga murojaat qilish yoki fuqarolik sudiga ariza berish. Amalda ko'p ish sudgacha yetmaydi — yozma ariza va qonun moddasiga havola ko'pincha yetarli bo'ladi. Nimani kutmaslik kerak Pulning hammasi qaytishini kutmang. Universitet o'qigan kunlaringizga to'g'ri keladigan xarajatni hisoblab, ushlab qolishi mumkin — bu qonuniy. Bahs odatda summaning o'zi ustida emas, «umuman qaytarilmaydi» degan javob ustida chiqadi. Bitta misolda Namanganlik Aziza avgustda kontraktga tavsiya olib, 12 million so'mlik shartnomaning 3 millionini to'ladi. Sentabr o'rtasida boshqa universitetning qo'shimcha tanlovidan o'tdi va birinchi joydan ketishga qaror qildi. Aziza rektor nomiga ariza yozdi, kvitansiya va shartnomani ilova qildi. Universitet o'n kunlik xarajatni ushlab qolib, qolganini qaytardi. Agar u faqat og'zaki so'rab, «qaytmaydi» degan javob bilan ketganida, pul o'sha yerda qolardi. Yaqin mavzular To'lov muddatlari va qanday qismlarga bo'linishi alohida maqolada yozilgan. To'lagan kontraktingizdan soliq qaytarib olish esa butunlay boshqa mexanizm — ikkalasini aralashtirmang. --- ## Magistraturaga imtihon qaytadi: universitet o'zi o'tkazadi URL: https://testmakon.uz/news/article/magistraturaga-imtihon-qaytadi-2027-2028/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Magistratura Agar hozir 3-kursda o'qiyotgan bo'lsangiz, magistratura rejangizga bitta o'zgaruvchi qo'shildi. Bugungi tartibda magistraturaga kirish imtihoni yo'q: diplom bali va til sertifikati hisobga olinadi. Prezident farmoniga ko'ra bu 2027/2028-o'quv yilidan o'zgaradi — mutaxassislik fanlaridan imtihon shakli belgilanadi. Eng muhim tafsilot Imtihonni yagona markaz emas, universitetning o'zi o'tkazadi. Farmonda aniq yozilgan: imtihon shakli, sinovlar dasturi va baholash mezonlarini oliy ta'lim tashkilotining o'zi mustaqil tasdiqlaydi. Amalda bu shuni anglatadi: ikki xil universitetning bir xil nomli mutaxassisligiga kirish uchun ikki xil tayyorgarlik kerak bo'lishi mumkin. Nima hali noma'lum Farmon yo'nalishni belgiladi, batafsil tartibni esa alohida hujjat beradi — u 2026-yil dekabrigacha tayyorlanishi rejalashtirilgan. Ya'ni test bo'ladimi yoki og'zaki suhbat, nechta savol, qancha ball — bularning hammasi hali e'lon qilinmagan. Shuning uchun «imtihon shunday bo'ladi» degan gaplarga hozircha ishonmang. Aniq javob dekabrdan keyin chiqadi. Til sertifikati o'z kuchida qoladi Bitta narsa o'zgarmaydi: chet tilini bilish darajasini tasdiqlovchi milliy yoki xalqaro sertifikat talabi saqlanadi. Ya'ni sertifikat rejangizni o'zgartirishga hojat yo'q. Hozir nima qilish foydali Uch qadam ma'noli bo'ladi. Birinchisi — mo'ljaldagi mutaxassisligingizni hozirdan aniqlab qo'yish, chunki tayyorgarlik endi umumiy emas, aniq fanga qaratilgan bo'ladi. Ikkinchisi — tanlagan universitetingiz e'lonlarini dekabrdan boshlab kuzatib borish. Uchinchisi — diplom balini baribir yuqori ushlab turish. Bitta misolda Hozir 3-kursda o'qiyotgan Doniyor 2027-yilda bakalavriatni bitiradi va o'sha yili magistraturaga topshiradi. Ya'ni yangi tartib aynan uning kursiga tushadi. Doniyorning kursdoshi Kamola esa akademik ta'til olgani uchun bir yil keyin bitiradi — u ham shu tartibga tushadi. Bir yil oldin bitirganlar esa eski qoida bilan kirib bo'lgan bo'ladi. Bugungi amaldagi tartib — imtihonsiz qabul qoidalari — shu maqolada batafsil yozilgan. --- ## IELTS uchun to'lagan pulingizni davlat qaytaradi: 180 kun URL: https://testmakon.uz/news/article/ielts-tolovini-davlat-qaytaradi-180-kun/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Sertifikat qo'lingizga tegdi. Tabriklaymiz — lekin ish tugamadi. Imtihonga to'lagan pulingizni davlatdan qaytarib olishingiz mumkin, va buni ko'pchilik oxirigacha yetkazmaydi. Xizmat my.gov.uz saytida turibdi, nomi — «O'qish va xalqaro imtihon tizimlari bo'yicha xarajatlarni qoplash». Bepul, ariza 30 kun ichida ko'riladi. Shu paytgacha undan 263 mingdan ortiq marta foydalanilgan. Eng avval shu sanani yozib qo'ying Bitta shart bor va aynan shu ko'p pulni yoqadi: ariza sertifikat berilgan kundan boshlab 180 kalendar kun ichida berilishi kerak. 181-kuni tizim arizani qabul qilmaydi. Shuning uchun maslahatim oddiy: sertifikat sanasini ko'rib, telefoningizga taxminan besh oylik eslatma qo'ying. Yozda sertifikat olganlarning muddati qish o'rtasida tugaydi. Qaysi imtihon va qanday ball kerak Ro'yxatda 18 ta imtihon bor. Eng ko'p uchraydiganlari: ImtihonKerakli natija IELTS7.0 TOEFL iBT94 SAT1200 Nemis tilidan Goethe sertifikatiC1 Koreys tili imtihoni (TOPIK)5-daraja Xitoy tili imtihoni (HSK)5-daraja Yapon tili imtihoni (JLPT)N2 Turk tili imtihoni (TYS)C1 Ro'yxatda bundan tashqari Kembrij ingliz tili imtihonlari, amerika magistratura imtihonlari, fransuz, ispan, italyan va rus tili sertifikatlari, nemis tilidan TestDaF ham bor. Har biriga o'z chegara darajasi qo'yilgan. Kim ariza bera oladi Shart bitta: imtihon topshirgan paytda 31 yoshga to'lmagan bo'lishingiz kerak. 16 yoshgacha bo'lgan bola nomidan ota-ona yoki qonuniy vakil ariza beradi. Pulni Yoshlar ishlari agentligi to'laydi. Nima tayyorlab qo'yasiz Ikkita hujjat yetadi: to'lov kvitansiyasi va sertifikatning o'zi. Agentlik sertifikatni 15 kun ichida tekshiradi; tekshirib bo'lmasa, imtihonni o'tkazgan xorijiy tashkilotga so'rov yuboradi va javob kutiladi. Shuning uchun kvitansiyani imtihon kunidayoq saqlab qo'ying. Uni keyin qayta tiklash — eng ko'p vaqt oladigan ish. Uydan topshirganlarga alohida shart TOEFL'ni rasmiy markazga bormasdan, uydan (Home Edition, Remote) topshirgan bo'lsangiz, qo'shimcha talab qo'yiladi: gapirish qismidan 16 va undan yuqori ball. Markazga borib topshirgan bo'lsangiz, bu shart qo'llanmaydi. SAT bo'yicha esa qulaylik bor — natijani collegeboard.org orqali yuborish xarajatini ham agentlik qo'shib to'lab beradi. Bitta misolda Samarqandlik Jasur iyul oyida IELTS topshirdi va 7.0 oldi. Sertifikat 25-iyulda berilgan. Demak uning muddati taxminan 21-yanvargacha davom etadi. Jasur avgustda my.gov.uz'ga kvitansiya va sertifikatni yuklab ariza berdi, sentabr o'rtasida puli qaytdi. Agar u «keyin qilaman» deb qo'yganida, muddat qish ta'tili paytida — eng unutiladigan vaqtda tugagan bo'lardi. Sertifikat hali yo'q bo'lsa Qaysi sertifikat sizga ko'proq foyda berishini oldindan chamalab olish tuzukroq: IELTS bilan milliy sertifikatni solishtirgan maqolamiz shu savolga javob beradi. SAT bo'yicha esa qo'shimcha grant qoidasi bor — u alohida maqolada yozilgan. --- ## Huquqshunoslikdan milliy sertifikat: nimalardan savol tushadi URL: https://testmakon.uz/news/article/huquqshunoslikdan-milliy-sertifikat-joriy/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Milliy sertifikat Huquq yo'nalishiga kirmoqchi bo'lsangiz, endi imtihon kunini kutishdan boshqa yo'l ham paydo bo'ldi. 2026/2027-o'quv yilidan huquqshunoslik fani milliy sertifikat tizimiga qo'shildi. Ilgari bu tizimda faqat boshqa umumta'lim fanlari va chet tillari bor edi. Savollar qayerdan olinadi Bu — tayyorgarlik uchun eng muhim savol, va javob hujjatda aniq yozilgan. Test topshiriqlari uch manbadan tuziladi: umumiy o'rta ta'limning o'quv dasturlari; O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi; qonunlar va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar. Ya'ni faqat darslik bilan cheklanib bo'lmaydi, lekin butun qonunchilikni yodlash ham talab qilinmaydi. Tayanch nuqta — Konstitutsiya. Tayyorgarlikni qayerdan boshlash kerak Eng oqilona ketma-ketlik shunday. Avval maktab darsligidagi huquq mavzularini yopasiz — ular asos. Keyin Konstitutsiyani boblar bo'yicha o'qiysiz, chunki savollarning tayanchi shu. Uchinchi bosqichda esa eng ko'p tilga olinadigan qonunlarga o'tasiz. Bizning saytda huquq fanidan uch mingdan ortiq savol bor — dasturni o'qib bo'lgach, o'zingizni shu savollarda sinab ko'ring. Qaysi mavzuda yiqilayotganingiz darrov ko'rinadi. Natijani onlayn tekshirish Yangi tartibda sertifikat natijalari agentlikning ma'lumotlar bazasiga kiritiladi va ularni sertifikat raqami orqali onlayn tekshirish mumkin bo'ladi. Bu — hujjat haqiqiyligini isbotlash bilan bog'liq eski bosh og'riqni yopadi. Shu qaror bilan yana nima o'zgardi O'sha hujjat bilan chet tillari ro'yxati ham kengaydi: xitoy, koreys, yapon, ispan, italyan, fors, dari, pushtu, urdu, hindiy va uyg'ur tillaridan ko'p darajali test tizimi ochiladi. Bu haqda alohida maqolamiz bor. Nimani hali kutish kerak Imtihon sanalari, to'lov miqdori va ro'yxat oynasi umumiy milliy sertifikat tartibiga bo'ysunadi. Ular alohida e'lon qilinadi, shuning uchun sanani rasmiy jadval chiqqanda tekshiring — joriy jadval shu yerda. Bitta misolda Farg'onalik Aziz 10-sinfda o'qiydi va yurisprudensiya yo'nalishini mo'ljallagan. U ikki yo'lni yonma-yon olib boradi: maktab dasturi bo'yicha huquq mavzularini yopadi va Konstitutsiyani boblar bilan o'qiydi. 11-sinfda sertifikat topshirsa, kirish imtihoni kunidagi bosim sezilarli kamayadi. Topshira olmasa ham, tayyorgarligi behuda ketmaydi — o'sha bilim kirish imtihonida baribir kerak bo'ladi. --- ## Fan olimpiadasi g'olibiga DTM'da maksimal ball beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/fan-olimpiadasi-golibga-dtm-maksimal-ball/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Maktab Maktabda o'tadigan olimpiadani ko'pincha «shunchaki tadbir» deb qo'yishadi. Aslida u uzun zinapoyaning birinchi pog'onasi va oxirida juda qimmatli narsa turadi. Zinapoyaning eng tepasida ixtisoslik fanidan maksimal ball beruvchi sertifikat bor. U oliy ta'limga kirish imtihonlarida ishlaydi va uch yil amal qiladi. Ya'ni bir marta yutib, uch yil davomida foydalanish mumkin. Kim qatnasha oladi Olimpiadada 9-, 10-, 11-sinf o'quvchilari hamda akademik litsey va kasb-hunar maktablarining 1- va 2-bosqich o'quvchilari qatnashadi. Hech qanday to'lov yoki til sertifikati talab qilinmaydi. Fanlar soni — 20 ta. Ya'ni kuchli tomoningiz matematika bo'ladimi, tarix yoki biologiya — o'z fani bo'yicha yo'l ochiq. To'rt bosqich qanday ketadi Birinchi bosqich — o'z maktabingiz yoki litseyingizda. Har fan yo'nalishi bo'yicha uchta g'olib aniqlanadi va ular keyingi bosqichga tavsiya etiladi. Ikkinchi bosqich — tuman yoki shahar miqyosida. Uchinchi bosqich — Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri miqyosida. To'rtinchi bosqich — respublika miqyosida, o'quv yilining iyun oyida. Har bosqichda birinchi uchta o'rinni egallagan o'quvchi keyingi bosqichga o'tadi. Ya'ni maktabdagi natijangiz butun yo'lni ochadi yoki yopadi. Sertifikat kimga beriladi Maksimal ball beruvchi sertifikatni to'rtinchi bosqichda 1-, 2- yoki 3-o'rinni egallagan 11-sinf o'quvchilari hamda akademik litsey va kasb-hunar maktablarining 2-bosqich o'quvchilari oladi. Asos — PQ-4306-sonli Prezident qarori. Sana bo'yicha ogohlantirish Birinchi bosqich odatda kuz boshida o'tadi, lekin aniq kun har hududda o'zicha belgilanadi. Rasmiy saytdagi «Olimpiadalar taqvimi» bo'limi yangilanmay qolgan, shuning uchun sanani u yerdan izlamang. Eng ishonchli yo'l — sinf rahbaringiz yoki fan o'qituvchingizdan so'rash. Maktab ro'yxatni o'zi shakllantiradi va ko'pincha xohlovchilarni o'qituvchi yozib boradi. Adashib ketmaslik uchun Qidiruvda «olimpiada» deb yozsangiz, bir necha xil manzil chiqadi va ularning bittasi umuman ishlamaydi. Rasmiy tizim — Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining olimpiada boshqarmasi sayti. Boshqa sayt sizdan ma'lumot so'rasa, avval maktabingizdan tekshirib oling. Bitta misolda Andijonlik Sardor 10-sinfda kimyodan maktab bosqichida ikkinchi o'rinni oldi va tuman bosqichiga o'tdi. U yerda to'xtab qoldi. Keyingi yil 11-sinfda qayta qatnashdi, respublika bosqichiga chiqdi va uchinchi o'rin bilan sertifikat oldi. Endi Sardor kimyodan kirish imtihonini topshirmaydi — bali maksimal hisoblanadi va sertifikat uch yil ishlaydi. Muhandislik yo'nalishini tanlamoqchi bo'lsangiz, sizga alohida olimpiada ham bor — u haqda shu maqolada yozganmiz. --- ## Attestat va shahodatnomani onlayn olish: ikkita rasmiy yo'l URL: https://testmakon.uz/news/article/attestat-va-shahodatnomani-onlayn-olish/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Maktab Bitiruv hujjati kerak bo'ladigan payt odatda kutilmaganda keladi: ishga hujjat topshirasiz, o'qishga ariza berasiz yoki bank kredit uchun so'raydi. Qog'oz nusxa esa uyda emas, tumanda yoki umuman yo'qolgan bo'ladi. Shu holat uchun ikkita rasmiy manzil bor. Ikkalasi ham bepul. Kirish uchun davlat xizmatlari uchun ishlatiladigan yagona hisob (ONE ID) kerak bo'ladi. Birinchi yo'l: e-shahodatnoma.uz Bu — Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining tizimi. Undan maktab bitiruv hujjatini raqami bo'yicha topish va haqiqiyligini tekshirish mumkin. Sayt to'liq ishlashi uchun brauzer kerak. Telefonning tejamkor rejimida yoki eski brauzerda sahifa «xatolik» deb ochilishi mumkin — u holda oddiy Chrome yoki Safari'dan kiring. Ikkinchi yo'l: my.gov.uz portali Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida o'rta ta'lim hujjati uchun alohida sahifa bor. Bu yerdan xizmat qanday ko'rsatilishi, qancha vaqt olishi va qaysi tashkilot javob berishi yozilgan. Portalning qulayligi shunda: bitta hisob bilan boshqa hujjatlaringizni ham bir joydan ko'rasiz. Shahodatnoma va attestat — bu ikki xil hujjat Chalkashlik ko'pincha shu yerda chiqadi, aniq ajratib olamiz: Shahodatnoma — 9-sinfni tugatganda beriladi. Texnikum yoki akademik litseyga hujjat topshirganda shu kerak bo'ladi. Attestat — 11-sinfni tugatganda beriladi. Oliy ta'limga hujjat topshirganda shu so'raladi. Ya'ni texnikumga kirayotgan bola attestat izlab yurmaydi — unda hali attestat yo'q. Nima tayyorlab qo'yasiz Qidiruv uchun odatda hujjat seriyasi va raqami, bitirgan yilingiz va maktab raqami so'raladi. Bu ma'lumotni oldindan yozib qo'ygan ma'qul — hujjatni topolmaslikning eng ko'p uchraydigan sababi raqamdagi bitta xato. Familiya yoki ism o'zgargan bo'lsa (masalan turmushga chiqqandan keyin), tizim eski ma'lumot bilan qidiradi. Bunday holda maktab arxivi yoki tuman ta'lim bo'limiga murojaat qilishga to'g'ri keladi. Hujjat topilmasa nima qilasiz Eski yillarda bitirganlarning hujjati bazaga to'liq kiritilmagan bo'lishi mumkin. Bu — xato emas, raqamlashtirish hali davom etyapti. Bunday holatda ketma-ketlik shunday: avval bitirgan maktabingizga borasiz, u yerdan arxiv ma'lumotnomasini olasiz, keyin tuman ta'lim bo'limiga murojaat qilasiz. Maktab qayta ochilgan yoki yopilgan bo'lsa, arxiv tuman bo'limida saqlanadi. Qancha vaqt oladi Elektron tekshiruvning o'zi bir necha daqiqa. Vaqt ketadigan joy — bazada topilmagan hujjat bilan bog'liq murojaat: maktab arxivi, keyin tuman bo'limi. Bunga bir necha kun ketishi mumkin. Shuning uchun hujjat kerak bo'lishini oldindan bilsangiz, oxirgi kunga qoldirmang. Ariza topshirish muddati tugashiga uch kun qolganda arxivga borish — eng ko'p uchraydigan xato. Bolangiz hujjatini ota-ona tekshira oladimi Bola voyaga yetmagan bo'lsa, murojaatni ota-ona yoki qonuniy vakil qiladi. Kirish baribir kattaning hisobi bilan bo'ladi, chunki bolada alohida hisob bo'lmasligi mumkin. Bu ayniqsa 9-sinfdan keyin texnikumga hujjat topshirayotgan oilalar uchun qulay: shahodatnomani ota-ona uydan turib tekshirib beradi. Qog'oz nusxa baribir kerakmi Ko'p tashkilot endi elektron tasdiqni qabul qiladi, lekin hammasi emas. Xorijga hujjat topshirayotgan bo'lsangiz, u yerda odatda notarial tasdiqlangan tarjima bilan qog'oz nusxa so'raladi. Shuning uchun rejangiz xorij bo'lsa, elektron tekshiruv bilan cheklanmang — asl nusxani oldindan qo'lga oling. Bitta misolda Buxorolik Shahnoza 2019-yilda 11-sinfni bitirgan, attestati uyda yo'qolgan. Ishga topshirish uchun hujjat kerak bo'lib qoldi. U avval elektron tizimdan qidirdi va hujjatini topdi — ish beruvchi shu tasdiqni qabul qildi. Keyin xorijiy universitetga ariza berayotganda ular qog'oz nusxani so'radi va Shahnoza maktabidan arxiv ma'lumotnomasini oldi. Ikki holatda ikki xil hujjat kerak bo'ldi. Oliy ta'lim diplomi bo'lsa Diplom butunlay boshqa tizimda yuritiladi. U yo'qolgan bo'lsa, dublikat olish tartibi alohida maqolada yozilgan. --- ## Chet tili imtihoni 13–14-sentabr: ruxsatnoma my.gov.uz'da URL: https://testmakon.uz/news/article/chet-tili-imtihoni-13-14-sentabr-ruxsatnoma/ Sana: 2026-09-10 · Yangilangan: 2026-09-10 Kategoriya: Milliy sertifikat Qisqacha javob. Chet tili milliy sertifikati imtihonining yozma qismi 13–14-sentabr kunlari o'tadi. Ruxsatnoma tayyor: uni my.gov.uz saytidagi «Mening arizalarim» bo'limidan yuklab olasiz. Imtihon joyi, kuni va aniq soati o'sha ruxsatnomada yozilgan. Bilim va malakalarni baholash agentligi ruxsatnomalarni 10-sentabr kuni taqdim etdi. Ya'ni sizda tayyorgarlik uchun ikki kun bor, lekin undan oldin bitta ish qilib qo'yish kerak — ruxsatnomani ochib ko'rish. Ruxsatnomani qayerdan olasiz my.gov.uz saytiga kirasiz, «Mening arizalarim» bo'limini ochasiz va sentabr imtihoni bo'yicha arizangizni topasiz. Ruxsatnoma shu yerda — yuklab olib, telefoningizga saqlab qo'ying yoki chop etib oling. Ruxsatnomada uchta narsa yozilgan: qaysi binoda, qaysi kuni va soat nechada imtihonga kirasiz. Uchalasi ham har bir odam uchun alohida belgilanadi — do'stingiz bilan bir kunda bo'lishi shart emas. Imtihon qayerda bo'ladi Imtihonlar Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi Baholash agentligining hududiy binolarida o'tadi. Masalan, Andijonda — Universitet ko'chasi 129-«A» uy, Andijon davlat universiteti yonida; Nukusda — «Nukus–To'rtko'l» shossesi 53/2-uy, Janubiy avtovokzal yaqinida. Manzilni ruxsatnomadan aniq ko'rib oling va bir kun oldin yo'lni chamalab qo'ying. Kechikkan odam imtihonga kiritilmaydi. O'zingiz bilan nima olib borasiz Binoga pasport yoki ID-karta ko'rsatgan odam kiritiladi. Hujjatsiz kelgan odam eshikdan o'tolmaydi — bu qoida hech qanday istisnosiz ishlaydi. Qolgan buyumlar bo'yicha cheklov ham bor: kalkulyator, lug'at, kitob va telefon imtihon xonasiga kiritilmaydi. To'liq ro'yxatni imtihon kuni qoidalari maqolasida yozganmiz. Gapirish qismi alohida kunda Gapirish ko'nikmasini baholash yozma qism bilan bir kunda o'tmaydi. U 15-sentabrdan 25-sentabrgacha davom etadi, dam olish kunlaridan tashqari. Sizning kuningiz shu oraliqning istalgan sanasiga tushishi mumkin, u ham ruxsatnomada ko'rsatilgan. Demak imtihon siz uchun ikki bosqichda, ikki xil kunda o'tadi. Ikkinchi sanani ham hozir ko'rib qo'ying — keyin shoshib qolmaysiz. Bitta misolda Farg'onalik Dilnoza ingliz tilidan sertifikat topshiradi. my.gov.uz'dagi ruxsatnomasida 13-sentabr, soat 10:00 va Farg'ona shahri Farovon turmush ko'chasi 422/3-uy deb yozilgan. Gapirish qismi esa 18-sentabr, soat 14:00. Demak Dilnoza uchun imtihon bitta emas, ikkita kun: 13-sentabrda yozma, 18-sentabrda gapirish. Ikkalasiga ham pasportini olib boradi. Ulgurmagan bo'lsangiz Sentabr imtihoniga ro'yxat 29-avgustda yopilgan, endi qo'shilib bo'lmaydi. Lekin yil oxirigacha yana imtihonlar bor — jadval va ro'yxat oynalari chet tili sertifikati bo'yicha maqolamizda berilgan. Imtihon natijasi qayerda chiqishi va apellyatsiya muddati haqida alohida yozdik. --- ## Nemis va fransuz tilidan sertifikat imtihoni endi kompyuterda URL: https://testmakon.uz/news/article/nemis-fransuz-tili-imtihoni-kompyuterda/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: Milliy sertifikat Nemis yoki fransuz tilidan milliy sertifikat olmoqchi bo'lsangiz, tayyorgarlikni bir joyda o'zgartiring: imtihon endi qog'ozda emas, kompyuterda topshiriladi. Baholash agentligi 8-sentabrda shu format bo'yicha sinov o'tkazdi. Sinovda yuzga yaqin odam qatnashdi, sinov Qoraqalpog'iston, viloyatlar va Toshkentda birdaniga o'tkazildi. O'zgarish faqat ikki tilga taalluqli. Ingliz, turk va arab tillaridan imtihon avvalgi tartibda qolmoqda. Avval qanday edi, endi qanday NimaAvvalEndiJavob varag'iQog'ozKompyuter ekraniQaysi tillarBeshala til bir xilNemis va fransuz alohida ajratildiTizimQog'oz to'plam«Onlayn test» axborot tizimiFormat bilan tanishishImtihon kuni ko'rasizOldindan sinov imtihoni beriladiSinov imtihoni nima uchun kerak edi Agentlik 2-sentabrda alohida e'lon berdi: 8-sentabr soat 14:00 da barcha hududiy bo'limlarda kompyuterdagi sinov imtihoni o'tkaziladi. Ro'yxat 7-sentabr soat 9:00 gacha ochiq turdi. Maqsad bitta — talabgor imtihon kunigacha yangi formatni qo'li bilan sinab ko'rsin. Bu haqiqiy imtihon emas, natijasi sertifikat bermaydi. Yana shunday sinov e'lon qilinishi mumkin — agentlik kanalini kuzatib boring. Ro'yxatdan qayerdan o'tasiz Ro'yxat my.gov.uz portali orqali boradi, alohida sayt yo'q. Ro'yxatdan o'tayotganda o'zingizga qulay hududni tanlaysiz va imtihonni o'sha yerda topshirasiz. Ya'ni Toshkentda yashab, viloyatda topshirish ham, aksincha ham mumkin — bu sizning tanlovingiz. Kompyuterda topshirishga qanday tayyorlanasiz Sinov imtihoni e'lon qilinsa, albatta qatnashing. Format bilan birinchi marta haqiqiy imtihon kuni tanishish — keraksiz xavf. Vaqtni ekranda o'lchashga o'rganing. Qog'ozda savollarni varaqlab ko'rasiz, ekranda esa boshqacha. Yozish qismini klaviaturada mashq qiling — qo'lda yozish tezligingiz bu yerda ish bermaydi. Hududni oldindan tanlang. Ro'yxatdan o'tishda shoshilinch qaror qilmang. Imtihonlar qachon bo'ladi Chet tilidan test sinovlari yil oxirigacha har oy o'tkaziladi — sentabr, oktabr, noyabr va dekabr oylarida. Har oy uchun ro'yxatdan o'tish va to'lov muddati alohida belgilanadi va ular imtihondan ancha oldin yopiladi. To'liq jadval, narx va ro'yxat muddatlari chet tili sertifikati maqolasida yozilgan. Baholash mezoni va daraja jadvali esa alohida maqolada. Miqyos qanday 24-avgustdagi imtihonda beshala tildan jami 19 mingdan ortiq odam qatnashdi, 39 nafari tartibni buzgani uchun chetlatildi. Telefon yoki boshqa qurilma bilan kirishga urinmang. Sertifikat nima berishi shu maqolada yozilgan. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yil 26-avgust, 2-sentabr va 8-sentabrdagi rasmiy xabarlari. Tekshirilgan sana: 9-sentabr 2026. Sentabr sessiyasining natijasi va apellyatsiya muddati — shu yerda. --- ## Dissertatsiyalar bazasi: 49 861 ta ish onlayn o'qish uchun ochiq URL: https://testmakon.uz/news/article/dissertatsiyalar-bazasi-onlayn/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: Oliy ta'lim Ilmiy ish yozayotgan bo'lsangiz, o'z mavzungizda avval nima yozilganini ko'rib chiqish kerak. Buning uchun kutubxonaga borish shart emas. Alisher Navoiy nomidagi O'zbekiston Milliy kutubxonasining alohida sayti bor — diss.natlib.uz. U yerda dissertatsiyalar onlayn qidiriladi va o'qiladi. 31 793dissertatsiya18 057avtoreferat24fan yo'nalishiDissertatsiya va avtoreferat farqi Bazada ikki xil hujjat bor va ular bir narsa emas: Dissertatsiya — to'liq ilmiy ish, yuzlab sahifa. Avtoreferat — o'sha ishning qisqa bayoni, odatda 40–60 sahifa. Unda maqsad, yangilik va xulosalar jamlangan. Mavzuni tez chamalash uchun avtoreferatdan boshlang. Kerakli ish topilsa, keyin to'liq matnga o'tasiz. Qaysi fanlar bo'yicha ish bor Yigirma to'rtta yo'nalish qamrab olingan. Asosiylari: Aniq va tabiiy fanlar — fizika-matematika, kimyo, biologiya, geologiya, geografiya. Texnika sohalari — texnika, arxitektura, qishloq xo'jaligi, veterinariya. Gumanitar sohalar — tarix, filologiya, falsafa, madaniyatshunoslik, san'at tarixi. Ijtimoiy sohalar — iqtisodiyot, yuridik fanlar, siyosatshunoslik, sotsiologiya, psixologiya, ta'lim. Tibbiyot — tibbiyot va farmatsevtika. Ya'ni kurs ishi yozayotgan talabadan tortib doktorantgacha, deyarli har kimga mos ish topiladi. Qanday o'qiladi Saytda himoyalangan ko'rish tizimi ishlaydi. Ya'ni ishni ekranda o'qiysiz, lekin mualliflik huquqi buzilmaydi — faylni yuklab olib tarqatib bo'lmaydi. Qidiruvdan foydalanish uchun saytda ro'yxatdan o'tish kerak bo'ladi. Ro'yxatdan o'tish bepul. Attestatsiya komissiyasi sayti hozir ishlamayapti Ilmiy daraja bo'yicha ma'lumot izlaganda ko'pincha vak.uz manzili tavsiya qilinadi. Biz tekshirdik: sayt hozir ochilmaydi, «Account Suspended» degan xabar chiqadi. Shuning uchun dissertatsiya qidirishda diss.natlib.uz dan foydalaning. Ishni qanday ishlatasiz O'z mavzungizga yaqin uch-to'rtta avtoreferatni toping va xulosalarini o'qing. Ular qaysi savolga javob bermaganini yozib oling — sizning yangiligingiz shu joyda tug'iladi. Adabiyotlar ro'yxatiga qarang: u yerdan o'zingizga kerakli manbalarni ham topasiz. Doktoranturaga kirish tartibi haqida alohida maqolamiz bor. Xorijda olingan ilmiy darajani tan oldirish esa bu yerda yozilgan. Manba: Alisher Navoiy nomidagi O'zbekiston Milliy kutubxonasining dissertatsiya sayti (diss.natlib.uz), sahifadagi statistika bloki. Tekshirilgan sana: 9-sentabr 2026. --- ## Magistratura grant kvotasi 2026: qaysi sohada nechta o'rin bor URL: https://testmakon.uz/news/article/magistratura-grant-kvotasi-2026/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: Magistratura Magistraturaga hujjat topshirishni o'ylayotgan bo'lsangiz, avval o'z sohangizda nechta grant o'rni borligini ko'ring. Raqamlar to'rt yilga oldindan belgilangan, sohalar orasidagi farq esa juda katta. 10 1912026/2027-o'quv yili uchun magistratura granti3 317shundan muhandislik sohasiga127ijtimoiy fanlar va jurnalistikagaSoha kesimida to'liq jadval Kunduzgi magistraturaga davlat granti quyidagicha taqsimlangan: Soha2025/262026/272027/282028/29Muhandislik, ishlov berish va qurilish3 2293 3173 4203 517Tabiiy fanlar, matematika va statistika1 9482 0092 0662 117Sog'liqni saqlash va ijtimoiy ta'minot1 1631 1921 2271 266Qishloq, o'rmon, baliq xo'jaligi va veterinariya1 1241 1631 1911 230San'at va gumanitar fanlar677697715731Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari635649670712Ta'lim517533550570Biznes, boshqaruv va huquq327321317313Xizmatlar178183189194Ijtimoiy fanlar va jurnalistika124127132134Jami9 92210 19110 47710 784Bitta soha qisqarib bormoqda Jadvalning oxiridan uchinchi qatoriga qarang. Biznes, boshqaruv va huquq — grant o'rni kamayadigan yagona soha: 327 dan 313 gacha tushadi. Qolgan to'qqiz sohaning hammasida o'rin ko'payadi. Ya'ni iqtisodchi yoki yurist bo'lib magistraturaga bormoqchi bo'lsangiz, raqobat yildan yilga bir oz qattiqroq bo'ladi. Eng tez o'sadigan soha Foiz hisobida eng ko'p o'sish axborot-kommunikatsiya texnologiyalarida: 635 dan 712 gacha, ya'ni to'rt yilda 12 foiz. Muhandislikda o'sish 9 foiz, tabiiy fanlarda 9 foiz. Umumiy o'sish esa 9 foiz atrofida. Demak axborot texnologiyalari o'rtachadan tezroq kengaymoqda. Bakalavriat bilan solishtiring Bir xil o'quv yilida bakalavriatga 36 023 ta grant o'rni ajratilgan, magistraturaga esa 10 191 ta. Ya'ni bakalavriat granti uch yarim barobar ko'p. Buni oldindan hisobga oling: bakalavriatda grant olgan odam magistraturada ham grant oladi degani emas, u yerda tanlov ancha tor. Bu raqamlar nimani ko'rsatmaydi Kontrakt o'rinlarini — jadvalda faqat davlat granti bor. Kontrakt o'rinlari alohida belgilanadi va ular ancha ko'p. Universitet kesimini — raqamlar soha bo'yicha, qaysi oliygohga nechta tegishi keyin taqsimlanadi. Kechki va sirtqi shaklni — jadval faqat kunduzgi ta'lim uchun. Davlat komissiyasi umumiy kvotani buzmagan holda raqamlarni o'zgartira oladi, shuning uchun yakuniy son bir oz farq qilishi mumkin. Natijani qayerdan ko'rasiz 2026/2027-o'quv yili uchun magistratura qabuli yakunlandi. Arizalar my.edu.uz va my.gov.uz orqali qabul qilingan, natija esa my.edu.uz dagi shaxsiy kabinetda ko'rinadi. Keyingi yil topshirmoqchi bo'lsangiz, hujjat qabuli va til sertifikati talablari haqida alohida maqolamiz bor. Nimani hozir qilib qo'yasiz O'z sohangiz qatorini toping va o'rin sonini yozib oling. Diplom balingizni hisoblang — tanlov shu bo'yicha boradi. Til sertifikatini oldindan oling, u qo'shimcha ball beradi. Doktoranturaga yo'l haqida alohida maqola, xorijda magistratura haqida esa El-yurt umidi va Erasmus Mundus maqolalari bor. Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 18-iyuldagi F-43-son farmoyishi, 2-ilova (magistratura davlat buyurtmasi parametrlari). Jadval yig'indisi hujjatdagi jami raqam bilan tekshirildi. Tekshirilgan sana: 9-sentabr 2026. --- ## El-yurt umidi stipendiyasi: kim ariza bera oladi va necha yil ishlab berasiz URL: https://testmakon.uz/news/article/el-yurt-umidi-stipendiyasi-shartlar/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Xorijda bepul o'qishni rejalashtirayotgan bo'lsangiz, «El-yurt umidi» jamg'armasi eng katta yo'llardan biri. Davlat o'qish pulini ham, tibbiy sug'urtani ham to'laydi. Ariza berishdan oldin ikki narsani aniqlab oling: yoshingiz chegaraga kiradimi va qaytib kelgach necha yil ishlab berishga tayyormisiz. Ikkalasi ham qat'iy yozilgan. Yosh chegarasi BosqichYoshYana kim ariza berolmaydiBakalavriat30 yoshgachaAvval xorijda o'xshash yo'nalishda bakalavr o'qiganlarMagistratura22 dan 40 gachaAvval xorijda ayni yoki turdosh yo'nalishda magistr o'qiganlarDoktorantura25 dan 45 gachaIlmiy darajasi bor odamlarYa'ni magistraturaga 21 yoshda ariza berib bo'lmaydi — yosh chegarasi pastdan ham qo'yilgan. Til sertifikati talabi Ingliz tili sertifikati shart va daraja bosqichga qarab farq qiladi: Bakalavriat — IELTS Academic bo'yicha kamida 6 ball. Magistratura va doktorantura — kamida 7 ball. Boshqa xalqaro imtihon tizimining teng kuchli sertifikati ham qabul qilinadi. Sertifikat yo'q bo'lsa, hujjat qabulini kutmasdan hoziroq tayyorgarlikni boshlang — yetti ball bir oyda olinmaydi. Imtihonsiz o'tadigan yo'l ham bor Ikki holatda tanlov imtihonlarisiz kvota beriladi: Dunyoning eng yaxshi 100 talik universiteti yoki ilmiy markaziga o'qish xarajati to'liq qoplanadigan grant bilan qabul qilingan bo'lsangiz. Prezident, ijod yoki ixtisoslashtirilgan maktab bitiruvchisi bo'lsangiz va xorijiy universitetga o'qish xarajati kamida 50 foiz qoplanadigan grant bilan qabul qilingan bo'lsangiz. Demak avval universitetdan qabul xatini olish, keyin jamg'armaga murojaat qilish yo'li ham ishlaydi. Nimalar qoplanadi O'qish xarajati va chet elda bo'lgan davrdagi tibbiy sug'urta qoplanadi. Pul sizning shaxsiy bank kartangizga o'tkaziladi, keyin siz uni universitetga o'tkazasiz va to'lov hujjatini jamg'armaga ko'rsatasiz. Ya'ni pul sizdan o'tadi va hisobotini ham siz berasiz. Qaytib kelib necha yil ishlaysiz Bu shartning eng og'ir joyi. O'qishni tugatgach, O'zbekistonga qaytib to'liq bandlik bilan uzluksiz ishlash majburiyati bor: Nima o'qigansizNecha yil ishlab berasizMaqsadli stajirovka2 yilMagistratura3 yilBakalavriat5 yilDoktorantura5 yilHisobni oldindan qiling. Bakalavriatga borsangiz, to'rt yil o'qish ustiga besh yil ishlash qo'shiladi — jami to'qqiz yil band bo'lasiz. Magistratura esa ikki yil o'qish va uch yil ish, ya'ni besh yil. Shartnoma to'rt tomonlama va kafil kerak Shartnomani to'rt tomon imzolaydi: siz, jamg'arma, sizni ishga oladigan tashkilot va moliyaviy kafil. Kafillik uchun kafolat xati, bank kafolati yoki sug'urta tashkilotining polisi kerak bo'ladi. Buni ariza topshirgandan keyin emas, oldindan o'ylab qo'ying — ko'p vaqt shu joyda ketadi. Chet elga borganingizdan keyin Yetib borgach elchixona yoki konsullikda ro'yxatdan o'tasiz. Ro'yxatdan o'tgan kundan besh ish kuni ichida jamg'armaga xabar berasiz. Har semestr yakunida o'zlashtirish hujjatlarini yuborasiz. Bular shartnomada yozilgan majburiyat, esdan chiqsa muammo bo'ladi. Hozirgi holat va keyingi tanlov 2026-yilgi birinchi ochiq tanlov suhbat bosqichini yakunlab bormoqda, ariza qabuli yopilgan. Keyingi tanlov odatda bahorda e'lon qilinadi — o'shangacha sertifikat va kafolat masalasini hal qilib qo'ying. Jonli manzil — el-yurt.uz. Eski eyuf.uz sayti endi jamg'armaniki emas, u yerda boshqa mazmun turibdi. Hujjatni faqat el-yurt.uz orqali topshiring. Kim tanlaydi Tanlov komissiyasida davlat idoralari vakillari bilan bir qatorda jamoatchilik faollari, nodavlat tashkilotlar vakillari, mustaqil ekspertlar va jamg'arma orqali xorijda o'qib kelganlar bo'ladi. Komissiya a'zolarining kamida yarmi nodavlat tashkilotlardan bo'lishi shart, tarkib har yili kamida uchdan biriga yangilanadi. Suhbatda bilim qanday baholanishi suhbat boshlanishidan bir oy oldin e'lon qilinadi. O'sha e'lonni kuzatib boring. Xorijda o'qishning boshqa yo'llari: olti davlat granti va Erasmus Mundus. Diplomni tan oldirish haqida alohida maqola bor. Manba: «El-yurt umidi» jamg'armasining ochiq stipendiya tanlovi nizomi va stipendiat majburiyatlari, el-yurt.uz. Tekshirilgan sana: 9-sentabr 2026. --- ## HEMIS Student: tizimga kirish, parolni tiklash va shartnomani olish URL: https://testmakon.uz/news/article/hemis-student-kirish-parol-shartnoma/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: Talaba hayoti Parolni unutgan bo'lsangiz ham, shartnoma kerak bo'lsa ham universitetga borish shart emas. HEMIS'da login qilmasdan uchta ish bajariladi: parolni tiklaysiz, shartnomani yuklab olasiz va diplomni tekshirasiz. Manzil bitta: student.hemis.uz. Quyida har birini qadamma-qadam yozdik. Login qilmasdan qilinadigan uch ish Nima qilasizNima kerakNatijaParolni tiklashTalaba ID va tekshiruv kodiYangi parol o'rnatasizShartnomani olishJismoniy shaxsning shaxsiy raqami (JSHSHIR) va tekshiruv kodiShartnomani yuklab olasizDiplomni tekshirishJismoniy shaxsning shaxsiy raqami va tekshiruv kodiDiplom ma'lumotini yuklab olasizUchalasi ham bosh sahifada, kirish oynasining ostida turadi. Qo'ng'iroq qilishdan oldin shu joyga qarab qo'ying. Tizimga qanday kirasiz Ikki yo'l bor: Talaba ID va parol — bu ma'lumotni universitetingiz beradi. Talaba ID pasport raqami emas, alohida raqam. OneID — davlat xizmatlaridagi yagona hisobingiz. my.gov.uz da hisobingiz bo'lsa, o'sha bilan kirasiz va alohida parol eslab qolish shart emas. OneID yo'li qulayroq: parolni unutmaysiz, chunki u bitta hisob bilan bog'liq. Parolni unutgan bo'lsangiz Universitetga bormaysiz. «Parolni bekor qilish» bo'limiga kirasiz, Talaba ID ingizni yozasiz va rasmda ko'rsatilgan tekshiruv kodini kiritasiz. Kod ko'rinmasa, rasmning ustiga bosing — yangisi chiqadi. Talaba ID ni ham bilmasangiz, o'sha maydonga login yozish ham qabul qilinadi. Shartnomani ikki joydan olish mumkin Bu ko'pchilik bilmaydigan narsa. To'lov shartnomasini ikkita tizimdan olasiz: student.hemis.uz — «Shartnomani olish» bo'limi, shaxsiy raqamingizni yozasiz va yuklab olasiz. kontrakt.edu.uz — ariza yuborasiz, qabul komissiyasi tasdiqlaydi, QR kodli shartnoma shakllanadi. Farqi shunda: HEMIS'dan tayyor hujjatni olasiz, kontrakt tizimida esa jarayonni boshidan o'tasiz. Ikkinchisi haqida alohida yozganmiz. Diplomni tekshirish nimaga kerak Ish beruvchi diplomingizning haqiqiyligini so'rashi mumkin. Buning uchun qog'oz nusxa ko'tarib yurish shart emas. «Diplomni tekshirish» bo'limiga shaxsiy raqamni kiritsangiz, tizim diplom ma'lumotini chiqaradi va yuklab olishga beradi. Bu bitiruvchi uchun ham, uni ishga olayotgan tashkilot uchun ham ishlaydi. To'qqiz tilda ochiladi Tizim o'zbek (lotin va kirill), rus, ingliz, qoraqalpoq, tojik, qozoq, turkman va qirg'iz tillarida ishlaydi. Til tanlash bosh sahifaning tepasida turadi. Qoraqalpog'istondan yoki chegaradosh hududlardan kelgan talaba uchun bu ortiqcha qulaylik emas, haqiqiy yordam. Tizim hali o'zgarib turibdi Vazirlik 7-sentabrda HEMIS ning yangi versiyasini e'lon qildi. O'zgarishlar orasida talabaga to'g'ridan tegadiganlari bor: O'qishga tiklash — chetlashtirilgan talabani tizim orqali tiklash imkoniyati qo'shildi. Ikkinchi oliy ta'lim — ikkinchi marta oliygohga kirganlar va texnikumdan suhbat bilan qabul qilinganlar uchun alohida anketa ishlab chiqildi. O'quv rejasi — ikkinchi oliy ta'limda semestrlar uchinchisidan boshlanadi. Ya'ni tizimda biror narsa ishlamasa, u butunlay yo'q degani emas — versiya yangilanayotgan bo'lishi mumkin. Nima ishlamasa nima qilasiz MuammoYechimParol ishlamayapti«Parolni bekor qilish» → Talaba IDTalaba ID ni bilmaymanDekanat yoki tyutoringiz beradiTekshiruv kodi o'qilmayaptiRasmning ustiga bosing, yangisi chiqadiBaho noto'g'ri turibdiTyutorga yozing — bahoni fan o'qituvchisi kiritadiUmuman kira olmayapmanOneID orqali kirib ko'ringTalabalik bilan bog'liq boshqa tartiblar: kontrakt to'lovi muddatlari, davlat oliygohiga o'tish va Talaba hayoti bo'limi. Manba: student.hemis.uz tizimining ochiq sahifalari; Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 7-sentabrdagi e'loni (tizim versiyasi 1.9.53, 5-sentabr). Tekshirilgan sana: 9-sentabr 2026. --- ## Masofaviy ta'lim yo'nalishlari 2026: 20 mingdan ortiq o'rin, grant yo'q URL: https://testmakon.uz/news/article/masofaviy-talim-yonalishlari-2026/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: Oliy ta'lim 2026-yilda masofaviy ta'limga 20 810 o'rin ajratildi — 53 oliygohda, 40 yo'nalish bo'yicha. Ishini tashlamay diplom olmoqchi bo'lgan odam uchun bu eng keng yo'l. Boshlashdan oldin bitta qimmat shartni hisobga oling. Masofaviy ta'limda grant yo'q. 449 ta yozuvning birortasida ham grant bali yo'q — hammasi kontrakt. Kechki ta'limda ham shunday. Ya'ni o'qishning to'liq puli sizning zimmangizda. Qaysi yo'nalishlarda o'rin ko'p Yo'nalishO'rinNechta oliygohdaKontrakt baliIqtisodiyot2 7105956,7 — 150,8Axborot tizimlari va texnologiyalari1 7553356,7 — 73,5Menejment1 5204056,7 — 112,7Buxgalteriya hisobi1 3003256,7 — 116,0Dasturiy injiniring1 2002556,7 — 70,6Kompyuter injiniringi1 0752056,7 — 61,1Psixologiya1 0451959,2 — 89,3Tarix9901757,6 — 90,3Turizm va mehmondo'stlik9501776,0 — 142,8Marketing8201956,7 — 105,4Eng qizig'i axborot texnologiyalarida Jadvalning oxirgi ustuniga qarang. Kompyuter injiniringiga masofaviy shaklda kirish uchun 56,7 dan 61,1 gacha ball yetadi. Dasturiy injiniringda ham chegara 70,6 dan oshmaydi. Kunduzgi shaklda bu yo'nalishlarga 150 dan yuqori ball talab qilinadi. Ya'ni bali past chiqqan, lekin dasturchi bo'lmoqchi odam uchun masofaviy shakl haqiqiy yo'l ochadi. Aksincha, xalqaro munosabatlar eng qimmat chiqdi — masofaviy shaklda ham 168,6 ball kerak bo'lgan. Qaysi oliygohlar ko'p o'rin beradi OliygohO'rinYo'nalishToshkent davlat iqtisodiyot universiteti1 70015Urganch davlat universiteti1 30013O'zbekiston Milliy universiteti1 17517Toshkent axborot texnologiyalari universiteti1 11011Samarqand davlat universiteti98513Farg'ona davlat universiteti97517Termiz davlat universiteti77515Nukus davlat texnika universiteti6707Ro'yxatda faqat poytaxt emas, viloyat oliygohlari ham bor. Urganch, Farg'ona, Termiz va Nukus katta ulush beryapti. Grant nega yo'q Sabab oddiy: davlat granti uchun kvota faqat kunduzgi shaklga ajratiladi. Kvota ajratilmagan shakllarda tanlov o'z-o'zidan faqat kontrakt bo'yicha boradi. Demak masofaviy tanlagan odam butun o'qish davrida o'z hisobidan to'laydi. Buni oldindan hisoblab qo'ying, chunki yo'lning yarmida grantga o'tish imkoniyati yo'q. Kimga to'g'ri keladi Ishlaydiganlarga — ishni tashlamay diplom olasiz. Bali pastroq chiqqanlarga — kunduzgida yopiq bo'lgan yo'nalish bu yerda ochiq bo'lishi mumkin. Uzoq hududdagilarga — Toshkentga ko'chib borish shart emas. Kimga to'g'ri kelmaydi: laboratoriya va amaliyot ko'p bo'lgan sohalar. Ro'yxatda tibbiyot yoki muhandislikning og'ir yo'nalishlari yo'qligi bejiz emas. 62 ball bilan dasturchilikka Ballingiz 62 chiqdi. Kunduzgi dasturiy injiniringga umid yo'q, u yerda chegara 150 dan yuqori. Masofaviy shaklda esa o'sha dasturiy injiniringning chegarasi 56,7 dan boshlanadi. Siz undan 5 ball yuqoridasiz va o'rin 1 200 ta, 25 oliygohda. Ya'ni yo'l bor, lekin to'lovni to'liq o'zingiz ko'tarasiz. Nimani tekshirasiz Kontrakt narxini — ball past bo'lgani narx ham past degani emas. Darslar qanday o'tishini — har oliygohda platforma va sessiya tartibi boshqacha. Diplomda yozuvni — ta'lim shakli diplomda ko'rsatiladi, ish beruvchi buni ko'radi. O'z balingizga qaysi yo'nalishlar ochiqligini mos yo'nalishlar sahifasida ko'ring. Kunduzgi bilan solishtirish uchun kirish ballari maqolasi bor. Kechki va sirtqi shakl haqida alohida yozganmiz. Manba: TestMakon bazasi — 2026-yil qabul natijalari bo'yicha masofaviy shaklga oid 449 ta yozuv, rasmiy mandat jadvallaridan olingan. Grant qoidasi — Bilim va malakalarni baholash agentligining tushuntirishi. Tekshirilgan sana: 9-sentabr 2026. --- ## Nodavlat va xorijiy universitetdan davlat oliygohiga o'qishni ko'chirish URL: https://testmakon.uz/news/article/nodavlat-universitetdan-davlat-oliygohiga-kochish/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: Oliy ta'lim Nodavlat yoki xorijiy universitetdan davlat oliygohiga o'tish mumkin. Bu davlat xizmati sifatida rasmiylashtirilgan: universitetdan universitetga yugurish shart emas, arizani onlayn berasiz. Faqat vaqti tor. Ariza qabuli yiliga atigi uch hafta davom etadi — 15-iyuldan 5-avgustgacha. Kechiksangiz, keyingi yozgacha kutasiz. Bu maqola nodavlat va xorijiy oliygohdan davlat oliygohiga o'tish haqida. Davlat oliygohlari orasidagi ko'chish boshqa tartibda boradi. Bu yo'l kimga ochiq O'zbekiston fuqarosi bo'lgan, hozir nodavlat yoki xorijiy oliy ta'lim tashkilotida o'qiydigan talaba. Boshqa cheklov yozilmagan. Ariza berishning uch yo'li my.gov.uz — davlat xizmatlari portali, o'zingiz to'ldirasiz. Baholash agentligining maxsus platformasi — bu ham onlayn. Davlat xizmatlari markazi — u yerda xodim sizning nomingizdan to'ldirib beradi. Uchalasi bir xil natija beradi. Arizangiz qaysi bosqichda ekanini portalda kuzatib borasiz. Sanalar SanaNima bo'ladi15-iyulAriza qabuli boshlanadi5-avgustAriza berishning oxirgi kuni6-avgustOliygoh arizani ko'rib chiqib tugatadi, javob portalga tushadiImtihondan keyinNatija bir hafta ichida portalga chiqadiImtihon topshirasiz Ariza berish bilan ish tugamaydi. O'tmoqchi bo'lgan yo'nalishning kirish fanlaridan maxsus sinov topshirasiz. Bu test bo'lishi ham, kasbiy yoki ijodiy imtihon bo'lishi ham mumkin — yo'nalishga qarab. Muhimi: imtihon siz o'qiydigan tilda o'tadi. Natija QR kod bilan himoyalangan holda portalga tushadi, ya'ni uni tekshirib ko'rish mumkin. Qancha to'laysiz To'lov — ariza qabul qilingan kundagi bazaviy hisoblash miqdorining yarmi. Hozirgi miqdor 440 ming so'm, demak yarmi 220 ming so'm chiqadi. Yozda ariza berganingizda o'sha kundagi miqdor qo'llanadi, shuning uchun raqam bir oz o'zgarishi mumkin. To'lovni portal chiqargan hisob raqami orqali qilasiz. Bir narsani bilib qo'ying: yo'lning o'rtasida fikringizdan qaytsangiz, arizangiz ko'rilmay qoladi, lekin pul qaytarilmaydi. Sizni faqat uch sabab bilan qaytara oladi Bu eng muhim joyi. Arizani rad etish uchun atigi uchta asos bor: So'rovnomadagi hujjat yoki ma'lumot to'liq emas. Ma'lumot noto'g'ri yoki buzib ko'rsatilgan. To'lov o'z vaqtida qilinmagan. Va aniq yozilgan: boshqa asos bilan rad etish taqiqlanadi. Ya'ni «joy yo'q», «kech qoldingiz», «bizda bunday tartib yo'q» degan javoblarning kuchi yo'q. Rad javobi kelsa, sababi shu uchtadan biri bo'lishi shart. Rad etishsa nima qilasiz Ikki imkoniyat bor va ikkalasi ham bepul emas, lekin ikkalasi ham ishlaydi: Muddat tugamagan bo'lsa — kamchilikni tuzatib, arizani qayta yuborasiz. Muddat tugagan bo'lsa — kamchilikni bartaraf etish uchun sizga qo'shimcha besh ish kuni beriladi. Bir talabaning iyuldan avgustgacha bo'lgan yo'li Toshkentdagi nodavlat universitetda iqtisodiyot yo'nalishida o'qiysiz, kontrakt qimmat. Davlat oliygohiga o'tmoqchisiz. 20-iyulda my.gov.uz orqali ariza berasiz va 220 ming so'm to'laysiz. 6-avgustgacha oliygoh javobini portalda ko'rasiz. Keyin o'sha yo'nalishning kirish fanlaridan sinov topshirasiz, natija bir hafta ichida QR kodli hujjat bo'lib keladi. Ariza rad etilsa, sababini o'qing. Agar «hujjat to'liq emas» deyilgan bo'lsa, tuzatib qayta yuborasiz — bu sizning huquqingiz. Iyulgacha nimani tayyorlaysiz Qaysi oliygoh va qaysi yo'nalishga o'tmoqchi ekaningizni aniqlang — imtihon o'sha yo'nalishning fanlaridan bo'ladi. O'sha yo'nalishning kirish ballari va kontrakt narxini oldindan ko'ring. Iyul boshida my.gov.uz kabinetingizni tayyorlab qo'ying, oyna 15-iyulda ochiladi. Yo'nalish tanlashda mos yo'nalishlar sahifasi va kirish ballari maqolasi yordam beradi. Kontrakt to'lovi haqida alohida maqola bor. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 11-iyundagi 299-son qarori bilan tasdiqlangan ma'muriy reglament (kuchga kirgan 12-iyun); asosi — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori. Bazaviy hisoblash miqdori — lex.uz ma'lumoti. Tekshirilgan sana: 8-sentabr 2026. --- ## Universitetga kirish ballari 2026: qaysi yo'nalishga necha ball kerak URL: https://testmakon.uz/news/article/kirish-bali-yonalishga-bogliq-2026/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: DTM va Abituriyent «Toshkent axborot texnologiyalari universitetiga necha ball kerak?» — eng ko'p beriladigan savol shu. Javob esa hech kimni quvontirmaydi: bitta raqam yo'q. Chunki bir universitetning ichida yo'nalishdan yo'nalishga o'tsangiz, kerakli ball 130 balldan ko'proqqa farq qiladi. Ya'ni «bu oliygohga kirish qiyin» degan gap ma'nosiz. Qiyinlik oliygohda emas, siz tanlagan yo'nalishda. Quyida 2026-yilgi haqiqiy raqamlarni ko'rsatamiz. O'n to'rtta oliygohning raqamlari OliygohYo'nalishGrant baliKontrakt baliQoraqalpoq davlat universiteti7768,0 — 189,056,7 — 187,4Buxoro davlat universiteti6768,3 — 189,056,8 — 186,9Termiz davlat universiteti6768,4 — 189,056,7 — 181,8Qarshi davlat universiteti6168,0 — 189,056,7 — 182,4Guliston davlat universiteti5268,2 — 189,056,7 — 178,1Samarqand davlat universiteti5068,1 — 189,056,7 — 181,3Andijon davlat universiteti4768,1 — 189,056,7 — 179,9Namangan davlat universiteti4472,8 — 189,056,7 — 180,2O'zbekiston Milliy universiteti4368,5 — 189,056,7 — 185,7Toshkent davlat transport universiteti4368,0 — 187,956,7 — 176,8Chirchiq davlat pedagogika universiteti4168,3 — 187,356,7 — 176,6Toshkent davlat texnika universiteti3268,1 — 185,556,7 — 163,9Toshkent axborot texnologiyalari universiteti2369,6 — 186,256,8 — 177,1Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti17160,9 — 189,061,4 — 183,5Nomi havola bo'lganini bossangiz, o'sha oliygohning barcha yo'nalishi bo'yicha to'liq jadval ochiladi. Uchinchi va to'rtinchi ustunga qarang. Aynan bitta oliygoh ichida grant bali 68 dan 189 gacha cho'ziladi. Bu 121 ball farq degani. Har oliygohning eng qiyin va eng arzon yo'nalishi OliygohEng qiyin yo'nalish (grant)Eng arzon yo'nalish (kontrakt)Axborot texnologiyalariKiberxavfsizlik injiniringi — 186,2Simsiz aloqa injiniringi — 56,8Texnika universitetiIqtisodiyot — 185,5Texnologik mashinalar — 56,7Samarqand universitetiIngliz tili filologiyasi — 189,0Kompyuter injiniringi — 56,7Iqtisodiyot universitetiJahon iqtisodiyoti — 189,0Axborot tizimlari — 61,4Milliy universitetJahon iqtisodiyoti — 189,0Hayot faoliyati xavfsizligi — 56,7Eng qizig'i shu jadvalda Samarqand davlat universitetiga qarang. Ingliz tili filologiyasiga grant uchun 189 ball kerak — bu shkaladagi eng yuqori chegara. O'sha universitetning kompyuter injiniringiga esa kontrakt bilan 56,7 ball bilan kirasiz. Ikkalasi bitta bino, bitta diplom, bitta talabalik. Farq — 132 ball. Toshkent axborot texnologiyalari universitetida ham shunday: kiberxavfsizlikka 186,2, simsiz aloqaga 56,8. Bir xil soha, bir xil oliygoh, lekin ikki xil dunyo. Nega bunday chiqadi O'tish bali oldindan belgilanmaydi. U arizachilar sonidan chiqadi: ko'p odam tanlagan yo'nalishda chegara ko'tariladi, kam tanlaganda tushadi. Kiberxavfsizlik va jahon iqtisodiyoti — moda yo'nalishlar. Texnologik mashinalar yoki hayot faoliyati xavfsizligi haqida ko'pchilik o'ylab ham ko'rmaydi. Shuning uchun raqamlar shunchalik uzoq. Buni qanday ishlatasiz Ballingizni bilsangiz, ish tartibi teskari bo'lishi kerak. Oldin oliygoh tanlab, keyin «ballim yetarmikan» deb qo'rqmang. Aksincha: O'z balingizni oling. Shu ballga qaysi yo'nalishlar ochiqligini ko'ring. Ular orasidan o'zingizga yoqadiganini tanlang. Buni qo'lda qilish qiyin, chunki bazada 2026-yil bo'yicha 4 797 ta yo'nalish yozuvi bor. Menga mos yo'nalishlar sahifasiga balingizni kiritsangiz, ro'yxatni o'zi chiqarib beradi. 140 ball bilan nima qilsa bo'ladi Ballingiz 140 bo'lsin. «Toshkent axborot texnologiyalari universitetiga kirolmayman» deb o'ylaysiz, chunki eshitgan raqamingiz 186 edi. Aslida esa o'sha oliygohning simsiz aloqa injiniringiga kontrakt bilan 56,8 ball yetadi — siz undan 83 ball yuqoridasiz. Samarqand universitetining kompyuter injiniringi ham ochiq. Ya'ni yo'l yopiq emas, siz noto'g'ri joyga qarab turgansiz. Yuqoridagi jadval faqat kesim. Barcha oliygohlar bo'yicha to'liq ro'yxat 2026-yil o'tish ballari sahifasida. Nimani yodda tuting «Falon oliygohga necha ball kerak» degan savolning javobi yo'q. To'g'ri savol: «falon yo'nalishga necha ball kerak». Rus guruhlarining bali ko'pincha o'zbek guruhidan past bo'ladi — jadvalda tilni ham tekshiring. Bu yilgi raqam kelasi yilga kafolat emas, lekin yo'nalishlar orasidagi farq har yili takrorlanadi. Tayyorgarlikni mashq testlarida tekshiring, AI tahlil qaysi mavzuda zaif ekaningizni ko'rsatadi. Manba: TestMakon bazasi — 2026-yil qabul natijalari bo'yicha 4 797 ta yo'nalish yozuvi, rasmiy mandat jadvallaridan olingan. Tekshirilgan sana: 8-sentabr 2026. --- ## Talaba startap loyihasiga 500 million so'mgacha investitsiya oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/talaba-startap-granti-eng-innovatsion-goya/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: Talaba hayoti Talabalar uchun startap yo'li ochildi. G'oyangizni topshirsangiz, o'z universitetingizda 50 million so'mgacha, respublika bosqichida esa 500 million so'mgacha pul olasiz. Bu qarz emas — qaytarmaysiz, g'oyani ishlab chiqishga sarflaysiz. Imkoniyat shu oydan ishlay boshladi. Arizalar 10-sentabrda ochiladi, 10-oktabrda yopiladi. Keyin har yili aynan shu oynada takrorlanadi. Bitta talaba faqat bitta g'oya bilan qatnashadi. Ikki-uch loyihani birdan tashlab, qaysi biri o'tarkin deb kutolmaysiz. Eng kuchlisini tanlang. Talabgor kim bo'la oladi Davlat universitetida o'qiydigan har bir talaba — bakalavr ham, magistr ham. Birinchi kurs bo'lsangiz ham topshirasiz, kurs chegarasi yo'q. Nodavlat universitetda o'qisangiz avtomatik kirmaysiz. Universitetingiz Innovatsion rivojlanish agentligi bilan kelishsa qo'shiladi — dekanatdan so'rab ko'ring. Qaysi sohada g'oya kerak Respublika bosqichi o'nta yo'nalish bo'yicha boradi: #Yo'nalish1Raqamli texnologiyalar va sun'iy intellekt2Moliyaviy texnologiyalar3Qishloq xo'jaligi texnologiyalari4Kiberxavfsizlik5Sog'liqni saqlash6Farmatsevtika7Mudofaa va xavfsizlik8Energiya tejamkorlik9Suv xo'jaligi texnologiyalari10Ta'lim va ilm-fanRo'yxatga o'zgartirish kiritilishi mumkin, shuning uchun e'lon chiqqanda qaytadan qarab qo'ying. Qancha pul va u qayerga tushadi O'rinUniversitet bosqichiRespublika bosqichi1-o'rin50 mln so'm500 mln so'm2-o'rin30 mln so'm300 mln so'm3-o'rin20 mln so'm200 mln so'mIkki bosqichning puli bir xil ishlamaydi, buni oldindan biling: Universitet bosqichi — pul 20-noyabrgacha to'g'ridan sizning nomingizga ochilgan bank kartasiga tushadi. Respublika bosqichi — pul agentlik, siz va universitet o'rtasidagi shartnoma bilan universitet hisobvarag'iga o'tadi. Sarflaganingiz kuzatib boriladi, maqsaddan chetga chiqsa qaytariladi. Ball qanday qo'yiladi Baholash 100 ballik va besh qismga bo'lingan: Nimaga qaraladiBallG'oyaning ilmiy va innovatsion yangiligi20 gachaDolzarbligi20 gachaMavjud o'xshashlaridan farqi20 gachaXarajatlar smetasining asoslangani20 gachaKutilayotgan natija20 gachaBu jadvalga alohida e'tibor bering. 100 ballning atigi 20 tasi g'oyaning yangiligiga beriladi. Qolgan 80 ball — dolzarblik, o'xshashlaridan farq, pul hisobi va natija. Ya'ni smetasi bir tiyingacha hisoblangan oddiy g'oya, smetasiz ajoyib g'oyani yengadi. Xarajat jadvalini yozib chiqing: nima olasiz, nechta, qanchadan, jami qancha. Sanalar SanaNima bo'ladi10-sentabrUniversitet o'z saytida e'lon beradi, ariza qabuli boshlanadi10-oktabrAriza berishning oxirgi kuni10-noyabrOchiq taqdimot, universitet bosqichi g'oliblari20-noyabrPul kartaga tushadi20-dekabrRespublika bosqichi g'oliblariRespublika bosqichiga borish xarajatini universitetning o'zi to'laydi. Viloyatda bo'lsangiz, taqdimotni masofadan qilsangiz ham bo'ladi. Pulni nimaga sarflaysiz Ikki yo'nalish: g'oyaning dastlabki namunasini yasash uchun material va uskuna sotib olish, hamda xorijiy inkubatsiya, akseleratsiya va stajirovka dasturlarida qatnashish. Ya'ni bu stipendiya emas. Pul loyihaga ketadi va sarflagan joyingizni ko'rsatishingiz kerak bo'ladi. Natijadan norozi bo'lsangiz Natija e'lon qilingandan keyin uch ish kuni ichida apellyatsiya bering. Universitet bosqichida shikoyatni rektor boshchiligidagi komissiya, respublika bosqichida agentlik komissiyasi ko'radi. Uch kun juda qisqa. Natija chiqadigan kuni xabardor bo'lib turing. Ikki ariza, ikki xil natija Ikki talaba topshirdi. Birinchisi sun'iy intellekt haqida kuchli g'oya yozdi, lekin smeta o'rniga «taxminan 40 million kerak» deb qo'ydi — yangilikka 18, smetaga 6 ball oldi. Ikkinchisi oddiyroq g'oya berdi, lekin smetada har bir uskunani nomi va narxi bilan yozdi — yangilikka 13, smetaga 19 ball oldi. Jamida ikkinchisi oldinda chiqdi. Bugun nima qilasiz Universitetingiz saytini va ijtimoiy tarmoq sahifasini kuzating — e'lon 10-sentabrda chiqadi. Ilmiy ishlar prorektori kotibiyatidan hujjat ro'yxatini so'rang, komissiyaga aynan o'sha prorektor raislik qiladi. Smetani hoziroq yozib qo'ying. Bu 20 ball va uni oxirgi kunda tayyorlab bo'lmaydi. Boshqa moliyaviy imkoniyatlar: Markaziy bank stipendiyasi va Prezident stipendiyasi. Talabalar uchun boshqa yangiliklar Talaba hayoti bo'limida. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 4-sentabrdagi 463-son qarori bilan tasdiqlangan nizom, kuchga kirgan 5-sentabr; asosi — Prezidentning 2026-yil 11-fevraldagi startaplarni qo'llab-quvvatlash haqidagi qarori. Tekshirilgan sana: 8-sentabr 2026. --- ## Harbiy oliygohga kirish: ballga 5 foiz ustama kimga beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/harbiy-oliygoh-5-foiz-ustama-ball-tavsiyanoma/ Sana: 2026-09-09 · Yangilangan: 2026-09-09 Kategoriya: Qabul 189 ballik shkalada besh foiz — bu qariyb to'qqiz ball. Harbiy oliygohga kirayotgan o'quvchi shuncha ustamani qo'shimcha imtihonsiz oladi. Sharti maktabda bajariladi: barcha fandan 5 baho va «Vatan tayanchi» tadbirlariga muntazam qatnashish. Ustama sizning to'plagan balingizdan hisoblanadi — 150 ball olsangiz 7,5, 180 ball olsangiz 9 ball qo'shiladi. Yangi tartib avgust oxirida ishga tushdi. Quyida kimga beriladi, qanday hisoblanadi va qaysi sanalarni yodda tutish kerakligini yozdik. Bu imtiyoz hamma a'lochiga emas. Har otryaddan bir kishi tanlanadi. Ya'ni raqobat butun respublika bilan emas, o'z maktabingizdagi otryad ichida boradi. To'rt yo'ldan biri bilan olinadi «Vatan tayanchi» harakatida faol qatnashgan va maktabni, litseyni yoki texnikumni a'lo baholar bilan tugatgan otryad a'zosi — har otryaddan bittasi. «Jasorat maktabi»ni a'lo baholar bilan tugatgan otryad a'zosi — bu ham har otryaddan bittasi. «Vatanparvarlar» harbiy-sport musobaqasining respublika bosqichida 1-o'rin olgan jamoa a'zolari. Mahalla yoshlari o'rtasidagi «Shijoat va g'ayrat» musobaqasi respublika bosqichida 1-o'rin olgan jamoa a'zolari. Bitta «4» hammasini bekor qiladi «A'lo baholar bilan tugatgan» degani — o'qigan davringizdagi barcha fanning yillik yakuniy bahosi 5 bo'lishi. Bitta fandan 4 chiqsa, nomzod sifatida umuman ko'rilmaysiz. Shuning uchun 8-9-sinfdayoq ehtiyot bo'lish kerak. Keyin tuzatib bo'lmaydi — hisobga butun o'qish davri olinadi, oxirgi yil emas. Tanlovni tadbirlar hal qiladi Reyting 100 balldan iborat va u ikki qismga bo'linadi: Nima uchunBallMaktabni a'lo baholar bilan tugatganlik90Tadbirlarda ishtirok etmagan01–5 marta qatnashgan36–10 marta511–15 marta816 va undan ko'p marta10Endi diqqat qiling. Nomzod bo'lish uchun a'lochi bo'lish shart, ya'ni hammada 90 ball bir xil. Farq faqat qolgan 10 ballda chiqadi. Demak tanlovni baholar emas, nechta tadbirda qatnashganingiz hal qiladi. Ball teng chiqsa, ko'proq tadbirda qatnashgan o'tadi. U ham teng bo'lsa, harakatda uzoqroq turgan o'tadi. Sanalar: 31-may va 5-iyun Har maktabda ishchi guruh tuziladi — direktor, o'rinbosari, jismoniy tarbiya o'qituvchisi, boshlang'ich harbiy tayyorgarlik rahbari va tuman bo'limi boshlig'i. Guruh 31-maygacha tuziladi. Ota-onalar kengashi vakili kuzatuvchi bo'lib o'tira oladi. Nomzodlar 5-iyunga qadar aniqlanadi. Ro'yxat o'sha kuniyoq maktabning e'lonlar taxtasiga osiladi — kim o'tganini shu yerdan ko'rasiz. Tavsiyanoma qayerda turadi Ro'yxat maktabdan tuman mudofaa bo'limiga, u yerdan boshqarmaga, keyin «Vatan tayanchi» harakatiga boradi. Tayyor tavsiyanoma imtiyoz.uzbmb.uz tizimiga joylashtiriladi va sizga maktab orqali yetkaziladi. Muhim raqam: tavsiyanoma uch yil amal qiladi. Ya'ni shu yili kirolmasangiz, keyingi ikki yilda ham ishlatasiz. «Jasorat maktabi»ni a'lo tugatganlarga qo'shimcha imkoniyat bor: ularning tavsiyanomasi harbiy oliygohdan tashqari yuridik yo'nalishlarga kirishda ham imtiyoz beradi. Ikki a'lochi, bitta tavsiyanoma Ikki o'quvchi bir otryadda. Ikkalasi ham hamma fandan 5 olgan, demak ikkalasida 90 ball. Birinchisi yil davomida 7 ta tadbirga borgan — 5 ball, jami 95. Ikkinchisi 16 ta tadbirga borgan — 10 ball, jami 100. Tavsiyanomani ikkinchisi oladi. Baholari bir xil bo'lsa ham. Yig'ilishlarga borish qog'ozda qoladi va aynan shu farq qiladi. Uch narsani hoziroq qiling Otryad tadbirlarida qatnashganingiz hujjatda qolsin — bayonnoma yoki ma'lumotnoma bilan tasdiqlanadi. Bahoni tushirmang: bitta 4 yo'lni yopadi. Iyun boshida e'lonlar taxtasini tekshiring, ro'yxat noto'g'ri bo'lsa shikoyat qilish tartibi bor. Harbiy yo'nalishga qiziqsangiz, Temurbeklar maktabi qabuli va Jamoat xavfsizligi universiteti haqidagi maqolalarni ham o'qing. Ballingizni mashq testlarida tekshirib boring. Manba: Mudofaa vazirligi, Oliy ta'lim vazirligi, Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi hamda Yoshlar ishlari agentligining qo'shma qarori bilan tasdiqlangan nizom (Adliya vazirligida 2026-yil 26-avgustda ro'yxatdan o'tgan, 3931-raqam). Tekshirilgan sana: 8-sentabr 2026. --- ## Kontrakt shartnomasini olish boshlandi: shartnomani yuklab olish haqida batafsil URL: https://testmakon.uz/news/article/kontrakt-shartnomasi-onlayn-kontrakt-edu-uz/ Sana: 2026-09-08 · Yangilangan: 2026-09-08 Kategoriya: Qabul To'lov shartnomasini oliygohga bormasdan olasiz. Ariza kontrakt.edu.uz orqali yuboriladi. Qabul komissiyasi tasdiqlagach, QR kodli shartnoma tayyor bo'ladi va uni o'sha yerdan yuklab olasiz. Vazirlik buni 8-sentabrda eslatdi, birinchi kurs talabalariga ham shu tartib. Ariza onlayn, lekin shartnomani oliygohning qabul komissiyasi tasdiqlaydi. Ya'ni tugmani bosgan zahoti hujjat chiqmaydi — javobni kutasiz. Boshlashdan oldin nima kerak Yarim yo'lda ma'lumot qidirib qolmaslik uchun qo'lingizda bo'lsin: Pasport yoki tug'ilganlik haqidagi guvohnoma ma'lumotlari. Telefon raqami — tizim shunga tasdiq kodi yuboradi. Qaysi oliygoh, qaysi yo'nalish va qaysi ta'lim shakliga o'qishga kirganingiz. To'lovni kim qiladi: o'zingizmi, ota-onangizmi yoki tashkilotmi. Uch qadamda tugaydi Ro'yxatdan o'ting. kontrakt.edu.uz saytida shaxsiy kabinet ochasiz. Arizani yuboring. Oliygohni va to'lov shaklini tanlab jo'natasiz. Javobni kuting. Qabul komissiyasi tasdiqlagach shartnoma tayyor bo'ladi va uni yuklab olasiz. Uchinchi qadam sizga bog'liq emas. Shuning uchun arizani qanchalik erta yuborsangiz, javob ham shunchalik erta keladi. QR kod nima uchun kerak Tasdiqdan o'tgan shartnomada QR kod bo'ladi. Uni telefon kamerasi bilan o'qib, hujjat haqiqiyligini tekshirasiz. Bu bo'sh bezak emas. Kontrakt shartnomasi — pul o'tkazadigan hujjat. Rekvizitlari o'zgartirilgan qalbaki nusxa bilan pulni begona hisobga yuborib qo'yish xavfi bor. Shartnomani faqat o'z kabinetingizdan yuklab oling va kodni bir marta tekshirib qo'ying. Shartnoma qo'lga tekkach nima qilasiz Hujjatni yuklab olasiz va undagi to'lov sanalariga qaraysiz. Sanalar shartnomaning o'zida yozilgan, ularni o'tkazib yubormang: to'lov kechiksa keyingi bosqichda muammo chiqadi. Qancha va qachon to'lash kerakligi, birinchi to'lovning ulushi va kechikish oqibati haqida alohida yozganmiz — kontrakt to'lovi muddatlari maqolasiga qarang. To'lovni siz emas, boshqa odam ham qilishi mumkin Shartnoma oliygoh bilan jismoniy yoki yuridik shaxs o'rtasida tuziladi. Oddiy tilda: to'lovchi siz bo'lishingiz shart emas. Ota-onangiz, qarindoshingiz yoki ish beruvchi tashkilot ham to'lovchi bo'la oladi. Buni ariza to'ldirayotganda tanlaysiz. Keyin o'zgartirish ortiqcha ovoragarchilik, shuning uchun oiladagi kelishuvni oldindan qilib qo'ying. Ko'p uchraydigan uchta chalkashlik «Ariza yubordim, demak shartnoma tayyor». Yo'q. Komissiya tasdig'igacha hujjat yo'q. «Saytdan blanka olib, o'zim to'ldiraman». Endi bunday emas — hujjat tizimning o'zida shakllanadi va QR kod bilan chiqadi. «Birinchi kurs bo'lganim uchun oliygohga borishim kerak». E'londa birinchi kurslar alohida tilga olingan: ular ham onlayn yuboradi. Ishlab chiqilgan misol Andijondan Toshkentdagi oliygohga kirdingiz. Eski tartibda shartnoma uchun bir kun yo'l, bir kun navbat ketardi: ikki kun va yo'l puli. Endi ertalab telefondan ariza yuborasiz. Komissiya tasdiqlagach shartnomani yuklab olasiz, to'lovni bank ilovasidan shartnoma rekvizitlariga o'tkazasiz. Toshkentga esa o'qish boshlanganda borasiz. Yo'lga sarflanadigan pul o'zingizda qoladi. Nima hali ham oliygohda hal bo'ladi Tizim shartnoma qismini yopadi, hammasini emas. Hujjat topshirish, yotoqxona, guruhga taqsimlanish va o'quv rejasi bilan bog'liq ishlar avvalgidek oliygohda qoladi. Shuning uchun «hamma narsa onlayn» deb o'ylab, chaqirilgan kuni bormay qolmang. Talabalikka yo'lning qolgan qadamlari tavsiya etilgandan keyingi uch qadam maqolasida yozilgan. O'quv yilining sanalari esa o'quv yili taqvimi da. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 8-sentabrdagi rasmiy e'loni; kontrakt.edu.uz tizimi. Tekshirilgan sana: 8-sentabr 2026. --- ## «Davolash ishi» o'rniga olti yillik «Umumiy tibbiyot» keladi: farmon imzolandi URL: https://testmakon.uz/news/article/umumiy-tibbiyot-6-yil-davolash-ishi-2027/ Sana: 2026-09-07 · Yangilangan: 2026-09-17 Kategoriya: Qabul Yangilandi (17-sentabr). Bu maqola dastlab taklif bosqichida yozilgan edi. Prezident farmoni 2026-yil 10-sentabr kuni imzolandi — quyidagi o'zgarishlar endi rasman belgilangan. 4-sentabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev tibbiyot va farmatsevtika kadrlarini tayyorlash bo'yicha takliflar bilan tanishdi. Takliflarga ko'ra 2027/2028-o'quv yilidan «Davolash ishi» o'rniga olti yillik «Umumiy tibbiyot» bakalavriat dasturi keladi. Besh yil o'qiysiz, oltinchi yil to'liq amaliyotda o'tadi. Bitiruvchi oilaviy shifokor bo'lib ishlay oladi. Bu endi taklif emas: farmon 2026-yil 10-sentabr kuni imzolandi. Rasmiy hujjat hali chiqmagan. Fanlar, muddat va o'rinlar soni o'zgarishi mumkin. Hujjat chiqqach maqolani yangilaymiz. 6 yilyangi dastur muddati: 5 yil o'qish, 1 yil amaliyot70 %ta'limning shuncha qismi amaliyotga qaratiladi2–5 yilrezidenturada o'qish muddati, mutaxassislikka qarabNima o'zgaradi NimaHozirTaklifYo'nalish nomiDavolash ishiUmumiy tibbiyotMuddatnazariya va amaliyot aralash6 yil: 5 yil o'qish, 1 yil amaliyotDiplomdan keyinishlash uchun yana o'qish kerakdarrov oilaviy shifokor bo'lib ishlaysizTor mutaxassislikko'pincha magistratura orqalirezidentura orqaliMagistraturaamaliy mutaxassislik ham beradiko'proq ilmiy va pedagogik yo'nalishO'rinlar sonioliygoh va vazirlik belgilaydiviloyatda nechta shifokor kerakligiga qarabBu sizga nima beradi Asosiy foyda vaqtda. Hozir shifokor bo'lish uchun bakalavrni tugatib, keyin yana o'qish kerak. Yangi tartibda oltinchi yilni amaliyotda o'tkazib, diplom bilan ishga chiqasiz. Kardiolog yoki jarroh bo'lmoqchi bo'lsangiz, yo'l rezidentura orqali o'tadi. Rezidentura — diplomdan keyingi bosqich: tanlagan sohangizda kasalxonada ishlab o'qiysiz. Muddat ikki yildan besh yilgacha. Ta'limning 70 foizi amaliyotga qaratiladi Takliflarni xorijiy va mahalliy mutaxassislar birga tayyorlashgan. Ular Kembrij, Pensilvaniya va Garvard universitetlari tavsiyalarini o'rganishgan. Toshkent davlat tibbiyot universiteti rektori Shuhrat Boymurodov raqamni aytdi: ta'limning qariyb 70 foizi amaliyotga va kasbiy ko'nikmani baholashga qaratiladi. «Davolash ishi» yo'nalishi negizida «Umumiy tibbiyot» yo'nalishi joriy etilmoqda. Talabalarni tayyorlash Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti hamda Butunjahon tibbiy ta'lim federatsiyasi talablariga muvofiqlashtiriladi. Shuhrat Boymurodov, Toshkent davlat tibbiyot universiteti rektoriRezidentura davlat granti bo'ladi Sog'liqni saqlash vaziri o'rinbosari Adham Xudaykulov muhim gapni aytdi. Rezidenturani to'liq davlat granti qilish imkoniyati paydo bo'lmoqda. Ya'ni rezident ham ishlaydi, ham maosh oladi, ham o'qishga ko'proq vaqt ajratadi. Hozir tor mutaxassislikka o'qish ko'pincha o'z hisobidan. Grant bo'lsa, yo'l pulga emas, bilimga bog'liq bo'ladi. Hozirgi talaba nima qiladi Hech narsa. «Davolash ishi» talabalarini yangi dasturga o'tkazish haqida gap yo'q. Ular o'z dasturini tugatadi va diplomini oladi. Magistraturaga kirmoqchi bo'lganlar esa o'ylab ko'rsin. Tibbiyot magistraturasi ko'proq ilmiy va pedagogik ishga buriladi. Amaliy tor mutaxassislik rezidenturaga o'tadi. Qabul o'rinlari qayerdan kelib chiqadi Qabul kvotasini hududlar va shifoxonalarning haqiqiy ehtiyojiga qarab tuzish rejalashtirilmoqda. Qayerda shifokor yetishmasa, o'sha yerga ko'proq o'rin. Davlat buyurtmasini Sog'liqni saqlash vazirligi tasdiqlaydi. 2026-yilda eng ko'p o'rin Toshkentda edi — o'zbek guruhida 390, rus guruhida 210. Tibbiyotga kirish qanchalik qiyin Yangi tartib kelguncha qabul hozirgi qoida bilan ketadi. 2026-yilda tibbiyot sohasiga jami 9 648 o'rin ajratilgan edi. Manzara shunday: Yo'nalish (2026)O'rinGrant baliKontrakt baliDavolash ishi2 971185,9 — 189,0155,4 — 188,1Pediatriya ishi1 715184,1 — 186,2150,6 — 185,3Stomatologiya790185,1 — 187,4154,7 — 183,5Farmatsiya559159,7 — 170,488,0 — 162,0Tibbiy profilaktika ishi625146,6 — 155,459,9 — 149,7«Davolash ishi» eng qiyini. Grant bali hech bir oliygohda 185,9 dan pastga tushmagan. 189 ballik shkalada bu ikkitagina savolga xato qilish degani. Qaysi oliygoh arzonroq Bir xil yo'nalish, lekin oliygohga qarab talab keskin farq qiladi. OliygohTilGrant baliKontrakt baliToshkent davlat tibbiyot universitetio'zbek189,0188,1Buxoro davlat tibbiyot institutio'zbek187,9186,8Qarshi davlat universitetio'zbek187,9177,0Toshkent davlat tibbiyot universitetirus189,0175,3Qoraqalpog'iston tibbiyot institutirus188,2160,0Misol. Ballingiz 186 bo'lsin. Buxoro grantiga (187,9) yetmaysiz, kontraktiga (186,8) ham yetmaysiz. Qarshi davlat universiteti kontraktiga (177,0) esa to'qqiz ball zaxira bilan o'tasiz. Toshkent tibbiyot universitetining rus guruhi kontraktiga (175,3) ham o'tasiz, o'zbek guruhiga (188,1) yo'q. Ya'ni bitta ball bilan bir necha xil qaror chiqadi. O'z balingizni mos yo'nalishlar sahifasida tekshiring. O'zgarish faqat oliygohda emas Maktabda tibbiyotga qiziqqan o'quvchini kasbga yo'naltirish kuchaytiriladi. Tibbiyot kollejlarida dastur, jihoz va amaliyot tartibi yangilanadi. Oliy ma'lumotli hamshiraning roli kengayadi: tashxis qo'yish va davolashda shifokorga faolroq yordam beradi. Farmatsevtika talabasi esa dori ishlab chiqarishni o'z ko'zi bilan ko'radi. Ishlaydigan shifokorga ham gap bor. Oliy ma'lumotli tibbiyot xodimi yiliga kamida 50 kredit yig'ishi kerak bo'ladi, o'rta tibbiyot xodimi esa 28 kredit. Kreditni kursda, konferensiyada, onlayn va ish joyida to'plash mumkin. Hali aniq emas Qaysi fanlardan test topshirasiz — hozircha biologiya va kimyo amalda. Rezidenturaga qanday kirasiz. Yangi o'rinlar soni qancha bo'ladi. 2027-yilga kiradigan abituriyent nima qilsin Biologiya va kimyoni tashlamang. Yo'nalish nomi o'zgarsa ham, tibbiyotning asosiy fanlari shu. Maqsadni 186 dan yuqoriga qo'ying. 2026-yilda grantning eng past chegarasi 185,9 edi. Zaxira oliygohni oldindan tanlang. Qarshi va rus guruhlari Toshkentning o'zbek guruhidan o'n-o'n uch ball arzon. Pediatriya va stomatologiyani ham ko'ring. Ular ham shifokorlik, talab bir oz pastroq. Tayyorgarlikni tekshirish uchun biologiya va kimyo testlarini ishlang. AI tahlil qaysi mavzuda zaif ekaningizni ko'rsatadi. 2026-yilgi to'liq raqamlar tibbiyotga kirish 2026 maqolasida. Ordinatura va rezidentura ham o'zgaradi Farmon faqat bakalavriatga tegishli emas. Tor soha mutaxassisligini olish yo'li ham boshqacha bo'ladi: 2027/2028-o'quv yilidan klinik ordinaturaga qabul to'xtaydi va uning o'rnini rezidentura egallaydi. Oilaviy tibbiyot rezidenturasi esa bir yil oldin, 2026/2027-o'quv yilidan ochiladi. Ordinaturaga qabul 2027-yildan to'xtatiladi — qaysi sanadan nima o'zgarishi. Rezidenturada stipendiya to'lanadi — eng kam ish haqining 2,15 barobari. Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 10-sentabrdagi PF-191-son farmoni; Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 2026-yil 17-sentabr. Tekshirilgan sana: 2026-yil 17-sentabr. --- ## Kurs ishi, referat, mustaqil ish: vaqtni qanday tejaysiz URL: https://testmakon.uz/news/article/slayd-referat-tayyorlash-telefonda/ Sana: 2026-09-07 · Yangilangan: 2026-09-07 Kategoriya: Talaba hayoti Talabalikda eng ko'p vaqt oladigan ish — dars ham, imtihon ham emas. Kurs ishi, referat va mustaqil ish. Bir semestrda ularning soni o'nlab bo'ladi va har biri shu bugungacha topshirilishi kerak. Muammo ishning qiyinligida emas. Mavzu ma'lum, adabiyot ham bor. Vaqt esa boshqa narsaga ketadi: qayerdan boshlashni o'ylash, reja tuzish, manba qidirish, keyin hammasini talab qilingan shaklga solish. Aynan shu yerda kechalar yo'qoladi va imtihonga tayyorgarlik orqada qoladi. Talaba odatda uch yo'ldan birini tanlaydi Har birining o'z narxi bor. O'zi yozadi. Eng foydali yo'l, lekin bitta referatga uch-besh soat ketadi. Beshta fandan topshiriq kelsa, hafta shu bilan tugaydi. Internetdan tayyorini oladi. Tez, lekin xavfli. Bir xil matn guruhdagi uch kishida chiqadi, o'qituvchi buni birinchi qarashda ko'radi. Buyurtma beradi. Pul ketadi, ustiga natijani kutib o'tirasiz va tahrirlash uchun yana murojaat qilasiz. To'rtinchi yo'l ham bor: ishni o'zingiz boshqarasiz, lekin qora mehnatni dasturga topshirasiz. Vaqt qayerga ketadi Ish turiQo'lda yozsangizXizmat orqaliTaqdimot (slayd)2–4 soat1–2 daqiqaReferat3–5 soat1–2 daqiqaMustaqil ish3–6 soat1–2 daqiqaKurs ishibir necha kun3–5 daqiqaFarq ko'rinib turibdi. Lekin muhimi tejalgan vaqtni nimaga sarflashda. Referatga uch soat o'rniga yarim soat ketsa, qolgan vaqtni imtihonga berasiz. Ishni qanday tayyorlaysiz Bunday xizmatlardan biri — slayd va referat tayyorlash xizmati slide.uz. Telegramda ham ishlaydi: @slaydborbot. Tartib uch qadamdan iborat va telefonda bajariladi. Mavzuni aniq yozing. «Ekologiya» emas, «Orol dengizi qurishining Qoraqalpog'iston iqtisodiyotiga ta'siri». Mavzu qanchalik aniq bo'lsa, natija shunchalik mos chiqadi. Rejani ko'rib chiqing. Avval ish rejasi chiqadi. Keraksiz bo'limni olib tashlang, o'qituvchi so'ragan bo'limni qo'shing. Faylni oling. Taqdimot PowerPoint faylida, hujjat Word faylida keladi. Ikkalasi ham tahrirlanadi. Natijani avval bepul ko'rasiz. To'lov faqat yuklab olish uchun, sahifasi 500 so'm. Yangi foydalanuvchiga bonus beriladi — birinchi ishni to'lovsiz sinaysiz. Matn boshqa talabanikiga o'xshab qolmaydimi Ish tayyor bazadan olinmaydi, sizning mavzuingiz bo'yicha yoziladi. Shuning uchun ikki talabada bir xil matn chiqmaydi. Lekin bitta qoidani unutmang: chiqqan matnni o'qing va o'zingiznikiga aylantiring. Kirish qismiga o'z guruhingiz yoki o'z shahringiz misolini qo'shsangiz, ish jonlanadi. Yaxshi baho olish uchun uch narsa Tayyor fayl — ishning boshlanishi. Baho aynan shu uch narsaga qarab qo'yiladi. Slaydni qisqartiring. Bitta slaydda bitta fikr. Matnni to'liq o'qib bermang — slayd suyanchiq, matn emas. Bitta aniq raqam qo'shing. Mavzuga oid bitta ishonchli raqam butun ishni jiddiy qiladi. Xulosa slaydini tayyorlang. Himoyada savol aynan shu yerdan keladi. O'qituvchi nimaga qaraydi Ishni tekshirayotgan o'qituvchi butun matnni o'qib chiqmaydi. U to'rt joyga qaraydi va shu bo'yicha baho qo'yadi. Reja mavzuga mos keladimi. Bo'limlar mavzuni ochadimi yoki umumiy gaplarmi. Kirish va xulosa bir-biriga bog'liqmi. Kirishda qo'yilgan savolga xulosada javob bormi. Raqam va manba bormi. Bitta aniq raqam butun ishga vazn beradi. Til o'zingiznikimi. Bir abzats jonli, keyingisi qonun matnidek bo'lsa, bu darrov seziladi. Shuning uchun tayyor faylni oxirigacha o'qing. Kamida kirish va xulosani o'z so'zingiz bilan qayta yozing. Faylni ochmasdan topshirish — eng ko'p uchraydigan xato. O'qituvchi savol bergan payt ishning ichida nima yozilganini bilmasangiz, baho tushadi. Tejalgan vaqtni qayerga qo'yasiz Talabalikda topshiriq ham, imtihon ham bir vaqtda keladi. Topshiriqqa ketadigan vaqtni qisqartirsangiz, imtihonga tayyorgarlikka joy chiqadi. Qaysi mavzuda zaif ekaningizni bilish uchun bepul testlarni ishlang, AI tahlil esa xatolaringizni ko'rsatadi. Universitetga hali kirmagan bo'lsangiz, o'zingizga mos yo'nalishni shu yerdan topasiz. Manba: slide.uz xizmati shartlari va narxlari, 2026-yil 7-sentabr holatiga. --- ## Xorijda olgan ilmiy darajangizni my.gov.uz orqali tan oldirasiz URL: https://testmakon.uz/news/article/xorijda-ilmiy-daraja-tan-olish-tartibi/ Sana: 2026-09-07 · Yangilangan: 2026-09-07 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Xorijda falsafa doktori (PhD) yoki fan doktori (DSc) darajasini olgan odam O'zbekistonda uni avtomatik ishlata olmaydi. Avval daraja rasman tan olinishi kerak. 2026-yil 1-maydan buni davlat xizmati sifatida rasmiylashtirasiz: Davlat xizmatlari markaziga borasiz yoki my.gov.uz portalidan ariza berasiz. Diplom bilan ilmiy daraja bir narsa emas Ikkalasi ham nostrifikatsiya deb ataladi, lekin tartibi boshqacha. Bakalavr yoki magistr diplomini tan oldirish alohida yo'l. Bu yerda gap faqat ilmiy daraja haqida: xorijiy attestatsiya organi yoki xorijiy universitet bergan falsafa doktori hamda fan doktori hujjatlari. Xizmatdan O'zbekiston fuqarolari, mamlakatda doimiy yashab ishlaydigan chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan odamlar foydalanadi. Ikkita hujjat yetadi Ilmiy daraja olganingizni tasdiqlovchi hujjat, notarial tasdiqlangan nusxada. Dissertatsiya nusxasi. Avtoreferati bo'lsa, u ham qo'shiladi. Bu ro'yxat yopiq. Reglamentda aniq yozilgan: bunda sanalmagan boshqa hujjatni yoki ma'lumotni talab qilish taqiqlanadi. Ariza my.gov.uz orqali dam olish va bayram kunlari ham, kechasi ham yuboriladi. Faqat hisob keyingi ish kunidan boshlanadi. Narxi va kimga arzon tushadi Yig'im bazaviy hisoblash miqdorining bir baravariga teng. Hozirgi hisobda bu 440 000 so'm. Portal orqali murojaat qilsangiz, undan 90 foizi olinadi. KimQancha to'laydiDavlat xizmatlari markaziga borgan odam440 000my.gov.uz orqali murojaat qilgan odam396 000Ijtimoiy reyestrdagi odamYig'imning yarmiBirinchi va ikkinchi guruh nogironligi bo'lgan odamYig'imning yarmiEkspertizasiz tan olinadigan holatlarBepulGuvohnoma dublikatiBepulShikoyat berishBepul Bitta ogohlantirish: xizmatdan istalgan bosqichda voz kechish huquqingiz bor, lekin to'langan pul qaytarilmaydi. Yig'imni ariza topshirish paytida to'lamasangiz, xizmat ko'rsatilmaydi. Uch holatda ekspertizasiz va bepul tan olinadi Ba'zi hujjatlar dissertatsiyani tekshirmasdan, to'g'ridan-to'g'ri tan olinadi. Bunday holatda yig'im ham undirilmaydi. Daraja xalqaro bitim yoki Prezident va hukumat hujjatlari bo'yicha maqsadli tayyorlov yo'li bilan olingan bo'lsa. Daraja fan tarmog'i bo'yicha xalqaro reytingda birinchi 300 ta o'ringa kirgan universitetda olingan bo'lsa. Bunda universitet reyting berilgan yilda shu o'rinda turgani hisobga olinadi va bu faqat bir pog'onali doktorantura tizimi joriy qilingan davlatlarga tegishli. Daraja vazirlik yo'llanmasi yoki «El-yurt umidi» jamg'armasi orqali o'qigan joyda olingan bo'lsa. Shu ro'yxatga tushsangiz, guvohnoma bir ish kunida rasmiylashadi. Xorijda o'qish uchun davlat grantlari va jamg'arma imkoniyatlari haqida alohida qo'llanmamiz bor. Qancha vaqt ketadi BosqichMuddatHujjat kelgach Tashqi ishlar vazirligiga so'rov yuboriladi2 ish kuniVazirlik xorijdagi muassasaga so'rov yuboradi2 ish kuniXorijdan javob kelgach vazirlik rasmiy xat beradi2 ish kuniHujjat haqiqiyligi tasdiqlangach ilmiy ekspertiza20 kunQo'shimcha o'rganish kerak bo'lsa muddat cho'ziladi30 kungachaEkspertizasiz tan olinsa guvohnoma rasmiylashtiriladi1 ish kuni Diqqat qiling: xorijiy muassasadan javob kutilgan vaqt umumiy muddatga qo'shilmaydi. Ya'ni universitetingiz sekin javob bersa, jarayon cho'ziladi va bunga vakolatli organ javobgar emas. Rad javobi faqat to'rt asosdan chiqadi Xizmat to'rt holatda rad etiladi: ariza elektron imzo yoki boshqa tanish vositasi bilan tasdiqlanmasa; so'rovnoma va hujjatlar to'liq bo'lmasa; noto'g'ri ma'lumot yoki qalbaki hujjat berilsa; yig'im to'lanmasa. Boshqa sabab bilan rad etish taqiqlanadi. Texnik sabab bilan rad javobi kelsa, kamchilikni tuzatib qayta topshirasiz. Buning uchun kamida o'n ish kuni beriladi va bu vaqt umumiy muddatga kirmaydi. Eng muhimi: shu muddat ichida qayta topshirilgan hujjat uchun yig'im ikkinchi marta olinmaydi. Qalbaki hujjat chiqsa, gap boshqacha tugaydi — bir ish kuni ichida hujjatlar huquqni muhofaza qiluvchi organlarga yuboriladi. Qaror sizni qoniqtirmasa Qaror chiqqan kundan boshlab ikki oy ichida my.gov.uz orqali shikoyat berasiz. U bir oyda ko'riladi va bu ham bepul. Kerak bo'lsa, kamida besh olimdan iborat alohida komissiya tuziladi. Unga masalani avvalgi bosqichlarda ko'rgan mutaxassislar kiritilmaydi. Familiyangiz yoki ismingiz o'zgarsa, guvohnoma besh ish kunida qayta rasmiylashtiriladi. Dublikat uchun ham pul olinmaydi. Sovet davrida olingan daraja nima bo'ladi 1992-yil 1-yanvarga qadar xorijiy attestatsiya organlari bergan fan doktori va fan nomzodi diplomlari, professor, dotsent hamda katta ilmiy xodim hujjatlari O'zbekistonda haqiqiy hisoblanadi. Ular uchun hech qanday tan olish jarayoni kerak emas. Guvohnoma nima beradi Guvohnoma bilan birga taqdim etilgan hujjat O'zbekiston hududida qonuniy kuchga ega bo'ladi. Shundan keyin oliy ta'limdan keyingi ta'limning navbatdagi bosqichida o'qishni davom ettirasiz, kasbiy faoliyat yuritasiz va oliy malakali ilmiy kadrlarga berilgan imtiyozlardan foydalanasiz. Imtiyozlar orasida eng yirigi — uy-joy. Nufuzli xorijiy universitetda ilmiy daraja olgan yosh mutaxassisga 946 million so'mgacha ipoteka krediti beriladi va foizining bir qismini davlat to'laydi. O'zbekistondagi doktorantura tartibi qanday o'zgargani haqida esa shu maqolada yozganmiz. Berilgan va rad etilgan guvohnomalar haqidagi ma'lumot vakolatli organ saytida har chorak yakunida e'lon qilinadi. Guvohnomalarning o'zi elektron hujjatlar repozitariysida saqlanadi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 161-son qarori bilan tasdiqlangan ma'muriy reglament, 1-ilova (2026-yil 1-maydan kuchda), lex.uz; Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 10-apreldagi rasmiy xabari. Tekshirilgan sana: 2026-yil 7-sentabr. --- ## Bolangizning bahosini eMaktabda ko'rasiz, loginni maktab beradi URL: https://testmakon.uz/news/article/emaktab-ota-ona-bolaning-bahosini-korish/ Sana: 2026-09-07 · Yangilangan: 2026-09-07 Kategoriya: Maktab Yangi o'quv yili boshlandi va ota-onalarning eng ko'p beradigan savoli bitta: bolamning bahosini qayerdan ko'raman? Javob qisqa — eMaktab tizimidan. Lekin unga o'zingiz ro'yxatdan o'ta olmaysiz: login va parolni maktab beradi. Qog'oz kundalik qaytmaydi Har yili «maktablarga qog'oz kundalik va sinf jurnali qaytarilyapti» degan xabar tarqaladi. Vazirlik 2026-yil fevralda bunga rasmiy javob berdi: bunday topshiriq berilmagan, bu xabarlarning huquqiy asosi yo'q. O'quvchilarning davomati va baholari 2018-yildan beri elektron jurnalda yuritiladi. Bugun bu tizimdan 10 700 dan ortiq maktab foydalanadi. Ya'ni bolangizning bahosi qog'ozda emas, ekranda turibdi. Login qayerdan olinadi Eng ko'p vaqt yo'qotadigan joy shu. Ota-ona eMaktab saytida o'zi ro'yxatdan o'ta olmaydi. Kirish ma'lumotini maktab beradi, siz esa sinf rahbariga murojaat qilasiz. O'qituvchi ham loginni maktab rahbariyatidan oladi. NimaQayerdan olasizLogin va parolSinf rahbaridanKompyuterda kirishlogin.emaktab.uzTelefonda kirishKundalik.Family ilovasiParolni tiklashKirish sahifasidagi «Loginni tiklash»Yordam78 888-82-82 yoki eMaktab boti Parolni unutsangiz, kirish sahifasidagi tiklash havolasidan foydalanasiz. U ishlamasa, yana sinf rahbariga borasiz — hisobni maktab boshqaradi. Kabinetda nimalarni ko'rasiz Kunlik va chorak baholari, o'rtacha ball. Davomat: qaysi darsda bo'lmagan, sababi qanday belgilangan. Dars jadvali va undagi o'zgarishlar. Uy vazifasi, uning bajarilgani va o'qituvchining sharhi. Sinf rahbari va fan o'qituvchisi bilan yozishma. Baho qo'yilishi bilan ko'rinadi — chorak oxirini kutish shart emas. Shuning uchun bolaning ikkisi haqida uch oy o'tib emas, o'sha kuni bilib olasiz. Baholar tabeli endi qog'ozda yozilmaydi 2024/2025 o'quv yilidan boshlab o'zlashtirish baholari tabeli elektron shaklga o'tdi. Uni maktab mas'ullari tizimda shakllantiradi va yuklab oladi. Ya'ni chorak yakunida qo'lda to'ldirilgan tabel yo'q, raqamlar jurnaldan avtomatik yig'iladi. Bu yil nima o'zgardi Platforma 2026/2027 o'quv yiliga bir necha yangilik bilan kirdi. Ota-ona uchun ikkitasi muhim. Birinchisi — maktab ma'lumotlari endi erp.maktab.uz tizimi bilan sinxronlanadi. Bola maktabga qabul qilinsa, boshqa sinfga o'tsa yoki chiqib ketsa, bu o'zgarish avtomatik ko'chadi. Demak «bolam ro'yxatda yo'q» muammosi kamayadi. Ikkinchisi — mezonli baholash bo'yicha yangi hisobotlar qo'shildi. Sinf kesimidagi hisobot alohida o'quvchining har bir baholash ishidagi natijasini, bajarish foizini va bo'shliqlarini ko'rsatadi. Mezonli baholash qaysi maktablarga joriy bo'layotgani alohida maqolada yozilgan, tizimning o'zi haqida esa shu yerda. Nima xato ketadi Saytda o'zingizni ro'yxatdan o'tkazishga urinish. Ota-ona hisobini faqat maktab ochadi. Bolangizning hisobiga kirib o'tirish. Ota-onaga alohida hisob beriladi va u boshqacha ko'rinadi. Baho ko'rinmaganda darrov shikoyat yozish. Avval fan o'qituvchisidan so'rang: jurnalga kiritilmagan bo'lishi mumkin. Yozishmani e'tiborsiz qoldirish. Maktab rasmiy xabarni ham shu tizim orqali yuboradi. Hisobingizni boshqa odamga bermang. Kabinetda bolangizning baholari, davomati va shaxsiy ma'lumotlari turadi. Parolni bolangiz bilan ham bo'lishmang — unga o'z hisobi berilgan. Baholar tizimini ham bilib qo'ying Bahoni ko'rish bir gap, uni to'g'ri o'qish boshqa gap. Bir qator maktablarda 100 ballik mezonli baholash ishlaydi, qolganlarida esa odatdagi besh ballik tizim. Bola qaysi tizimda o'qiyotganini sinf rahbaridan so'rab aniqlang. Chorak va yillik natija bitiruv sinflarida ayniqsa muhim. Baholar attestat va medalga ta'sir qiladi: oltin medal sharti va bitiruv imtihoni tartibi bo'yicha alohida maqolalarimiz bor. Yordam kerak bo'lsa Tizim bo'yicha savolingizga maktab javob beradi. Texnik muammo bo'lsa, 78 888-82-82 raqami va vazirlik ko'rsatgan eMaktab boti ishlaydi. Bola bilan bog'liq har qanday masalada esa birinchi manzil o'zgarmaydi — sinf rahbari. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining 2026-yil 4-fevraldagi rasmiy munosabati (qog'oz kundalik qaytarilmaydi) va 2024-yil 1-iyuldagi elektron tabel yo'riqnomasi; huquqiy asos — Prezidentning 2018-yil 5-sentabrdagi PQ-3931-son qarori va 2019-yil 29-apreldagi PF-5712-son farmoni; kirish tartibi, ilova va yordam raqami — eMaktab rasmiy sayti (emaktab.uz), 2026/2027 o'quv yili yangilanishlari — o'sha saytning 24-avgust xabari. Tekshirilgan sana: 2026-yil 7-sentabr. --- ## Harbiy ta'lim yo'nalishiga kirish uchun turnikda 11 marta tortilasiz URL: https://testmakon.uz/news/article/chaqiriqqacha-harbiy-talim-kirish-imtihoni/ Sana: 2026-09-07 · Yangilangan: 2026-09-07 Kategoriya: Qabul Ko'pchilik «harbiy ta'lim yo'nalishiga kirishda kasbiy sinov qo'shildi» deb eshitadi. Aslida bu sinov yangi emas: u 2018-yildan beri turibdi. Bu yil o'zgargani — sanalar va shikoyat berish vaqti. Sinovning o'zi esa qanday bo'lsa shunday qoldi: turnik, yugurish, o'q otish va test. Gap «Chaqiriqqacha harbiy ta'lim» yo'nalishi haqida. U maktablarda chaqiruvga qadar tayyorgarlik darsini o'tadigan o'qituvchi tayyorlaydi. Unga kirmoqchi bo'lsangiz, davlat testiga chiqishdan oldin universitetning o'z sinovidan o'tasiz. Sinov uch bosqichdan iborat Umumjismoniy tayyorgarlik: turnik, 100 metr va 3000 metrga yugurish. O'q otish: pnevmatik miltiqdan nishonga otasiz. Bilim testi: chaqiruvga qadar boshlang'ich tayyorgarlik dasturidan 50 ta savol. Uchala bosqichning ballari qo'shiladi va umumiy ball chiqadi. Har bir bosqich videoga yozib boriladi. Sinovni universitet o'tkazadi, komissiyani esa rektor Mudofaa vazirligi bilan kelishib tasdiqlaydi. Jismoniy normativlar: qancha ball qayerdan chiqadi Sport kiyimida va pasport bilan borasiz. Mashqlar orasida kamida 10 daqiqa dam berishadi. Yiqilsangiz, qayta urinish yo'q. MashqNatijaBallTurnikda tortilish11 marta va undan ko'p3Turnikda tortilish9–10 marta2Turnikda tortilish7–8 marta1Turnikda tortilish6 marta va undan kam0100 metrga yugurish14,4 soniya ichida3100 metrga yugurish14,5–14,8 soniya2100 metrga yugurish14,9–15,4 soniya1100 metrga yugurish15,5 soniya va undan sekin03000 metrga yugurish13,20 daqiqa va undan tez43000 metrga yugurish13,21–14,00 daqiqa33000 metrga yugurish14,01–14,30 daqiqa23000 metrga yugurish14,31 daqiqa va undan sekin0 Ya'ni uchta mashqdan yig'iladigan eng katta ball — 10. Turnikda oyoqni kerish, tanani silkitish va oyoq bilan turtki berish taqiqlanadi. O'q otish: besh o'q, 40 ochko Qurol — pnevmatik miltiq, o'q qo'rg'oshinli, nishon 8-raqamli. Masofa atigi 5 metr. Avval 3 ta sinov o'qi otasiz, keyin 5 tasi hisobga kiradi. Tik turib, stolga tayanish mumkin. Vaqt cheklanmagan. Besh o'qdan to'plangan ochkoBall40 va undan yuqori15,635–3913,330–3410,929 va undan past0 E'tibor bering: o'q otish jismoniy normativlarning hammasidan ko'proq ball beradi. Uchta mashqdan eng ko'pi 10 ball chiqadi, bitta o'q otishdan esa 15,6. Otishni mashq qilgan abituriyent shu yerda oldinga chiqadi. Test: 50 savol, 80 daqiqa Har savolda to'rtta javob varianti bo'ladi, faqat bittasi to'g'ri. Har to'g'ri javobga 1 ball. Javobni havorang pastali sharikli ruchka bilan doiraga olasiz. O'chirish va tuzatishga yo'l qo'yilmaydi, ikkita variantni belgilasangiz javob hisobga olinmaydi. Testni o'zingiz tanlagan tilda topshirasiz. Auditoriyaga kalkulyator, jadval, kitob, telefon va shpargalka olib kirilmaydi. Natija o'sha kuni soat 20:00 gacha e'lonlar taxtasiga osiladi. Uchdan bir qismini to'plamasangiz, davlat testiga qo'yilmaysiz Sinovda to'plash mumkin bo'lgan eng yuqori ballning 33,3 foizidan kam to'plagan abituriyent davlat test sinoviga umuman kiritilmaydi. Reja-jadval bo'yicha kelmagan abituriyent uchun ham qayta sinov o'tkazilmaydi. Ya'ni bitta kunni o'tkazib yuborsangiz, o'sha yilgi qabul siz uchun tugaydi. Bu yil nima o'zgardi Mudofaa vazirligi va Oliy ta'lim vazirligi 2026-yil mayda qo'shma qaror chiqardi. U nizomga to'rtta o'zgartirish kiritdi va hammasi sanaga tegishli. NimaAvvalEndiSinov o'tkaziladigan davr11–25-iyul, davlat testidan oldinRo'yxat yopilgandan 20-iyulgachaNatijani agentlikka topshirish30-iyulgacha25-iyulgachaShikoyat berish vaqti72 soat24 soatShikoyatni ko'rish muddati48 soatUch kun Eng og'rig'i — shikoyat vaqti. Ilgari natijadan keyin uch kun o'ylab ko'rish mumkin edi, endi bir kun. Shikoyatni rektor buyrug'i bilan tuzilgan alohida komissiya ko'radi va uning tarkibiga sinovni o'tkazgan komissiya a'zolari kirmaydi. Boshqa yo'nalishlardagi kasbiy imtihonning umumiy qoidalari alohida maqolada yozilgan. Qayerda o'qiladi va necha ball kerak bo'ldi Bu yo'nalish 2026-yil qabulida uchta oliygohda ochilgan. Bazamizdagi raqamlar quyidagicha. UniversitetTilO'rinGrant baliKontrakt baliO'zbekiston milliy pedagogika universitetio'zbek175101,270,7O'zbekiston milliy pedagogika universitetirus25101,263,0Buxoro davlat pedagogika institutio'zbek175102,867,2Farg'ona davlat universitetio'zbek175100,476,0 Jami 550 o'rin. Grant chegarasi uch joyda ham 100 balldan yuqori, kontrakt esa 63 balldan boshlanadi. Ya'ni grant bilan kontrakt orasidagi farq 30 balldan oshadi. Pedagogika sohasining boshqa yo'nalishlaridagi ballarni shu maqolada ko'rasiz, o'z balingizga mos yo'nalishlarni esa «Menga mos yo'nalishlar» bo'limidan tanlaysiz. Nima xato ketadi Sinov kunini o'tkazib yuborish. Qayta imtihon yo'q, davlat testiga ham qo'yilmaysiz. O'q otishga tayyorgarlik ko'rmaslik. Eng ko'p ball shu yerdan chiqadi, lekin ko'pchilik faqat yugurishga tayyorlanadi. Javoblar varag'ida tuzatish. Bitta o'chirilgan belgi savolni yo'qotadi. Shikoyatni kechiktirish. Natija e'lon qilingandan keyin 24 soatingiz bor, keyin ariza qabul qilinmaydi. Sport kiyimi va pasportsiz kelish. Bunday abituriyent mashqqa qo'yilmaydi. Harbiy xizmat va o'qish qanday birga ketishi haqida alohida qo'llanmamiz bor. Manba: Mudofaa vazirligi hamda Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligining 05.12.2017 dagi qarori bilan tasdiqlangan nizom (ro'yxat raqami 2995), lex.uz; o'zgartirishlar — Mudofaa vazirligining 06.05.2026 dagi 12-son hamda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 05.05.2026 dagi qarori (ro'yxat raqami 2995-3, 19.05.2026), lex.uz; kasbiy imtihonlar 2026-yil iyulda o'tkazilgani — Bilim va malakalarni baholash agentligining 03.07.2026 dagi e'loni va vazirlikning iyul kunlik xabarlari. O'rin va ball raqamlari — TestMakon bazasi, 2026-yil kesimi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 7-sentabr. --- ## Toshkentdagi xorijiy universitetda o'qish 25 milliondan turadi URL: https://testmakon.uz/news/article/toshkentdagi-xorijiy-universitetlar-narx-qabul/ Sana: 2026-09-07 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Toshkentda xorijiy universitetlar allaqachon o'nlab. Ular davlat oliygohlaridan ikki narsa bilan farq qiladi: birinchisi — kirish yo'li, ikkinchisi — narx. Bu yerda hukumat belgilagan kontrakt narxi yo'q, har bir universitet o'z summasini o'zi qo'yadi. Quyida to'rt yirik universitetning 2026/2027 o'quv yili raqamlari. Bir yillik kontrakt 25 milliondan 42 millionga cho'ziladi UniversitetDasturBir yilga, so'mTurin politexnika universitetiO'zbek yo'nalishi: muhandislik, sun'iy intellekt, arxitektura25 000 000Turin politexnika universitetiMarketing, dasturiy ta'minot, iqtisodiyot28 500 000 – 29 000 000Turin politexnika universitetiIngliz yo'nalishi: qurilish, kompyuter, mexanika34 000 000Turin politexnika universitetiAviatsiya muhandisligi36 000 000Singapur menejment institutiBarcha bakalavr dasturlari37 000 000Westminster universitetiBarcha bakalavr dasturlari38 820 000Inha universitetiBritaniya dasturi: biznes va axborot texnologiyalari35 000 000 – 36 500 000Inha universitetiKoreya dasturi: kompyuter va axborot injiniringi40 400 000Inha universitetiKoreya dasturi: biznes va logistika42 300 000 Turin politexnika universiteti narxni semestr bo'yicha yozadi. O'zbek yo'nalishidagi ko'p dasturda semestriga 12 500 000 so'm, ya'ni yiliga 25 millionga chiqadi. Eng qimmati — aviatsiya muhandisligi, semestriga 18 million. Singapur menejmentni rivojlantirish instituti (MDIS) esa bitta narx qo'ygan: barcha bakalavr dasturi uchun 37 million. Tayyorlov yili ham deyarli shuncha turadi Ko'p abituriyent to'g'ridan-to'g'ri birinchi kursga kira olmaydi va tayyorlov yiliga tushadi. Bu yil ham pullik va narxi bakalavrdan unchalik arzon emas. UniversitetBosqichBir yilga, so'mInha universitetiTayyorlov yili32 000 000Singapur menejment institutiTayyorlov yili37 000 000Westminster universitetiTayyorlov kursi38 820 000Turin politexnika universitetiMagistratura22 000 000Westminster universitetiMagistratura54 439 200Singapur menejment institutiMagistratura63 500 000 Ya'ni tayyorlov yilidan o'tsangiz, to'rt yillik o'qish besh yilga cho'ziladi va byudjetingizga yana bir yillik kontrakt qo'shiladi. Rejalashtirganda buni hisobga oling. Bu universitetlarga davlat testi bilan kirilmaydi Eng ko'p yanglishadigan joy shu. Bu universitetlarga umumiy davlat test sinovi natijasi bilan kirilmaydi. Har biri o'z kirish imtihonini o'tkazadi va o'zi qabul qiladi. Grant ham davlatdan emas, universitetning o'z stipendiya dasturidan chiqadi. Davlat oliygohlarining kirish tartibi butunlay boshqacha — u haqda alohida qo'llanmamiz bor. Inha: yozma test va ingliz tili chegarasi Inha universitetining Koreya dasturiga kirish uchun universitetning o'z yozma testini topshirasiz. Kompyuter va axborot injiniringi maktabiga 21 ta matematika va 9 ta fizika savoli beriladi, biznes va logistika maktabiga 30 ta matematika savoli. Ikkalasiga ham 60 daqiqa vaqt ajratiladi. Test yiliga uch marta o'tkaziladi: aprel, iyun va avgust oylarida. Uchinchi imtihon faqat o'rinlar to'lmasa e'lon qilinadi. Ariza to'lovi 200 000 so'm. 2026/2027 uchun umumiy kvota 700 o'rin edi: kompyuter yo'nalishiga 450, biznesga 125, logistikaga 125. Testdan o'tgan abituriyent ingliz tili sertifikatini ham keltiradi. Kompyuter yo'nalishiga IELTS 5.0, biznes va logistikaga IELTS 5.5 kerak. Ball teng chiqsa, avval matematika bali yuqori bo'lgan, keyin ingliz tili bali yuqori bo'lgan abituriyent oldinga o'tadi. Turin, Westminster va Singapur instituti qanday qabul qiladi Turin politexnika universiteti arizani qabul.turin.uz portali orqali oladi. Ro'yxatdan o'tasiz, imtihon kunini tanlaysiz va to'lovni ilova orqali qilasiz. Keyin shaxsiy kabinetingizda ruxsatnoma paydo bo'ladi. Westminster universiteti matematikadan o'z kirish imtihonini o'tkazadi. Imtihon to'lovi 300 000 so'm va u qaytarilmaydi. Singapur menejment instituti arizani onlayn oladi. Ingliz tili sertifikati bo'lmasa, institutning o'z ingliz tili imtihonini topshirasiz — narxi 510 000 so'm. Pulni bir yo'la to'lash shart emas Westminster universiteti bakalavrning ikkinchi kursidan boshlab to'lovni to'rtga bo'lgan. Har bo'lak yillik kontraktning 25 foizigacha bo'ladi va muddatlari aniq: 16-sentabr, 16-noyabr, 12-yanvar hamda 12-mart. Turin politexnika universitetida to'lov semestr bo'yicha ketadi. Davlat oliygohlarida esa boshqa qoida ishlaydi — u yerda 15-oktabrgacha kamida 25 foiz to'lanadi. Narxlar 2026/2027 o'quv yiliga tegishli va universitetlar ularni ogohlantirishsiz o'zgartirishi haqida o'z saytlarida yozib qo'ygan. Shartnoma imzolashdan oldin raqamni universitetning rasmiy sahifasidan qayta tekshiring. Webster universiteti narxni dollarda belgilaydi Yuqoridagi jadvalda yo'q yana bitta yirik universitet bor — Webster. U boshqalardan farq qiladi: narx dollarda yoziladi, to'lovni esa Markaziy bank kursi bo'yicha so'mda qilasiz. DasturBir yilgaBakalavriat, asosiy yo'nalishlar3 680 dollarBakalavriat: hamshiralik, biologiya, kimyo4 000 dollarBakalavriat: media tadqiqotlari3 730 dollarMagistratura, biznes boshqaruvi (butun dastur)7 500 dollarMagistratura, ta'lim yo'nalishlari (butun dastur)4 510 dollarBu raqamlar universitetning 2024/2025-o'quv yili jadvalidan olingan, ya'ni bir yil eskiroq — hujjat topshirishdan oldin yangi jadvalni tekshiring. Chet eldan kelgan talabalar uchun narx 25 foizga yuqori. To'lovni bir yo'la qilish shart emas: yillik summa kuz va bahor semestrlariga bo'linadi. Bu universitetlarni qisqartma bilan ham qidirishadi Har bir universitetning xalq orasida yurgan qisqa nomi bor. Qidirayotganda shu nomlarni ishlatsangiz rasmiy saytini tezroq topasiz: Turin politexnika universiteti — Toshkentdagi Turin politexnika universiteti (TTPU), sayti polito.uz Westminster universiteti — Toshkentdagi Xalqaro Vestminster universiteti (WIUT) Singapur menejment instituti — Menejmentni rivojlantirish instituti (MDIS) Ya'ni «TTPU kontrakt narxi» deb qidirsangiz ham, «Turin politexnika» deb qidirsangiz ham bitta universitet haqida gap ketadi. Diplom qanday bo'ladi Singapur menejment instituti Britaniyaning Bangor, Sunderland va Teesside universitetlari dasturlarini o'qitadi, diplom ham o'sha universitetlardan chiqadi. Inha universitetining Britaniya dasturida uch yo'l bor: to'rt yilni Toshkentda o'qib bitta diplom olasiz, oxirgi yil uchun qo'shimcha to'lab ikkita diplom olasiz yoki oxirgi yilni Britaniyada o'qiysiz. Turin politexnika universiteti 2+2 yo'lini beradi: ikki yil Toshkentda, ikki yil Italiya, Koreya, Latviya yoki Amerikada. Xorijiy diplomning O'zbekistonda tan olinishi va qo'shma dasturlar haqida bu maqolada yozganmiz. Toshkentdagi filiallar soni qanchaligini esa shu yerda ko'rishingiz mumkin. Har bir universitetning sahifasi Quyidagi sahifalarda har bir universitetning narxi, dasturlari va kirish imtihoni bir joyda yig'ilgan: Turin politexnika universiteti — narx, dasturlar va qabul shartlari Inha universiteti — narx, dasturlar va qabul shartlari Westminster universiteti — narx, dasturlar va qabul shartlari Singapur menejment instituti — narx, dasturlar va qabul shartlari Manba: Toshkent shahridagi Inha universiteti rasmiy sayti (kontrakt va qabul qoidalari sahifalari, inha.uz); Toshkent shahridagi Turin politexnika universitetining qabul portali (qabul.turin.uz); Toshkentdagi Westminster xalqaro universiteti rasmiy sayti (wiut.uz); Toshkentdagi Singapur menejmentni rivojlantirish instituti rasmiy sayti (mdis.uz). Tekshirilgan sana: 2026-yil 7-sentabr. --- ## Markaziy bank talabaga oyiga 1,3 million so'm stipendiya beradi URL: https://testmakon.uz/news/article/markaziy-bank-stipendiyasi-ariza-11-sentabr/ Sana: 2026-09-07 · Yangilangan: 2026-09-07 Kategoriya: Talaba hayoti Markaziy bank iqtidorli talabalar uchun maxsus stipendiya tanlovini ochdi. Ariza 11-sentabrgacha qabul qilinadi, tanlovning o'zi esa uch kun ichida — 15, 16 va 18-sentabrda o'tadi. Stipendiya miqdori bazaviy hisoblash miqdorining kamida uch baravariga teng. Hozirgi bazaviy miqdor 440 000 so'm, demak stipendiya oyiga 1 320 000 so'mdan boshlanadi. Stipendiatlar shu bilan birga Markaziy bank bo'linmalarida haftasiga 15 soatdan oshmagan holda amaliyot o'tadi. Ya'ni bu faqat pul emas, ish joyiga yo'l ham. Kim ariza bera oladi Bakalavriat yoki magistraturaning oxirgi bosqichi, kunduzgi bo'lim. O'tgan o'quv yili bo'yicha yuqori reyting. Davlat tilini mukammal bilish. Rus va ingliz tilini kamida B2 darajada bilish. Dastur har yili takrorlanadi, ya'ni bu yil ulgurmasangiz keyingi yili yana ochiladi. Qaysi yo'nalishlar kiradi Ro'yxat beshta soha atrofida yig'ilgan: iqtisodiyot, bank ishi, moliya, yurisprudensiya va axborot texnologiyalari. Bankning e'lonida o'n yettita mutaxassislik sanab o'tilgan. Ular orasida makroiqtisodiyot, statistika, buxgalteriya hisobi, sun'iy intellekt, dasturiy injiniring, axborot xavfsizligi, mediadizayn va tarjima nazariyasi ham bor. Shu sohalarga yaqin boshqa nomdagi mutaxassisliklar ham hisobga olinadi. Tanlov qaysi kunlari o'tadi SanaNima bo'ladiQayerda11-sentabrAriza qabuli tugaydiMarkaziy bankning Telegram boti15-sentabr, 10:00Test sinoviMasofadan16-sentabr, 11:00Chet tili suhbatiGoogle Meet18-sentabr, 10:00Ekspert guruhi suhbatiBank apparati yoki hududiy boshqarma Test savollari ikki xil. Iqtisodiyot, bank ishi, moliya va statistika talabalariga makroiqtisodiyot va mantiqiy fikrlash savollari beriladi. Qolgan yo'nalishlarga mantiqiy fikrlash va o'z sohasi savollari tushadi. Testdan o'tganlar chet tilidan suhbatga chiqadi, eng munosiblari esa ekspert guruhi bilan gaplashadi. Kimga ustunlik beriladi Teng sharoitda to'rt narsa foydangizga ishlaydi. Birinchisi — xalqaro moliyaviy sertifikat. Ikkinchisi — katta ma'lumotlar bilan ishlash ko'nikmasi. Uchinchisi — IELTS'da 7.0 va undan yuqori ball. To'rtinchisi — iqtisodiyot, moliya yoki axborot texnologiyalari olimpiadasida g'oliblik. Ariza qanday beriladi Ariza faqat Markaziy bankning rasmiy Telegram boti orqali topshiriladi. Bot ichida markaziy apparatni yoki o'z hududingizdagi bosh boshqarmani tanlaysiz. Savolingiz bo'lsa, bank (71) 212-60-91 raqamini ko'rsatgan. Davlat stipendiyalari qanday tanlov bilan berilishini alohida qo'llanmada, miqdorlarni shu maqolada, iqtisodiyot va huquqqa kirish ballarini esa bu yerda ko'rasiz. Manba: O'zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2026-yil 2-sentabrdagi rasmiy xabari, cbu.uz; Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 6-sentabrdagi e'loni. Tekshirilgan sana: 2026-yil 7-sentabr. --- ## Prezident stipendiyasini oxirgi kurs a'lochisi tanlov bilan oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/prezident-nomdor-stipendiya-qanday-olinadi/ Sana: 2026-09-07 · Yangilangan: 2026-09-07 Kategoriya: Talaba hayoti Prezident stipendiyasi reyting daftaringizga qarab o'z-o'zidan kelmaydi. Uni tanlov ajratadi, tanlov esa uch bosqichda o'tadi. Birinchisi may oyida o'z oliygohingizda boshlanadi, oxirgisi sentabr oxirida vazirlikda tugaydi. Bu yil hujjatlar 1–15-avgust kunlari yig'ildi, hozir vazirlik ularni ko'rmoqda. Tanlov bilan olinadigan stipendiyalar Talaba tanlov bilan oladigan stipendiyalar besh xil. To'rttasi davlat stipendiyasi, bittasi Markaziy bankniki. Har biriga ariza alohida beriladi va muddatlari ham boshqacha. StipendiyaKimgaAriza qayergaMuddatPrezident davlat stipendiyasi, bakalavriatOxirgi kurs, butun o'qish davomida faqat «a'lo»Oliygoh kengashi, my.edu.uzMay–iyul, 1–15-avgustNomdor davlat stipendiyalariOxirgi ikki kurs talabalariOliygoh kengashi, my.edu.uzMay–iyul, 1–15-avgustPrezident davlat stipendiyasi, magistraturaButun o'qish davomida faqat «a'lo»Oliygoh kengashi, my.edu.uzMay–iyul, 1–15-avgustPrezident davlat stipendiyasi, doktoranturaTayanch doktoranturaning oxirgi yiliVazirlik1–31-oktabrMarkaziy bank maxsus stipendiyasiBakalavr va magistrning oxirgi bosqichi, kunduzgiMarkaziy bankning Telegram boti11-sentabrgacha Miqdorlar bir joyda — hukumat qarorining jadvalida. 1-sentabrdan stipendiyalar 7 foizga oshdi, yangi raqamlarni esa vazirlik buyrug'i tasdiqlaydi. Kim qancha olishini alohida maqolada yozganmiz, oshirish haqida esa shu yerda. Birinchi bosqich: o'z oliygohingizda May–iyul oylarida oliygoh o'z tanlovini o'tkazadi. Nomzodlarni fakultet emas, oliygoh kengashi ko'rsatadi. Talabaning o'qishi va ilmiy ishi ochiq muhokama qilinadi, so'ng kengash yashirin ovoz beradi. Ovoz berishda professor-o'qituvchilar ham, talabalar ham qatnashadi. Ovoz natijasiga ko'ra Prezident stipendiyasiga eng ko'p ovoz olgan uch nafar, har bir nomdor stipendiya kvotasiga ham uch nafargacha nomzod keyingi bosqichga chiqadi. Kengashga qanday hujjat berasiz Transkript nusxasi. Dekanat va kafedra tavsiyanomasi. Ilmiy yoki ijodiy ish rahbarining tavsiyanomasi. Ilmiy ishlar ro'yxati va ularning bosma nusxalari. Tillar kafedrasi va tarix kafedrasidagi suhbat natijasi haqida ma'lumotnoma. Hammasi bitta jildga joylanadi. Jild muqovasiga stipendiya nomi, familiyangiz, fakultet, yo'nalish, kurs va guruh yoziladi. Prezident stipendiyasiga da'vo qilsangiz, bularga qo'shimcha ravishda o'z yo'nalishingizga mos mavzuda kamida ikkita chop etilgan maqola yoki tezisingiz bo'lishi kerak. Nomdor stipendiyaga bu shart qo'yilmagan. Ikkinchi bosqich: my.edu.uz va vazirlik Kengash tavsiya qilgan nomzodlarning hujjatlarini oliygohning mas'ul xodimi har yili 1–15-avgust kunlari my.edu.uz tizimiga kiritadi. Baholaringiz esa vazirlikning o'quv tizimidan o'zi tortib olinadi — qo'lda kiritilmaydi. Hujjatlaringiz to'g'riligiga rektor javob beradi. Vazirlik tavsiyalarni yiliga bir marta, 10–30-sentabr kunlari ko'radi. Ekspert guruhlari har bir nomzodga maxsus mezon bo'yicha ball qo'yadi. Ball qo'yilgach, u 24 soat ichida my.edu.uz orqali sizga ko'rinadi. Testda 55 foiz to'plamasangiz, tanlov shu yerda tugaydi Nomzodlar Bilim va malakalarni baholash agentligida (BMBA) uchta fandan maxsus test topshiradi: axborot texnologiyalari, O'zbekiston tarixi va chet tili. Bu ballardan o'tish chegarasi bor. Testda to'plash mumkin bo'lgan eng yuqori ballning 55 foizidan past ball olsangiz, stipendiyaga tavsiya qilinmaysiz. Testga umuman bormagan nomzod ham ro'yxatdan chiqadi. Ekspert guruhi qanchalik yuqori ball qo'ygan bo'lsa ham, bu chegara hal qiladi. Test va ekspert ballari qo'shilib, yakuniy ball chiqadi. Kvota qancha bo'lsa, shuncha eng yuqori balli nomzod tanlov komissiyasiga tushadi. G'oliblar ro'yxatini vazir buyrug'i tasdiqlaydi, so'ng rektor o'z buyrug'ini chiqaradi. Stipendiya 1-sentabrdan bir o'quv yiliga tayinlanadi. Ball past chiqsa, 48 soat vaqtingiz bor Ekspert guruhi qo'ygan balldan norozi bo'lsangiz, natija e'lon qilingan paytdan boshlab 48 soat ichida my.edu.uz orqali apellyatsiya arizasi berasiz. Ariza uch kun ichida ko'riladi. Apellyatsiya komissiyasi kamida besh kishidan iborat bo'ladi va u faqat ikki qaror chiqaradi: ballni o'zgarishsiz qoldiradi yoki o'zgartiradi. Magistraturada ham xuddi shu qoida ishlaydi — u yerda ham apellyatsiya oynasi juda tor. Qaysi nomdor stipendiya kimga Nomdor davlat stipendiyalari 13 ta. Ularning 11 tasi yuqoridagi tanlov bilan beriladi. Kamoliddin Behzod hamda Botir Zokirov nomidagi stipendiyalar hamda «Oliy Bosh qo'mondon» davlat stipendiyasi alohida qoidalar bilan beriladi. Nomdor stipendiyaKimga tegishliBeruniy, Ibn Sino, Navoiy, Ulug'bek, Imom al-Buxoriy, Islom KarimovYo'nalish cheklovi yo'q, oxirgi ikki kursBoburTarix va geografiya yo'nalishlariPahlavon MahmudJismoniy madaniyat va sportAbdulla AvloniyPedagogika yo'nalishidagi oliygohlarTo'lepbergen Qaipbergenov, Ibroyim YusupovQoraqalpog'iston oliygohlari Har bir oliygohga Prezident stipendiyasi bo'yicha bittagina o'rin tushadi. Nomdor stipendiyalar soni esa har yili yo'nalishlar va talabalar soniga qarab bo'linadi. G'olib nima yutadi Pul — yutuqning kichik qismi. Prezident stipendiyasi sohibi bakalavrni tugatgach ikki yil ichida magistraturaga tanlovsiz, qo'shimcha davlat granti bilan kiradi. Nomdor stipendiya sohibiga bu imkoniyat bir yil turadi. Magistraturadagi Prezident stipendiyasi sohibi esa ikki yil ichida tayanch doktoranturaga imtihonsiz, davlat hisobidan qabul qilinadi. Har bir g'olibga oliygohda tantanali guvohnoma topshiriladi. Ikkita cheklovni ham bilib qo'ying. Nomdor stipendiya sohibi shu ta'lim bosqichida tanlovda ikkinchi marta qatnasha olmaydi. Va bu stipendiyalar oddiy stipendiyaning ustiga qo'shilmaydi — ular uning o'rniga keladi. Magistraturaga kirishning umumiy qoidasi alohida maqolada. Markaziy bank stipendiyasi: ariza hozir ochiq Bu stipendiyani davlat emas, Markaziy bank beradi. Miqdori bazaviy hisoblash miqdorining kamida uch baravariga teng, ya'ni hozir oyiga 1 320 000 so'mdan boshlanadi. Iqtisodiyot, bank ishi, moliya, yurisprudensiya va axborot texnologiyalari yo'nalishlarida o'qiyotgan oxirgi bosqich talabasi ariza bera oladi. Muddat — 11-sentabr. Shu mavzuda yana: Markaziy bank talabaga oyiga 1,3 million so'm stipendiya beradi Manba: Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 13-oktabrdagi 226-son qarori bilan tasdiqlangan nizomlar — 1, 2 va 3-ilova, 2025-yil 30-dekabrdagi 840-son va 2025-yil 3-noyabrdagi 690-son qarorlari tahririda, lex.uz; hujjat qabuli haqida Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 1-avgustdagi e'loni; Markaziy bank maxsus stipendiyasi shartlari — Markaziy bankning 2026-yil 2-sentabrdagi rasmiy xabari (cbu.uz). Tekshirilgan sana: 2026-yil 7-sentabr. --- ## Yotoqxona haqida eng ko'p beriladigan savollarga javoblar URL: https://testmakon.uz/news/article/yotoqxona-tolov-hujjatlar-2026/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Talaba hayoti Yotoqxonaga joylashish bo'yicha talabalardan eng ko'p keladigan savollarni bir joyga yig'dik: ariza qayerdan beriladi, o'rinlar qanday bo'linadi, qancha to'lanadi va joylashishda nima olib borish kerak. Ariza qayerdan beriladi? Faqat my.gov.uz orqali, elektron shaklda. Xizmat bepul. Dekanatga yoki komendantga qog'oz ariza berish tizimda navbat hosil qilmaydi. O'rinlar qanday bo'linadi? Avval imtiyozli ro'yxat to'ldiriladi. Qolgan o'rinlar kurslar bo'yicha bo'linadi: 1-kursga 55–65 foiz, 2-kursga 15–20 foiz, 3-kurs va undan yuqorisiga 20–25 foizgacha. Aniq foizni universitet o'zi tanlaydi. Ariza ma'qullangach nima bo'ladi? my.gov.uz orqali ikkita hujjat keladi: elektron ijara shartnomasi va yotoqxonaga yo'llanma. Ikkalasini yuklab olasiz, joylashishda ikkalasi ham kerak bo'ladi. Qancha to'layman? Yagona narx yo'q: uni har universitet o'zi belgilaydi, kengash o'quv yili boshlanishidan oldin tasdiqlaydi va shartnomangizda yozib qo'yadi. Ayrim universitetlar bu yil oyiga 368 000 so'm qo'ydi va shartnoma imzolangandan keyin 3 ish kuni ichida besh oylik to'lovni, ya'ni 1 840 000 so'mni so'rayapti. Boshqa joyda bu raqam boshqacha bo'lishi mumkin, shuning uchun o'z shartnomangizni o'qing. To'lovni qayerdan qilaman? Bank ilovasi, bank kassasi yoki elektron to'lov tizimlari orqali. Kvitansiyani saqlang, joylashishda so'raydi. Sentabr og'ir oy: kontraktning birinchi to'lovi ham shu oyda. Pul yetmasa, ta'lim krediti shartlarini ko'ring. Shartnoma va yo'llanma qancha muddat turadi? 10 ish kuni. Yo'llanma chiqqan kundan hisoblanadi. Shu muddat ichida shartnoma tuzib, birinchi to'lovni qilishingiz kerak. Ulgurmasangiz, yo'llanma bekor bo'ladi va o'rin navbatdagi talabaga o'tadi. Joylashishda nima olib boraman? elektron shartnoma, bir nusxa yotoqxonaga yo'llanma, bir nusxa 3×4 o'lchamdagi rasm, to'rt dona pasport nusxasi, ikki nusxa to'lovni tasdiqlovchi kvitansiya Ro'yxat universitetdan universitetga farq qiladi, o'zingiznikining e'lonini tekshiring. Hujjat to'liq bo'lmasa, joylashtirmaydi. Yotoqxonalar qachondan ishlaydi? Ko'p universitetlarda 2-sentabrdan. Aniq kunni o'z oliygohingiz e'lonidan biling. Navbat qanday hisoblanishi va imtiyozli ro'yxatga kim kirishi alohida maqolada. Manba: Vazirlar Mahkamasining 14.08.2023 dagi 376-son qarori bilan tasdiqlangan reglament (8-band — o'rinlar taqsimoti, 22-band — 10 ish kuni, 23-band — to'lovni oliy ta'lim muassasasi belgilaydi, 24-band — xizmat bepul); Vazirlar Mahkamasining 28.01.2026 dagi 32-son qarori (15-band — to'lov miqdorini oliygoh kengashi tasdiqlaydi); oliygohlarning 2026/2027 o'quv yili e'lonlari. Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Super-kontrakt bilan kirganlar darsga qachon boradi? Buyruqni kutmang URL: https://testmakon.uz/news/article/super-kontrakt-darslar-qachon-boshlanadi/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Super-kontrakt bilan o'qishga kirganlar ko'p so'rayapti: darsga qachon boramiz, buyruqni kutamizmi? Kutmang. Universitet bilan shartnoma tuzdingizmi, ertasiga darsga boravering. Buyruq keyin chiqadi. Nega bunday? Universitet sizni ikki bosqichda qabul qiladi. Avval shartnoma tuzasiz, shu bilan darsga kirishga ruxsat olasiz. Keyin birinchi yil pulining yarmini to'laysiz, shundan keyin rektor buyruq chiqaradi va siz rasman talaba bo'lasiz. Buyruqni kutib uyda o'tirsangiz, dars o'tib ketadi, buyruq esa baribir pul to'langandan keyin chiqadi. Birinchi kurs darslari 7-sentabrda boshlangan. Qancha to'laysiz Super-kontrakt kamida 56,7 ball to'plagan, lekin tanlagan yo'nalishida o'tish baliga 4 ballgacha yetmagan abituriyentga beriladi. Narx ball farqiga qarab: O'tish baliga necha ball yetmadiQancha to'laysiz1 ballgachaoddiy kontraktdan 1,5 baravar ko'p1 dan 2 ballgacha2 baravar2 dan 3 ballgacha2,5 baravar3 dan 4 ballgacha3 baravar4 balldan ko'pnarxni universitet o'zi belgilaydi Masalan, oddiy kontrakt 28 million, siz o'tish baliga 1,5 ball yetmadingiz. Demak, narx 2 baravar, 56 million. Buyruq chiqishi uchun avval 28 millionini to'laysiz, qolganini shartnomada yozilgan kunlarda. Bu qimmat narx faqat birinchi kursga. Ikkinchi kursdan boshqalar qatori oddiy kontrakt to'laysiz. Faqat bir narsa: birinchi kursda o'qishdan haydalib, keyin qaytmoqchi bo'lsangiz, qimmat narxning qolgan yarmini ham to'lashga to'g'ri keladi. O'zingizning aniq narxingiz kontrakt.edu.uz da ko'rinadi, ariza ham o'sha yerdan beriladi. Nega bir universitetda 1,5 baravar, boshqasida ko'proq, shu maqolada. Pul yetmasa, ta'lim krediti bor. Bugun nima qilasiz kontrakt.edu.uz ga kiring, narxingizni ko'ring, ariza bering. Shartnoma tuzgan kuningiz dekanatdan dars jadvalini oling va ertasiga darsga boring. Pulning yarmini qaysi kungacha to'lash kerakligini o'sha kuni so'rab, yozib qo'ying. Oddiy kontraktda bu muddat 15-sentabr, super-kontraktda universitet aytadi. Shu mavzuda yana: 1-yo'nalishga super-kontrakt bilan o'tishga ruxsat berildi Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali, 25-avgust 2026; Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori bilan tasdiqlangan qabul nizomi. Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Multi-level: daraja o'rtacha balldan chiqadi, B2 uchun 51 ball yetadi URL: https://testmakon.uz/news/article/multi-level-baholash-mezoni-2026/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Milliy sertifikat Multi-level imtihonida daraja bitta raqamdan chiqadi: to'rt bo'lim balining o'rtachasi. Har bo'lim 75 ballgacha baholanadi. O'rtacha 38 dan 50 gacha bo'lsa B1, 51 dan 64 gacha B2, 65 va undan yuqori C1 beriladi. 37 va undan past bo'lsa sertifikat berilmaydi. Bu shkala 2023-yil martdan amalda va agentlik saytida rasmiy hujjat sifatida turadi. 2025-yil oktabrdan yozish bo'limi butunlay yangi formatga o'tdi: ikki emas, uch topshiriq, har biri 0 dan 6 ballgacha. Quyida har bo'lim qanday baholanishi, rasmiy namunalar va hisoblash misoli. 75har bo'limda eng yuqori ball51o'rtacha ball, B2 shu yerdan boshlanadi65o'rtacha ball, C1 chegarasi3 topshiriqyozish bo'limi, 2025-yil oktabrdan Daraja jadvali: o'rtacha ball nimani beradi DarajaTo'rt bo'lim o'rtachasiTinglash va o'qishda taxminan nechta to'g'ri (35 tadan)C165–7528–35B251–6418–27B138–5010–17B1 dan past (sertifikat yo'q)0–370–9 Bu jadvalni Bilim va malakalarni baholash agentligining Ilmiy-metodik kengashi 2023-yil 16-martda tasdiqlagan. Undan oldin shkala boshqacha edi, shuning uchun 2022-yilgi maslahatlar ishlamaydi. Uchinchi ustun taxminiy: tinglash va o'qishda nechta to'g'ri javob qaysi darajaga tushishini ko'rsatadi. Aniq ball esa savollarning qiyinligiga qarab o'zgaradi, pastda tushuntiramiz. Daraja DTM testida necha ball berishi CEFR sahifasida hisoblab qo'yilgan: B2 va undan yuqori maksimal, B1 uning 75 foizi. Tinglab tushunish va o'qish: 35 savol, lekin 35 ball emas Har ikkala bo'limda 35 ta savol, har savol bir ball. Lekin natija «nechta to'g'ri topdingiz» emas. Agentlik xalqaro Rasch usulini qo'llaydi: avval sizning qobiliyat ko'rsatkichingiz hisoblanadi, keyin u guruhdagi o'rtacha va tarqoqlik bilan solishtirilib standart shkalaga o'tkaziladi. Formula sodda: standart ball = 50 + 10 × (sizning ko'rsatkichingiz o'rtachadan necha tarqoqlik uzoqda). O'rtacha talabgor 50 ball oladi. O'rtachadan 2,5 tarqoqlik va undan yuqori hamma natija 75 ball hisoblanadi, chunki testda C2 darajasidagi savollar yo'q. Amalda bu shuni bildiradi: qiyin variantda 20 ta to'g'ri javob oson variantdagi 20 tadan ko'proq ball beradi. Shuning uchun jadvaldagi «18–27 to'g'ri javob B2» faqat mo'ljal. Tinglashda har matn ikki marta eshittiriladi, bo'lim 45 daqiqa, javoblarni varaqaga ko'chirish uchun 10 daqiqa qo'shimcha beriladi. O'qish 60 daqiqa, qo'shimcha vaqt yo'q. Tinglab tushunishda har matn ikki marta eshittiriladi. Ball to'g'ri javoblar soni emas, Rasch bo'yicha standart shkalada chiqadi. Yozish: 2025-yil oktabrdan uch topshiriq Bu eng katta o'zgarish. Agentlik 2025-yil 8-iyulda yangi formatni e'lon qildi, avgustda sinovdan o'tkazdi va oktabrdan imtihonga kiritdi. Ilgari ikki topshiriq bor edi: 100–150 va 200–250 so'z. Endi uchta: TopshiriqNima yozasizHajmQaysi darajaga mo'ljallangan1.1Do'stingizga norasmiy xat (elektron xatga javob)50 ta so'zB11.2Xat muallifiga rasmiy javob xati120–150 so'zB22Onlayn munozaraga post: blog, forum yoki jurnal maqolasi180–200 so'zC1 Birinchi qismda sizga bitta elektron xat beriladi, masalan sport klubi bir oyga yopilishi haqida. Shu xatga javoban ikki matn yozasiz: do'stga qisqa va rasmiy shaxsga to'liq. Ikkinchi qismda til o'rganuvchilar munozarasiga post yozasiz, masalan «katta shaharda yashash yaxshimi yoki kichik shaharda». Butun bo'limga 60 daqiqa. Rasmiy namunalar agentlik saytining «Chet tilidan milliy sertifikat» bo'limida, ingliz, nemis, fransuz, arab va turk tillari uchun. Har topshiriq alohida, 0 dan 6 ballgacha baholanadi. Ekspert beshta narsaga qaraydi: topshiriq to'liq bajarilganmi, grammatika, so'z boyligi, matn yaxlitligi va bog'lovchilar, imlo va tinish belgilari. Uslub ham hisobga olinadi: do'stga «Dear Sir» deb yozsangiz yoki menejerga «Hi», ball tushadi. Uch topshiriq bali yig'iladi va standart ballga aylantiriladi. Agentlikning ingliz tili namunasida ikki talabgor shunday baholangan: Rasmiy namuna1.11.22Yig'indiStandart ballDaraja1-talabgor422847B12-talabgor5341261B2 Birinchi talabgor do'stga xatni yaxshi yozgan (4), lekin rasmiy xatda uslubni ushlab turolmagan va munozara postida pozitsiyasi noaniq bo'lgan (2 va 2). Ikkinchisi rasmiy xatda savollarning hammasiga javob bermagan (3), postda esa murakkab gaplar ishlatgan, lekin fikri aniq emas (4). Ekspert izohlarida eng ko'p uchraydigan gap: «grammatika va so'z tanlashdagi xatolar tushunishga xalaqit beradi». Xato tushunishga xalaqit bermasa, 3–4 ball; xalaqit bersa 2. Eski namuna bilan tayyorlanmang. Internetdagi «Task 1 150 so'z, Task 2 250 so'z» shablonlari 2025-yil oktabrgacha edi. Hozir 50 so'zlik norasmiy xat alohida baholanadi. Uni 120 so'z qilib yozsangiz, hajm sharti buziladi. Vazirlar Mahkamasi reglamentining matnida hali eski ikki topshiriq yozilgan, lekin reglamentning o'zi agentlikka formatni xorijiy tajribadan kelib chiqib o'zgartirish huquqini bergan. Talabgorning bilimi qaysi darajaga mos kelishini aniqlash uchun testning 4 bo'limi bo'yicha o'rtacha ball hisoblanadi va yakuniy natijalar quyidagi shkala bo'yicha e'lon qilinadi: C1 — 65–75, B2 — 51–64, B1 — 38–50, B1 dan quyi — 0–37.Bilim va malakalarni baholash agentligi, ko'p darajali test formati uchun baholash mezonlari, 16-mart 2023 Gapirish: uch tur topshiriq, bitta umumiy baho Gapirish bo'limi 15 daqiqa atrofida va uch turdagi topshiriqdan iborat: o'zingiz haqingizda savollar, berilgan mavzuda uzluksiz gapirish va fikrni asoslash. Yozishdan farqi: har topshiriqqa alohida ball qo'yilmaydi, ekspertlar butun suhbatga bitta umumlashgan baho beradi. Bir necha ekspert baholasa, ularning o'rta arifmetigi olinadi va 75 ballik shkalaga o'tkaziladi. Ingliz, arab va turk tillarida gapirish alohida kunda o'tadi, nemis va fransuz tilida hammasi kompyuterda bir kunda. Sanalar yil oxirigacha jadvalda. Agentlikning rasmiy videosi (2023): ko'p darajali tizimda gapirish ko'nikmasi qanday baholanadi. Misol: ikki talabgor, bir xil tinglash va o'qish Bo'limDilshodMadinaTinglab tushunish6060O'qish5555Yozish4740Gapirish5244O'rtacha53,549,75DarajaB2B1 Dilshod va Madina tinglash va o'qishda bir xil ball olgan. Farq yozish va gapirishda. Dilshodning o'rtachasi 53,5, bu 51 dan yuqori, demak B2. Madinaning o'rtachasi 49,75, bu 50 dan past, demak B1. Ikki bo'limda jami 15 ball farq darajani o'zgartirdi. Xulosa: bitta kuchli bo'lim ikkinchi bo'limdagi yiqilishni har doim ham qoplamaydi, hisob o'rtacha bo'yicha. DTM uchun bu farq katta: B2 chet tilidan maksimal 93 ball beradi, B1 esa 69,8. Bu haqda sertifikat bilan kirish maqolasida. Natija, apellyatsiya va bitta oyda bitta til Natija imtihon yakunlangan kundan bir haftadan kechikmay chiqadi, bu 2026-yil iyuldagi qaror bilan belgilangan. Rozi bo'lmasangiz, imtihon o'tkazilgan kundan uch ish kuni ichida my.gov.uz orqali apellyatsiya berasiz. Komissiya ikki haftada ko'radi, ikkinchi apellyatsiya yo'q. Bitta oyda faqat bitta chet tilidan topshirasiz. Sertifikat QR kod bilan elektron shaklda my.gov.uz kabinetiga keladi va butun respublikada kuchga ega. Imtihon kunidagi taqiqlar alohida maqolada. Bitta chalkashlik bor. Reglamentda 60 foiz qoidasi bor: 120 balldan 72 dan kam olgan talabgor daraja shartini bajarmagan hisoblanadi. Bu qoida alohida daraja uchun topshiriladigan imtihonlar uchun. Multi-level formatda esa faqat yuqoridagi 75 ballik jadval ishlaydi. 1-sentabrdan xitoy, koreys, yapon va yana sakkiz til ham multi-level formatga o'tdi, ular haqida alohida yozganmiz. Nima xato ketadi: beshta holat Bitta bo'limga ishonish. Tinglashda 70 olib, gapirishda 30 olsangiz, o'rtacha tushib ketadi. To'rt bo'limni tekis tayyorlang. Yozishda hajmni buzish. 50 so'zlik xatni 120 so'z qilish yoki 180 so'zlik postni 100 so'zda tugatish topshiriq bajarilmadi degani. Uslubni aralashtirish. Do'stga rasmiy, menejerga norasmiy yozish. Rasmiy namunada aynan shu uchun 2 ball qo'yilgan. «35 dan 28 topsam C1» deb hisoblash. Bu mo'ljal, aniq ball Rasch bo'yicha chiqadi va variantga bog'liq. Apellyatsiyani natijadan keyin boshlash. Muddat natija kunidan emas, imtihon kunidan uch ish kuni. Tayyorgarlik uchun: agentlik saytidagi «Chet tilidan milliy sertifikat» bo'limidan o'z tilingiz namunasini yuklab oling, yozishni yangi uch topshiriqli formatda mashq qiling. Ingliz tili sahifasida daraja va DTM bali hisobi bor. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi, «Chet tilini bilish darajasini baholash ko'p darajali test formati uchun baholash mezonlari» (Ilmiy-metodik kengash, 16.03.2023; uzbmb.uz «Baholash mezonlari» sahifasi); agentlikning «Yozma ish yangi format namunasi» to'plami (api-portal.gov.uz, 13.10.2025: ingliz, nemis, fransuz, arab, turk) va 08.07.2025 e'loni; Vazirlar Mahkamasining 16.02.2022 dagi 73-son qarori bilan tasdiqlangan reglament (25–27, 30–32, 37–41, 43-bandlar; 18.12.2024 dagi 847-son va 29.07.2026 dagi 411-son qarorlar tahririda); agentlik saytining «Namunaviy test topshiriqlari» bo'limi (yangilangan 03.09.2026). Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. Natija qachon va qayerda chiqishini alohida maqolada yozdik. --- ## Diplom yo'qolsa: dublikatni my.gov.uz orqali 10 ish kunida olasiz URL: https://testmakon.uz/news/article/diplom-dublikati-my-gov-uz-2026/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Talaba hayoti Diplomingiz yo'qolgan, yirtilgan yoki familiyangiz o'zgargan bo'lsa, dublikatni universitetga bormasdan olasiz. Ariza my.gov.uz da beriladi, yig'im 396 000 so'm, hujjat 10 ish kunida tayyor bo'ladi va xohlasangiz pochta uyingizga olib keladi. Bu tartib kollej, texnikum va kasb-hunar maktabi diplomiga ham amal qiladi, 2026-yil 30-iyundan ularning dublikatini Kasbiy ta'limni rivojlantirish instituti beradi. Diplomni yo'qotmagan bo'lsangiz ham, u diplom.edu.uz bazasida turishi kerak: ish beruvchi, attestatsiya va magistratura qabuli shu bazadan tekshiradi. Bazada bo'lmasa, my.gov.uz orqali qo'shasiz, universitet 15 ish kunida tasdiqlaydi. 396 000so'm, my.gov.uz orqali dublikat10 ish kunidublikat tayyor bo'ladi3,1 mlndiplom yagona bazada15 ish kunibazaga qo'shish, universitet tasdiqlaydi Diplomingiz bazada bormi: diplom.edu.uz Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi barcha diplomlarni bitta bazaga yig'yapti: diplom.edu.uz. Unga One ID bilan kirasiz va o'z diplomingiz ma'lumotini ko'rasiz. Baza 1990-yildan berilgan diplomlarni qamrab oladi, lekin hali to'liq emas: eski diplomlar bitiruvchining o'zi kiritishi va universitet tasdiqlashi bilan qo'shilyapti. Bazada hozir shuncha hujjat bor: HujjatBazadagi soniBakalavr diplomi2 017 337Magistr diplomi183 111Mutaxassis diplomi (eski tizim)108 182Kasb-hunar maktabi364 384Kollej231 419Texnikum142 717Akademik litsey46 329 Baza faqat ma'lumotnoma emas. Pedagog attestatsiyasida diplom ma'lumoti shu bazadan tekshiriladi. Magistratura qabulida diplom bali hisobga olinadi. Ish beruvchi ham nomzodning diplomini shu bazadan tekshiradi. Shuning uchun diplomingiz qo'lingizda bo'lsa ham, bazada yo'q bo'lsa, muammo chiqadi. Bazada yo'q bo'lsa: ma'lumotni my.gov.uz orqali qo'shasiz my.gov.uz da ikkita alohida xizmat bor. Biri universitet diplomi uchun: «Oliy ta'lim diplom ma'lumotlarini qo'shish yoki tahrirlash». Ikkinchisi 2026-yilda ochildi va o'rta maxsus hamda professional ta'lim diplomi uchun. U kollej, texnikum, kasb-hunar maktabi va litsey bitiruvchilari uchun. Arizada diplomingiz ma'lumotlari va o'quv yurti ko'rsatiladi. Oliy ta'lim diplomi bo'yicha arizani o'sha universitet 15 ish kunida ko'rib chiqadi va ma'lumotni tasdiqlaydi. Bu xizmat bepul. Ikki holat alohida. Universitetingiz yopilgan bo'lsa, arizani uning huquqiy vorisi bo'lgan universitet tasdiqlaydi. Harbiy o'quv yurtini bitirgan bo'lsangiz, my.gov.uz xizmati ishlamaydi: o'sha harbiy o'quv yurtiga, u yopilgan bo'lsa u bo'ysungan vazirlikka murojaat qilasiz. Vazirlik buni 2026-yil yanvarda o'z kanalida tushuntirgan. my.gov.uz rasmiy yo'riqnomasi, 2026-yil yoz: kollej, texnikum va litsey diplomi ma'lumotini bazaga qo'shish. Dublikat qachon beriladi va qancha turadi Dublikat uch holatda beriladi: diplom yo'qolgan, yaroqsiz holga kelgan yoki familiya, ism, otasining ismi o'zgargan. Boshqa sabab bilan so'rab bo'lmaydi. Yig'im bazaviy hisoblash miqdori (BHM) bilan o'lchanadi: davlat xizmatlari markaziga borsangiz bir BHM, my.gov.uz orqali bersangiz uning 90 foizi. BHM 2026-yil 1-sentabrdan 440 000 so'm bo'lgani uchun narx shunday chiqadi: Kim so'rayaptiDavlat xizmatlari markazidamy.gov.uz orqaliOddiy fuqaro440 000 so'm396 000 so'mMaktab, kollej, universitet pedagogi (mehnat shartnomasi bilan)220 000 so'm198 000 so'mDavlat shifoxonasi tibbiyot xodimi220 000 so'm198 000 so'm Pedagoglar uchun chegirma 2026-yil aprelda, tibbiyot xodimlari uchun iyunda kiritildi. Chegirma faqat rasmiy mehnat shartnomasi bilan ishlayotganlarga. Jadvalda ikkala chegirma qo'shib hisoblangan, aniq summani portal to'lov oldidan ko'rsatadi. Vazirlik iyun oyida 306 ming so'm deb e'lon qilgan edi, o'shanda BHM 340 ming edi. 1-sentabrdan raqam 396 mingga chiqdi. Pul qaytmaydi. Arizani o'zingiz bekor qilsangiz, to'langan yig'im qaytarilmaydi. Arizada xato ma'lumot bo'lsa, tuzatish uchun 5 ish kuni beriladi, tuzatmasangiz ariza rad etiladi. Boshqa sabab bilan rad etish taqiqlangan. Kim beradi va necha kunda Diplom kimnikiDublikatni kim beradiMuddatUniversitet, institut (davlat va nodavlat), akademik litseyOliy ta'limni rivojlantirish tadqiqotlari markazi10 ish kuniKollej, texnikum, kasb-hunar maktabiKasbiy ta'limni rivojlantirish instituti10 ish kuniSan'at va madaniyat maktabi, maktab-internatMadaniyat vazirligi yoki Badiiy akademiya10 ish kuniMa'lumot arxivdan olinsao'sha organyana 5 ish kuni qo'shiladiUyga pochta bilan yuborilsaO'zbekiston pochtasiyana 5 ish kuni, pochta puli sizdan 2026-yil 30-iyungacha kollej va texnikum dublikati boshqa institutdan chiqar edi. Endi kasbiy ta'lim hujjatlari to'liq Kasbiy ta'lim agentligi tasarrufiga o'tdi. Siz uchun farqi yo'q: ariza my.gov.uz da bir xil, tizim o'zi kerakli organga yo'naltiradi. Tayyor bo'lganda my.gov.uz kabinetingizga xabar keladi. Hujjatni o'zingiz olib ketasiz. Arizada uyga yetkazishni belgilasangiz, pochta 5 ish kunida olib keladi. Kollej va texnikum diplomi bitiruvchiga bepul beriladi, faqat dublikat pullik. Uning dublikatini 2026-yil 30-iyundan Kasbiy ta'limni rivojlantirish instituti beradi. Oliy, o'rta maxsus, kasb-hunar va professional ta'lim olganlik to'g'risida davlat namunasidagi rasmiy hujjatlar hamda uning dublikati bir xil yuridik kuchga ega bo'ladi.Vazirlar Mahkamasining 395-son qarori bilan tasdiqlangan reglament, 1-band Dublikatda xato ketsa, masalan ism noto'g'ri yozilsa, 15 ish kuni ichida eski ariza raqamini ko'rsatib qayta murojaat qilasiz. Bu safar yig'im to'lanmaydi, organ 3 ish kunida ko'rib chiqadi. 15 kundan kechiksangiz, yangi ariza va yangi to'lov. Diplomni PDF qilib yuklab olib bo'ladimi Yo'q. Ko'pchilik «kollej diplomini elektron olish» deb qidiradi, lekin bunday xizmat yo'q. Qog'oz diplom asosiy hujjat bo'lib qoladi, dublikat ham qog'ozda beriladi. Elektron tomoni bu: diplom.edu.uz bazasidagi yozuv. Ish beruvchi yoki universitet sizdan qog'oz emas, bazadagi ma'lumotni so'rasa, ularga diplom seriyasi va raqamini berasiz, ular bazadan ko'radi. Kollej va texnikumni endi bitirayotganlar uchun diplom va ilova bepul, faqat dublikat pullik. Bitiruvchilar ko'p so'raydigan yana bir hujjat: o'qiganlik haqida ma'lumotnoma. U diplom o'rnini bosmaydi, lekin ishga kirishda yoki texnikumdan universitetga o'tishda so'raladi. Uni o'quv yurtining o'zi beradi. Imtiyozli diplom: bu yildan katta o'qituvchi lavozimi Diplom faqat hujjat emas, u imtiyoz ham beradi. 2026-yildan bakalavriatni imtiyozli diplom bilan bitirib, birinchi marta maktabga ishga kirganlarga attestatsiyasiz ikkinchi malaka toifasi, ya'ni katta o'qituvchi lavozimi beriladi. Ariza pedagog.uzedu.uz da beriladi, «Imtiyozli bakalavr diplomi» bandini tanlaysiz. Batafsil alohida maqolada. Magistraturani a'lo bilan bitirganlarga birinchi toifa berish ustida ishlanyapti, hali tasdiqlanmagan. Texnikum bitiruvchilari uchun yana bir yangilik: milliy sertifikat bo'lsa davlat imtihoni topshirilmaydi. Kollej va texnikumda o'qishni ko'chirish ham 2026-yildan yangi tartibda. Misol: 2018-yilgi kollej diplomi yo'qolgan Samarqandlik Bekzod 2018-yilda kollejni bitirgan, diplomi ko'chishda yo'qolgan. Endi ishga kirishi kerak. U my.gov.uz ga kiradi, «Diplom dublikatini olish» xizmatini ochadi, kollej nomi, bitirgan yili va yo'nalishini yozadi, 396 000 so'm to'laydi va uyga yetkazishni belgilaydi. Ariza avtomatik Kasbiy ta'limni rivojlantirish institutiga tushadi. Kollej yopilgan, shuning uchun ma'lumot arxivdan so'raladi: 10 ish kuniga yana 5 qo'shiladi. Dublikat 15 ish kunida tayyor, pochta yana 5 ish kunida olib keladi. Jami 20 ish kuni, ya'ni to'rt hafta. Dublikat asl diplom bilan teng kuchda, ish beruvchi uni rad etolmaydi. Nima xato ketadi: beshta holat Markazga borib to'liq narx to'lash. Davlat xizmatlari markazida 440 000, my.gov.uz da 396 000 so'm. Farq 44 ming. Universitetga borib so'rash. Dublikatni universitet emas, vakolatli markaz beradi. Universitet faqat ma'lumot tasdiqlaydi. Dublikat kutmasdan bazani tekshirmaslik. Diplom qo'lda bo'lsa ham, diplom.edu.uz da yo'q bo'lsa, attestatsiya va qabulda to'xtab qolasiz. Xatoni 15 kundan keyin aytish. Dublikatdagi xatoni 15 ish kuni ichida aytsangiz bepul tuzatiladi, keyin yangi to'lov. Pochta pulini kutmaslik. Uyga yetkazish alohida to'lanadi, dublikat yig'imiga kirmaydi. Bugun nima qilasiz. diplom.edu.uz ga One ID bilan kirib diplomingiz borligini tekshiring. Yo'q bo'lsa my.gov.uz da «diplom ma'lumotlarini qo'shish» xizmatiga ariza bering. Diplom yo'qolgan bo'lsa «diplom dublikati» xizmatini oching, 396 000 so'm to'lang va 10 ish kuni kuting. Manba: Vazirlar Mahkamasining 21.07.2022 dagi 395-son qarori bilan tasdiqlangan reglament (30.06.2026 dagi 353-son, 16.04.2026 dagi 175-son va 12.06.2026 dagi 310-son qarorlar tahririda: 1, 2, 4, 9, 9¹, 9², 11–18-bandlar); Vazirlar Mahkamasining 15.12.2023 dagi 666-son qarori (o'rta maxsus ta'lim diplomi bepul, dublikat bundan mustasno); Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi rasmiy kanali: 16.06.2026 (dublikat my.gov.uz orqali, 90 foiz), 22.01.2026 (diplom.edu.uz, 15 ish kuni, harbiy o'quv yurtlari); Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi kanali: 03.09.2026 (imtiyozli diplom); diplom.edu.uz bosh sahifasi (baza ko'rsatkichlari, 05.09.2026 holati); my.gov.uz rasmiy video yo'riqnomalari; bazaviy hisoblash miqdori 440 000 so'm: PF-115, 23.06.2026. Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor URL: https://testmakon.uz/news/article/yoshlar-daftari-2026-kontrakt-yarmi-shartnoma/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. «Yoshlar daftari» 2026-yil 1-fevraldan boshqacha ishlaydi. Davlat 14 yoshdan 30 yoshgacha bo'lgan, oilasi Ijtimoiy reyestrda turgan yoshlarga yordam beradi, lekin endi buning evaziga shartnoma tuzadi. Talaba kontraktining yarmigacha, kurs puli, avtomaktab, olimpiadaga yo'l puli shu daftardan to'lanadi. Buning uchun siz o'qishni tashlamaslik, o'rtacha baho kamida 4, har oy bitta kitob va chet tilidan B1 kabi shartlarni bajarasiz. Shartni bajarmasangiz, yordam to'xtaydi va bir yil daftarga qaytolmaysiz. Ariza my.gov.uz orqali beriladi, javob 8 ish kunida keladi. 14–30yosh, oila Ijtimoiy reyestrda50 %kontraktdan, 22 mln so'mgacha1,76 mlnso'm oyiga kurs uchun2 martayilda, ko'pi bilan Kim kiradi: yosh va oila holati Daftarga kirishning ikki sharti bor. Birinchisi yosh: 14 ga to'lgan va 31 ga to'lmagan. Ikkinchisi oila: oilangiz Ijtimoiy reyestrda bo'lishi kerak. Bu ilgari «Temir daftar» va «Kambag'al oilalar reyestri» deb atalgan ro'yxatning yangi nomi. Oilangiz reyestrda yoki yo'qligini tizim arizani berganingizda o'zi tekshiradi, sizdan ma'lumotnoma so'ralmaydi. Faqat davolanish uchun yordam so'raganda chegara kengroq: oila a'zosi boshiga oylik daromad minimal iste'mol xarajatining ikki baravaridan oshmasa ham bo'ladi. Bu tartibni Prezidentning 2025-yil 20-noyabrdagi farmoni boshlab berdi. Vazirlar Mahkamasi 2026-yil 25-fevralda 78-son qaror bilan har bir yordamning aniq tartibini tasdiqladi. Yoshlar ishlari agentligi ikkalasini ham o'z kanalida e'lon qilgan. Eski «yoshlardaftari.uz» sayti endi ariza qabul qilmaydi, u yerda faqat yangi ilovani yuklab olish tugmasi qolgan. Ariza qanday beriladi va javob qachon keladi QadamKimMuddatAriza: my.gov.uz, Yoshlar yagona elektron platformasi ilovasi yoki davlat xizmatlari markazisizkuniga 24 soat, dam olish kuni hamAriza mahalladagi yoshlar yetakchisiga tushaditizim10 daqiqadaYetakchi ijtimoiy shartnomani imzolaydi va «mahalla yettiligi»ga yuboradiyoshlar yetakchisi3 ish kuni«Mahalla yettiligi» ovoz beradi: daftarga kiritish va yordam berish yoki rad7 kishi5 ish kuniJavob SMS va my.gov.uz kabinetiga keladi, rad bo'lsa sababi yoziladitizimqaror kuni Arizada qaysi yordamni so'rayotganingizni va summani yozasiz. Yordamga rozilik berish bilan siz ijtimoiy shartnomaning shartlarini ham qabul qilasiz. Tizim buni «ommaviy oferta» deb ataydi, ya'ni alohida qog'oz imzolanmaydi. 16 yoshga to'lmaganlar nomidan shartnomani ota-onasi imzolaydi. Agar arizangiz yosh yoki reyestr shartiga to'g'ri kelmasa, tizim uni o'zi rad etadi. Boshqa sabab bilan arizani ro'yxatga olmaslik taqiqlangan. Pul so'raganga ishonmang. Daftarga kiritish bepul. Agentlik 2025-yil yanvarda ogohlantirgan: «pul evaziga daftarga kiritib beraman» deganlar firibgar. Savol bo'lsa 1093 raqamiga qo'ng'iroq qiling yoki mahallangizdagi yoshlar yetakchisiga boring. Nima beradi: to'qqiz turdagi yordam Quyidagi jadvalda summalar bazaviy hisoblash miqdori (BHM) bilan hisoblangan, u 2026-yil 1-sentabrdan 440 000 so'm. Masalan, kontrakt uchun chegara BHMning 50 baravari, ya'ni 22 million so'm. Yordam turiQanchaNecha marta / muddatUniversitet yoki kollej kontraktisummaning 50 foizigacha, ko'pi bilan 22 mln so'mbir o'quv yili uchunKasb, IT, chet tili, tadbirkorlik kursioyiga 1,76 mln so'mgacha6 oygachaIlm-fan, sport, san'at kursi (iqtidorli yoshlar)oyiga 440 ming so'mgacha6 oygachaOlimpiada va tanlovga borish (yo'l, yashash)mahalliy 1,76 mln, xalqaro 17,6 mln so'mgachayilda bir martaAvtomaktab (A, B, D va D-E toifalari)3,52 mln so'mgachaumrda bir martaSport formasi, inventar, cholg'u asbobito'garakka 6 oy qatnagangabir martaYosh oilaga uy ijarasiijaraning 50 foizi, oyiga 880 ming (poytaxt va viloyat markazida 1,32 mln) so'mgacha12 oygachaDavolanish22 mln so'mgachayilda bir martaSafarbarlik rezervi xizmatibepul o'tash (18–27 yosh)bir marta Bundan tashqari daftar ish beruvchiga ham pul beradi: kamida uchta yoshni ishga olgan tadbirkor jihoz uchun 26,4 million so'mgacha grant oladi. Chekka qishloqda o'quv markazi ochgan yoshga esa bino ijarasi va jihoz uchun 22 million so'mgacha to'lanadi, bu xizmat 2026-yil avgustdan my.gov.uz da ishlayapti. Shu yil apreldagi Prezident qarori bilan zamonaviy kasb bo'yicha milliy sertifikat olgan yoshlarning o'qish va imtihon puli ham daftardan qoplanadigan bo'ldi. Olis hududda markaz ochmoqchi bo'lganlar uchun o'quv markazlarga qo'yilgan yangi talablar ham bor. Kontrakt yordami faqat kunduzgi bo'lim talabalariga: davlat, nodavlat va xorijiy filial, kollej va texnikum. Kontraktning yarmi: kimga tegadi va qachon so'raladi Bu eng ko'p so'raladigan yordam. Kunduzgi bo'limda kontrakt asosida o'qiyotgan talaba kontraktning 50 foizigacha, lekin 22 million so'mdan oshmagan summani daftardan oladi. Davlat va nodavlat universitetlar, O'zbekistondagi xorijiy universitet filiallari, kollej va texnikumlar, bakalavriat ham, magistratura ham kiradi. Pul talabaning qo'liga emas, to'g'ridan-to'g'ri universitet hisobiga o'tadi. Kimga tegmaydi: ikkinchi oliy ma'lumot olayotganlar, sirtqi, kechki va masofaviy bo'lim, qo'shma dasturlar. Super-kontrakt, ya'ni tabaqalashtirilgan to'lov bilan o'qiyotganlar ham yordam ololmaydi. Qolganlar uchun ta'lim krediti va uch tomonlama shartnoma yo'li ochiq. Sentabrda ariza berib bo'lmaydi. Kontrakt uchun ariza iyul, avgust va sentabrdan boshqa oylarda qabul qilinadi. Ya'ni oyna 1-oktabrda ochiladi va iyun oxirigacha turadi. 15-oktabrgacha to'lanadigan 25 foizni o'zingiz to'laysiz, daftar keyin qo'shiladi. Kontrakt uchun shartnomada to'rt shart bor. Yordam olgan semestrda o'rtacha baho kamida 4 bo'ladi. Volontyorlik loyihasida qatnashasiz. 6 oy davomida har oy bitta kitob o'qiysiz, buni «Mutolaa» ilovasi hisoblaydi. 6 oyda chet tilidan B1 darajaga chiqasiz, buni «Ibrat farzandlari» dasturi tasdiqlaydi. Birinchi oyda shartlarni qanchalik bajarganingizga qarab pul universitetga shu nisbatda o'tkaziladi. Davlat telekanali xabari, 26-fevral 2026: Vazirlar Mahkamasi qarorining ertasi kuni. Ijtimoiy shartnoma: 100 ballik baho har oy qo'yiladi Shartnoma qog'ozda emas, tizimda yashaydi. Yoshlar yagona elektron platformasi har oy har bir shartni 100 ball bilan baholaydi va o'rtacha ballni chiqaradi. Kitob o'qiganingiz «Mutolaa» ilovasidan, til darajangiz «Ibrat farzandlari»dan, davomatingiz o'quv markazidagi yuzni tanish qurilmasidan avtomatik keladi. Yoshlar yetakchisi zarur bo'lsa uyingizga kelib tekshirishga ham haqli. Oylik ballBahoNima bo'ladi0bajarilmaganogohlantirish, keyin daftardan chiqarish1–60lozim darajada emasogohlantirish, keyin daftardan chiqarish61–70qoniqarliyordam davom etadi71–85yaxshiyordam davom etadi86–100a'lo6 oy ketma-ket bo'lsa navbatsiz yordam, 1 000 taligiga mukofot Past ball chiqsa ketma-ketlik shunday: avval yetakchi 15 kun ichida shartni bajarish haqida ogohlantirish xatini imzolatib beradi. Bir oydan keyin ham ball 60 dan oshmasa, sizni daftardan chiqarishadi va bir yil qaytadan kiritilmaysiz. Bir yildan keyin qaytsangiz, yordam eng ko'p summadan 30 foiz kam beriladi. Kurs va ijara kabi oylik yordamlarda esa pul o'tgan oydagi ballga qarab kamayadi. Sodda qilib aytganda: agar siz «Yoshlar daftari» tizimi orqali yordam olsangiz, ko'proq kitob o'qishingiz, tillarni o'rganishingiz, tanlov va loyihalarda faol bo'lishingiz talab etiladi. Eng yaxshi natija ko'rsatgan 1 000 nafar yosh maxsus mukofot oladi.Yoshlar ishlari agentligi, 22-noyabr 2025 Rag'bat ham bor. Olti oy ketma-ket «a'lo» olgan yosh keyingi yordamni navbatsiz oladi. Yil bo'yi eng yuqori o'rtacha ball to'plagan 1 000 nafar yoshga dekabrda 1 320 000 so'mdan mukofot beriladi, 1 000-o'rin bilan bir xil ball olganlar ham oladi. Chegaralar: yilda ikki marta va boshqa qoidalar Yilda ko'pi bilan ikki xil yordam. Kontrakt va kurs olsangiz, o'sha yili uchinchisi berilmaydi. Avtomaktab umrda bir marta. Pulning yarmi kurs boshida, qolgani guvohnoma olingach beriladi. 12 oyda guvohnoma olmasangiz, daftardan chiqarilasiz. Til kursi uchun takror yo'q. «2+6» dasturidan shu til uchun subsidiya olgan bo'lsangiz, daftar aynan o'sha tilga pul bermaydi. Kurs faqat ro'yxatdagi markazda. O'quv markazi platformada ro'yxatdan o'tgan, litsenziyali va davomatni yuz orqali hisoblaydigan bo'lishi shart. Til o'qituvchisida kamida B2 sertifikat bo'ladi. Ijara qarindoshdan bo'lmasin. Uyni yaqin qarindoshdan ijaraga olgan yosh oilaga kompensatsiya avtomatik rad etiladi. Chet elga 3 oydan ko'p ketsangiz, daftardan chiqarilasiz. 31 yoshga to'lganda ham. Misol: ikkinchi kurs talabasi, kontrakt 18 million Farg'onalik Dilnoza 19 yoshda, pedagogika universitetining kunduzgi bo'limida o'qiydi, kontrakt 18 million so'm. Oilasi Ijtimoiy reyestrda. 15-oktabrgacha oila 4,5 million (25 foiz) to'laydi. 1-oktabrda Dilnoza my.gov.uz orqali kontrakt uchun ariza beradi. Uch ish kunida yetakchi shartnomani imzolaydi, besh ish kunida «mahalla yettiligi» ovoz beradi. Javob 13-oktabrgacha SMS bilan keladi. Shartnoma bo'yicha u kuzgi semestrni kamida 4 baho bilan yopadi, oktabrdan martgacha har oy bitta kitob o'qiydi, universitetdagi volontyorlik loyihasiga yoziladi va aprelgacha ingliz tilidan B1 oladi. Davlat universitet hisobiga 9 million so'm o'tkazadi. Qolgan 4,5 millionni oila yil oxirigacha to'laydi. Dilnoza bahorda yana IT kursi uchun ariza bersa, bu yilning ikkinchi yordami bo'ladi, oyiga 1,76 million so'mgacha 6 oy. Uchinchisini keyingi yil so'raydi. Agar u har oy 86 balldan yuqori olsa, dekabrdagi 1 000 talik ro'yxatga kirib, 1 320 000 so'm mukofot olishi mumkin. Nima xato ketadi: beshta holat Sentabrda ariza berish. Kontrakt arizasi iyul–sentabrda qabul qilinmaydi, oktabrni kuting. Sirtqi bo'limda umid qilish. Faqat kunduzgi bo'lim. Sirtqi, kechki, masofaviy va super-kontrakt chiqarib tashlangan. Shartni yengil olish. Ikki oy kitob o'qimasangiz yoki semestr 3 baho bilan yopilsa, yordam to'xtaydi va bir yil cheklov qo'yiladi. Ro'yxatdan o'tmagan markazga borish. Kurs puli faqat platformadagi markazga o'tadi, boshqa markazga to'lab bo'lmaydi. Eski saytni izlash. Ariza my.gov.uz, yangi ilova yoki davlat xizmatlari markazida beriladi, eski sayt ishlamaydi. Bugun nima qilasiz. Oilangiz Ijtimoiy reyestrda yoki yo'qligini mahalla yoshlar yetakchisidan so'rang. «Mutolaa» va «Ibrat farzandlari» ilovalarini o'rnating. Talaba bo'lsangiz 1-oktabrda my.gov.uz da «Yoshlar daftari» xizmatini oching. Savol bo'lsa 1093 ga qo'ng'iroq qiling. Manba: Prezidentning 20.11.2025 dagi PF-222-son farmoni (ijtimoiy shartnoma, 1-ilova va 2-ilova: yordam turlari va miqdorlari; 26.12.2025 dagi PF-258 tahriri bilan, kuchga kirish 01.02.2026); Vazirlar Mahkamasining 25.02.2026 dagi 78-son qarori (ma'muriy reglament: 4–9-bandlar ariza tartibi, 6-§ 31–33-bandlar kontrakt, 8-§ 37-band kurslar, 59–62-bandlar ballar va choralar, 64-band chiqarish); Prezidentning 20.04.2026 dagi PQ-148-son qarori (kasb sertifikati xarajatlari); Yoshlar ishlari agentligi rasmiy kanali: 02.03.2026, 21.11.2025, 22.11.2025, 08.01.2025 (firibgarlar), 18.08.2026 (o'quv markaz subsidiyasi); bazaviy hisoblash miqdori 440 000 so'm: PF-115, 23.06.2026; yoshlardaftari.uz holati 05.09.2026 da tekshirildi. Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Chet tili sertifikati: yil oxirigacha yana 4 imtihon, ro'yxat har oy URL: https://testmakon.uz/news/article/chet-tili-sertifikat-oktabr-dekabr-2026/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Milliy sertifikat Chet tili milliy sertifikatiga 2026-yil oxirigacha yana to'rt marta kirish mumkin: oktabr, noyabr va dekabrda, sentabr sessiyasiga ro'yxat esa 29-avgustda yopilgan. Bilim va malakalarni baholash agentligi to'liq jadvalni 26-avgustda e'lon qildi. Eng muhim raqamlar: ro'yxatdan o'tish har safar ikki hafta, to'lov ro'yxat yopilgan kunning ertasi, imtihon undan ikki hafta keyin. Narx 1-sentabrdan 594 000 so'm. Bu yil birinchi marta 11 ta yangi til qo'shildi va ular oylar bo'yicha bo'lingan: koreys faqat oktabrda, yapon faqat dekabrda. 4 sessiyasentabr–dekabr594 000so'm, 1-sentabrdan16 tilyil oxirigacha1 haftachet tili natijasi Sentabrdan dekabrgacha: to'liq jadval OyRo'yxatdan o'tishTo'lovning oxirgi kuniImtihonTillarSentabr15–29-avgust (yopildi)30-avgust13–15-sentabringliz, arab, turk; nemis va fransuz kompyuterdaOktabr11–25-sentabr26-sentabr10–12-oktabringliz, arab, turk, koreys; nemis va fransuz kompyuterdaNoyabr10–24-oktabr25-oktabr8–10-noyabringliz, arab, turk, ispan, xitoy, urdu, italyan, fors; nemis va fransuz kompyuterdaDekabr13–27-noyabr28-noyabr12–14-dekabringliz, arab, turk, yapon, uyg'ur, dariy, pushtu, hindiy; nemis va fransuz kompyuterda Uch sanani bir-biridan ajrating. Ro'yxatdan o'tish oynasi ikki hafta ochiq turadi, to'lov uchun undan keyin bir kun beriladi, imtihon esa to'lovdan ikki hafta o'tib. Oktabr uchun bu shunday: 25-sentabrgacha ro'yxat, 26-sentabr to'lov, 10-oktabrdan imtihon. Agentlik jadval sanalari o'zgarishi mumkinligini alohida yozgan, shuning uchun ro'yxatdan oldin rasmiy kanalni tekshiring. Grafikdagi sanalar davlat tadbirlari va talabgorlar soni o'zgarishi sababli o'zgartirilishi mumkin. Barcha chet tillari bo'yicha imtihonlar multi-level formatda o'tkaziladi. Nemis va fransuz tili bo'yicha imtihonlar elektron shaklda tashkil etiladi. Har bir hududdagi ro'yxatdan o'tish o'rinlari soni limit Agentlik tomonidan belgilanadi.Bilim va malakalarni baholash agentligi, 2026-yil avgust–dekabr jadvali (26.08.2026) Nemis va fransuz tili imtihonlari to'liq kompyuterda o'tadi, nogironligi bo'lgan talabgorlar uchun ham shu shakl. Qaysi til qaysi oyda: yangi 11 til bo'lingan TilQaysi oylardaShaklIngliz, arab, turkhar oy: sentabr, oktabr, noyabr, dekabryozma + gapirishNemis, fransuzhar oykompyuterda (elektron)Koreysfaqat oktabrmulti-levelIspan, xitoy, urdu, italyan, forsfaqat noyabrmulti-levelYapon, uyg'ur, dariy, pushtu, hindiyfaqat dekabrmulti-level Ingliz, arab va turk tillari har oy bor, shuning uchun ularda tanlov keng. Yangi tillar bir yilda bir marta: koreys tilini oktabrda o'tkazib yuborsangiz, keyingi imkoniyat 2027-yilda. Yapon, uyg'ur, dariy, pushtu va hindiy faqat dekabrda. Bu tillarning test formati va namunaviy topshiriqlari agentlik saytining «Chet tilidan milliy sertifikat» bo'limida. Yangi tillar qanday joriy qilingani alohida maqolada. Nogironligi bo'lgan talabgorlar uchun alohida kunlar Ingliz, nemis, fransuz, arab va turk tillaridan nogironligi bo'lgan talabgorlar uchun imtihon kompyuterda, alohida sanalarda o'tadi: SessiyaRo'yxatdan o'tishTo'lovImtihon (kompyuterda)Sentabr19-avgust — 2-sentabr3-sentabr17-sentabrNoyabr15–29-oktabr30-oktabr13-noyabr Imtihon kuni qanday o'tadi: yozma qism va gapirish Ingliz, arab va turk tillarida imtihon ikki qismdan iborat. Avval tinglab tushunish, o'qish va yozish bir kunda topshiriladi. Gapirish bosqichi keyingi kunlarda o'tadi: avgustda yozma qism 24-avgustda edi, gapirish 25-avgustdan 4-sentabrgacha davom etdi. Ya'ni ruxsatnomada ikkita sana bo'ladi. Avgust sessiyasida 19 mingdan ko'p talabgor qatnashdi, 39 tasi qoidani buzgani uchun chetlatildi. Nemis va fransuz tilida hammasi kompyuterda, bir kunda. Ruxsatnoma my.gov.uz dagi «Mening arizalarim» bo'limida chiqadi, unda joy, kun va aniq vaqt yoziladi. Binoga pasport yoki ID-karta bilan kiriladi. Ro'yxatdan o'tishda o'zingizga qulay hududni tanlaysiz va imtihonni o'sha hududda topshirasiz. Narx va to'lov: 594 000 so'm qayerdan chiqadi To'lov bazaviy hisoblash miqdorining 1,5 baravaridan 90 foizi. 1-sentabrdan bazaviy miqdor 440 000 so'm bo'lgani uchun 594 000 so'm chiqadi, 1-sentabrgacha 556 200 edi. Har til va har sessiya uchun alohida to'lanadi. To'lov kuni bitta: ro'yxat yopilgan kunning ertasi. O'sha kuni to'lamasangiz, ariza yonadi va keyingi oyga qaytadan ro'yxatdan o'tasiz. Hisobning batafsili to'lov haqidagi maqolada. Limit bor. Har hududda ro'yxatdan o'tish o'rinlari soni chegaralangan. Oyna ochilishi bilan, birinchi kunlarda ro'yxatdan o'ting. Oynaning oxirgi kuni o'rin qolmagan bo'lishi mumkin, bu holda ariza qabul qilinmaydi va keyingi oyni kutasiz. Natija qachon va nimaga yaraydi Chet tili natijasi imtihondan keyin bir haftadan kechikmay e'lon qilinadi, bu 2026-yil iyuldagi 411-son qaror bilan belgilangan. Sertifikat abituriyentga universitet testida ball beradi: B2 va undan yuqori daraja chet tili fanidan maksimal ball. Qaysi daraja nechta ball berishi CEFR sahifasida hisoblab ko'rsatilgan. 2027-yil qabuliga ulgurish uchun dekabr sessiyasi oxirgi qulay nuqta: natija dekabr oxirida chiqadi, hujjat topshirish esa iyunda. Nima xato ketadi: beshta holat To'lov kunini o'tkazib yuborish. Ro'yxat 25-sentabrda yopilsa, to'lov faqat 26-sentabrda. Ertasi kuni to'lab bo'lmaydi. Ikki sanani bilmaslik. Ingliz, arab, turk tilida gapirish bosqichi yozma qismdan keyingi kunlarda. Ruxsatnomadagi ikkinchi sanaga ham tayyor bo'ling. Yangi tilni noto'g'ri oyda kutish. Koreys tili faqat oktabrda, ispan va xitoy faqat noyabrda. O'tkazib yuborilsa, keyingi yil. Boshqa hududda topshirmoqchi bo'lish. Ro'yxatda tanlangan hudud o'zgarmaydi, ruxsatnoma o'sha hudud uchun chiqadi. Sanalarni eski jadvaldan olish. Yarim yillik jadval har safar yangi chiqadi, o'tgan yilgi oylar mos kelmaydi. Sentabr sessiyasi haqida alohida maqola bor, umumta'lim fanlari sanalari shu yerda. Misol: 11-sinf o'quvchisi, maqsad B2 O'quvchi ingliz tilidan B2 olib, 2027-yil DTM testida chet tilidan maksimal ballni ta'minlamoqchi. Reja: 11–25-sentabr oynasida ro'yxatdan o'tadi, 26-sentabrda 594 000 so'm to'laydi, 10–12-oktabrda yozma qism, keyingi kunlarda gapirish. Natija oktabr oxirida. B2 chiqmasa, 10–24-oktabr oynasida noyabrga qayta yoziladi, yana 594 000 so'm, 8–10-noyabrda imtihon. Uchinchi urinish dekabrda. Ya'ni yil oxirigacha uch imkoniyat, jami 1 782 000 so'm. Har urinish orasida bir oy tayyorgarlik. Ingliz tili sahifasida namunaviy topshiriqlar bor. Kalendaringizga yozing: 11-sentabr oktabr ro'yxati ochiladi · 26-sentabr to'lov · 10-oktabr noyabr ro'yxati ochiladi · 25-oktabr to'lov · 13-noyabr dekabr ro'yxati ochiladi · 28-noyabr to'lov. Savollar: 1242 va 1195 raqamlari, @BaholashUz. Shu mavzuda yana: Multi-level: daraja o'rtacha balldan chiqadi, B2 uchun 51 ball yetadi Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy kanali: 26.08.2026 jadval, 17.08.2026 sentabr e'loni, 24.08.2026 (avgust sessiyasi, 19 ming talabgor), 27.08.2026 (11 til, VM 411); Vazirlar Mahkamasining 16.02.2022 dagi 73-son qarori (reglament) va 29.07.2026 dagi 411-son qarori (natija muddati, multi-level); bazaviy hisoblash miqdori: PF-115, 23.06.2026. Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Temurbeklar maktabi: 9-sinfdan keyin qabul, bitiruvchiga 30 foiz ball URL: https://testmakon.uz/news/article/temurbeklar-maktabi-qabul-9-sinf-2027/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Maktab Temurbeklar maktabi bu 9-sinfdan keyingi ikki yillik harbiy-akademik litsey. Unga faqat o'g'il bolalar, faqat 9-sinf shahodatnomasi bilan va uch bosqichli saralashdan keyin kiradi. Bitiruvchi harbiy universitetga kirishda o'z baliga 30 foiz, oddiy davlat universitetiga kirishda 15 foiz qo'shimcha ball oladi. Bunday litseylar beshta idorada bor: Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi (IIV), Favqulodda vaziyatlar vazirligi (FVV), Davlat xavfsizlik xizmati (DXX) va Milliy gvardiya. Tartib Prezidentning 2019-yilgi qarorida, oxirgi tahriri 2026-yil 8-iyun. 2026-yilda faqat Qashqadaryodan 1 500 ga yaqin bola hujjat topshirdi. 9-sinfshahodatnoma bilan qabul2 yilo'qish muddati+30 %harbiy OTMga kirishda3 bosqichsaralash Beshta Temurbeklar maktabi: qaysi idora, qaysi OTM Temurbeklar maktabiQaysi idoraBiriktirilgan harbiy OTMBiriktirilgan universitetFarg'onaMudofaa vazirligiHarbiy xavfsizlik va mudofaa universitetiFarg'ona davlat universitetiToshkentMilliy gvardiyaJamoat xavfsizligi universitetiO'zbekiston Milliy universitetiNukusIchki ishlar vazirligiIIV AkademiyasiQoraqalpog'iston davlat universitetiToshkent (Qibray)Davlat xavfsizlik xizmatiDXX AkademiyasiJahon tillari universitetiShahrisabzFavqulodda vaziyatlar vazirligiFVV AkademiyasiQarshi davlat universiteti Har litsey o'z idorasining harbiy oliy o'quv yurtiga va bitta oddiy universitetga biriktirilgan. Bu bitiruvchining yo'lini belgilaydi: Farg'ona litseyini tugatgan bola Harbiy xavfsizlik va mudofaa universitetiga, Toshkentdagisi Jamoat xavfsizligi universitetiga imtiyoz bilan kiradi. Mudofaa vazirligi tizimida Jaloliddin Manguberdi nomidagi harbiy-akademik litsey ham bor, unga ham 9-sinf bitiruvchilari xuddi shu tartibda qabul qilinadi. Kim ariza bera oladi «Temurbeklar maktabi»ga joriy yilda umumta'lim va ixtisoslashtirilgan maktab-internat maktablarining 9-sinfini tamomlaganlik to'g'risidagi shahodatnomaga ega, sog'lig'ining holatiga ko'ra o'qishga yaroqli deb topilgan hamda haqqoniy va shaffoflik tamoyillariga asoslangan saralash tanlovidan muvaffaqiyatli o'tgan, erkak jinsli O'zbekiston Respublikasining fuqarolari o'qishga qabul qilinadi.Temurbeklar maktabi nizomi, 15-band To'rtta shart: shu yili 9-sinfni tugatgan, sog'lom, o'g'il bola, O'zbekiston fuqarosi. Bitta istisno bor: 2024/2025 o'quv yilidan Milliy gvardiyaning Toshkent Temurbeklar maktabiga qizlar ham qabul qilinadi, kvotani gvardiya qo'mondoni belgilaydi. Ariza yashash joyidagi mudofaa ishlari bo'limiga beriladi, hujjatlar ro'yxatini litsey ustavi belgilaydi. Rad etish asoslari nizomda aniq yozilgan: fuqaro emasligi, nomzodga nisbatan jinoiy ish ochilgani yoki hukm chiqarilgani (amnistiya bo'lsa ham), yashash joyidan yoki ichki ishlar organlaridan salbiy tavsiyanoma. Boshqa asos bilan rad etish mumkin emas. Temurbeklar maktabida o'qish ikki yil: 10-sinf va 11-sinf, harbiy tartib bilan. Saralash: uch bosqich, har biri g'alvir BosqichQayerdaNima tekshiriladiYiqilsangiz1. Dastlabki tanlovyashash joyidagi mudofaa ishlari bo'limihujjatlar, oila haqida ma'lumot, o'zlashtirish, dastlabki tibbiy ko'rikkeyingi bosqichga o'tmaysiz2. Harbiy-kasbiy tanlovviloyat mudofaa ishlari boshqarmasi, idoralararo komissiyayakuniy tibbiy ko'rik, diktant, psixologik test, jismoniy tayyorgarlik, yakuniy suhbathar biri alohida g'alvir: diktantdan «2» olsangiz to'xtaysiz3. Test sinoviBilim va malakalarni baholash agentligifanlar bo'yicha test, muddatini qo'shma qaror belgilaydiball ketma-ketligi, kvota 2026-yilda Qashqadaryoda jarayon shunday ketdi: 1 500 ga yaqin hujjat, diktant va jismoniy tayyorgarlikdan 1 045 bola o'tdi, keyin kompyuterda psixofiziologik test, oxirida fan testi. Tibbiy ko'rik ikki marta: dastlabki va yakuniy, tartibi Vazirlar Mahkamasining 508-son qarori bilan tasdiqlangan. Yaroqsiz deb topilgan nomzod keyingi bosqichga qo'yilmaydi. Yakuniy suhbatda komissiya yetakchilik, mantiqiy fikrlash va savodxonlikni baholab, testga qo'yish yoki qo'ymaslik haqida qaror chiqaradi. Testga qo'yilmagan bolaning hujjatlari maktab ta'limi boshqarmasiga qaytariladi. Temurbeklar maktabi bitiruvchilari oliygohga kirishda qanday imtiyoz oladi, Mudofaa vazirligining rasmiy kanali (2025-yil fevral; imtiyoz qoidasi o'zgarmagan). Test qaysi fanlardan Test sinovini Bilim va malakalarni baholash agentligi o'tkazadi, muddatini idoralar qo'shma qarori belgilaydi. 2026-yilda harbiy okruglar e'lon qilgan fanlar: Qashqadaryoda matematika, fizika, ona tili va adabiyot; Farg'ona va Andijonda matematika, ona tili va adabiyot, tarix va xorijiy til. Ya'ni ro'yxat okrug va litseyga qarab farq qilishi mumkin, aniq fanlar har yili qo'shma qarorda chiqadi. Tayyorgarlikda matematika va ona tili hamma joyda bor, diktant esa hamma uchun majburiy. Kvota: yiliga 150 o'rin va kvotadan tashqari toifalar Mudofaa vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi va Milliy gvardiya litseylariga yillik qabul kvotasi 150 kishi. Harbiy xizmatchilar va qutqaruv bo'linmalari xodimlarining farzandlari kvotadan tashqari qabul qilinadi. Yetim, ota-ona qarovisiz qolgan va davlat ko'magiga muhtoj bolalar idoralararo komissiya tavsiyasi bilan kvotadan tashqari, lekin kvotaning 5 foizidan ko'p bo'lmagan miqdorda. Saralashdan o'tish kvotadan tashqari toifalar uchun ham shart: ular faqat o'rin uchun raqobat qilmaydi. Bitiruvchi nima oladi: 30 va 15 foiz Qayerga kirmoqchiImtiyozMisol: 140 ball to'plasaOliy harbiy va harbiylashtirilgan OTM (test yoki suhbat)o'z balining 30 foizi qo'shiladi140 + 42 = 182Boshqa davlat OTMlario'z balining 15 foizi qo'shiladi140 + 21 = 161O'z idorasining harbiy OTMi, imtiyozli diplom bilantestsiz, faqat harbiy-kasbiy saralashball kerak emas Imtiyoz nizomning 8-bandida, 2023-yil tahririda. Hisob oddiy: universitet testida to'plagan balingizga uning 30 foizi qo'shiladi, agar harbiy yoki harbiylashtirilgan OTMga kirayotgan bo'lsangiz. Oddiy davlat OTMiga 15 foiz. Imtiyozli diplom bilan bitirgan bola o'z idorasining harbiy OTMiga testsiz, faqat harbiy-kasbiy saralash bilan kiradi. Natija ko'rinib turibdi: 2026-yilda Jaloliddin Manguberdi litseyining 147 bitiruvchisi hammasi talaba bo'ldi, 144 tasi davlat granti bilan. Bu imtiyoz Vatan tayanchi tavsiyanomasining 5 foizi bilan bir xil emas, u alohida va kattaroq. Nima xato ketadi: to'rtta holat 10-sinfda ariza berish. Qabul faqat shu yili 9-sinfni tugatganlar uchun. 10-sinf o'quvchisi kira olmaydi, keyingi yil ham yo'q. Diktantni yengil olish. Diktantdan «qoniqarsiz» olgan bola saralashdan chiqadi, test ham, suhbat ham bo'lmaydi. Orfografiya va punktuatsiya shu yerda hal qiluvchi. Tibbiy ko'rikni oxirida eslash. Dastlabki tibbiy ko'rik birinchi bosqichda. Ko'z, yurak, tayanch-harakat bo'yicha talablar 508-son qarordagi ro'yxatda. Ariza berishdan oldin shifokor bilan tekshiring. Boshqa viloyat litseyiga to'g'ridan-to'g'ri borish. Ariza va dastlabki tanlov yashash joyidagi mudofaa ishlari bo'limida. Hujjatlar bo'lim orqali litsey qabul komissiyasiga yuboriladi. Misol: Farg'onalik 9-sinf bitiruvchisi Bola 2027-yil iyunda 9-sinfni tugatadi. Bahorda tuman mudofaa ishlari bo'limiga ariza beradi, dastlabki tibbiy ko'rikdan o'tadi. May oxirida viloyat boshqarmasida diktant, jismoniy sinov, psixologik test va suhbat. Testga qo'yiladi, ball ketma-ketligi bo'yicha 150 o'rinning biriga kiradi. Ikki yil o'qiydi. 2029-yilda Harbiy xavfsizlik va mudofaa universitetiga kirmoqchi: testda 140 ball to'plasa, 30 foiz qo'shilib 182 ball hisoblanadi. Agar Farg'ona davlat universitetini tanlasa, 15 foiz bilan 161 ball. Imtiyozli diplom bo'lsa, harbiy universitetga testsiz. Talabalik va harbiy xizmat munosabati alohida maqolada. 8-sinf ota-onasiga: keyingi yil bahorda tuman mudofaa ishlari bo'limidan hujjatlar ro'yxati va muddatni so'rang, bolaning tibbiy holatini oldindan tekshiring, diktant va matematikaga urg'u bering. 4-sinfdan boshlanadigan boshqa yo'l Prezident maktabi. Manba: Prezidentning 28.06.2019 dagi PQ-4375-son qarori, 3-ilova «Temurbeklar maktabi» harbiy-akademik litseyi to'g'risidagi nizom (08.06.2026 tahriri), 4–5-bandlar, 8-band «g» va «d», 15–39-bandlar, 5-ilova (lex.uz); Vazirlar Mahkamasining 11.08.2021 dagi 508-son qarori (tibbiy ko'rik); Mudofaa vazirligi rasmiy sayti: 26.05.2026, Qashqadaryo, 02.06.2026, Andijon; Mudofaa vazirligi rasmiy kanali, 21.08.2026 (Manguberdi litseyi natijalari). Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Ixtisoslashtirilgan maktab: qabul, imtihon va natijalar qachon chiqadi URL: https://testmakon.uz/news/article/ixtisoslashtirilgan-maktabga-qabul-2027/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Maktab Ixtisoslashtirilgan maktab Prezident maktabidan keyingi eng ko'p so'raladigan qabul. 2026-yilda bu maktablarga 217 407 ariza tushdi, Prezident maktablariga esa 60 169. Farqi katta: Prezident maktabi faqat 5-sinfga oladi va ikki bosqichli Cambridge testi bilan, ixtisoslashtirilgan maktab esa 5-sinf va 7-sinfga, bitta test bilan, 45 topshiriq. Bu yil 9 ta yangi ixtisoslashtirilgan va 11 ta muhandislik maktabi ochildi, 5 500 ga yaqin yangi o'rin. Qabul tartibi Vazirlar Mahkamasining 214-son qarori bilan tasdiqlangan nizomda, oxirgi tahriri 2026-yil iyul. 45topshiriq, bitta bosqich5 va 7qabul sinflari217 407ariza, 20266 maktabbitta bola ariza bera oladi Qaysi sinfdan: aniq fanlar 5-sinf, tabiiy fanlar 7-sinf Maktab turiQaysi sinfga qabulYo'nalishHududiy ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internat5-sinfaniq fanlarHududiy ixtisoslashtirilgan maktab va maktab-internat7-sinftabiiy fanlarYangi ochilgan ixtisoslashtirilgan maktab (birinchi yili)5–10-sinf / 7–10-sinfaniq / tabiiy fanlarMuhammad al-Xorazmiy tayanch maktabi va filiallari5-sinfaxborot texnologiyalariMirzo Ulug'bek tayanch maktabi va muhandislik maktablari7-sinffizika va astronomiyaAbu Ali ibn Sino tayanch maktabi va filiallari7-sinfbiologiya va kimyoIjod maktablari7-sinfadabiyot, ijodHar qanday maktabbo'sh qolgan o'rinlargategishli sinf Eng ko'p adashadigan joy: tabiiy fanlar yo'nalishi 5-sinfdan boshlanmaydi. Bola 4-sinfni tugatib biologiya yoki kimyoga qiziqsa, u avval aniq fanlar yo'nalishiga kiradi yoki 6-sinfni tugatib 7-sinfga tabiiy fanlarga ariza beradi. Yangi ochilgan maktab birinchi yili 5-sinfdan 10-sinfgacha oladi, chunki hamma sinfni to'ldirishi kerak. O'quvchilar o'zlari o'qigan maktabi joylashgan hududdagi Prezident yoki ixtisoslashtirilgan maktablarga; Respublikaning istalgan hududidagi ijod maktablariga; Toshkent shahridagi sport maktablariga hamda Al-Beruniy nomidagi xalqaro maktab-internatiga; shuningdek, Toshkent shahridagi Abu Ali ibn Sino, Mirzo Ulug'bek va Muhammad al-Xorazmiy nomidagi tayanch ixtisoslashtirilgan maktablarning biriga yoki ushbu maktablarning hududdagi filialiga hujjat topshirishlari mumkin.Ixtisoslashtirilgan ta'lim muassasalari agentligi, savol-javob, 13-may 2026 Ya'ni hududiy ixtisoslashtirilgan maktabga faqat o'z viloyatingizda ariza berasiz. Tayanch maktablar (al-Xorazmiy, Ulug'bek, Ibn Sino) uchun esa Toshkentdagi asosiy maktab yoki hududdagi filialni tanlaysiz. Al-Xorazmiy maktabining filial tarmog'i alohida hukumat qarori bilan kengaytirilgan: 13 ta yangi filial ochishga rozilik berilgan, Termiz shahar ixtisoslashtirilgan maktabi va Guliston shahar 2-son maktab-internati esa filialga aylantirilgan. Filialda bitta sinfda 24 tadan ko'p bola o'qimaydi, ovqat bepul, matematika, informatika va robototexnika qo'shimcha dastur bilan o'tiladi. Tabiiy fanlar yo'nalishi 7-sinfdan boshlanadi: kimyo va biologiya laboratoriyalari bilan. Bitta bola oltita maktabga ariza bera oladi 4-sinf bitiruvchisi to'rt marta ariza yuborib oltita maktabga hujjat topshirishi mumkin. Birinchi ariza: Prezident maktabi, unga qo'shimcha hududdagi bitta ixtisoslashtirilgan maktab. Ikkinchisi: al-Xorazmiy maktabi yoki filiali. Uchinchisi: hududdagi bitta ixtisoslashtirilgan maktab, unga qo'shimcha yana bittasi. To'rtinchisi: Bahodir Jalolov nomidagi boks maktabi. Har ariza uchun alohida kunda alohida imtihon, hammasidan ball yetsa hammasiga kirish huquqi bo'ladi. Prezident maktabiga ariza berganda ixtisoslashtirilgan maktabni qo'shimcha tanlash foydali: bali yetmasa, o'sha maktabga ball ketma-ketligi bo'yicha alohida imtihonsiz o'tadi. Prezident maktabi qabuli alohida maqolada. Test: bitta bosqich, 45 topshiriq Yo'nalish va sinfFanlarTopshiriqAniq fanlar, 5–7-sinfmatematika 30 + ingliz tili 1545Aniq fanlar, 8–11-sinfalgebra 12 + geometriya 8 + fizika 10 + ingliz tili 1545Tabiiy fanlar, 7-sinftabiiy fanlar (science) 30 + ingliz tili 1545Tabiiy fanlar, 8–11-sinfbiologiya 10 + kimyo 20 + ingliz tili 1545Al-Xorazmiy, 5-sinfmatematika 30 (10 tasi mantiq) + ingliz tili 1545Mirzo Ulug'bek, 7-sinfmatematika 30 (10 tasi mantiq) + ingliz tili 1545Ibn Sino, 7-sinftabiiy fanlar 30 + ingliz tili 1545 Imtihon bir kunda, bir bosqichda, test shaklida o'tadi. Materialni Singapurning Marshall Cavendish tashkiloti bilan hamkorlikda Pedagogik mahorat va xalqaro baholash markazi tayyorlaydi. Respublika bo'ylab bir vaqtda boshlanadi va tugaydi, har smena uchun alohida variant. 2026-yilda imtihonlar 94 ta katta binoda, ikki smenada o'tdi. Ixtisoslashtirilgan maktablarga kirish imtihonlari, agentlikning rasmiy kanali (30-iyun 2026). Ball teng bo'lsa kim o'tadi Qabul nizomi bo'yicha kvota ichida eng yuqori ball to'plaganlar kiradi. Ball teng bo'lsa, avval asosiy fan (matematika, geometriya, fizika yoki biologiya, kimyo) bo'yicha yuqori ball olgan, keyin ingliz tilidan yuqori ball olgan ustun keladi. Bu ham teng bo'lsa, yoshi kichikroq bola o'tadi. Shundan keyin ham tenglik qolsa, qabul komissiyasi qo'shimcha topshiriq beradi. Natija imtihondan keyin 20 kun ichida e'lon qilinadi, 2026-yilda 25-iyulda chiqdi. Olimpiada g'olibi imtihonsiz kiradi. Matematika, informatika, fizika, kimyo yoki biologiya fan olimpiadasining viloyat bosqichida 1, 2 yoki 3-o'rin olgan o'quvchi o'z hududidagi ixtisoslashtirilgan maktabga kvota ichida kirish imtihonisiz qabul qilinadi. Olimpiadalar ro'yxatini agentlik tasdiqlaydi. Vaqt chizig'i: 2026-yil qanday o'tdi 2026-yilNima bo'ldi1-may1206 call-markaz ishga tushdi15-may — 4-iyunhujjatlar qabuli (ayrim maktablarga 15-iyungacha uzaytirildi), faqat onlaynimtihondan 3 kun oldinruxsatnoma shaxsiy kabinetga, SMS keladi27–30-iyunhududiy ixtisoslashtirilgan maktablar imtihonlari (7-sinf, 9-sinf, 6-sinf, 10-sinf, 5-sinf kunlar bo'yicha)3-iyulal-Xorazmiy va Ibn Sino tayanch maktablari va filiallari25-iyulhududiy maktablar natijalari: my.gov.uz va ariza.piima.uz27-iyultayanch va muhandislik maktablari natijalarinatijadan 3 ish kuniapellyatsiya arizasi, javob 10 kun ichida Al-Xorazmiy, Ibn Sino va Ulug'bek maktablariga qanday kiriladi Toshkentdagi uchta tayanch ixtisoslashtirilgan maktab nomi bilan alohida qidiriladi: Muhammad al-Xorazmiy, Abu Ali ibn Sino va Mirzo Ulug'bek nomidagi maktablar. Ularning qabuli alohida emas — hammasi shu maqoladagi bitta tizim orqali boradi. Ariza — ariza.piima.uz yoki my.gov.uz orqali, bitta bola oltita maktabga topshira oladi. Tanlash — Toshkentdagi asosiy maktabni yoki o'z hududingizdagi filialini ko'rsatasiz. Imtihon — tayanch maktablar uchun alohida kun ajratilgan, 2026-yilda u 3-iyul edi. Natija — tayanch maktablar bo'yicha 27-iyulda chiqdi, hududiy maktablardan ikki kun kechroq. Ya'ni «al-Xorazmiy maktabi testlari» deb qidirsangiz ham, javob shu yerda: test bitta bosqichda o'tadi va 45 topshiriqdan iborat. Natijalar qachon chiqadi va qayerdan ko'riladi Eng ko'p beriladigan savol shu. 2026-yilda natijalar quyidagi tartibda chiqdi: Qaysi maktabNatija sanasiQayerdan ko'riladiHududiy ixtisoslashtirilgan maktablar25-iyulmy.gov.uz va ariza.piima.uzTayanch va muhandislik maktablari27-iyulmy.gov.uz va ariza.piima.uzNatija shaxsiy kabinetga tushadi, alohida qidirib yurish shart emas. Imtihon iyun oxirida bo'lgani uchun javobni taxminan bir oy kutasiz. Natijaga rozi bo'lmasangiz, e'lon qilingan kundan uch ish kuni ichida apellyatsiya arizasini berasiz. Javob o'n kun ichida keladi. Uch kunni o'tkazib yuborsangiz, ariza qabul qilinmaydi. 2027-yil sanalari hali e'lon qilinmagan. Ular chiqishi bilan shu maqolani yangilaymiz. Nima xato ketadi: beshta holat Boshqa viloyat maktabiga ariza. Hududiy ixtisoslashtirilgan maktabga faqat o'z hududingizdan ariza beriladi. Boshqa viloyat uchun faqat tayanch maktab filiali yoki ijod maktabi ochiq. Tabiiy fanlarga 5-sinfdan ariza. Bunday yo'nalish 5-sinfda yo'q, ariza rad etiladi. Ruxsatnomani kutmaslik. U imtihondan 3 kun oldin shaxsiy kabinetga tushadi va SMS keladi. Telefon raqami noto'g'ri bo'lsa, kabinetni o'zingiz tekshiring. Kechikish. Imtihon hamma joyda bir vaqtda boshlanadi, kechikkan yoki kelmagan bola uchun qo'shimcha tanlov yo'q. 2026-yilda Qashqadaryoda test varag'i tashqariga chiqarilgani uchun ish huquqni muhofaza organlariga oshirildi: test materialini olib chiqish javobgarlikka olib keladi. Qabuldan keyin jim qolish. Qabul qilingan bola hujjat asl nusxasini topshirmasa yoki maktab qo'ng'irog'iga javob bermasa, o'rin navbatdagi bolaga o'tadi, bu dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. Misol: Namangandagi 6-sinf o'quvchisi Bola 2027-yil mayda 6-sinfni tugatadi, kimyoga qiziqadi. Uning uchun ikki yo'l bor. Birinchisi hududdagi ixtisoslashtirilgan maktabning 7-sinf tabiiy fanlar yo'nalishi: tabiiy fanlar 30 + ingliz tili 15. Ikkinchisi Toshkentdagi Abu Ali ibn Sino tayanch maktabi yoki uning Namangan filiali, o'sha 45 topshiriq. Ikkita ariza, ikki alohida imtihon. Agar u mart oyida kimyo olimpiadasining viloyat bosqichida 3-o'rin olsa, hududiy maktabga umuman imtihonsiz kiradi. Maktabga kirgach, 9-sinf oxirida yakuniy attestatsiya oddiy maktabdagidek topshiriladi. Uzoq maktabga kirib, keyin ko'chirib berishni so'rash ishlamaydi. Agentlik 2026-yilda ochiq aytdi: markazdagi maktablarda o'quv yili davomida bo'sh o'rin bo'lmaydi, ko'chirish faqat bo'sh o'rin bo'lsa. Ariza berishda yashash joyingizga eng yaqin maktabni tanlang. Maktab bo'yicha boshqa maqolalar: 9-sinfdan keyin texnikum va yangi baholash tizimi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 27.05.2023 dagi 214-son qarori, 2-ilova (ixtisoslashtirilgan maktablarga qabul nizomi, 03.07.2026 tahriri) (lex.uz); Ixtisoslashtirilgan ta'lim muassasalari agentligining rasmiy kanali: 13.05.2026 (sinflar), 13.05.2026 (hudud), 19.05.2026 (6 maktab), 26.06.2026 va 04.06.2026 (test tuzilishi), 19.06.2026 (217 407 ariza), 25.07.2026 (natijalar). Filiallar tarmog'i — Vazirlar Mahkamasining 14.06.2025 dagi 364-son qarori (lex.uz). Tekshirilgan sana: 7-sentabr 2026. --- ## Prezident maktabiga qabul: 4-sinfdan keyin, bir o'ringa 179 talabgor URL: https://testmakon.uz/news/article/prezident-maktabiga-qabul-5-sinf-2027/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Maktab Prezident maktabi haqida ota-onalar eng ko'p so'raydigan uchta savol: nechanchi sinfdan qabul qilinadi, qanday imtihon bo'ladi va qachon ariza beriladi. Javoblar Ixtisoslashtirilgan ta'lim muassasalari agentligining 2026-yilgi qabul e'lonlarida bor. Qisqasi: 4-sinfni tugatgan bola 5-sinfga kiradi, imtihon ikki bosqichli va uni Cambridge tashkiloti tuzadi, ariza may oxirida onlayn beriladi. 2026-yilda 60 169 bola ariza berdi, bu bir o'ringa 179 talabgor degani. Farg'ona viloyatida raqobat 279 taga yetdi. 5-sinf4-sinfdan keyin qabul179bir o'ringa talabgor, 20262 bosqich25-iyun va 17-iyul130 daqiqaasosiy imtihon Kim ariza bera oladi: 4-sinf, ikki fandan «5» Prezident maktablari faqat 5-sinfga qabul qiladi, ya'ni ariza beradigan bola shu yili 4-sinfni tugatgan bo'lishi kerak. Yosh chegarasi alohida aytilmagan, sinf hal qiladi. Ikkinchi shart tabeldagi bahoga qo'yilgan: Talabgorning baholar tabelidagi matematika va tabiatshunoslik fanlaridan 4-sinfdagi yillik baholari «5» (a'lo) bo'lishi lozim.Ixtisoslashtirilgan ta'lim muassasalari agentligi, qabul e'loni, 15-may 2026 Ya'ni 4-sinf tabelida matematika yoki tabiatshunoslikdan «4» turgan bola ariza bera olmaydi. Bu shartni 3-sinfdayoq bilib qo'yish kerak, chunki 4-sinf yillik bahosi may oyida chiqadi, ariza esa may oxirida boshlanadi. Prezident maktabida 9-sinfdan boshlab Cambridge xalqaro imtihonlari topshiriladi, 11-sinfda A-level. Hujjatlar: beshta narsa, hammasi onlayn HujjatIzohOxirgi 2 oyda tushirilgan fotosuratyangi bo'lsinTug'ilganlik guvohnomasi (metrika)asl nusxasi imtihon kuni ham kerak4-sinf baholar tabelidirektor tasdiqlagan nusxa yoki QR kodli elektron tabelOta-ona pasporti ma'lumotlariqonuniy vakil ham bo'lishi mumkinTelefon raqamiSMS va ruxsatnoma shu raqamga bog'lanadi Ariza my.gov.uz yoki ariza.piima.uz orqali beriladi, qog'oz hujjat olib borish yo'q. Ishchi guruh hujjatlarni 24 soat ichida ko'radi va qabul qilindi, tahrirga qaytarildi yoki rad etildi degan xabar yuboradi. Hujjat to'liq bo'lmasa yoki muhr xira bo'lsa tahrirga qaytariladi, buni qabul muddati tugaguncha tuzatish mumkin. Muddat tugagach ariza qabul qilinmaydi, 2026-yilda bu 14-iyun soat 23:59 edi. Vaqt chizig'i: maydan sentabrgacha 2026-yil sanasiNima bo'ldi2027 uchun kutish1-mayagentlikning 1206 qisqa raqamli call-markazi ishga tushdimay boshi25-may — 14-iyunhujjatlar qabuli, faqat onlayn: my.gov.uz yoki ariza.piima.uzmay oxiri — iyun o'rtasi25-iyun1-bosqich, saralash testi, 60 daqiqaiyun oxiri14-iyulsaralash natijalari Cambridge saytidaiyul o'rtasi17-iyul2-bosqich, asosiy imtihon, 130 daqiqa, 08:00iyul o'rtasi17-avgustyakuniy natijalar: Cambridge sayti va ariza.piima.uzavgust o'rtasi2-sentabrqabul qilinganlar 5-sinfda o'qishni boshlaydisentabr 2027-yil sanalari bahorda e'lon qilinadi. Oxirgi yillar jadvali barqaror, shuning uchun may oxiri va iyun boshiga tayyor bo'lish kerak. Birinchi bosqich: 60 daqiqalik saralash Saralash testi 2026-yilda 25-iyunda bir kunda o'tdi, talabgorlarga 60 daqiqa berildi. Qabul nizomi bo'yicha bu bosqich faqat matematikadan, 30 ta topshiriq: 10 ta yengil, 10 ta o'rtacha, 10 ta murakkab. Ikkinchi bosqichga har bir o'rin uchun 20 nafardan, ya'ni har maktabdan eng ko'p ball to'plagan 480 bola o'tadi. Imtihonni Cambridge Assessment International Education tuzadi va tekshiradi, natija uch haftadan keyin Cambridge saytida chiqadi. Jarayonni test2026.uz orqali onlayn kuzatish mumkin edi. Saralashdan o'tganlarga ariza.piima.uz dagi telefon raqamiga SMS keladi, ruxsatnoma shaxsiy kabinetdan yuklab olinadi. Prezident maktablariga kirish imtihonlarining 1-bosqich saralash jarayoni, agentlikning rasmiy kanali (2026). Ikkinchi bosqich: matematika va ingliz tili, 130 daqiqa Bo'limTopshiriqVaqtMatematika: tanqidiy fikrlash va muammoni yechish40 ta90 daqiqaIngliz tili: grammatika va matn bilan ishlash40 ta40 daqiqaJami80 ta130 daqiqa, javob varag'iga qo'shimcha vaqt yo'q Imtihonda hech kimga imtiyoz berilmaydi, bu nizomda alohida yozilgan. Ball teng bo'lsa, avval murakkab toifadagi savollarga to'g'ri javob bergan, keyin yoshi kichikroq bola ustun keladi. Natijaga rozi bo'lmasangiz, e'lon qilingan kundan 3 ish kuni ichida apellyatsiya komissiyasiga ariza berasiz. Matematika bo'limi hisoblashni emas, tanqidiy fikrlash va muammo yechishni tekshiradi. Ingliz tili bo'limi grammatika va matn tushunishdan iborat. Test materiallari o'zbek, qoraqalpoq va ingliz tillarida tayyorlanadi. Imtihon 08:00 da boshlanadi, talabgor ruxsatnoma va metrikaning asl nusxasi bilan keladi, boshqa buyum olib kirish taqiqlanadi. Qayta topshirish yoki boshqa kunga ko'chirish yo'q. Toshkent viloyati bolalari imtihonni Toshkent shahrida topshiradi. Ruxsatnoma va metrikasiz imtihonga kiritilmaydi. 2026-yilda Nukusda o'zbek tilida topshiruvchilar prognozdan ko'p chiqib, test varaqlari joyida ko'paytirildi va imtihon 54 daqiqa kech boshlandi. Agentlik buni rasmiy tushuntirdi. Xulosa: belgilangan vaqtdan ancha oldin boring, kechikish uchun alohida imtihon yo'q. Nima xato ketadi: to'rtta holat Tabelda «4». Matematika yoki tabiatshunoslikdan 4-sinf yillik bahosi «5» bo'lmasa, ariza qabul qilinmaydi. Buni may oyida emas, o'quv yili davomida hal qiling. Xira muhr yoki to'liqsiz hujjat. Ariza tahrirga qaytariladi; muddat tugaguncha tuzatmasangiz, ariza yo'q hisob. SMS kelmadi. Ruxsatnoma ariza.piima.uz dagi telefon raqamiga bog'langan. Raqam noto'g'ri bo'lsa, shaxsiy kabinetga o'zingiz kirib tekshiring. Imtihonga kech keldingiz. Boshlanish 08:00, qayta topshirish yo'q. Ruxsatnoma va metrika asl nusxasi qo'lda bo'lsin. Kira olmasa ham: ixtisoslashtirilgan maktabga zaxira yo'l Ariza berayotganda ota-ona qo'shimcha ravishda hududdagi ixtisoslashtirilgan maktablardan birini ham tanlashi mumkin. Prezident maktabiga bali yetmagan bola o'sha ixtisoslashtirilgan maktabga alohida imtihonsiz, to'plagan bali ketma-ketligi bo'yicha, bo'sh o'rin bo'lsa qabul qilinadi. Ya'ni bitta ariza ikki eshikni ochadi. Ixtisoslashtirilgan maktablarga qabul tartibi alohida maqolada yoritiladi. Kvota qanday: har maktabga bir yoki ikki sinf Qabul rejasini agentlik har maktabning sig'imiga qarab belgilaydi: ayrim maktabga bitta sinf, ayrimiga ikki va undan ko'p. Kvota hujjat qabuli boshlanishidan oldin e'lon qilinadi. 2026-yil raqamlaridan hisob: 60 169 ariza va bir o'ringa 179 talabgor, demak butun respublika bo'yicha 340 ga yaqin o'rin. Bu Prezident maktabini mamlakatdagi eng raqobatli qabulga aylantiradi: universitetlarda eng talabgir yo'nalishda ham bir o'ringa 18 kishi to'g'ri keladi. Ichkarida nima kutadi: Cambridge dasturi Prezident maktabi o'quvchisi Cambridge xalqaro imtihonlarini bosqichma-bosqich topshiradi: 9-sinfda o'rta ta'lim sertifikati (IGCSE), 10-sinfda yuqori bosqichning birinchi yarmi (AS), 11-sinfda to'liq yuqori bosqich (A-level). A-level sertifikati 95 dan ortiq davlatdagi 1 750 dan ortiq universitetda tan olinadi. Agentlik 2019–2026 natijalarini e'lon qildi: SAT testidan 1200 va undan yuqori ball olgan bitiruvchilar ulushi 87 foizga yetgan, bitiruvchilar Harvard, Princeton va London universitet kolleji kabi universitetlarga kirgan. Chet elda o'qish yo'llari Erasmus Mundus va davlat grantlari maqolalarida. Misol: Farg'onalik 4-sinf o'quvchisi Bola 2027-yil mayda 4-sinfni tugatadi, matematika va tabiatshunoslikdan yillik «5». Ota-onasi 25-may atrofida my.gov.uz ga kiradi: foto, metrika, QR kodli elektron tabel, pasport ma'lumoti, telefon. 24 soatda «qabul qilindi». Iyun oxirida 60 daqiqalik saralash. Farg'onada 2026-yilda bir o'ringa 279 talabgor bo'lgan, ya'ni saralashdan o'tish uchun matematika va tanqidiy fikrlashdan yuqori natija kerak. Iyul o'rtasida SMS, ruxsatnoma, 08:00 da 130 daqiqalik test. Avgust o'rtasida natija. Xarajat: hujjat bepul, imtihon bepul, faqat yo'l. 3-sinf ota-onasiga: keyingi yil tabelida matematika va tabiatshunoslik «5» bo'lsin, ingliz tilida matn o'qish va mantiqiy masalalar ustida ishlang. Savollar bo'lsa agentlikning 1206 raqami. Maktab bo'yicha boshqa maqolalar: 9-sinf va 11-sinf imtihonlari, yangi baholash tizimi. Shu mavzuda yana: Ixtisoslashtirilgan maktabga qabul: 5-sinf va 7-sinf, bitta test Shu mavzuda yana: Temurbeklar maktabi: 9-sinfdan keyin qabul, bitiruvchiga 30 foiz ball Manba: Vazirlar Mahkamasining 27.05.2023 dagi 214-son qarori, 1-ilova (Prezident maktablariga qabul nizomi, 03.07.2026 tahriri), 18, 25, 28–31, 36–39-bandlar (lex.uz); Ixtisoslashtirilgan ta'lim muassasalari agentligining rasmiy Telegram kanali: 15.05.2026 qabul e'loni (5-sinf, hujjatlar, «5» sharti), 15.05.2026 savol-javob (24 soat), 19.06.2026 matbuot anjumani (sanalar), 15.07.2026 (2-bosqich tuzilishi), 17.07.2026 (60 169 ariza, 179 talabgor), 17.08.2026 (natijalar), 31.08.2026 (2019–2026 natijalar). Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## 9-sinf va 11-sinf imtihoni: variant imtihondan bir kun oldin chiqadi URL: https://testmakon.uz/news/article/yakuniy-attestatsiya-9-11-sinf-2026/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Maktab Har yili may oxirida bir xil savol: 9-sinf va 11-sinf qaysi fanlardan imtihon topshiradi, qachon, qanday shaklda va baho qanday chiqadi. Javob ikki hujjatda: yakuniy davlat attestatsiyasi nizomi (2025-yil aprelda yangilangan) va vazirlikning har yilgi fanlar ro'yxati. 2026-yilda 9-sinfni 621 894, 11-sinfni 472 436 o'quvchi tugatdi, imtihonlar 27-maydan 15-iyungacha o'tdi. Bu maqola 2027-yil bitiruvchisi uchun: nima o'zgarmaydi, nima har yil yangidan e'lon qilinadi. 3 soatmatematika yozma ishi8:00barcha imtihonlar boshlanishi3 kunapellyatsiyaga muddat2 ta biletog'zakida ikkinchi imkon 2026-yilda qaysi fanlardan imtihon bo'ldi Fanlar ro'yxati, shakli va sanalari har o'quv yilida vazirlik buyrug'i bilan tasdiqlanadi. Ya'ni 2027 uchun ro'yxat bahorda chiqadi. Lekin oxirgi yillar tuzilishi barqaror, 2026-yildagisi shunday edi: SinfFanShakl2026-yilda qur'a / imtihon9-sinfOna tili va adabiyot (yoki Davlat tili)yozma ish, inshoqur'a 26-may, imtihon ertasi kuni9-sinfMatematikayozma ishqur'a 3-iyun, imtihon 4-iyun9-sinfO'zbekiston tarixiog'zaki, biletqur'a 5-iyun, imtihon ertasi kuni11-sinfO'zbekiston tarixiog'zaki, biletqur'a 8-iyun, imtihon ertasi kuni11-sinfTanlov fani: fizika, kimyo, biologiya, geografiya, huquq, chet tili, ona tili (qardosh tillar)bilet yoki testqur'a 11-iyun, imtihon ertasi kuniIkkala sinfButun mavsum—15-iyungacha tugaydi 11-sinf uchun 2025-yildan yangi qoida bor: bitiruvchi majburiy fanlar bilan birga tanlov fanini ham topshiradi. Tanlov fanini universitetga kirishda tanlagan yo'nalishiga mos qilib olish mumkin. Ta'lim tili o'zbek bo'lmagan maktabda davlat tili majburiy blokka kiradi. Yakuniy davlat attestatsiyasi doirasida 11-sinf bitiruvchilari majburiy hamda tanlov fanlari bo'yicha yakuniy attestatsiyadan o'tkaziladi. Bunda, tanlov fanlari ro'yxatidan bitiruvchi oliy ta'lim tashkilotiga kirish imtihonidagi o'zi tanlagan yo'nalishga mos fanlarni tanlashi mumkin.Yakuniy davlat attestatsiyasi nizomi, 6-band (2025-yil tahriri) So'nggi qo'ng'iroq may oxirida, imtihonlar undan keyin, 27-maydan 15-iyungacha o'tadi. Qur'a: variant imtihondan bir kun oldin tanlanadi Yozma imtihon variantlari oldindan ma'lum emas. Imtihondan bir kun oldin vazirlik jonli efirda qur'a tashlaydi va tayyorlangan variantlar ichidan ikkitasini tanlaydi. Shuning uchun «imtihon javoblari 2026» deb qidirish foydasiz: variant imtihon arafasida aniqlanadi, javob esa imtihon kuni yoziladi. Materiallarni Pedagogik mahorat va xalqaro baholash markazi tayyorlaydi, Respublika ta'lim markazi tasdiqlaydi. Imtihon kuni sinfda topshiriq raqami solingan konvert hamma oldida ochiladi va mavzu doskaga yoziladi. 9-sinf matematika imtihoni uchun qur'a tashlash, vazirlikning jonli efiri (3-iyun 2026). Imtihon kuni: qancha vaqt, nimaga ruxsat bor ImtihonVaqtOna tili yozma ish3 soatInsho4 soatMatematika yozma ish3 soatTest, gumanitar fanhar savolga 2 daqiqaTest, aniq fanhar savolga 3 daqiqaOg'zaki, biletga tayyorgarlikkomissiya belgilaydi, ikkinchi bilet olish mumkin Hamma maktabda imtihon ertalab 8:00 da boshlanadi. Jadval imtihondan kamida 10 kun oldin maktabda osib qo'yiladi. Yozma ishda har o'quvchi partaga bittadan o'tiradi, maktab shtampi bosilgan toza varaq beriladi. Qoralama ham varaq bilan birga topshiriladi. Insho yozganda komissiya ruxsati bilan badiiy kitobdan parcha olish mumkin, lekin mavzuni tahlil qiladigan qo'llanma taqiqlanadi. Sinfdan 5–10 daqiqaga chiqish mumkin, ish komissiyaga topshirib chiqiladi va vaqt qayd qilinadi. Og'zaki imtihonda birinchi biletga javob bera olmasangiz, ikkinchi bilet olasiz. Ikkinchisiga ham javob bo'lmasa, «2» qo'yiladi, uchinchi bilet yo'q. Vaqt tugaganda ish tugallanmagan holda ham topshiriladi. Tartibni buzsangiz (shpargalka, telefon, gaplashish) imtihondan chetlatilasiz va bu bayonnomaga yoziladi. Pedagogik kengash ruxsat bersa, o'sha fandan qayta imtihon faqat butun attestatsiya tugagandan 2 hafta keyin bo'ladi. Baho qanday chiqadi: yillik va imtihon o'rtachasi Yakuniy baho ikkita bahoning o'rtachasi: yillik baho va imtihon bahosi, keyin yaxlitlanadi. Bitta istisno bor: imtihonda «2» olgan o'quvchiga yakuniy «3» qo'yilmaydi. Ona tili yozma ishiga ikki baho beriladi: mazmun uchun adabiyotdan, savodxonlik uchun ona tilidan. Yozma ish baholari keyingi imtihon kunigacha e'lon qilinadi. Yillik bahoImtihon bahosiYakuniy baho545 (o'rtacha 4,5 yaxlitlanadi)434 (o'rtacha 3,5 yaxlitlanadi)354422 — imtihonda «qoniqarsiz» bo'lsa «3» qo'yilmaydi Baho komissiya a'zolarining ovoz berishi bilan qo'yiladi, ovoz teng bo'lsa rais hal qiladi. «2» va «5» qo'yilgan yozma ishlarga taqriz yoziladi. A'lo shahodatnomaga da'vogar bitiruvchining ishi imtihon kunining o'zida tekshiriladi. Apellyatsiya: uch kun, tuman bo'limida Bahoga rozi bo'lmasangiz, natija e'lon qilingan kundan 3 kun ichida tuman (shahar) maktab ta'limi bo'limi qoshidagi apellyatsiya komissiyasiga ariza berasiz. Tekshirilgan yozma ish bilan tanishish tartibi va komissiya ish muddati imtihonlar boshlanishidan 2 hafta oldin buyruq bilan e'lon qilinadi. Bu buyruqni maktabdan so'rang, u ota-onalar e'tiboriga yetkazilishi shart. Kim imtihonga qo'yiladi, kim ozod bo'ladi Qo'yiladi: barcha fanlardan yillik ijobiy baho olgan bitiruvchi. Bitta fandan «2» bo'lsa ham qo'yiladi, lekin o'sha fandan imtihon topshirishi shart. Ozod bo'ladi: nizom ilovasidagi kasalliklar ro'yxatiga kirgan o'quvchi, tibbiy xulosa va pedagogik kengash qarori bilan, tuman bo'limi buyrug'i asosida. Muddatidan oldin topshiradi: mart–may oylarida oila chet elga ko'chayotgan bo'lsa, hujjat bilan viloyat boshqarmasi ruxsat beradi. Sinfda qoladi: yillik va imtihon natijasi bo'yicha «2» olgan bitiruvchi shu sinfda qayta o'qiydi. Eksternat: maktabni tugatmay shahodatnoma ololmaganlar uchun alohida imtihon. 2026-yilda 675 kishi 9-sinf, 3 020 kishi 11-sinf shahodatnomasini shu yo'l bilan oldi. Misol: 11-sinf, tibbiyotga kirmoqchi Bitiruvchi 2027-yilda tibbiyotga hujjat topshirmoqchi, ya'ni universitet testida biologiya va kimyo. Yakuniy attestatsiyada u majburiy fanlar bilan birga tanlov fanini ham topshiradi va tanlovda biologiya yoki kimyoni oladi, chunki nizom yo'nalishga mos fanni tanlashga ruxsat beradi. Bu bir vaqtda ikki imtihonga tayyorgarlik: attestatsiya bileti va universitet testi bitta fan bo'yicha. Yillik bahosi biologiyadan 4, imtihonda 5 olsa, yakuniy 5 chiqadi (o'rtacha 4,5 yuqoriga yaxlitlanadi). Tibbiyotga kirish ballari alohida maqolada. 2027 bitiruvchisi uchun: fanlar ro'yxatini bahorda vazirlik e'lon qiladi, biz yangilaymiz. Hozirdan: majburiy fanlar bo'yicha yillik bahoni yaxshilang, chunki yakuniy baho yillik bilan o'rtacha olinadi. Tanlov fanini universitet yo'nalishingizga qarab tanlang, mos yo'nalishlar sahifasi yordam beradi. Maktab bo'yicha boshqa maqolalar: yangi baholash tizimi, 9-sinfdan keyin texnikumga qabul va chet elga ketganda bolani maktabdan chiqarish. Shu mavzuda yana: Prezident maktabiga qabul: 4-sinfdan keyin, bir o'ringa 179 talabgor Shu mavzuda yana: Ixtisoslashtirilgan maktabga qabul: 5-sinf va 7-sinf, bitta test Shu mavzuda yana: Bolangizning bahosini eMaktabda ko'rasiz, loginni maktab beradi Manba: Umumiy o'rta ta'lim oluvchilarning yakuniy davlat attestatsiyasi to'g'risidagi nizom, ro'yxat 1778, 22.04.2025 tahriri, 4–39-bandlar (lex.uz); Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining 2026-yil 26-may — 26-iyun e'lonlari: qur'a jonli efirlari, 4-iyun (imtihonlar 15-iyungacha, bitiruvchilar soni), 11-iyun (11-sinf tanlov fanlari), 26-iyun (eksternat). Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Yevropada bepul magistratura: Erasmus Mundus arizasi oktabrda ochiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/erasmus-mundus-bepul-magistratura-yevropa-2027/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Yevropada magistratura o'qishning eng katta bepul yo'li Erasmus Mundus deb ataladi. Bu Yevropa Ittifoqining dasturi: siz kamida uchta davlatning uchta universitetida o'qiysiz, o'qish pulini to'lamaysiz va har oy 1 400 yevro stipendiya olasiz. Ariza oktabrdan yanvargacha beriladi, o'qish keyingi yil sentabrda boshlanadi. 2004-yildan beri 50 mingga yaqin talaba shu yo'ldan o'tgan. O'zbekiston fuqarolari ham ariza bera oladi, chegara yo'q. 1 400 €oyiga stipendiyaoktabr–yanvarariza oynasi3 davlatkamida 3 universitet10 %bir fuqarolik uchun chegara Erasmus Mundus nima: uchta universitet, bitta diplom Oddiy magistraturadan farqi tuzilishida. Dasturni bitta universitet emas, konsorsium olib boradi: kamida uchta oliy ta'lim muassasasi, kamida uchta davlatdan, shundan kamida ikkitasi Yevropa Ittifoqi yoki unga qo'shilgan davlatlardan. Siz semestrlarni turli shaharlarda o'qiysiz: masalan, birinchi yil Portugaliyada, ikkinchi yil Germaniyada, amaliyot Norvegiyada. Oxirida yo qo'shma diplom (bir hujjat, ikki-uch universitet nomidan) yoki bir nechta diplom (har universitetdan alohida) olasiz. Qaysi biri ekani o'qish boshida imzolanadigan kelishuvda yoziladi. Dastur hajmi Yevropa kredit tizimida (ECTS) o'lchanadi: 60 kredit bir yil, 90 kredit bir yarim, 120 kredit ikki yil. Ichida o'qish, tadqiqot, amaliyot, dissertatsiya yozish va himoya bor. Milan politexnika universiteti (Italiya). Erasmus Mundus'da semestrlar kamida uchta davlatning universitetlarida o'tadi. Stipendiya nimani qoplaydi NimaStipendiya qoplaydimiQanchaO'qish puli (participation costs)ha, to'liqdastur belgilagan summa, siz to'lamaysizYo'l va vizaha, hissa qo'shadidastur byudjetidanYashash (oylik stipendiya)ha1 400 yevro har oy, butun dastur davomida12 oylik dasturha16 800 yevro18 oylik dasturha25 200 yevro24 oylik dasturha33 600 yevroNogironlik yoki maxsus ehtiyojha, qo'shimcha3 000 dan 60 000 yevrogacha Hisob qoidasi rasmiy: 1 400 yevro ko'paytirilgan dastur oylari. Ya'ni 24 oylik dasturda 33 600 yevro qo'lingizga keladi, bu o'qish puli va yo'l xarajatidan tashqari. Stipendiya faqat eng yaxshi reytingdagi nomzodlarga beriladi, bitta dastur butun grant muddatiga ko'pi bilan 50 ta stipendiya oladi. Stipendiyasiz ham dasturga kirish mumkin, unda o'qish pulini o'zingiz to'laysiz. Ko'p hollarda arizani keyingi o'quv yilida boshlanadigan kurslar uchun oktabrdan yanvargacha topshirishingiz kerak. Har bir magistratura dasturining sayti o'qish kursi, ishtirokchi universitetlar ro'yxati, qabul talablari va ariza berishning barcha qadamlari haqida to'liq ma'lumot beradi.Yevropa komissiyasi, Erasmus+ rasmiy sayti (tarjima) Kim ariza bera oladi Bakalavr diplomi bor odam, yoki bakalavriatning oxirgi kursida o'qiyotgan va dastur boshlanguncha bitiradigan talaba. Diplomga teng deb tan olingan ta'lim ham qabul qilinadi, lekin buni diplom bergan davlat qonuni bo'yicha rasmiy tasdiqlash kerak. Fuqarolik cheklovi yo'q, dunyoning istalgan davlatidan. O'zbekiston «dasturga qo'shilmagan uchinchi davlat» toifasida, bu ariza berishga to'sqinlik qilmaydi. Yosh chegarasi rasmiy qoidada yo'q. Ish tajribasi shart emas, lekin ayrim dasturlar (masalan, menejment yoki jamoat salomatligi) uni afzal ko'radi. Buni dastur saytidagi qabul talablaridan o'qiysiz. 10 foiz qoidasi. Bitta dastur stipendiyalarining 10 foizidan ko'pi bir xil fuqarolikdagi nomzodlarga berilmaydi. Ya'ni 50 stipendiyali dasturda o'zbekistonliklarga ko'pi bilan 5 ta. Raqobat dunyo bilan emas, avvalo o'z vatandoshlaringiz bilan. Kam ariza tushadigan dasturni tanlash imkoniyatni oshiradi. Qanday topshiriladi: konsorsiumga to'g'ridan-to'g'ri Erasmus Mundus'da markaziy ariza portali yo'q. Siz dasturni rasmiy katalogdan tanlaysiz va arizani o'sha dasturning saytiga yuborasiz. Har yili katalogga yangi dasturlar qo'shiladi. Bir nechta dasturga bir vaqtda ariza berish mumkin, lekin har birining o'z muddati va o'z hujjat ro'yxati bor. HujjatNimaga e'tibor berasizBakalavr diplomi va ilovasiingliz tiliga tarjima, notarial tasdiq; oxirgi kurs bo'lsangiz — o'qiyotganingiz haqida ma'lumotnomaTil sertifikatihar dastur o'z darajasini yozadi; ko'pi ingliz tili sertifikatini so'raydiMotivatsiya xatinega aynan shu dastur va shu 3 universitet — umumiy gap emasTavsiyanomalarodatda 2 ta, o'qituvchi yoki ish beruvchidan, muhr va imzo bilanCVEuropass shakli ko'p dasturlarda so'raladiPasport nusxasiamal qilish muddati o'qish tugashidan keyin ham yetsin O'zbekistondagi Milliy Erasmus+ ofisining Erasmus Mundus bo'yicha axborot sessiyasi (rasmiy kanal). Vaqt chizig'i: sentabrdan sentabrgacha OyNima qilasizSentabr — oktabrkatalogdan 3–5 ta dastur tanlaysiz, har birining saytini o'qiysizOktabr — yanvarariza: hujjatlar dastur saytiga yuklanadi (har dasturda o'z muddati)Fevral — aprelnatija: konsorsium reytingi, stipendiya yoki kutish ro'yxatiMay — iyulqabul xati, viza, uy-joySentabrbirinchi universitetda o'qish boshlanadi Nima xato ketadi: beshta holat Muddatni umumiy deb o'ylash. «Oktabr–yanvar» umumiy oralig'i, aniq sana har dasturda boshqa. Bitta dastur 15-dekabrda yopilsa, boshqasi 10-yanvarda. Har dasturning sanasini alohida yozib qo'ying. Bitta dasturga qo'yish. 10 foiz qoidasi tufayli bitta dasturdagi imkoniyat tor. Kamida 3 ta dasturga topshiring. Motivatsiya xatini nusxalash. Konsorsium nega aynan shu uchta universitet kerakligini so'raydi. Umumiy «Yevropada o'qimoqchiman» xati reytingda pastga tushadi. Diplom tarjimasiz. O'zbek tilidagi diplom va ilova ingliz tiliga tarjima qilinib, tasdiqlangan bo'lishi kerak. Bu bir haftadan ko'p vaqt oladi, dekabrda boshlasangiz kech. Qaytgach diplomni tan oldirmaslik. Xorijiy diplom O'zbekistonda ishlash uchun tan olinadi, bu alohida tartib. Xorijdagi universitetda o'qishning boshqa yo'llari olti davlat granti maqolasida. Misol: 24 oylik dastur, Toshkentlik bitiruvchi Bakalavriatni 2026-yil iyunda tugatgan talaba oktabrda uchta dasturga ariza beradi: biri Ispaniya-Italiya-Fransiya, biri Germaniya-Niderlandiya-Portugaliya, biri Belgiya-Ispaniya-Polsha. Martda ikkinchisidan stipendiya keladi. Dastur 24 oy: stipendiya 33 600 yevro, o'qish puli konsorsium hisobidan, yo'l uchun alohida hissa. Sentabr 2027 da Germaniyada boshlaydi, 2028 da Niderlandiyaga o'tadi, amaliyot Portugaliyada. 2029 yozida ikki universitet nomidan qo'shma diplom oladi. Xarajat: faqat tarjima, viza yig'imi va birinchi oy ijara depoziti. Boshlash uchun bugun: katalogni oching, o'z sohangiz bo'yicha 5 ta dastur yozing, har birining ariza sanasini toping, diplom tarjimasini buyurtma qiling. Til sertifikati bo'lmasa, imtihon sanasini hozir band qiling. Bog'liq maqolalar: O'zbekistonda xorijiy diplom beradigan 2+2 dasturlar, xorijda PhD olganlarga uy krediti va O'zbekistonda magistraturaga qabul. Manba: Yevropa komissiyasi, Erasmus+ rasmiy sayti: talabalar uchun sahifa (26.06.2025 yangilangan) va Dastur qo'llanmasi, Erasmus Mundus bo'limi (1 400 yevro/oy, 10 foiz qoidasi, 50 stipendiya, maxsus ehtiyoj summalari); O'zbekistondagi Milliy Erasmus+ ofisi videosessiyasi. Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Bog'cha to'lovini endi bolangizning shaxsiy raqami bilan to'laysiz URL: https://testmakon.uz/news/article/bogcha-tolovi-jshshir-shaxsiy-raqam-2026/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Maktab Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi 4-sentabrda e'lon qildi: davlat bog'chasidagi bola uchun oylik to'lovni endi bolaning shaxsiy raqami orqali to'laysiz. Shaxsiy raqam bu jismoniy shaxsning shaxsiy identifikatsiya raqami (JSHSHIR), 14 xonali, tug'ilganlik guvohnomasida yoziladi. To'lov mobil ilovada yoki bank kassasida, naqd pul yoki karta bilan qilinadi. Vazirlik videoyo'riqnoma ham chiqardi. Nima uchun aynan shaxsiy raqam Ilgari to'lov bog'cha va guruh ma'lumotlari bo'yicha topilardi va ota-onalar tez-tez adashardi: bir xil ismli ikki bola, guruh nomi o'zgargan, bog'cha raqami eski. Shaxsiy raqam esa har bir bolada bitta va takrorlanmaydi. Uni kiritganingizda tizim bolaning ismi, bog'chasi va guruhini o'zi ko'rsatadi. Sizning ishingiz shu ma'lumot to'g'riligini tekshirish va summani tasdiqlash. Qadamma-qadam: ilova yoki kassa QadamNima qilasizNimani tekshirasiz1Mobil ilovada bog'cha to'lovi bo'limini oching yoki bank kassasiga boringdavlat bog'chasi ekanini2Bolaning shaxsiy raqamini (JSHSHIR, 14 raqam) kiritingtug'ilganlik guvohnomasi yoki metrika bilan solishtiring3Ekranda chiqqan ism-familiyani o'qingaynan sizning bolangiz ekanini4Bog'cha raqami va guruh nomini tekshiringbola bu yil guruh o'zgartirgan bo'lsa, yangisini5Summani kiriting va tasdiqlanghududingiz va guruh soatiga mos summani (jadval pastda)6Chekni saqlangilovada yoki qog'ozda, kamida o'quv yili oxirigacha Vazirlik uchta narsani tasdiqlashdan oldin alohida tekshirishni so'raydi: bolaning ism-familiyasi va shaxsiy raqami, bog'cha raqami va guruh nomi, to'lov summasi. Uchalasi ham to'g'ri bo'lsa, pul aynan sizning bolangiz hisobiga tushadi. Oyiga qancha to'laysiz Summa hudud va guruhning ish soatiga qarab farq qiladi. Jadval Vazirlar Mahkamasining 24-avgustdagi qarori bilan tasdiqlangan, batafsil bog'cha to'lovi jadvali maqolasida. Oyiga, so'mda: Hudud9 soat10,5 soat12 soat24 soatToshkent shahri290 488346 016391 952413 292Viloyat markazlari280 852336 424371 668393 008Viloyat bo'ysunuvidagi shaharlar258 456290 488333 212350 284Tuman markazlari190 080258 456293 700311 828Boshqa joylar133 496234 960276 584290 488 Bir oiladan ikkinchi va keyingi bola uchun summa kamroq: Toshkentda 207 196, tuman markazida 143 088, boshqa joylarda 107 844 so'm. Chegirma avtomatik hisoblanadi, lekin siz uni chekda ko'rishingiz kerak. Nima xato ketadi: beshta holat Shaxsiy raqamda bitta raqam xato. Pul boshqa bolaning hisobiga tushadi. Ekranda chiqqan ism sizniki bo'lmasa, to'xtang va raqamni qaytadan kiriting. Guruh nomi eski. Bola sentabrdan katta guruhga o'tgan bo'lsa, ilova hali eski guruhni ko'rsatishi mumkin. Bog'cha bilan aniqlashtiring, chunki guruh soati o'zgarsa summa ham o'zgaradi. Summa noto'g'ri hududdan olingan. Viloyat markazi bilan tuman markazi orasida 24 soatlik guruhda 81 180 so'm farq bor. Bog'changiz qaysi toifada ekanini so'rang. Ikkinchi bola chegirmasi hisobga olinmagan. Ikki bolangiz bir bog'chada bo'lsa, ikkinchisi uchun to'liq summa emas, kamaytirilgan summa to'lanadi. Chek saqlanmagan. Bog'cha to'lovni ko'rmasa, isbot faqat chek. Ilovada to'lov tarixini o'chirmang, kassada chekni suratga oling. Tekshiruv ro'yxati: to'lashdan oldin qo'lingizda bo'lsin Bolaning tug'ilganlik guvohnomasi (shaxsiy raqam shu yerda). Bog'cha raqami va guruh nomi, bu yilgi. Guruh ish soati: 9, 10,5, 12 yoki 24 soat. Hudud toifasi: shahar, viloyat markazi, tuman markazi yoki boshqa joy. Oldingi oy cheki, summani solishtirish uchun. Misol: Toshkent, 24 soatlik guruh, ikki bola Oilada ikki bola bitta davlat bog'chasining 24 soatlik guruhida. Birinchi bola uchun 413 292 so'm, ikkinchisi uchun 207 196 so'm. Oyiga jami 620 488 so'm. Ota-ona ilovada ikki marta, har bolaning o'z shaxsiy raqami bilan to'laydi. Ikkalasini bitta raqamga to'lasa, birinchi bolada ortiqcha, ikkinchisida qarz paydo bo'ladi. Xuddi shu oila tuman markazida yashasa, jami 311 828 + 143 088 = 454 916 so'm to'laydi. Bog'cha va maktab bo'yicha boshqa yangiliklar: maktabga tayyorgarlik xarajatlari, kam ta'minlangan oilalar uchun bepul to'garaklar va chet elga ketganda bolani maktabdan chiqarish. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining 04.09.2026 dagi rasmiy e'loni; to'lov miqdorlari: Vazirlar Mahkamasining 24.08.2026 dagi 456-son qarori, 26-band (lex.uz), bazaviy hisoblash miqdori 440 000 so'm. Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Chet elga ketayotgan bolani maktabdan chiqarish tartibi o'zgardi URL: https://testmakon.uz/news/article/xorijga-ketganda-maktabdan-chiqarish-2026/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-05 Kategoriya: Maktab Chet elga ketayotgan oila bolasini maktabdan chiqarib olishi 2-sentabrdan davlat xizmatiga aylandi. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirining 17-avgustdagi buyrug'i eski maktab nizomining 4-bobini bekor qildi. Endi tartibni Vazirlar Mahkamasining 13-iyuldagi 380-son qaroriga ilova qilingan reglament belgilaydi. Ariza Davlat xizmatlari markazi (DXM) yoki my.gov.uz orqali beriladi, komissiya 5 ish kunida qaror chiqaradi, xizmat bepul. Kimga tegishli va kimga tegishli emas Reglament 18 yoshgacha bo'lgan o'quvchiga taalluqli. Maktab bilan birga o'rta maxsus va kasbiy ta'lim tashkilotlari ham kiradi, ya'ni texnikum o'quvchisi ham shu yo'l bilan chiqariladi. Sabab to'rt xil bo'lishi mumkin: ota-onaning xorijda o'qishi, ishlashi, uzoq muddatli davolanishi yoki boshqa maqsadda doimiy yoxud vaqtincha yashash uchun ketishi. O'zbekiston ichida bir maktabdan boshqasiga o'tkazish bu reglamentga kirmaydi. U 2022-yil 1-iyundagi VM 295-son qarori bilan tasdiqlangan alohida davlat xizmati bo'yicha yuradi. Farzandingiz xorijdagi universitetga kirayotgan bo'lsa va 18 yoshga to'lgan bo'lsa, bu reglament ham kerak emas: u maktabni tugatgan. Vaqt chizig'i: arizadan chiqarishgacha QadamKimMuddatAriza (so'rovnoma) berishota-ona, DXM da yoki my.gov.uz dahar kuni, 24 soatIkkinchi ota-onaning roziligiFace-ID yoki Yagona identifikatsiya tizimiariza yuborilishidan oldinArizani komissiyaga uzatishDXM xodimi / portal avtomatik10 daqiqaQaror yoki rad etishbolalar masalalari bo'yicha tuman komissiyasi5 ish kuniQarorni tasdiqlashtuman (shahar) hokimi, elektron raqamli imzo bilanqaror bilan birgaO'quvchini tizimdan chiqarishmaktab direktori1 ish kuniQarorni sizga yuborishDXM, elektron manzilga10 daqiqa Ariza ish vaqtidan keyin, dam olish yoki bayram kunida tushsa, komissiyaga kelgan kun deb keyingi ish kuni hisoblanadi (5-band). Komissiya kerak deb topsa, ota-ona va bola bilan suhbat o'tkazadi (11-band). Chiqarilgan o'quvchilar komissiyaning elektron reyestriga kiritiladi. Avval qanday edi va nima o'zgardi NimaAvval (nizom 2684, 4-bob)Endi (VM 380, 2-ilova)Qayerga murojaatmaktab direktoriga arizaDXM yoki my.gov.uzKomissiya roziligio'zingiz olib, arizaga ko'chirma ilova qilardingizariza komissiyaga o'zi boradiKim hal qiladidirektor, 1 ish kunida buyruqkomissiya 5 ish kunida, hokim elektron imzo bilan tasdiqlaydiRad etish asoslariyozilmaganfaqat 2 ta, boshqasi taqiqTo'lovyozilmaganyig'im olinmaydiOta-onaga beriladigan hujjatbuyruqdan ko'chirma, baholar tabeli, tibbiy kartaelektron qaror (QR kod bilan); tabel va karta ro'yxatda yo'q Eng katta farq murojaat manzilida. Eski tartibda ota-ona avval komissiyaga borib rozilik olardi, keyin ko'chirmani direktorga arizaga qo'shib berardi. Endi ariza bitta, komissiya uni o'zi ko'radi. Ikkinchi farq muddat: ilgari direktor bir ish kunida buyruq chiqarardi, endi komissiyaga 5 ish kuni beriladi. Ya'ni jarayon soddalashdi, lekin uzaydi. Nima xato ketadi: beshta holat Ikkinchi ota-onaning roziligi tasdiqlanmagan. Ariza komissiyaga faqat ota yoki onaning roziligi Face-ID yoxud Yagona identifikatsiya tizimi orqali tasdiqlangandan keyin ketadi. Ikkinchi ota-ona chet elda bo'lsa, my.gov.uz dan masofadan tasdiqlaydi. Arizada noto'g'ri ma'lumot. Bu rad etishning birinchi asosi (12-band). Bolaning JSHSHIR raqami, maktab va sinf nomi, ketilayotgan davlat nomini pasport bilan solishtirib yozing. Bolaning manfaatiga zid holat. Ikkinchi va oxirgi asos. Komissiya boshqa sabab bilan rad eta olmaydi, rad etganda aniq asosni yozishi shart. Yig'im yoki qo'shimcha hujjat talab qilishdi. Xizmat bepul. So'rovnomada ko'rsatilmagan hujjatni talab qilish taqiqlangan: ma'lumotlar idoralararo platformadan avtomatik olinadi. Tabel va tibbiy karta. Yangi reglament ota-onaga beriladigan hujjatlarni sanamaydi. Eski tartibda direktor buyruqdan ko'chirma, baholar tabeli va tibbiy kartani tilxat bilan berardi. Xorijdagi maktab tabelni so'raydi, shuning uchun uni direktordan chiqarish qarori kelgan kuni so'rab oling. Tekshiruv ro'yxati: so'rovnomada nima so'raladi Ariza beruvchining F.I.O., pasporti, JSHSHIR, manzili, telefoni, xorijga chiqish pasporti. Bolaning F.I.O., JSHSHIR, tug'ilganlik qaydi. Bola o'qiyotgan ta'lim tashkiloti va sinfi. O'qish ko'chirilayotgan xorijiy davlat. Ota-onaning nikohi haqidagi ma'lumot va bolaning xorijga chiqish pasporti. Rozilik belgisi: bolani voyaga yetguncha boqish, tarbiya va ta'limiga g'amxo'rlik majburiyati ota-onada qoladi. Ota yoki onadan biri ota-onalik huquqidan mahrum, bedarak yo'qolgan yoki muomalaga layoqatsiz deb topilgan bo'lsa, sud qarori ilova qilinadi. Ishlab chiqilgan misol: 20-sentabrda ketadigan oila Oila 20-sentabr, yakshanba kuni Rossiyaga ketadi. Ariza 8-sentabr, dushanba kuni my.gov.uz orqali yuborildi. Komissiyaning 5 ish kuni: 9, 10, 11, 14 va 15-sentabr. Demak qaror 15-sentabrgacha chiqadi, direktor 16-sentabrgacha o'quvchini tizimdan chiqaradi. Ketishga 4 kun zaxira qoladi. Xuddi shu oila arizani 18-sentabr, juma kuni bersa, 5 ish kuni 25-sentabrda tugaydi: farzand siz ketganingizdan keyin ham maktab ro'yxatida turadi va dars qoldirgan hisoblanadi. Shuning uchun arizani ketishdan kamida 7 ish kuni oldin bering. Maktabga oid boshqa yangiliklar: 1 568 maktabda yangi baholash tizimi va maktabga tayyorgarlik xarajatlari. Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirining 17.08.2026 dagi 44-mh-son buyrug'i, ro'yxat 2684-6 (lex.uz, 02.09.2026 dan kuchda); Vazirlar Mahkamasining 13.07.2026 dagi 380-son qarori, 2-ilova (lex.uz); 2684-son nizomning 01.09.2025 tahriri, 4-bob (lex.uz). Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Jamoat xavfsizligi universiteti endi yiliga 600 kursant oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/jamoat-xavfsizligi-universiteti-qabul-2027/ Sana: 2026-09-05 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Prezidentning 2026-yil 26-avgustdagi PQ-302-son qarori Jamoat xavfsizligi universitetiga (JXU) 2026/2027-o'quv yilidan yillik qabul kvotasini ochiq raqamga bog'ladi: kunduzgi bakalavriatga 600 nafargacha kursant, masofaviy ta'limga 300 nafargacha tinglovchi. Shu kvotaning to'rtdan uch qismi Ichki ishlar vazirligi (IIV) tizimi uchun ajratiladi. Bilimni baholash agentligi qarorni 4-sentabrda e'lon qildi. Bu maqola qarorning o'zi, universitetning amaldagi qabul nizomi (VM 500-son, 2021) va TestMakon bazasidagi 2026-yil o'tish ballari asosida yozildi. Avval va keyin: nima o'zgardi Qarorgacha universitet asosan Milliy gvardiya uchun ofitser tayyorlardi. Endi u IIV tizimi uchun to'rtta yo'nalishda kadr beradi: huquqbuzarliklar profilaktikasi, yo'l harakati xavfsizligi, jamoat tartibini saqlash va qo'riqlash faoliyati. Bularning hammasi «Yurisprudensiya» yo'nalishi ichida alohida ixtisos bo'lib ochiladi. NimaPQ-302 gacha2026/2027 danKunduzgi bakalavriat (kursant)kvota Butlash rejasi bilan, ochiq raqam yo'q600 nafargachaMasofaviy ta'lim (tinglovchi)faqat Milliy gvardiya xodimlari, 3 yil staj300 nafargacha, IIV xodimlari hamYurisprudensiya yo'nalishlariumumfuqaroviy 60420100 (DTM orqali)yana 4 kunduzgi + 1 masofaviy ixtisosMagistraturaofitserlar: 5 yil staj, kamida mayor, 45 yoshgacha+ IIV va gvardiyaning 5 yil stajli xodimlariKvotaning IIV ulushibelgilanmagan4 dan 3 qismi Masofaviy shaklga oliy ma'lumoti yo'q IIV va gvardiya xodimlari davlat granti bilan, oliy ma'lumotlilar va boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari kontrakt bilan kiradi. IIV uchun o'rinlar taqsimotini organlarning ehtiyoji belgilaydi va u Prezident administratsiyasining Jamoat xavfsizligi va qonun ustuvorligi departamenti bilan kelishiladi. Kim yutadi, kim yutqazadi IIV tizimida ishlayotgan, diplomsiz xodim yutadi: masofaviy shaklda 300 o'rin, grant asosida, ish joyidan ketmasdan. Kamida 5 yil stajli IIV va gvardiya xodimi yutadi: magistraturaning «Jamoat xavfsizligini ta'minlash faoliyatini tashkil etish» mutaxassisligi endi unga ham ochiq. Ilgari bu bosqich faqat mayor va undan yuqori ofitserlar uchun edi. 11-sinf bitiruvchisi uchun ikki yo'l bor: kursant (grant, harbiy saralash, keyin ofitser) yoki talaba (umumfuqaroviy asos, kontrakt, DTM testi). Ikkalasi pastda alohida yoritilgan. Yutqazadigan toifa: boshqa davlat fuqarolari. Nizomning 63-bandi qat'iy: universitetga faqat O'zbekiston fuqarolari qabul qilinadi. Birinchi yo'l — kursant: saralash taqvimi Kursantlikka qabul uch bosqichli: harbiy-professional yo'naltirish, dastlabki saralab olish va test sinovi. Nomzod Prezidentning PQ-4447-son qarori bilan tasdiqlangan harbiy xizmatni o'tash nizomi talablariga javob berishi shart. Saralash universitetda emas, yashash joyingizdagi mudofaa ishlari bo'limi yoki IIV hududiy bo'linmasida boshlanadi. BosqichKim o'tkazadiMuddatAriza (3-ilova shakli)mudofaa ishlari bo'limi yoki IIV hududiy bo'linmasi1-fevral — 20-martHujjatlarni yig'ish, yakka suhbathududiy organ1-fevral — 31-mart (suhbat arizadan 10 kun ichida)Birlamchi tibbiy ko'rikhududiy tibbiy komissiya1-fevral — 31-martYakuniy tibbiy ko'rikharbiy-tibbiy komissiya1-aprel — 20-mayJismoniy tayyorgarlik sinoviqabul komissiyasi mutaxassislari1-may — 30-mayYig'majildlar qabul komissiyasigahududiy organ10-iyungachaTest sinoviDavlat test markaziDTM jadvali bo'yicha (iyul)Natija universitet saytidauniversitettest tugagach 2 kunQabul to'g'risida bayonnomaqabul komissiyasinatijadan keyin 5 kun Tibbiy ko'rikdan yaroqsiz deb topilgan nomzod keyingi bosqichga qo'yilmaydi. Jismoniy sinovdan o'tmagan nomzod ham testga chiqmaydi. Testga belgilangan kunda kelmagan nomzodga qo'shimcha test o'tkazilmaydi (54-band). Universitetga kirmagan nomzodning hujjatlari natija e'lon qilingandan 10 kun ichida hududiy organga qaytariladi. Jismoniy me'yorlar: turnik va 100 metr Nizomning 7-ilovasi mezonlarni aniq raqam bilan beradi. Fuqarolar sport kiyimida, harbiy xizmatchilar harbiy kiyimda keladi. MashqA'loYaxshiQoniqarliQoniqarsizTurnikda tortilish (fuqaro)12 va undan ko'p10–118–97 va kamTurnikda tortilish (harbiy xizmatchi)14 va undan ko'p12–1310–119 va kam100 m yugurish (o'g'il bola)14,4 s gacha14,5–14,8 s14,9–15,4 s15,5 s va ko'p100 m yugurish (qiz bola)17,3 s ichida — «o'tdi»——17,4 s va ko'p Bu jadval saralashning eng ko'p yiqiladigan joyi. 11-sinfda 8 marta tortilib turgan o'quvchi «qoniqarli»ga o'tadi, 7 marta tortilgan yiqiladi. Maygacha kamida to'rt oy bor, shuning uchun taqvimni fevraldan emas, hozirdan boshlang. Ikkinchi yo'l — talaba: DTM balli va kontrakt Umumfuqaroviy asosda kirish uchun harbiy saralash yo'q. Ro'yxatdan o'tish qabul komissiyasi, Davlat xizmatlari markazi yoki my.gov.uz orqali. Test tanlangan yo'nalishning fan majmuasi bo'yicha topshiriladi, chet tili imtihoni maktabda o'qilgan tildan. Kontrakt narxini har yili universitetning o'zi belgilaydi, oshirilgan narxli qo'shimcha qabulni ham o'zi hal qiladi. Tavsiya etilgan nomzod 2-sentabrdan darsga qatnaydi. Buyruq esa kontrakt puli 15-sentabrgacha tushgandan keyin chiqadi. Bu muddat barcha OTMlar uchun umumiy qoida bilan bir xil. TestMakon bazasida universitetning 2026-yil o'tish ballari bor. Uchta umumfuqaroviy yo'nalish, 14 ta grant o'rni: Yo'nalish (2026)ShifrKontrakt baliGrant baliIqtisodiyot60410100148,2180,2Yurisprudensiya60420100169,1175,5Psixologiya6031030093,4127,9 Yurisprudensiya bo'yicha JXU ni boshqa 16 ta OTM bilan solishtirsak, kontrakt chegarasi bo'yicha u beshinchi o'rinda turadi. O'zbekiston Milliy universitetidan atigi 2,5 ball past, Namangan davlat universitetidan 10,8 ball yuqori: OTM (Yurisprudensiya, 2026)KvotaGrant baliKontrakt baliHuquqni muhofaza qilish akademiyasi (maqsadli)39184,8177,5Toshkent davlat yuridik universiteti368184,8175,3Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti151182,6172,4O'zbekiston Milliy universiteti80179,5171,6Jamoat xavfsizligi universiteti83175,5169,1Samarqand davlat universiteti78179,5168,7Buxoro davlat universiteti77175,5163,6Namangan davlat universiteti159175,3158,3 Ballingiz 170 bo'lsa: JXU yurisprudensiya kontraktiga (169,1) o'tasiz, grantga (175,5) 5,5 ball yetmaydi. Toshkent davlat yuridik universiteti kontraktiga (175,3) ham kirmaysiz. Xuddi shu 170 ball bilan JXU iqtisodiyot kontraktiga (148,2) 21,8 ball zaxira bilan o'tasiz. Bitiruvchiga diplom bilan birga, harbiy tayyorgarlikdan o'tgan bo'lsa, zaxiradagi leytenant unvoni beriladi. Universitet saytiga qabul boshlanishidan bir oy oldin o'rinlar soni va yo'nalishlar ro'yxati qo'yiladi. Magistratura: ofitserlar va oddiy fuqarolar alohida tanlovda Ofitserlar uchun shart: 5 yil staj, kamida mayor lavozimi, qabul yilining 31-dekabrigacha 45 yoshdan oshmaslik. O'qish davrida oxirgi lavozim maoshi saqlanadi. Buyruq har yili 30-avgustgacha imzolanadi. Oddiy fuqarolar bakalavr diplomi bilan, faqat kontrakt asosida, test orqali kiradi. Test 75 savol, har to'g'ri javob 3,1 ball, maksimum 232,5. Ball ertasi kuni Davlat test markazi saytida chiqadi. Apellyatsiya 2 kun ichida beriladi va 3 kunda ko'riladi. Kontrakt puli bu yerda ham 15-sentabrgacha. Nizomda eski qaror turibdi: amalda qaysi qoida ishlaydi Nizomning 62-bandi umumfuqaroviy qabulni 2017-yilgi qabul qaroriga bog'laydi. O'sha qaror 2025-yil 15-sentabrdan kuchini yo'qotgan. Uning o'rnida hozir Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori ishlaydi, lex.uz ning o'zi ham sharhda shuni ko'rsatadi. Amalda talabalar uchun imtiyoz, minimal ball va qo'shimcha qabul qoidalari shu yangi qaror bo'yicha qo'llanadi. Eski manbalardagi «2017-yilgi tartib bo'yicha» degan jumlaga ishonmang. Tavsiyanoma bilan 5 foiz qo'shimcha ball qoidasi ham shu universitetga taalluqli, batafsil alohida maqolada. 2027-yil abituriyenti uchun qadamlar Sentabr–yanvar: yo'lni tanlang. Kursant bo'lsangiz, hozirdan turnik va 100 metrni mashq qiling. Talaba bo'lsangiz, fan majmuasini DTM balli bo'yicha mos yo'nalishlar bilan tekshiring. 1-fevral — 20-mart: kursantlik arizasini yashash joyingizdagi hududiy organga bering. Fevral–may: ikki tibbiy ko'rik va jismoniy sinov. Yiqilsangiz, umumfuqaroviy yo'l ochiq qoladi. Iyul: DTM testi. Talaba yo'lida ball 2026-yil chegarasidan yuqori bo'lishi kerak: yurisprudensiya kontrakt 169,1, iqtisodiyot 148,2, psixologiya 93,4. 15-sentabrgacha: kontrakt puli. Kechiksangiz buyruq chiqmaydi. Talabalikka o'tgan yigitlar uchun harbiy xizmatni kechiktirish qoidalari alohida maqolada. Manba: Prezidentning 26.08.2026 dagi PQ-302-son qarori, Bilimni baholash agentligining 04.09.2026 dagi rasmiy e'loni; Vazirlar Mahkamasining 06.08.2021 dagi 500-son qarori bilan tasdiqlangan qabul nizomi (lex.uz, 2026-yil 17-aprel tahriri); TestMakon bazasi, 2026-yil qabul natijalari. Tekshirilgan sana: 5-sentabr 2026. --- ## Xorijda bepul o'qish: olti davlat granti va ariza oynalari URL: https://testmakon.uz/news/article/xorijda-bepul-oqish-davlat-grantlari-2027/ Sana: 2026-09-04 · Yangilangan: 2026-09-04 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Olti davlat dasturi O'zbekiston fuqarosini to'liq moliyalashtiradi: Turkiya (Turkiye Burslari), Koreya (GKS), Xitoy (CSC), Vengriya (Stipendium Hungaricum), Rossiya davlat kvotasi va Germaniya (DAAD). Ariza oynalarining beshtasi yanvar-fevralda yopiladi, ikkitasi esa sentabr-oktabrda ochiladi. Hujjat to'plami hamma joyda deyarli bir xil: pasport, diplom yoki attestat, transkript, til sertifikati, motivatsion xat va tibbiy ma'lumotnoma. Rad etishning eng ko'p uchraydigan sababi — hujjat mazmuni emas, muddat va rasmiylashtirish. Ushbu qo'llanmada har dastur rasmiy saytidan tekshirilgan: ariza oynasi, qamrab olinadigan xarajatlar, til talabi, yosh chegarasi va hujjatlar ro'yxati. 2026 siklining sanalari aniq, 2027 sikli sanalari e'lon qilinganlari alohida ko'rsatilgan. Taxminiy sana yozilmagan — e'lon qilinmagan joyda shunday deb aytilgan. Xorijda bepul o'qish: olti dastur bitta jadvalda Quyidagi jadval oltita davlat dasturini yonma-yon qo'yadi. Oxirgi ustundagi summa — talabaga har oy naqd tushadigan yashash puli; o'qish to'lovi, yotoqxona va sug'urta bunga kirmaydi, ular alohida qoplanadi. Dastur (davlat)Ariza oynasiBosqichYosh chegarasiTil talabiOylik yashash puliTurkiye Burslari (Turkiya)10-yanvar - 20-fevralbakalavr, magistr, PhD21 / 30 / 35 yoshturk yoki ingliz tili (dastur talabiga qarab)4 500 - 9 000 TLGlobal Korea Scholarship (Koreya)bakalavr sentabr-oktabr, magistr fevralbakalavr, magistr, PhD25 / 40 yoshTOPIK yoki ingliz sertifikati, 1 yil koreys kursi900 000 vonChinese Government Scholarship (Xitoy)noyabr - fevral, muddatni elchixona belgilaydibakalavr, magistr, PhD25 / 35 / 40 yoshxitoycha dasturda HSK 3-4, inglizchada IELTS/TOEFL2 500 - 3 500 yuanStipendium Hungaricum (Vengriya)15-yanvar soat 14:00 (CET)bakalavr, magistr, PhD18 yoshdan katta; yuqori chegara yo'qdarajani qabul qiluvchi universitet belgilaydi43 700 forintDavlat kvotasi (Rossiya)2027/28 uchun sentabrda ochiladibakalavr, magistr, aspiranturarasmiy saytda ko'rsatilmaganrus tili; bilmasa 1 yil tayyorlov fakultetirasmiy saytda raqam ko'rsatilmaganDAAD (Germaniya)dasturga qarab avgust - noyabrmagistr, PhDyosh emas, diplom yoshi: 6 yilnemischa dasturda B1 va DSH 2 / TestDaF 4, inglizchada IELTS/TOEFL992 - 1 400 yevro Jadvaldagi eng katta farq — ariza oynasi. Turkiya, Xitoy, Vengriya va Koreya magistraturasi yanvar-fevralda yopiladi. Koreya bakalavriati va Rossiya kvotasi esa aksincha, sentabr-oktabrda ochiladi. Ya'ni bitta kalendar yilda ikki alohida mavsum bor va ular bir-birini almashtirmaydi. Bir yilda ikki mavsum: qaysi oyda qaysi ariza ochiladi OyNima bo'ladiNechta dasturSentabrRossiya kvotasi arizasi ochiladi; Koreya bakalavriati (GKS-U) e'lon qilinadi2OktabrKoreya bakalavriati hujjatlari elchixonaga topshiriladi; Vengriya chaqirig'i chiqadi2Noyabr - dekabrXitoy elchixonasi arizani qabul qila boshlaydi; Rossiya kvotasi 15-dekabrda yopilgan edi2YanvarVengriya 15-yanvarda soat 14:00 da yopadi; Turkiya 10-yanvarda ochadi2FevralTurkiya 20-fevralda yopadi; Xitoy elchixonalari 8-24 fevralda yopadi; Koreya magistraturasi 12-25 fevralda ochiq3Mart - iyultanlov, suhbat va universitet qaroriga ketadigan davr6Avgust - sentabrnatija, viza va yo'lga chiqish6 Bu jadvaldan bitta amaliy xulosa chiqadi: hujjatni yanvarda yig'ishni boshlagan odam kechikadi. Apostil, notarial tarjima va til sertifikati birgalikda 4-8 hafta oladi. Shuning uchun hujjat tayyorlashning boshlanish nuqtasi — oktabr, ariza oynasi emas. Turkiye Burslari: 10-yanvardan 20-fevralgacha Turkiya hukumati stipendiyasi rasmiy saytida ariza kalendari ochiq turibdi: ariza 10-yanvardan 20-fevralgacha qabul qilinadi, baholash mart-aprelda, suhbat aprel-iyunda, natija avgust boshida e'lon qilinadi, talaba sentabrda Turkiyaga boradi. 2026 siklida ariza aynan 10-yanvar - 20-fevral oralig'ida olingan. 2027 sikli sanalari rasmiy saytda hali alohida e'lon qilinmagan — kalendar sahifasi umumiy oynani ko'rsatib turibdi. Yosh chegarasi bosqichga qarab qat'iy: bakalavr va kollej dasturiga 21 yoshdan kichik, magistraturaga 30 yoshdan kichik, doktoranturaga 35 yoshdan kichik, tadqiqot stipendiyasiga 50 yoshdan kichik nomzod topshiradi. Bu yerda "kichik" so'zi so'zma-so'z ishlaydi: 21 yoshga to'lgan abituriyent bakalavr tanloviga kirmaydi. Ikkinchi qat'iy shart — o'zlashtirish foizi. Bakalavr va kollej uchun kamida 70 %, magistratura va doktorantura uchun 75 %, tibbiyot, stomatologiya va farmatsevtika uchun 90 %. Bu foiz attestat yoki diplom o'rtacha balidan hisoblanadi. 90 % shartini bilmasdan tibbiyotga topshirgan nomzod birinchi texnik tekshiruvdayoq chiqib ketadi. Dastur nimani to'laydi: o'qish to'lovi to'liq, bakalavr talabasiga butun o'qish davri uchun yotoqxona, magistr va doktorantga birinchi yil yotoqxona, keyingi yillarda Istanbul va Anqara uchun oyiga 6 000 TL, boshqa shaharlar uchun 5 000 TL uy-joy puli. Bundan tashqari bir martalik aviabilet, umumiy tibbiy sug'urta va bir yillik turk tili kursi. Oylik yashash puli: bakalavrga 4 500 TL, magistrga 6 500 TL, doktorantga 9 000 TL. Yuqori o'zlashtirgan talabaga Merit dasturi bo'yicha bu summa ikki barobar to'lanadi. Muhim shart, ko'pchilik e'tibor bermaydi: turk tilidan C1 sertifikati bo'lmagan har bir stipendiat — hatto ingliz tilidagi dasturga tushgan bo'lsa ham — bir yillik turk tili kursini o'qiydi va yil oxirida C1 sertifikatini oladi. Ya'ni bakalavr uchun umumiy muddat 4 emas, 5 yil. Hujjatlar TBBS onlayn tizimiga yuklanadi va ariza bepul: amaldagi shaxsni tasdiqlovchi hujjat yoki pasport, so'nggi 1 yilda olingan surat, milliy imtihon natijasi (bo'lsa), diplom yoki bitirish haqidagi vaqtinchalik ma'lumotnoma, transkript, universitet talab qilsa GRE, GMAT yoki SAT natijasi, universitet talab qilsa TOEFL yoki DELF sertifikati, doktoranturaga esa tadqiqot mavzusi taklifi va ilgari yozgan ilmiy ishingiz namunasi. Turkiya fuqarolari va o'sha bosqichda turk universitetida allaqachon o'qiyotganlar tanlovga kirmaydi. Global Korea Scholarship: sentabr va fevral Koreya dasturi ikkiga bo'lingan va sanalari ham alohida. Bakalavriat (GKS-U) arizasi sentabr-oktabrda, magistratura va doktorantura (GKS-G) arizasi fevral-martda olinadi. 2026 sikli aniq: GKS-G 12-fevral soat 11:00 dan 25-fevral soat 18:00 gacha (Koreya vaqti) ochiq bo'ldi. GKS-U 2026 arizasi dastlab 15-30 sentabr deb e'lon qilingan, keyin Study in Korea tizimi to'xtaganligi sababli elchixonalar sanani o'zgartirgan — masalan bir elchixona hujjatni 6-17 oktabr kunlari qabul qilgan. 2027 sikli sanalari sentabrda Study in Korea saytining e'lonlar bo'limida chiqadi. Ikkita yo'l bor va bittasini tanlaysiz: elchixona yo'li (embassy track) yoki universitet yo'li (university track). Bir siklda ikkalasiga birdan topshirib bo'lmaydi. Elchixona yo'lida har mamlakat uchun ajratilgan o'rin soni oldindan e'lon qilinadi va u odatda bir necha kishilik bo'ladi. Talablar rasmiy Study in Korea saytida yozilgan: bakalavriatga 25 yoshgacha va o'rta maktab davomidagi o'rtacha ball 80 % dan yuqori (yuqori 20 % ichida), magistratura va doktoranturaga 40 yoshgacha va o'rtacha ball 80 % dan yuqori. Fuqarolik koreys bo'lmasligi shart. O'qish tuzilishi bir xil: avval 1 yil koreys tili kursi, keyin 4 yil bakalavr yoki 2 yil magistr yoki 3 yil doktorantura. Koreya elchixonasining rasmiy e'lonida to'lanadigan summalar shunday ko'rsatilgan: aviabilet, oyiga 900 000 von yashash puli, til kursi va o'qish to'lovi to'liq, kelgandan keyin bir martalik 200 000 von joylashish puli, o'qishni tugatganda bir martalik 100 000 von, tibbiy sug'urta, va TOPIK 5 yoki 6-darajani olganlarga qo'shimcha oyiga 100 000 von. Har sikl uchun aniq summa o'sha yilning ariza qo'llanmasida qayta tasdiqlanadi. Chinese Government Scholarship: fevral va CSCA imtihoni Xitoy hukumat stipendiyasi (CSC) arizasi campuschina.org portalida to'ldiriladi, lekin muddatni har bir davlatdagi Xitoy elchixonasi o'zi belgilaydi. 2026/2027 siklida elchixonalar muddati 8-fevraldan 24-fevralgacha oralig'ida turgan; ba'zi elchixonalar arizani noyabrdan boshlab qabul qilgan. Shuning uchun bitta umumiy sana yozib qo'yish xato — o'zingizga tegishli elchixona e'lonidagi sanani tekshirasiz. Yosh chegarasi bosqichga qarab: bakalavrga 25 yoshgacha, magistraturaga 35 yoshgacha, doktoranturaga 40 yoshgacha, umumiy stajyorlikka 45 yoshgacha, katta stajyorlikka 50 yoshgacha. Til talabi dasturning tiliga bog'liq. Xitoy tilida o'qiladigan magistratura va doktoranturaga HSK 4, umumiy va katta stajyorlikka HSK 3 kerak. Xitoy tilining o'zini o'rganish dasturiga kiruvchilar HSK talabidan ozod. Ingliz tilidagi dasturlarda universitet o'zi IELTS yoki TOEFL darajasini belgilaydi. 2026 siklida yangi shart kiritilgan: bakalavr dasturiga topshiruvchi ariza muddatidan oldin CSCA imtihonini topshirib, amaldagi natija hisobotini olishi shart. Sentabrda o'qishni boshlaydiganlar uchun imtihon sanalari 21-dekabr va 25-yanvar qilib belgilangan edi. CSCA natijasi yo'q bakalavr arizasi ko'rib chiqilmaydi. Stipendiya nimani qoplaydi: o'qish to'lovi, universitet yotoqxonasi bepul yoki uning o'rniga turar joy puli, kompleks tibbiy sug'urta yiliga bir kishiga 800 yuan (olti oydan qisqa dasturlarda 400 yuan) va oylik nafaqa — bakalavrga 2 500 yuan, magistr va umumiy stajyorga 3 000 yuan, doktorant va katta stajyorga 3 500 yuan. Xalqaro aviabilet bu ro'yxatga kirmaydi — Turkiya va Koreyadan farqi shu, yo'l xarajatini o'zingiz to'laysiz. Hujjatlar: pasportning ma'lumot sahifasi, diplom, transkript, til sertifikati, bakalavr uchun CSCA natija hisoboti, universitetdan olingan dastlabki qabul xati (bo'lsa), o'quv rejasi yoki tadqiqot taklifi, magistratura va yuqori bosqich uchun ikkita tavsiyanoma, chet el fuqarosi uchun tibbiy ko'rik varaqasi va sudlanmaganlik haqidagi ma'lumotnoma. Sudlanmaganlik ma'lumotnomasi ariza yuborilgan kundan 6 oy ichida berilgan bo'lishi shart. Xitoy yoki ingliz tilida bo'lmagan har bir hujjat tarjima qilinadi. Stipendium Hungaricum: 15-yanvar soat 14:00 Vengriya dasturi eng aniq sanaga ega: 2026/2027 chaqirig'i bo'yicha ariza 15-yanvar soat 14:00 (Markaziy Yevropa vaqti) da yopilgan. Bu soat bilan yoziladigan muddat — bir soat kechikkan ariza tizimga tushmaydi. 2027/2028 chaqirig'i rasmiy saytda hali chiqmagan; oldingi sikllarda chaqiriq noyabr-dekabrda e'lon qilingan. Chaqiriq matnida bitta yosh sharti bor va u quyi chegara: 2008-yil 31-avgustdan keyin tug'ilganlar, ya'ni 31-avgust holatiga 18 yoshga to'lmaganlar tanlovga kirmaydi (raqs yo'nalishlari bundan mustasno). Yuqori yosh chegarasi chaqiriqda ko'rsatilmagan. O'zbekiston bu dasturda yuboruvchi hamkor davlat, ya'ni kvota ochiq. Rasmiy sayt yuboruvchi tomon sifatida Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Malakalarni rivojlantirish agentligini ko'rsatgan. Bakalavr, magistr, uzluksiz magistr va doktorantura — to'rt bosqichning to'rttasi ham istalgan yo'nalishda ochiq. Nimani to'laydi: o'qish to'lovi to'liq; oylik yashash puli bakalavr, magistr va tayyorlov bosqichi uchun 43 700 forint (12 oy davomida); yotoqxona joyi bepul, joy yetmasa oyiga 40 000 forint ijara hissasi; tibbiy sug'urta va yiliga bir kishiga 65 000 forintgacha qo'shimcha sug'urta. Rasmiy chaqiriq matni ochiq ogohlantiradi: 40 000 forint — ijaraning bir qismi, yirik shaharlarda, ayniqsa poytaxtda, u to'liq ijarani qoplamaydi. Yashirin tuzoq chaqiriq matnida yozilgan: venger tili tayyorlov kursiga borgan, lekin yil oxiridagi imtihondan o'ta olmagan talabaning oylik nafaqasi 30 000 forintga tushiriladi. Ya'ni til kursi formal emas, natija bilan o'lchanadi. Hujjatlar ro'yxati: onlayn ariza anketasi (ingliz tilida to'ldiriladi) va so'nggi 2 yilda olingan surat; kamida bir sahifalik motivatsion xat, Times New Roman 12 shriftda va tanlangan dastur tilida; til bilimini tasdiqlovchi hujjat va uning tarjimasi; maktab attestati yoki bakalavr diplomi va tarjimasi; barcha semestrlar bo'yicha transkript va tarjimasi; pasport ma'lumot sahifasining nusxasi; tizimdagi "Statement for Application" hujjatiga rozilik. Tibbiy ma'lumotnoma ariza paytida emas — grant yutgandan keyin Vengriyada majburiy tibbiy ko'rikda taqdim etiladi. Har bir fayl 4 MB dan katta bo'lmasin, aks holda tizim yuklamaydi. Vaqt chizig'i chaqiriqda ochiq berilgan: 15-yanvar ariza, 28-fevral texnik tekshiruv va nomzod qilib ko'rsatish, 15-mart ilmiy rahbar tavsiyanomasi uchun oxirgi kun, mart o'rtasidan may oxirigacha universitet qabul jarayoni, iyun oxiri yoki iyul o'rtasida natija, iyul-avgustda viza, 30-sentabrgacha Vengriyaga yetib borish. Rossiya davlat kvotasi: ariza shu sentabrda ochiladi Rossiya hukumati kvotasi O'zbekiston fuqarolari uchun alohida rasmiy sayt orqali yuritiladi. O'sha saytda hozir shunday yozuv turibdi: 2027/28 kvotasiga arizalar qabuli 2026-yil sentabrda boshlanadi. Oldingi sikl bo'yicha ariza 15-dekabrgacha yuborilgan, universitet qarorlari esa avgustgacha kutilgan. Ya'ni bu dastur bo'yicha oyna hozir ochilmoqda. Ariza besh qadamdan iborat: portalda ro'yxatdan o'tish va ariza yuborish, anketani to'ldirish, hujjatlarni yuklash, saralash sinovi yoki suhbatdan o'tish, universitet qarorini kutish. Rasmiy ma'lumotga ko'ra kvota bo'yicha o'qish Rossiya Federatsiyasi budjeti hisobidan to'liq moliyalashtiriladi va tanlov 500 dan ortiq universitet va 300 ga yaqin yo'nalish bo'yicha ochiq. Rus tilini bilmaydiganlar avval bir yillik tayyorlov fakultetida o'qiydi. Hujjatlarga qo'yilgan talab bu dasturda eng batafsil yozilgan va aynan shu yerda ariza ko'p yiqiladi. Surat rasmiy bo'lishi shart — pasportdagidek, yuqori aniqlikda; selfi, bosh kiyimdagi yoki yonida odam va hayvon bor surat qabul qilinmaydi. Pasportning amal qilish muddati kirish sanasidan boshlab kamida 1,5 yil qolgan bo'lishi kerak. Pasport nusxasi va uning notarial tasdiqlangan rus tilidagi tarjimasi ikkita alohida fayl qilib yuklanadi. Skanerda varaqning chekkalari ko'rinib turishi shart — chekkasi kesilgan skan rad etiladi. Ta'lim hujjati sifatida 10-11-sinf tabeli (maktab nomi, o'quvchining ismi, sinf rahbari imzosi va muhr bilan), yoki 11-sinf attestati, yoki kollej va oliygohda o'qiganlar uchun akademik ma'lumotnoma yuklanadi. 9-sinf attestati kerak emas. Agar hujjatdagi fan nomlari rus tilida ham yozilgan bo'lsa, notarial tarjima talab qilinmaydi — bu bir necha yuz ming so'mni tejaydigan detal. Tibbiy qism to'rtta hujjatdan iborat: 086/u shaklidagi ma'lumotnoma, B va C gepatiti yo'qligi haqidagi ma'lumotnoma, sil kasalligi yo'qligi haqidagi ma'lumotnoma va OIV yo'qligi haqidagi ma'lumotnoma. Texnik cheklov: bitta fayl 10 MB dan, barcha fayllar birgalikda 60 MB dan oshmasligi kerak, format PDF. Familiya yoki ism o'zgargan bo'lsa, o'zgartirish haqidagi guvohnoma my.gov.uz orqali buyurtma qilinadi va pasport bilan birga yuklanadi. DAAD: oyiga 992 yevro, muddat dasturga bog'liq Germaniyaning DAAD tashkiloti bitta emas, o'nlab dastur yuritadi va ularning muddati bir xil emas. O'zbekistonlik nomzodga eng ko'p tegishlisi ikkitasi: barcha yo'nalishlar uchun magistratura stipendiyasi va rivojlanish yo'nalishidagi EPOS dasturi. Magistratura stipendiyasi: oyiga 992 yevro, yiliga 460 yevro o'quv xarajati, sug'urtaga hissa, so'rov bo'yicha yo'l puli, shart bajarilsa ijara va oila qo'shimchasi, nemis tili kursiga yordam va TestDaF yoki DSH imtihoni to'lovining qaytarilishi. Moliyalash muddati 10 oydan 24 oygacha. Shart: oxirgi diplomingiz ariza muddatida 6 yildan eski bo'lmasin. Ariza portali har yili 1-iyunda ochiladi, lekin aniq muddat har bir davlat uchun alohida belgilanadi — o'zingizga tegishli sanani DAAD saytidagi davlat sahifasidan tekshirasiz. EPOS dasturi ish tajribasi bor mutaxassislarga mo'ljallangan: kamida 2 yil kasbiy tajriba va diplomning yoshi odatda 6 yildan oshmasligi shart, ariza paytida Germaniyada 15 oydan ko'p yashagan bo'lmaslik kerak. Moliyalash 12 oydan 42 oygacha. Magistratura darajasiga oyiga 992 yevro, doktoranturaga 1 300 yevro, 2026-yil fevraldan boshlab esa 1 400 yevro. Qo'shimcha: sog'liq, baxtsiz hodisa va javobgarlik sug'urtasiga to'lov, yo'l puli, so'rov bo'yicha ijara va oila qo'shimchasi. Til talabi qat'iy ajratilgan: nemis tilida o'qiladigan dasturga ariza paytida B1 daraja ko'rsatiladi va o'qish boshlanguncha DSH 2 yoki TestDaF 4 topshiriladi; ingliz tilidagi dasturga universitet talab qilgan IELTS yoki TOEFL yetadi. EPOS muddatlari dasturdan dasturga farq qiladi va odatda avgust-noyabrga to'g'ri keladi — masalan bir magistratura dasturi 31-avgustda, ikkinchisi 1-oktabrda, doktorantura dasturi 31-oktabrda yopilgan. El-yurt umidi haqida nima aniq, nima aniq emas? Halol javob: bu maqolani tayyorlash paytida "El-yurt umidi" jamg'armasining rasmiy sayti (eyuf.uz) bo'sh sahifa qaytardi, ariza portali (admission.eyuf.uz) esa xatolik berdi. Shuning uchun jamg'arma tanlovining joriy sanasi, kvota soni va shartlari bu yerda yozilmaydi — rasmiy sayt javob bermadi, sanani o'zingiz tekshiring. Tanlov e'lonlari odatda jamg'arma saytida va Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi kanalida chiqadi. Bu bo'shliqni to'ldirish uchun ikkita bog'liq material foydali. Birinchisi — xorijiy diplomni O'zbekistonda tan olish va 2+2 modeli haqidagi qo'llanma: xorijiy diplom O'zbekistonda. Ikkinchisi — xorijda doktorantura tugatganlarga beriladigan uy-joy krediti sharti: xorijda PhD olganga uy krediti. Ikkalasi ham qaytib kelgandan keyingi bosqichga tegishli va grant tanlashda hisobga olinadi. Nima xato ketadi? Rad etishning olti sababi Quyidagi olti holat mazmun bilan emas, rasmiylashtirish bilan bog'liq. Ya'ni bilim darajasi yetarli bo'lgan nomzod ham shu joyda chiqib ketadi. XatoNima bo'ladiQancha vaqt yoki pul kerakDiplom tarjimasiga apostil qo'yilmaganhujjat chet elda rasmiy deb tan olinmaydi, ariza to'liq emas deb belgilanadi88 000 so'mMotivatsion xat shablondan ko'chirilgansuhbatga chaqirilmaydi; Vengriyada xat majburiy hujjat, formati ham tekshiriladi1 sahifaTavsiyanoma muddatdan keyin kelganVengriyada ilmiy rahbar tavsiyanomasi uchun alohida oxirgi kun bor15-martTil sertifikatining amal qilish muddati o'tgantil talabi bajarilmagan hisoblanadi, ariza tanlovdan chiqadi2 yilDiplom o'rtacha bali hisoblanmaganTurkiyada 70 / 75 / 90 % chegarasi, Koreyada 80 % chegarasi bajarilmaydi90 %Ariza oynasi yopilgandan keyin urinishtizim faylni umuman qabul qilmaydi, keyingi sikl bir yildan keyin12 oy Ettinchi, kamroq tilga olinadigan xato — texnik. Vengriyada bitta fayl 4 MB dan oshsa yuklanmaydi, Rossiya kvotasida bitta fayl 10 MB va jami 60 MB chegarasi bor, skanning chekkasi kesilgan bo'lsa hujjat qaytariladi. Telefonda olingan surat odatda shu chegaralarga sig'maydi yoki chekkasi kesiladi. Apostil qancha turadi va qancha vaqt oladi? Apostil — hujjatingiz chet elda rasmiy deb tan olinishi uchun qo'yiladigan maxsus shtamp. O'zbekistonda uning tartibi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-dekabrdagi 732-son qarori bilan tasdiqlangan ma'muriy reglamentda yozilgan. 2022-yil 1-martdan boshlab apostil elektron shaklda ham qo'yiladi — davlat xizmatlari markazi yoki yagona portal orqali. Reglamentda ikkita raqam bor va ikkalasi ham rejalashtirishga kerak. Birinchisi — muddat: so'rovnoma hujjat topshirilgan kundan boshlab ikki ish kuni ichida ko'rib chiqiladi; ammo hujjatni imzolagan mansabdor shaxsning imzo namunasini yoki tashkilot muhrini tasdiqlash kerak bo'lsa, muddat o'n ish kunigacha cho'ziladi. Ikkinchisi — yig'im: ta'lim va fan sohasi tashkilotlaridan chiqadigan hujjatlar uchun yig'im bazaviy hisoblash miqdorining 20 foizi. Hisob: 2026-yil 1-sentabrdan bazaviy hisoblash miqdori 440 000 so'm. Demak bitta ta'lim hujjatiga apostil = 440 000 x 0,20 = 88 000 so'm. Diplom, transkript va attestat — uch hujjat uchun 264 000 so'm. Bunga notarial tarjima narxi qo'shiladi. Ta'lim hujjatlariga apostilni Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Ta'lim sifatini nazorat qilish davlat inspeksiyasi qo'yadi. Qaysi til sertifikati qaysi dasturga yaraydi? Til talabi bo'yicha eng ko'p adashish shu: bitta sertifikat hamma joyga yaramaydi. Turkiyada turk tilidagi dasturga sertifikat kerak emas, chunki stipendiat baribir bir yillik kursda o'qiydi va C1 ni oladi; ingliz tilidagi dasturga esa universitet TOEFL yoki unga tenglashtirilgan sertifikatni so'raydi. Koreyada TOPIK 5-6 daraja qo'shimcha oylik puldan tashqari, universitetga qabulda ham ustunlik beradi. Xitoyda xitoy tilidagi magistratura va doktorantura uchun HSK 4 chegarasi qat'iy. Vengriyada esa daraja markazlashtirilmagan — uni qabul qiluvchi universitet o'zi belgilaydi va uni ariza tizimidan har bir dastur uchun alohida ko'rasiz. Germaniyada nemis tilidagi dastur uchun ariza paytida B1, o'qish boshlanguncha DSH 2 yoki TestDaF 4 talab qilinadi. Ingliz tilidan milliy sertifikat topshirish rejasi bo'lsa, imtihon sanalari, to'lov miqdori va natija muddati bitta joyda yig'ilgan: milliy sertifikat bo'limi. Xalqaro sertifikat (IELTS, TOEFL) talab qilinganda milliy sertifikat uni almashtirmaydi — ikkalasi alohida hujjat. Ishlab chiqilgan misol: 2027 sikliga 12 oylik reja 2027-yil iyunda bakalavrni tugatadigan talaba magistraturaga uchta dasturga birdan topshirmoqchi: Turkiya, Vengriya va Xitoy. Reja quyidagicha chiqadi. Sentabr 2026. Diplom hali yo'q, shuning uchun transkript va o'rtacha ball ma'lumotnomasi olinadi. O'rtacha ball hisoblanadi: agar u 75 % dan past bo'lsa, Turkiya magistraturasi shu yerdayoq chiqib ketadi. Oktabr 2026. Til sertifikatiga yoziladi. Sertifikat qo'lga tekkanidan keyin uning amal qilish muddati 2027-yil sentabrgacha yetishi tekshiriladi. Noyabr 2026. Attestat va transkriptga apostil buyurtma qilinadi: 3 hujjat x 88 000 = 264 000 so'm. Imzo tekshiruvi kerak bo'lsa, 10 ish kunini hisobga olib, dekabrga qoldirilmaydi. Dekabr 2026. Notarial tarjima qilinadi. Vengriya uchun har bir fayl 4 MB gacha siqiladi. 15-yanvar 2027, soat 14:00. Vengriya arizasi yuboriladi. Motivatsion xat kamida 1 sahifa, Times New Roman 12. Fevral 2027. Turkiya arizasi 20-fevralgacha, Xitoy arizasi elchixona belgilagan sanagacha yuboriladi. Xitoy uchun sudlanmaganlik ma'lumotnomasi ariza kunidan 6 oy ichida olingan bo'lishi tekshiriladi. Mart - iyun 2027. Suhbat va universitet qarori kutiladi. Iyul - avgust 2027. Natija chiqadi, viza rasmiylashtiriladi. Pul tomoni: bir yillik yashash puli Turkiya magistraturasida 6 500 TL x 12 = 78 000 TL, Vengriyada 43 700 x 12 = 524 400 forint va ustiga yotoqxona hissasi 40 000 x 12 = 480 000 forint, Xitoyda 3 000 x 12 = 36 000 yuan va ustiga bepul yotoqxona hamda 800 yuanlik sug'urta. Uchalasida ham o'qish to'lovi to'liq qoplanadi; aviabilet Turkiyada bor, Xitoyda yo'q. Ya'ni Xitoy varianti tanlansa, byudjetga borish-kelish chiptasi alohida yoziladi. Ariza topshirishdan oldingi tekshiruv ro'yxati Ariza oynasi sanasi rasmiy saytdan qayta o'qildi, ijtimoiy tarmoqdagi e'londan emas. Yosh chegarasi ariza kuniga emas, dastur qo'llanmasidagi sanaga nisbatan hisoblandi. Diplom yoki attestat o'rtacha bali foizga aylantirildi va dastur chegarasi bilan solishtirildi. Til sertifikatining amal qilish muddati o'qish boshlanadigan sanadan keyin tugaydi. Apostil buyurtmasi ariza muddatidan kamida 3 hafta oldin berildi. Notarial tarjima kerakmi yoki hujjatdagi rus tilidagi dublikat yetadimi — aniqlashtirildi. Har bir fayl hajmi tizim chegarasidan kichik (Vengriya 4 MB, Rossiya 10 MB va jami 60 MB). Skanerda varaq chekkalari ko'rinadi, surat rasmiy va so'nggi 1-2 yilda olingan. Motivatsion xat aynan shu dastur va shu universitet uchun yozildi. Pasport amal qilish muddati kirish sanasidan keyin kamida 1,5 yil qoladi. Xorijga topshirish rejasi ichki variant bilan yonma-yon ko'riladi. Ballingizga qaysi O'zbekiston oliygohi va yo'nalishi to'g'ri kelishini "Menga moslari" bo'limi ko'rsatadi, tayyorgarlik uchun kitoblar esa onlayn kutubxonada turibdi. Ikkala yo'lni parallel olib borgan abituriyent bir yilni yo'qotmaydi. Shu mavzuda yana: Yevropada bepul magistratura: Erasmus Mundus arizasi oktabrda ochiladi Shu mavzuda yana: Toshkentdagi xorijiy universitetda o'qish 25 milliondan turadi Shu mavzuda yana: Xorijda olgan ilmiy darajangizni my.gov.uz orqali tan oldirasiz Manba: har dasturning rasmiy sayti — turkiyeburslari.gov.tr, studyinkorea.go.kr, campuschina.org va Xitoy elchixonasi e'loni, stipendiumhungaricum.hu, Rossiya kvotasining O'zbekiston uchun rasmiy sayti, daad.de; apostil bo'yicha Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-dekabrdagi 732-son qarori (tekshirilgan sana: 2026-09-04) --- ## Talaba va harbiy xizmat: kechiktirish qoidalari va hujjatlar URL: https://testmakon.uz/news/article/talaba-harbiy-xizmat-kechiktirish-2026/ Sana: 2026-09-04 · Yangilangan: 2026-09-04 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Kunduzgi bo'limda tahsil olayotgan talabaning muddatli harbiy xizmatga chaqirilish muddati o'qishni tamomlagunicha kechiktiriladi. Qarorni tuman (shahar) mudofaa ishlari bo'limi huzuridagi hududiy komissiya chiqaradi. Kechiktirish — ozod etish emas: diplom olganingizdan keyingi mart-aprel chaqiruvida chaqirilasiz va 12 oy xizmat qilasiz. Quyidagi har bir qoida yonida modda yoki band raqami turadi. Uchta hujjat ishlatilgan: «Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to'g'risida»gi Qonun (12.12.2002, 436-II-son), fuqarolarni harbiy ro'yxatga olish yo'riqnomasi (30.06.2020, ro'yxat raqami 3272) va akademik ta'til nizomi (Vazirlar Mahkamasining 03.06.2021-yildagi 344-son qarori). Raqamni o'zingiz ochib tekshirishingiz uchun manba havolalari maqola oxirida turibdi. Kechiktirish uch asos bilan beriladi Qonunning 21-moddasi kechiktirishning uchta asosini sanaydi: oilaviy sharoit, salomatlik va o'qishni davom ettirish. Uchalasi ham avtomatik ishlamaydi — qarorni tuman (shahar) mudofaa ishlari bo'limi huzuridagi hududiy komissiya qabul qiladi (20-modda). Oilaviy sharoit bo'yicha kechiktirish beshta holatda beriladi (21-modda, ikkinchi qism): ota-ona mehnatga qobiliyatsiz bo'lib, ularni boqishi shart bo'lgan boshqa voyaga yetgan o'g'il bo'lmasa; yolg'iz ota yoki onaning qaramog'ida 16 yoshga to'lmagan ikki va undan ortiq farzand bo'lsa; chaqiruv kunida tug'ishgan aka yoki uka muddatli xizmatda bo'lsa; chaqiriluvchining onasiz tarbiyalanayotgan voyaga yetmagan farzandi bo'lsa; xotini I yoki II guruh nogironligiga ega bo'lib, voyaga yetmagan ikki va undan ortiq farzandi bo'lsa. Talaba uchun asosiy asos — uchinchisi. 21-moddaning beshinchi qismi shunday yozilgan: umumiy o'rta, o'rta maxsus va professional ta'lim muassasalarida tahsil olayotgan chaqiriluvchilar, shuningdek oliy ta'lim muassasalarida kunduzgi o'qishda tahsil olayotgan talabalarning chaqirilish muddati o'qishni tamomlagunlariga qadar kechiktiriladi. Kimga beriladi, kimga berilmaydi Jadvaldagi farqni bitta so'z yaratadi — «kunduzgi». U faqat oliy ta'lim qatoriga qo'yilgan; maktab, texnikum va kollej qatorida bunday chegara yo'q. KimTa'lim shakliKechiktirishAsos (modda)Maktab, texnikum, kollej o'quvchisishakl chegaralanmagano'qishni tamomlaguniga qadar21Oliy ta'lim talabasikunduzgio'qishni tamomlaguniga qadar21Oliy ta'lim talabasikechkiberilmaydi21Oliy ta'lim talabasisirtqi va masofaviyberilmaydi21O'qishdan chetlashtirilgan shaxs—huquqdan mahrum bo'ladi21Salomatligiga ko'ra yaroqsiz deb topilgan—kechiktirish emas, ozod etish22 Kechki va sirtqi shaklda o'qiyotgan talaba uchun 21-modda boshqa yo'l qoldirgan: kunduzgi va kechki shaklda tahsil olayotgan talabalar o'z roziligi bilan safarbarlik chaqiruvi rezervi xizmatiga olinishi mumkin, bunda bir oylik harbiy yig'inlar iyul-avgustda o'tkaziladi. Bu kechiktirish emas, xizmatning boshqa turi. Chaqiruv yiliga necha marta o'tkaziladi? Bir marta. Qonunning 19-moddasi birinchi qismi (2019-yil 5-sentabrdagi O'RQ-564-son Qonuni tahririda) shunday yozilgan: fuqarolarning muddatli harbiy xizmatga hamda safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga chaqirilishi Prezident qaroriga asosan yiliga bir marta — mart-aprel oylarida o'tkaziladi. Ya'ni «kuzgi chaqiruv» amaldagi qonunda yo'q. Prezident qarori chaqiruv boshlanishiga kamida bir oy qolganda ommaviy axborot vositalarida e'lon qilinadi — demak sentabr-oktabrda kelgan «kuzgi chaqiruv boshlandi» degan xabarlar qonun matniga tayanmaydi. Sentabrda mudofaa ishlari bo'limi sizni chaqirsa, bu chaqiruv emas, harbiy ro'yxat ishi bo'ladi: qayd etish, tibbiy ko'rik yoki hujjat aniqlashtirish. 18-modda qayd etish vaqtini ham aniq yozgan: fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish umumiy o'rta, o'rta maxsus va boshlang'ich professional ta'lim muassasasidagi oxirgi o'quv yilining oktabr-noyabr oylarida o'tkaziladi. O'sha paytda sizga chaqiriluvchining qayd etilganligi to'g'risidagi guvohnoma beriladi va shu kundan boshlab harbiy ro'yxatga kirasiz. Vaqt chizig'i: kim, qachon, nima qiladi QachonKim qiladiNima bo'ladiAsos (modda)Oxirgi o'quv yilining oktabr-noyabr oylarituman (shahar) mudofaa ishlari organichaqiruv uchastkasida qayd etish, guvohnoma beriladi18Chaqiruv boshlanishiga kamida 1 oy qolgandaPrezident qarori e'lon qilinadichaqiruv sanalari ommaviy axborot vositalarida chiqadi19Mart-aprel, yiliga bir martachaqiruv punktichaqiruv qog'ozidagi kunda hozir bo'lish shart19Chaqiruv davridahududiy komissiyakechiktirish yoki chaqirish to'g'risida qaror chiqaradi21Qaror chiqqachmudofaa ishlari bo'limikechiktirish guvohnomasining seriyasi va raqami hisob hujjatiga yoziladiYo'riqnoma 7Diplom olingan yildan keyingi mart-aprelhududiy komissiyabitiruvchi navbatdagi chaqiruvda chaqiriladi1627 yosh to'lgan kunhududiy komissiyaQurolli Kuchlar zaxirasiga o'tkaziladi20-2 Muddatli harbiy xizmat muddati kalendar hisobida 12 oy etib belgilangan (5-modda, ikkinchi qism). Chaqirilish yoshining yuqori chegarasi — 27 yosh: kechiktirish asosini yo'qotgan yoki asosga ega bo'lmagan shaxslar chaqirilish kuni 27 yoshga to'lgunicha navbatdagi chaqiruvda chaqiriladi (21-modda, oxirgi qism), 27 yosh to'lganda esa hududiy komissiya zaxiraga o'tkazish to'g'risida qaror chiqaradi (20-2-modda). Akademik ta'til kechiktirishni bekor qiladimi? Akademik ta'til o'z-o'zidan chetlashtirish emas. Nizomning 4-bandi so'zma-so'z shunday yozilgan: talabaga akademik ta'til berilishi uni oliy ta'lim muassasasidan chetlashtirish deb hisoblanmaydi. Qonunning 21-moddasi esa kechiktirish huquqidan faqat o'qishdan chiqarilgan shaxslarni mahrum qiladi. Ikki hujjat qo'shilganda javob chiqadi: akademik ta'til talabalik maqomini tugatmaydi. Bitta joyda ehtiyot bo'lish kerak. Nizomning 11-bandi akademik ta'til muddatiga talabaning o'qishini sirtqi, masofaviy yoki eksternat shakliga o'tkazishga yo'l ochadi — buni talabaning o'z arizasi bilan rektor buyrug'i hal qiladi. Qonun esa oliy ta'limda kechiktirishni faqat kunduzgi talabaga beradi. Shuning uchun bunday arizani imzolashdan oldin tuman (shahar) mudofaa ishlari bo'limidan o'z holatingiz bo'yicha yozma javob oling. Akademik ta'til bilan bog'liq qolgan raqamlar: ariza rektor nomiga yoziladi (6-band), murojaat bir hafta muddatda ko'rib chiqiladi (10-band), akademik ta'til davrida stipendiya to'lanmaydi (5-band), qaytish arizasini asossiz rad etish taqiqlangan (15-band). Harbiy xizmat uchun akademik ta'til so'ralganda arizaga tuman (shahar) mudofaa ishlari organining chaqiruv qog'ozi ilova qilinadi (7-band) — boshqa hech qanday hujjat talab qilinmaydi. Batafsil: akademik ta'til 2026 — shartlari va muddati. O'qishdan chetlashtirilsangiz nima bo'ladi 21-moddaning ettinchi qismi qisqa: ta'lim muassasalaridan o'qishdan chiqarilgan shaxslar chaqirilish muddatini kechiktirish huquqidan mahrum bo'ladilar. Buyruq imzolangan kundan boshlab sizda kechiktirish asosi qolmaydi va navbatdagi mart-aprel chaqiruvi sizga tegishli bo'ladi. Yana bitta majburiyat bor va u ko'pincha e'tibordan chetda qoladi. 45-moddaning oxirgi qismi: chaqiriluvchilar oilaviy ahvoli, salomatligi, turar joyi, ma'lumoti, ish joyi va lavozimi o'zgargan taqdirda harbiy ro'yxatda turgan joydagi organga bu haqda yetti kunlik muddat ichida shaxsan ma'lum qilishlari shart. O'qishdan chetlashtirilish ham, boshqa ta'lim muassasasiga o'tish ham shu ro'yxatga kiradi. Qanday hujjat, qayerga, qaysi muddatda Kechiktirish uchun alohida ariza shakli yoki davlat boji yo'q. Ish quyidagi tartibda yuradi. Talabalik maqomingizni o'qish joyingiz tasdiqlaydi: 45-moddaga ko'ra ta'lim muassasasi rahbari mudofaa ishlari organi talabi bilan harbiy ro'yxatda turgan shaxslar to'g'risidagi ma'lumotlarni taqdim etishi shart. Chaqiruv qog'ozi kelganda ko'rsatilgan kunda mudofaa ishlari bo'limiga borasiz — bu majburiyat 19-moddada yozilgan. Hududiy komissiya qaror chiqaradi: kechiktirish, chaqirish, rezervga olish yoki zaxiraga o'tkazish (20-2-modda). Qaror hisob hujjatida qayd etiladi: yo'riqnomaning 7-bandiga ko'ra shaxsiy varaqaga chaqiruv muddati kechiktirilganligi haqidagi guvohnomaning seriyasi va soni hamda kechiktirish kunining sanasi yoziladi; chaqiriluvchining varaqasida esa u kechiktirish huquqidan qancha muddatga foydalanishi ko'rsatiladi (10-band). Komissiya qarori sizni qanoatlantirmasa, 20-2-moddaning oxirgi qismi bo'yicha uni sudga shikoyat qilish mumkin. Darsni qoldirish masalasi ham hujjatda hal qilingan. 25-modda: fuqarolar harbiy ro'yxatdan o'tish, harbiy xizmatga chaqirilish bilan bog'liq vazifalarni bajarish uchun zarur vaqt davomida o'qishdan ozod etiladi va o'qish joyidagi stipendiyasi saqlanib qoladi. Chaqiruv qog'ozining nusxasini dekanatga bering — davomat masalasi shu bilan yopiladi. Nima xato ketadi — beshta yiqilish holati XatoOqibatiTo'g'ri yo'lNecha kunKuzda chaqiruv bo'ladi deb kutishmart-aprel oynasini o'tkazib yuborasizPrezident qarorini chaqiruvdan 1 oy oldin kuting30Akademik ta'til davrida sirtqi shaklga o'tishkunduzgi maqomingiz tugaydibuyruqdan oldin mudofaa ishlari bo'limidan yozma javob oling7Chetlashtirilgach jim turishharbiy ro'yxat qoidasini buzasizo'zingiz borib xabar berasiz7Komissiyaga borish uchun darsni qoldirishdavomat va stipendiya bahs bo'ladichaqiruv qog'ozini dekanatga topshirasiz1Kechiktirishni ozod etish deb bilishdiplomdan keyin tayyorgarliksiz chaqirilasizbitirish yilini oldindan hisoblab qo'yasiz365 Beshinchi qatorni alohida o'qing. Kechiktirish xizmatni bekor qilmaydi, uni siljitadi. 16-moddaning to'g'ridan-to'g'ri jumlasi: oliy ta'lim muassasalarining o'quv bo'linmalarida harbiy tayyorgarlik ta'limidan o'tmagan talabalar ta'lim muassasasini tamomlaganlaridan keyin muddatli harbiy xizmatni o'tash uchun chaqiriladilar. Harbiy tayyorgarlik bo'linmasi kechiktirishning davomi emas Ba'zi talabalar oliygohdagi harbiy tayyorgarlik o'quv bo'linmasini «xizmatdan qutulish yo'li» deb tushunadi. 16-modda boshqacha yozgan: bo'linmada ta'lim dasturini o'zlashtirgan va davlat imtihonlarini topshirgan talabalar leytenant unvoni berilganidan keyin haqiqiy harbiy xizmatga chaqiriladilar yoki rezerv yoxud zaxiraga o'tkaziladilar. Ya'ni natija ikki xil bo'lishi mumkin va uni siz tanlamaysiz. Bo'linmaning shartlari ham shu moddada: kunduzgi bo'limda o'qiyotgan erkak talabalar, tibbiyot oliygohlari talabalari esa jinsidan qat'i nazar harbiy tayyorgarlikdan o'tadilar; jalb qilinadiganlar — 27 yoshgacha bo'lgan, salomatligiga ko'ra yaroqli talabalar; qabul shaxsiy ariza bilan ixtiyoriy asosda o'tkaziladi. Bo'linmaga saralash, hujjat va yosh chegarasi bo'yicha batafsil: harbiy tayyorgarlik bo'linmasi shartlari. Tekshiruv ro'yxati Buyruqda ta'lim shaklingiz kunduzgi deb yozilganini talabalar bo'limidan tasdiqlang — 21-modda aynan shu so'zga tayanadi. Chaqiruv uchastkasida qayd etilganligingiz to'g'risidagi guvohnoma qo'lingizda bo'lsin: u 18-modda bo'yicha beriladi. Kechiktirish guvohnomasining seriyasi va raqamini so'rab oling — yo'riqnomaning 7-bandi ularni hisob hujjatiga yozishni talab qiladi. Ma'lumotingiz, turar joyingiz yoki oilaviy ahvolingiz o'zgarsa — 7 kun ichida o'zingiz xabar bering (45-modda). Akademik ta'til arizangizga sirtqi yoki masofaviy shaklga o'tkazish bandi qo'shilayotgan bo'lsa, buyruqdan oldin mudofaa ishlari bo'limi bilan aniqlashtiring. Bitirish yilingizni hozir hisoblab qo'ying: chaqiruv o'sha yildan keyingi mart-aprelda keladi. Ishlab chiqilgan misol Sardor 2026-yil iyunda 11-sinfni tugatdi, sentabrda kunduzgi bakalavriatga o'qishga kirdi, 18 yoshda. Ta'lim muddati 4 yil. 2026-yil sentabrdan 2030-yil iyunga qadar — 46 oy davomida kechiktirish kuchda: u kunduzgi talaba (21-modda). 2027, 2028, 2029 va 2030-yillarning mart-aprel chaqiruvlari uni chetlab o'tadi — to'rtta chaqiruv (19-modda). 2030-yil iyunda diplom oladi. Keyingi chaqiruv — 2031-yil mart-aprel. Xizmat 12 oy, ya'ni 2032-yil bahorida zaxiraga o'tadi (5-modda). Ikkinchi tarmoq: agar u 2029-yil 15-noyabrda 3-kursdan chetlashtirilsa, 22-noyabrga qadar mudofaa ishlari bo'limiga o'zi xabar beradi (45-modda) va kechiktirish asosini yo'qotadi. U holda chaqiruv 2031-yilda emas, 2030-yil mart-aprelda keladi — bir yil oldin va diplomsiz. Ikki tarmoq orasidagi farq — xizmat muddati emas, u ikkalasida ham 12 oy. Farq diplomda: birinchi tarmoqda Sardor xizmatga oliy ma'lumot bilan boradi, ikkinchisida uch yillik o'qish yarim yo'lda uziladi va qayta tiklash alohida jarayonga aylanadi. 1-kursda talabani kutayotgan qolgan rasmiyatchiliklar — hujjatlar, davomat shkalasi va huquqlar — bu yerda yig'ilgan: 1-kurs qo'llanmasi 2026. Yo'nalish tanlash bosqichida bo'lsangiz, o'zingizga mos yo'nalishlarni ko'rib chiqing. Shu mavzuda yana: Jamoat xavfsizligi universiteti 2027: 600 kursant, 300 masofaviy o'rin Shu mavzuda yana: Temurbeklar maktabi: 9-sinfdan keyin qabul, bitiruvchiga 30 foiz ball Shu mavzuda yana: Harbiy ta'lim yo'nalishiga kirish uchun turnikda 11 marta tortilasiz Manba: «Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to'g'risida»gi O'zbekiston Respublikasi Qonuni, 12.12.2002-yildagi 436-II-son, 5, 16, 18, 19, 20-2, 21, 22, 25 va 45-moddalar — lex.uz/uz/docs/-78717; O'zbekiston Respublikasi fuqarolarini harbiy ro'yxatga olishni tashkil etish va yuritish tartibi to'g'risidagi yo'riqnoma, 30.06.2020-yilda ro'yxatdan o'tgan, ro'yxat raqami 3272, 7 va 10-bandlar — lex.uz/uz/docs/-4933234; Oliy ta'lim muassasalari talabalariga akademik ta'til berish tartibi to'g'risidagi nizom, Vazirlar Mahkamasining 03.06.2021-yildagi 344-son qarori, 4, 5, 6, 7, 10, 11 va 15-bandlar — lex.uz/uz/docs/-5443081 (tekshirilgan sana: 2026-09-04) --- ## Kechki va sirtqi talaba ham yotoqxonaga joylasha oladi URL: https://testmakon.uz/news/article/kechki-sirtqi-talaba-yotoqxona/ Sana: 2026-09-04 · Yangilangan: 2026-09-04 Kategoriya: Talaba hayoti Kechki yoki sirtqi shaklda o'qiyotgan ko'p talaba yotoqxona umuman berilmaydi deb o'ylaydi va ariza ham topshirmaydi. Bu noto'g'ri: hujjatda buni taqiqlaydigan band yo'q. Bitta shart bor — kunduzgi shaklda o'qiyotgan va turar joyga ehtiyoji bo'lgan talabalar to'liq joylashtirilgunga qadar boshqa ta'lim shaklidagi talabalar qabul qilinmaydi. Ya'ni o'rin bo'sh qolsa, navbat sizga yetadi. Quyida shu navbat qanday hisoblanishi va qaysi hujjat nima deyishi bandma-band ko'rsatilgan. 2026-yil qabulida kechki ta'limga 25 362, masofaviy ta'limga 18 015 o'rin ajratildi — jami 43 377 talaba. Ularning katta qismi o'z tumanidan boshqa shahardagi universitetda o'qiydi va sentabr oyida bitta savolni beradi: yotoqxonaga hujjat topshirishga haqim bormi. Javob quyida, bandma-band. Reglamentda ta'lim shakli bo'yicha taqiq yo'q Yotoqxonaga joylashtirish tartibi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 376-son qarori bilan tasdiqlangan ma'muriy reglamentda yozilgan. Reglamentning 2-bandi kimga u tatbiq etilmasligini sanaydi: xorijiy, nodavlat va harbiy oliy ta'lim tashkilotlarining yotoqxonalari hamda davlat-xususiy sheriklik asosida qurilgan yotoqxonalarning tijorat o'rinlari. Ta'lim shakli bu ro'yxatda yo'q. Ariza berish tartibi ham hamma uchun bir xil: 1-band bo'yicha yotoqxonaga joylashish faqat davlat xizmatlari markazlari va (yoki) Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali elektron ariza berish bilan bo'ladi. Reglamentda «faqat kunduzgi talaba ariza bera oladi» degan cheklov yozilmagan. Bitta shart: kunduzgi talabalar to'liq joylashsin Asosiy band — 9-band. U umumiy ro'yxatdagi talabalar qaysi ketma-ketlikda joylashtirilishini belgilaydi va ikkinchi o'ringa kunduzgi shaklni qo'yadi. Qavs ichidagi izoh so'zma-so'z shunday: kunduzgi ta'lim shaklida o'qiyotgan talabalar turar joyiga ehtiyoji bor talabalar to'liq ta'minlanmasdan turib, boshqa ta'lim shaklida o'qiyotgan talabalarni turar joyga joylashtirishga yo'l qo'yilmaydi. Bu jumlani ikki xil o'qish mumkin va ko'pchilik birinchisini tanlaydi. Noto'g'ri o'qish: «kechki va sirtqiga berilmaydi». To'g'ri o'qish: «kunduzgidan keyin beriladi». Reglament taqiq emas, navbat o'rnatgan — xuddi shu bandning to'rtinchi qatorida magistratura va doktorantura talabalari bakalavriatdan keyin turgani kabi. Imtiyozli ro'yxat ta'lim shakliga qaraydimi? Qisman. Reglamentning 5-bandidagi imtiyozli ro'yxat mezonlarining aksariyati ta'lim shakliga bog'liq emas: «Mehribonlik uylari» tarbiyalanuvchilari, yetim va ota-ona qaramog'idan mahrum talabalar, Ijtimoiy reyestr va daftarlarga kiritilgan oila farzandlari, I va II guruh nogironligi bo'lgan talabalar, xorijiy davlat fuqarolari. Bu mezonlarning birortasida «kunduzgi» so'zi yo'q. Faqat bitta mezon shaklga bog'langan: bitta oiladan bakalavriat bosqichi kunduzgi ta'lim shaklida ikki yoki undan ortiq to'lov-shartnoma asosida o'qiyotgan oila farzandlari. Kechki yoki sirtqida o'qiyotgan aka-uka bu mezonga tushmaydi. Amaliy xulosa: yetim yoki nogironligi bo'lgan kechki ta'lim talabasi imtiyozli ro'yxatga tushadi va yo'llanma unga umumiy ro'yxatdagi kunduzgi talabadan oldin shakllanadi. 20-band aynan shunday yozilgan — yo'llanma dastlab imtiyozli ro'yxat, so'ng umumiy ro'yxat bo'yicha beriladi. Qachon ariza berish kerak? 14-band: ariza berish har yili 1-avgustdan boshlanadi va o'quv yili yakuniga qadar davom etadi. Kechki va sirtqi talaba uchun aynan shu «o'quv yili yakuniga qadar» qismi hal qiluvchi. Sabab: kunduzgi talabalar odatda sentabrda joylashadi, o'rinlar esa oktabr–dekabrda bo'shay boshlaydi — kimdir akademik ta'til oladi, kimdir ijaraga ko'chadi, kimdir chetlashtiriladi. 16-band bo'sh o'rin haqidagi ma'lumot tizimda o'zi yangilanishini yozadi, 20-band esa yo'llanma o'rin bo'shagan kunning o'zida shakllanishini belgilaydi. Ya'ni avgustda ariza bergan kechki talaba navbatda turaveradi va o'rin bo'shagan kuni tizim uni o'zi chaqiradi. Kutish uchun har oy qayta ariza berish shart emas — lekin 10-bandga ko'ra navbat har o'quv yili yakunida bekor qilinadi, keyingi yil uchun yangi ariza kerak. To'lov: bu yerda kechki va sirtqi talaba yutqazadi Yotoqxona to'lovining o'zi hamma uchun bir xil hisoblanadi — 23-bandga ko'ra oylik miqdorni va to'lov muddatlarini universitet belgilaydi va shartnomaga yozadi. Farq to'lovni qoplashda chiqadi. Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-yanvardagi 32-son qarori bilan tasdiqlangan nizom Ijtimoiy reyestrga kirgan oila farzandining yotoqxona xarajatini Davlat budjetidan qoplashni belgilaydi. Nizomning 3-bandi qoplash doirasini aniq chegaralaydi: xarajat davlat oliy ta'lim tashkilotlarining faqat kunduzgi ta'lim shaklida tahsil olayotgan talabalariga qoplab beriladi. Grant yoki kontrakt ekani ahamiyatsiz, ta'lim shakli esa hal qiluvchi. Demak kechki yoki sirtqi shaklda o'qiyotgan talaba, oilasi Ijtimoiy reyestrda tursa ham, yotoqxona to'lovini o'z cho'ntagidan to'laydi. Bu maqoladagi eng qimmat detal — pastdagi misolda uni raqamga aylantiramiz. Misol: 900 o'rinli yotoqxona va 120 ta bo'sh joy Universitetning yotoqxonalarida 900 o'rin bor. Imtiyozli ro'yxat va kunduzgi talabalarning ehtiyoji jami 780 o'rinni yopdi. Ortgan 120 o'rin — bu boshqa ta'lim shaklidagi talabalar uchun ochiladigan haqiqiy navbat. Agar kunduzgi ehtiyoj 940 o'rin bo'lganda edi, 9-band bo'yicha kechki va sirtqi talabalarga bitta ham o'rin tegmasdi. Endi pulga o'tamiz. Universitet oylik to'lovni 300 000 so'm deb belgilagan bo'lsin. O'quv yili 9 oy hisoblansa, bir yillik yotoqxona xarajati 2 700 000 so'm chiqadi. Ijtimoiy reyestrdagi oiladan chiqqan kunduzgi talaba uchun bu 2 700 000 so'm Davlat budjetidan qoplanadi. Xuddi shu oiladan chiqqan kechki talaba uchun qoplanmaydi — 2 700 000 so'mni o'zi to'laydi. Bir oiladagi ikki farzand, bir xil reyestr, bir xil yotoqxona — farq faqat ta'lim shaklida, oqibati esa 2 700 000 so'm. Yotoqxonaga hujjat topshirishdan oldin universitetning oylik to'lov summasini so'rab oling va shu hisobni o'zingiz uchun chiqarib ko'ring. Kim yutadi, kim chetda qoladi Yutadigan toifa: boshqa hududdan kelgan kechki va sirtqi talabalar, ayniqsa imtiyozli ro'yxat mezonlaridan biriga tushadiganlar. Ular uchun yotoqxona ijaraga nisbatan bir necha barobar arzon tushadi va navbat tizimda ochiq ko'rinadi. Chetda qoladigan toifa: kunduzgi ehtiyoji o'z sig'imidan katta bo'lgan universitetlarning kechki va sirtqi talabalari. Bunday joyda 9-band ularni butun o'quv yili davomida navbatda ushlab turadi. Bu holatda ariza baribir bering — o'rin bo'shashi tizimda avtomatik hisobga olinadi va sizni chaqiradi. Shu hafta nima qilish kerak Universitetingiz davlat oliy ta'lim tashkilotimi — reglament faqat shularga tatbiq etiladi (2-band). Yotoqxonaga arizani my.gov.uz orqali yuboring: xizmat bepul, ariza o'quv yili yakuniga qadar qabul qilinadi. Imtiyozli ro'yxat mezonlaridan biriga tushsangiz, tasdiqlovchi hujjat nusxasini tayyor saqlang — idoralararo platformada ma'lumot topilmasa so'raladi (7-band). Universitetdan oylik to'lov summasini oldindan so'rang: kechki va sirtqi shaklda bu summa Davlat budjetidan qoplanmaydi. Yo'llanma kelgach 10 ish kuni ichida shartnoma tuzing va birinchi oy to'lovini to'lang, aks holda yo'llanma bekor qilinadi (22-band). Kechki va masofaviy ta'lim bo'yicha o'rinlar, yo'nalishlar va grant masalasi alohida maqolada yozilgan. Yotoqxonaga joylashishning to'liq tartibi — ariza va kurs kvotalari haqidagi maqolada. Universitet tanlash bosqichida bo'lsangiz, 2026-yilgi o'tish ballari va ballingizga mos yo'nalishlar sahifalari yordam beradi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 376-son qarori bilan tasdiqlangan ma'muriy reglament, 9-band (lex.uz/uz/docs/-6568679); Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-yanvardagi 32-son qarori bilan tasdiqlangan nizom, 3-band (lex.uz/uz/docs/-8022224) (tekshirilgan sana: 2026-09-04) --- ## Kam ta'minlangan oila farzandlariga qo'shimcha to'garaklar ochiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/kambagal-oilalarga-bepul-togaraklar/ Sana: 2026-09-04 · Yangilangan: 2026-09-04 Kategoriya: Maktab Prezident raisligida 2026-yil 3-sentabrda o'tkazilgan videoselektor yig'ilishida yoshlar yetakchilari, hokim yordamchilari va xotin-qizlar faollariga aniq vazifa yuklandi: maktab, texnikum va o'quv markazlarida kam ta'minlangan oilalar farzandlari uchun qo'shimcha to'garaklar tashkil etish. Yig'ilish kambag'allikni qisqartirish va aholi daromadlarini oshirish masalasiga bag'ishlangan edi. Xabarni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining rasmiy kanali e'lon qildi. Vazifa quruq gapdan chiqmagan. Yig'ilishda bitta viloyat bo'yicha raqam aytildi: Xorazmda o'rganilgan kam ta'minlangan oilalarda 48 ming nafar bola bor, ammo mas'ullarda ushbu yoshlar bilan alohida shug'ullanish va ularni hozirdan kasb-hunarga jalb etish bo'yicha maxsus dastur yo'q. Shu bo'shliqni to'garaklar to'ldirishi kerak. 3-sentabrda qanday raqamlar aytildi Yig'ilishda Xorazm misolida to'rtta raqam keltirildi va ularning har biri boshqa-boshqa muammoni ko'rsatadi. Ko'rsatkichNimani anglatadiRaqamKam ta'minlangan oilalardagi bolalarTo'garaklar qamrab olishi kerak bo'lgan asosiy toifa48 000Bola parvarishi bilan band ayollarOnasi ishga chiqa olmayotgan oilalar10 000Dual ta'limga jalb etilishi mumkin bo'lgan kollej o'quvchisi va talabaKasbiy ko'nikma orqali daromadga chiqadiganlar646Ijtimoiy yordam kuchaytiriladigan pensiya yoshidagi va nogironligi bo'lgan insonlarParvarish yukini yengillatish526 Yana bitta ko'rsatkich alohida aytildi: bunday oilalar farzandlarining bog'cha qamrovi 75 foizga ham yetmaydi. Ya'ni har to'rt boladan kamida bittasi maktabgacha ta'limga bormaydi va maktabga tengdoshlaridan orqada kirib keladi. Avval qanday edi, endi nima o'zgaradi Kam ta'minlangan oila farzandini to'garakka yozdirish 2026-yil 3-sentabrda o'ylab topilgan chora emas. U 2026-yil 29-yanvardagi 35-son hukumat qarorida allaqachon yozilgan: qaror 2026-yil 2-fevraldan kuchga kirgan va Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalar uchun individual reja tuzish tartibini belgilagan. Individual reja arizasining «Ta'lim yo'nalishi» qismida oila to'rtta choradan tanlaydi — bog'chaga joylashtirish, to'garakka joylashtirish, ta'lim krediti ajratish, kontrakt to'lovini to'lashda yordam berish. Farq shunda: yanvardagi qaror oiladan so'raydi — ehtiyojingiz bormi, individual rejaga yozamizmi. Sentabrdagi vazifa esa muassasaga qaratilgan: maktab, texnikum va o'quv markazi to'garakning o'zini ochib qo'yishi kerak. Bittasi talabni ro'yxatga oladi, ikkinchisi taklifni yaratadi. Ilgari oila «to'garakka joylashtiring» deb yozsa ham, tumanda mos to'garak topilmasligi mumkin edi. Yig'ilishda infratuzilma bor ekani ham qayd etildi: viloyatning har bir tumanida kamida 1–2 tadan texnikum va 4–5 tadan o'quv markazi ishlaydi. Ya'ni yangi bino qurish talab qilinmaydi — mavjud muassasalarda guruh ochish masalasi turibdi. Qaysi to'garaklar bugun rasman ishlaydi? Maktablar bo'yicha tayyor hujjat bor. Maktabgacha va maktab ta'limi vazirining 2026-yil 27-avgustdagi buyrug'i bilan «Umumiy o'rta ta'lim maktablarida musiqa va san'at yo'nalishidagi to'garaklarni tashkil etish va faoliyatini yo'lga qo'yish tartibi to'g'risida»gi Nizom tasdiqlandi. U davlat rahbarining 2026-yil 2-iyundagi 103-son qarori ijrosini ta'minlash uchun qabul qilingan. Nizomga ko'ra yangi o'quv yilidan umumta'lim maktablarida to'rtta yo'nalish bo'yicha to'garaklar ishlaydi: «Dutor», «Milliy raqs», «Yosh doirachilar», «Tasviriy san'at». Mashg'ulot haftasiga 2 soat, o'quv yili davomida jami 72 soat. To'garak a'zolari o'rtasida tanlovlar o'tkaziladi va ular orasidan iqtidorli o'quvchilar saralab olinadi. Texnikum va o'quv markazlaridagi to'garaklar bo'yicha esa hozircha alohida nizom yo'q — 3-sentabrdagi vazifa aynan shu bo'shliqni yopishga qaratilgan. Kim ro'yxatga oladi va qayerda Kam ta'minlangan oila uchun kirish nuqtasi bitta — Ijtimoiy reyestr va u orqali tuziladigan individual reja. 35-son qarorga ko'ra individual rejani «mahalla yettiligi» tasdiqlaydi, rejadagi xizmat va yordamlarni esa tegishli vazirlik va idoralar bajaradi. Nazorat mexanizmi ham yozilgan. Individual rejalarning bajarilishi har oyda bir marta muhokama qilinadi, ijro holati tuman va shahar hokimlarining eng muhim samaradorlik ko'rsatkichlaridan biri sifatida hisobga olinadi. Nizo chiqsa — tuman va shahar hokimliklari huzurida nizolarni hal qilish bo'yicha apellyatsiya kengashlari ishlaydi. Reyestrga kirish yoki chiqish haqidagi xabar oilaning mobil raqamiga bepul SMS orqali yuboriladi. Ariza berish uchun uchta yo'l bor: «Yagona milliy ijtimoiy himoya» axborot tizimi, Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali va «Ijtimoiy karta» mobil ilovasi. Vaucher: kelasi yildan nima qoplanadi? O'sha 3-sentabrdagi yig'ilishda ikkinchi qaror ham e'lon qilindi. Kelasi yildan Ijtimoiy reyestrga kirgan oila farzandlarining to'rt xil xarajati vaucher orqali qoplanadi: davlat va xususiy bog'cha badali, o'quv markazi to'lovi, yo'lkira hamda oliygohdagi yotoqxona xarajati. Vaucherning ikkita sharti alohida aytildi. Birinchisi — u 12 oy muddatga beriladi. Ikkinchisi va muhimrog'i — oila Ijtimoiy reyestrdan chiqarilganidan keyin ham vaucher amal qilishda davom etadi. Ya'ni oila daromadi ko'tarilib reyestrdan chiqsa, bolaning o'quv markazi to'lovi yil oxirigacha to'xtamaydi. Bu yo'nalishdagi raqamlashtirish muddati 35-son qarorda belgilangan: vazirlik va idoralar 2027-yil 1-yanvarga qadar raqamlashtirilmagan qo'llab-quvvatlash choralarini elektron taqdim etish uchun o'z axborot tizimlarini ishlab chiqishi va joriy etishi kerak. Hali nima yo'q Ochiq aytamiz: 2026-yil 4-sentabr holatiga qadar kam ta'minlangan oilalar farzandlari uchun qo'shimcha to'garaklar bo'yicha alohida qaror yoki farmon huquqiy ma'lumotlar bazasida e'lon qilinmagan. Mavjudi — videoselektor yig'ilishida belgilangan vazifa va uni e'lon qilgan vazirlik xabari. Bu amalda uchta narsani anglatadi. Birinchidan, to'garak ro'yxatiga yozilishning yagona respublika tartibi hozircha yo'q — masala tuman darajasida hal qilinadi. Ikkinchidan, qaysi to'garaklar ochilishi maktablar uchun 27-avgustdagi nizomda, texnikum va o'quv markazlari uchun esa hali hech qayerda yozilmagan. Uchinchidan, bu xizmat uchun kimdir sizdan pul so'rasa — hech qanday to'lov nazarda tutilmagan, chunki gap davlat ijtimoiy qo'llab-quvvatlash chorasi haqida bormoqda. Kim yutadi, kim chetda qoladi Yutadigan toifa aniq: Ijtimoiy reyestr, «Temir daftar» va «Ayollar daftari»ga kiritilgan oilalarning maktab yoshidagi farzandlari, ayniqsa onasi bola parvarishi bilan band bo'lgan oilalarda. Ular uchun to'garak — pullik repetitorga muqobil, chunki mashg'ulot maktabning o'zida, bepul va dars jadvalidan keyin bo'ladi. Chetda qolish xavfi ham bor. Individual reja tuzilmagan oila tizimga ko'rinmaydi: mahalla yettiligi rejaga «to'garakka joylashtirish» ni yozmasa, bola avtomatik ro'yxatga tushmaydi. Reyestrda turgani bilan rejasi bo'sh qolgan oila — eng zaif nuqta. Misol: 48 ming bolani qamrab olish qancha soat Yig'ilishda aytilgan Xorazm raqamini maktab nizomidagi soatga ko'paytiramiz. Bitta to'garakka o'rtacha 15 bola olinadi deb hisoblasak, 48 000 bolani qamrab olish uchun 3 200 ta to'garak guruhi kerak bo'ladi. Har bir guruh o'quv yili davomida 72 soat ishlaydi (haftasiga 2 soat). Demak bitta viloyatda yiliga 230 400 soat mashg'ulot chiqadi. Har bir tumanda 4–5 ta o'quv markazi va 1–2 ta texnikum borligini hisobga olsak, bu yuk maktablar zimmasiga yolg'iz tushmaydi — shuning uchun vazifa uchta turdagi muassasaga birdan yuklandi. Taqqoslash uchun: bir bolaga pullik to'garak oyiga 150 000 so'm bo'lsa, 9 oylik o'quv yilida bu 1 350 000 so'm. 48 000 bola uchun oila byudjetidan chiqadigan summa 64,8 milliard so'mga teng bo'lardi. Bepul to'garak aynan shu xarajatni oiladan olib tashlaydi. Shu hafta nima qilish kerak Oilangiz Ijtimoiy reyestrda turganini tekshiring — «Ijtimoiy karta» mobil ilovasi yoki davlat xizmatlari portali orqali. Reyestrda bo'lsangiz, individual rejangizni so'rang va unda «to'garakka joylashtirish» yozilganini ko'ring. Yozilmagan bo'lsa, mahalla yettiligiga qo'shimcha kiritishni yozma so'rang. Bolangiz o'qiydigan maktabdan «Dutor», «Milliy raqs», «Yosh doirachilar», «Tasviriy san'at» to'garaklaridan qaysilari ochilganini aniqlang — bu to'rttasi 27-avgustdagi nizom bo'yicha yangi o'quv yilidan ishlaydi. Tumaningizdagi texnikum va o'quv markazlariga qo'ng'iroq qilib, kam ta'minlangan oila farzandlari uchun guruh ochilyaptimi deb so'rang. To'garakka yozilish uchun sizdan pul so'ralsa, tuman hokimligi huzuridagi apellyatsiya kengashiga murojaat qiling. Bolangiz maktab darslariga tayyorgarlikni uyda mustahkamlashi uchun 1–11-sinf darsliklari PDF ko'rinishida saytimizda ochiq turibdi, mashq uchun esa fan va mavzu bo'yicha testlar bor. Reyestrdagi oila farzandi oliygohga kirsa, yotoqxona to'lovi qoplanishi haqida alohida maqolamiz bor. Shu mavzuda yana: Bog'cha to'lovini endi bolangizning shaxsiy raqami bilan to'laysiz Shu mavzuda yana: Prezident maktabiga qabul: 4-sinfdan keyin, bir o'ringa 179 talabgor Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining rasmiy Telegram kanali, 2026-yil 3-sentabrdagi xabar; Maktabgacha va maktab ta'limi vazirining 2026-yil 27-avgustdagi buyrug'i bilan tasdiqlangan Nizom; Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-yanvardagi 35-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8027513) (tekshirilgan sana: 2026-09-04) --- ## Yotoqxonaga joylashish: bitta ariza, ikki ro'yxat va 10 kun URL: https://testmakon.uz/news/article/yotoqxonaga-joylashish-tartibi-2026/ Sana: 2026-09-04 · Yangilangan: 2026-09-04 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Davlat oliy ta'lim tashkilotining yotoqxonasiga joylashish uchun bitta elektron ariza yetarli: uni my.gov.uz portalida yoki istalgan davlat xizmatlari markazida to'ldirasiz. Xizmat uchun pul olinmaydi. Ariza 1-avgustdan o'quv yili yakuniga qadar qabul qilinadi, o'rin bo'shagan kuni yo'llanma tizim tomonidan o'zi shakllanadi, shundan keyin sizda shartnoma tuzish va birinchi oy to'lovini to'lash uchun 10 ish kuni qoladi. Bu tartib Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 376-son qarori bilan tasdiqlangan ma'muriy reglamentda yozilgan. Reglamentga oxirgi ikki o'zgartirish 2026-yil 28-yanvardagi 32-son va 29-yanvardagi 35-son qarorlar bilan kiritildi — ikkalasi ham imtiyozli ro'yxat mezonlari va ularni tekshirish tartibiga tegishli. Quyida reglamentning bandlari qadamma-qadam ochib berilgan: qaysi kuni nima bo'ladi, qayerda yiqilasiz va qanday tekshirasiz. Vaqt chizig'i: qaysi kuni nima bo'ladi Reglament butun jarayonni to'rt bosqichga bo'ladi va har biriga ijro muddati qo'yadi. Muddatlarni yodda tuting — kechikkan qadam navbatni bekor qiladi. QadamKim bajaradiMuddatSo'rovnomani my.gov.uz yoki davlat xizmatlari markazi orqali yuborishTalaba1-avgustdan o'quv yili oxirigachaArizani ko'rib chiqib xabarnoma yuborish (qabul qilindi yoki navbatga qo'yildi)Oliy ta'lim tashkiloti10 daqiqaYo'llanmani elektron pochtaga yuborishDavlat xizmatlari markazi10 daqiqaSo'rovnomadagi kamchilikni tuzatishTalaba5 ish kuniShartnoma tuzish va birinchi oy to'lovini to'lashTalaba10 ish kuni Yo'llanma kelib tushgan kunning o'zida oliy ta'lim tashkiloti siz bilan shartnoma tuzishi shart — bu 22-bandda yozilgan. Ya'ni universitet tomonidan «ertaga keling» degan javob reglamentga zid. Ariza qayerdan beriladi va necha pul turadi? 376-son qarorning 1-bandi qat'iy: davlat oliy ta'lim tashkilotining yotoqxonasiga joylashish faqat davlat xizmatlari markazlari va (yoki) Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali elektron ariza berish yo'li bilan bo'ladi. Uchinchi yo'l yo'q. Fakultet dekanatiga qog'oz ariza olib borish, kurator orqali ro'yxatga yozilish, komendantga murojaat qilish — bularning hech biri tizimda navbat hosil qilmaydi. Xizmat pullik emas. Qarorning 3-bandi «g» kichik bandi va reglamentning 24-bandi ikkalasi ham buni yozib qo'ygan: elektron ariza berish va to'lovni tizim orqali o'tkazish uchun davlat xizmati haqi undirilmaydi. Bitta istisno bor — 17-bandga ko'ra navbat holati haqidagi kiruvchi SMS-xabarlar uchun to'lov ariza beruvchining hisobidan yechiladi. Bu operator to'lovi, davlat xizmati haqi emas; navbatni portalda bepul ham kuzatasiz. Ariza berishdan keyin ham so'rovnomadagi ma'lumotni tahrirlash mumkin (17-band). Shu bandda yana ikki huquq bor: yotoqxonadagi, jumladan o'z fakultetingiz bo'yicha bo'sh o'rinlar sonini ko'rish va jarayonning istalgan bosqichida xizmatdan voz kechish. Imtiyozli ro'yxat: kim birinchi navbatda joylashadi Reglament talabalarni ikkita ro'yxatga ajratadi. Imtiyozli ro'yxat — 5-bandda sanab o'tilgan mezonlarning biriga tushadiganlar. Umumiy ro'yxat — qolganlar. O'rin bo'shaganda yo'llanma avval imtiyozli ro'yxat bo'yicha, keyin umumiy ro'yxat bo'yicha shakllanadi (20-band). Tasdiqlovchi ma'lumot asosida imtiyozli ro'yxatga kiritiladiganlar: «Mehribonlik uylari» tarbiyalanuvchilari, yetim va ota-ona qaramog'idan mahrum talabalar; Ijtimoiy reyestr, «Temir daftar», «Ayollar daftari» va «Yoshlar daftari»ga kiritilgan oila farzandlari; I va II guruh nogironligi bo'lgan talabalar; xorijiy davlat fuqarosi bo'lgan talabalar; bitta oiladan bakalavriat kunduzgi shaklida ikki yoki undan ortiq to'lov-shartnoma asosida o'qiyotgan oila farzandlari; Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalar farzandlari. Rektor buyrug'i asosida imtiyozli ro'yxatga tushadiganlar: xalqaro va respublika fan olimpiadalari g'oliblari; «Zakovat» intellektual o'yinlari respublika bosqichi g'oliblari; «Yil talabasi» ko'rik-tanlovi respublika bosqichi g'oliblari; «Talabalar teatr studiyalari» tanlovining respublika bosqichi g'oliblari; yotoqxonada talabalar kengashi raisi va qavat sardori bo'lgan talabalar. Imtiyozni o'zingiz isbotlab yurishingiz shart emas: 6-bandga ko'ra ma'lumot yetti idoraning axborot tizimidan o'zi tekshiriladi — Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Kambag'allikni qisqartirish va bandlik vazirligi, Ijtimoiy himoya milliy agentligi, Yoshlar ishlari agentligi, Bilim va malakalarni baholash agentligi hamda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. Ammo 7-bandda muhim izoh bor: ma'lumot idoralararo platformada topilmasa, sizdan tasdiqlovchi hujjat nusxasini so'rashga yo'l qo'yiladi. Umumiy ro'yxatda navbat qanday hisoblanadi? Avval imtiyozli ro'yxat to'ldiriladi, undan ortgan o'rinlar kurslar bo'yicha taqsimlanadi. 8-band ulushlarni belgilaydi: 1-kurs uchun 55–65 foiz, 2-kurs uchun 15–20 foiz, 3-kurs va undan yuqori kurslar uchun 20–25 foizgacha. Aniq foizni oliy ta'lim tashkiloti o'zi tanlaydi va shu ma'lumotni har yili 1-avgustga qadar tizimga kiritadi (4-band). Kursga ajratilgani to'lmay qolsa, bo'sh o'rin avval quyi kurs talabalari orasida, so'ng kurslar o'sish tartibida yuqori kurs talabalariga qayta taqsimlanadi. Universitet o'rinlarni fakultetlar kesimida ham bo'lishi mumkin. Kurs ulushi ichida navbat 9-banddagi ketma-ketlik bo'yicha tuziladi: bitta oiladan bakalavriat kunduzgi shaklida ikki yoki undan ortiq kontrakt asosida o'qiyotgan oila farzandlari; kunduzgi shaklda o'qiyotgan talabalar; talaba qizlar (ulushni rektor belgilaydi); bakalavriat bosqichi talabalari; universitet joylashgan hududdan boshqa hududda doimiy yashovchi talabalar; eng oxirida — ariza berilgan sana bo'yicha navbat. Shu ro'yxatning oxirgi qatoriga e'tibor bering. Ariza sanasi navbatni faqat yuqoridagi beshta mezon teng chiqqanda hal qiladi. 1-avgustda ariza bergan toshkentlik kunduzgi talaba 20-avgustda ariza bergan andijonlik kunduzgi talabadan avtomatik ustun emas — hudud mezoni sanadan yuqorida turadi. Nima xato ketadi — yetti yiqilish holati Reglamentda navbatni bekor qiladigan bandlar aniq yozilgan. Amalda talabalar aynan shu yetti nuqtada o'rindan ayriladi. Yo'llanma keldi, 10 ish kuni o'tdi. 22-band: yo'llanma shakllangandan keyin 10 ish kuni ichida shartnoma tuzmasangiz yoki birinchi oy to'lovini to'lamasangiz, yo'llanma bekor qilinadi. So'rovnomadagi kamchilik 5 ish kunida tuzatilmadi. 18-band tuzatishga besh ish kuni beradi, 19-band esa muddatda tuzatilmaganini rad etish asosi deb yozadi. So'rovnomada noto'g'ri ma'lumot ko'rsatildi. Bu 19-banddagi ikkinchi rad asosi. Rad etilgan so'rovnoma tizim tomonidan ko'rib chiqilmasdan qoldiriladi va navbatdan chiqariladi. «Navbatim o'tgan yildan qolgan» deb kutish. 10-band: imtiyozli va umumiy ro'yxatlardagi barcha navbat har o'quv yili yakunida bekor qilinadi va avgust oyidan qaytadan tuziladi. Har yili yangi ariza kerak. O'tgan yilgi yo'llanma bilan kelish. 12-band: yo'llanma faqat taqdim etilgan o'quv yili uchun amal qiladi. Yo'llanmasiz «kelishib» joylashish. 11-band bir jumlada yozilgan: talabalarni yotoqxonaga yo'llanmasiz qabul qilish taqiqlanadi. Bunday joylashuv rasmiy emas va tekshiruvda bekor qilinadi. Xizmatdan voz kechib, keyin fikrni o'zgartirish. 19-band: voz kechganingizda navbatga turish haqidagi xabarnoma ham, yo'llanma ham so'rovnoma bilan birga bekor qilinadi. Qaytadan kirish uchun yangi ariza va yangi navbat kerak. Rad etishning atigi ikkita asosi bor 19-bandning ikkinchi xatboshisi to'g'ridan-to'g'ri yozadi: talabani yotoqxonaga joylashtirish bo'yicha davlat xizmatini boshqa asoslarga ko'ra rad etish taqiqlanadi. Ya'ni reglament bo'yicha ikkitadan boshqa rad asosi yo'q — noto'g'ri ma'lumot va muddatda tuzatilmagan kamchilik. Bu shuni anglatadiki, «qarzdorliging bor», «o'zlashtirishing past», «shahar ichida yashaysan», «fakultetimizga o'rin ajratilmagan» degan javoblar rasmiy rad asosi bo'la olmaydi. Hudud va kurs kabi omillar navbatdagi o'rningizga ta'sir qiladi (8- va 9-bandlar), lekin xizmatni rad etish uchun asos emas. Rad javobi shu ikki asosdan biriga tayanmasa, 26-band shikoyat qilish huquqini beradi. To'lov kim tomonidan belgilanadi? 23-band: yotoqxona uchun oylik to'lov miqdori va muddatlari oliy ta'lim tashkiloti tomonidan belgilanadi hamda shartnomada yoziladi. Yagona respublika narxi yo'q — har universitet o'z raqamini qo'yadi. Shuning uchun ariza berishdan oldin summani o'z universitetingizdan so'rab olish kerak. Yo'llanma bilan birga shartnoma va birinchi oy uchun to'lov topshiriqnomasi tizim tomonidan birga shakllanadi (22-band) — ya'ni to'lov summasini yo'llanma qo'lingizga tekkanda ko'rasiz. Ijtimoiy reyestrga kirgan oila farzandi bo'lsangiz, bu to'lov Davlat budjetidan qoplanishi mumkin: buning alohida tartibi bor va u yotoqxona to'lovini qoplash haqidagi maqolamizda yozilgan. Misol: 800 o'rinli yotoqxona va 94-navbat Universitetning yotoqxonalarida jami 800 o'rin bor. Imtiyozli ro'yxat 260 o'rinni oldi, umumiy ro'yxatga 540 o'rin qoldi. Siz 2-kurs talabasisiz, Samarqanddan kelgansiz, kunduzgi shaklda o'qiysiz. 8-bandga ko'ra 2-kurs ulushi 540 ning 15–20 foizi: past chegarada 81 o'rin, yuqori chegarada 108 o'rin. Sizning umumiy ro'yxatdagi navbatingiz — 94. Rektor 2-kurs ulushini 15 foiz qilib belgilasa: 81 o'rin, siz 94-navbatdasiz — joylashmaysiz, navbatda qolasiz. Rektor 20 foiz qilib belgilasa: 108 o'rin, siz 94-navbatdasiz — joylashasiz. Ikki qaror orasidagi farq 27 o'rin, va aynan shu farq sizning taqdiringizni hal qiladi. Shuning uchun ariza berishdan oldin universitetdan bitta raqamni so'rang: bu yil 2-kursga umumiy ro'yxatdan necha foiz ajratilgan. Bu ma'lumot 4-bandga ko'ra har yili 1-avgustga qadar tizimga kiritiladi, ya'ni universitetda tayyor turadi. Faraz qilaylik, shartnomada oylik to'lov 250 000 so'm deb ko'rsatilgan. Yo'llanma 12-sentabrda shakllansa, 10 ish kuni 26-sentabrda tugaydi: shu kungacha shartnoma imzolangan va 250 000 so'm to'langan bo'lishi kerak. 27-sentabrda kelsangiz, yo'llanma allaqachon bekor va o'rin navbatdagi keyingi talabaga o'tgan. Ariza berishdan oldin tekshiring Universitetingiz davlat oliy ta'lim tashkilotimi — reglament faqat shularga tatbiq etiladi. Imtiyozli ro'yxat mezonlaridan birortasiga tushasizmi (5-band). Tushsangiz, hujjat nusxasini tayyor saqlang: platformada ma'lumot topilmasa so'raladi. Bu yil 2-kurs yoki o'z kursingizga umumiy ro'yxatdan necha foiz ajratilgani. Universitetning oylik to'lov summasi va to'lov muddatlari. Elektron pochta manzilingiz va telefon raqamingiz portalda to'g'ri yozilganmi — yo'llanma va xabarnoma shu manzilga keladi. Ijtimoiy reyestrdagi oila farzandi bo'lsangiz — to'lovni qoplash uchun alohida ariza berish kerakligi. O'tgan yilgi navbatingiz saqlanmaydi: yangi o'quv yili uchun yangi ariza yuborilgan bo'lishi shart. Bu tartib kimga tatbiq etilmaydi? Reglamentning 2-bandi to'rtta istisnoni sanaydi: xorijiy oliy ta'lim tashkilotlari yotoqxonalari, nodavlat oliy ta'lim tashkilotlari yotoqxonalari, harbiy oliy ta'lim tashkilotlari yotoqxonalari hamda davlat-xususiy sheriklik shartlari asosida qurilgan yotoqxonalarning xususiy sherik uchun tijorat maqsadida ajratilgan o'rinlari. Ya'ni nodavlat universitetda o'qiysangiz yoki xorijiy filialda tahsil olsangiz, my.gov.uz orqali navbat tuzilmaydi — o'rin masalasi to'g'ridan-to'g'ri o'sha tashkilot bilan hal qilinadi. Davlat-xususiy sheriklik yotoqxonasida esa ikki xil o'rin bo'ladi: davlat ulushidagilar reglament bo'yicha, tijorat ulushidagilar shartnoma bo'yicha beriladi. O'rin tegmasa: ijara to'lovining yarmi qoplanadi Navbat kelmasa yoki yotoqxona sig'imi yetmasa, qonunchilikda ikkinchi yo'l bor. Oliy ta'lim to'g'risidagi nizomning 41-bandi shunday yozadi: talabalar turar joyi bilan qamrab olinmagan va o'ziga hamda ota-onasiga tegishli bo'lmagan uyda ijara huquqi asosida yashaydigan davlat oliy ta'lim tashkilotlari talabalarining 60 foiziga ular to'laydigan oylik ijara to'lovining 50 foizi Davlat budjeti hisobidan qoplab beriladi. Shu bandda ikkinchi qatlam ham bor: oliy ta'lim tashkilotlari budjetdan tashqari mablag'lari hisobidan ijarada yashaydigan boshqa talabalarga ham ijara to'lovining bir qismini qoplashi mumkin. Ya'ni 60 foizlik kvotaga tushmasangiz ham universitetning o'z jamg'armasidan qoplash so'rash yo'li ochiq qoladi. Hisob oddiy. Oylik ijara 1 500 000 so'm bo'lsa, 60 foizlik kvotaga tushgan talabaga budjetdan 750 000 so'm qaytadi, o'z cho'ntagidan 750 000 so'm chiqadi. Yotoqxonadagi o'rin bunga nisbatan qanchalik arzon ekanini universitetingizning oylik to'lov summasi bilan solishtirib ko'ring. Bitta texnik shart bor va uni tushirib qoldirish qoplashdan ayiradi. 376-son qarorning 1-bandiga ko'ra talabalar bilan tuziladigan turar joy ijara shartnomalari davlat soliq xizmati organlarida soliq to'lovchining shaxsiy kabineti orqali biometrik identifikatsiya (Face-ID) yordamida elektron shaklda, real vaqt rejimida hisobga qo'yiladi. Ro'yxatga qo'yilmagan og'zaki kelishuv tizimda ko'rinmaydi. Shu yerda yana bitta taqiq bor: 41-band yotoqxonalardan qonunchilikda belgilanmagan boshqa maqsadlarda foydalanishni — ijaraga berish, oldi-sotdi, hadya — taqiqlaydi. Ya'ni yotoqxonadagi o'rningizni boshqa talabaga pulga berish mumkin emas. Bog'liq materiallar Yotoqxona arizasi 2026: 1-kurs uchun ham imkoniyat — joriy mavsum va kompozit xizmat haqida. Yotoqxona to'lovi Davlat budjetidan qoplanadi — Ijtimoiy reyestrdagi oila farzandi uchun ariza tartibi. Ballingizga mos yo'nalishlar — qaysi OTMga qaysi ball bilan kirish mumkinligi. Mashq testlari — fan va mavzu bo'yicha bepul mashq. Shu mavzuda yana: Yotoqxona uchun qancha to'laysiz va joylashishda nima olib borasiz Manba: Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 14-avgustdagi 376-son qarori va u bilan tasdiqlangan ma'muriy reglament (lex.uz/uz/docs/-6568679), 2026-yil 28-yanvardagi 32-son va 29-yanvardagi 35-son qarorlar tahririda; Oliy ta'lim to'g'risidagi nizom, 41-band, ro'yxat raqami 3807 (lex.uz/uz/docs/-8117474) (tekshirilgan sana: 2026-09-04) --- ## Hokimlik har yili 150 talaba qizning kontraktini toʻlab beradi URL: https://testmakon.uz/news/article/hokimlik-150-talaba-qiz-kontrakt-15-sentabr/ Sana: 2026-09-04 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, 12 viloyat va Toshkent shahar hokimligining har biri har yili 150 nafar talaba qizning bazaviy toʻlov-kontraktini mahalliy budjetdan qoplab beradi: 40 nafari shu yili oʻqishga kirganlar, 110 nafari 2-kurs va undan yuqori bosqich talabalari. Ariza test natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab 10 kalendar kun ichida oliygohning qabul komissiyasiga beriladi. Hokimlik kontrakt summasining kamida 25 foizini har yili 15-sentabrgacha oliygoh gʻaznasiga oʻtkazadi. Bu tartib Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-sentabrdagi 585-son qarori bilan joriy etilgan va 2026-yilda ikki marta tahrirlangan. Quyida hujjatning oʻzidan olingan raqamlar, mezonlar va muddatlar keltirilgan. 2026-yilda nizomda nima oʻzgardi Qaror matniga 2026-yilda ikkita tuzatish kirdi. 29-yanvardagi 35-son qaror kimlar tanlovga tushishini qayta yozdi, 5-maydagi 224-son qaror esa roʻyxat qaysi hokimlikka yuborilishini oʻzgartirdi. Ikkalasi ham amalda kim ariza bera olishiga taʼsir qiladi. Nima2025-yilgacha2026-yildanQarorRoʻyxatga tushish mezonikam taʼminlangan yoki kambagʻal oila — ikki alohida reyestrIjtimoiy reyestrga kiritilgan oila — bitta reyestr35-son, 29.01.2026Roʻyxat qaysi hokimlikka boradidoimiy yashash joyi boʻyichayashash joyi boʻyicha224-son, 05.05.2026Ijtimoiy holatni kim oʻrganadiishchi guruh doimiy yashash joyidaishchi guruh yashash joyida224-son, 05.05.2026Har yili qoplanadigan talaba soni150150322-son, 09.06.2022 Birinchi qator eng koʻp odamga tegadi. Ilgari talabgor «Ijtimoiy himoya yagona reyestri» yoki «Kambagʻal oilalar reyestri» modulidan birida turishi kerak edi. 2026-yil 29-yanvardan bitta shart qoldi: oila Ijtimoiy reyestrga kiritilgan boʻlsin. Ikki reyestrni bir-biri bilan solishtirish endi kerak emas. Ikkinchi va uchinchi qator kichik, lekin qogʻozda hal qiluvchi. Hujjatdan «doimiy» soʻzi olib tashlandi. Endi roʻyxat propiska boʻyicha emas, talabaning yashash joyi boʻyicha hokimlikka boradi va mahalladagi ishchi guruh oʻsha manzilga borib dalolatnoma tuzadi. Kim toʻlaydi va nechta talabaga Pul davlat budjetidan emas, mahalliy budjetning qoʻshimcha manbalaridan ajratiladi. Qarorning 1-bandida bu toʻlov «qaytarish shartisiz» deb yozilgan, yaʼni bitirgandan keyin qaytarish talab qilinmaydi. Nizomning 3-bandi sonni aniq boʻlib beradi: har bir hudud har yili oʻz hududidan oʻqishga kirgan 40 nafar va ikkinchi hamda undan yuqori bosqichlarda tahsil olayotgan 110 nafar qiz uchun toʻlaydi. KimQaysi bosqichdaBir hududda nechta oʻrinShu yili bazaviy kontraktga qabul qilingan qizlar1-kurs40Allaqachon tahsil olayotgan qizlar2-kurs va yuqori110Jami bir hududda—15014 hudud boʻyicha jami—2 100 Hokimlik toʻlovni bir yil emas, toʻrt oʻquv yili yakunlanguncha davom ettiradi. Bunda 2-kursdan boshlab talabgorga hududdagi tijorat banki taʼlim krediti rasmiylashtiradi, hokimlik esa uchinchi shaxs kafilligini beradi va bitirgandan keyin ish joyi bilan taʼminlash majburiyatini oladi. Bu ikki qatorni birga oʻqing: pul qoplanadi, lekin rasmiylashtirish bank orqali oʻtadi. Kim roʻyxatga tusha oladi? Nizomning 5-bandida uchta mezon bor. Ulardan bittasiga mos kelish yetarli: Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oiladagi qizlar; yetim yoki ota-onasining qaramogʻidan mahrum boʻlgan talaba qizlar; boquvchisini yoʻqotgan, voyaga yetmagan farzandlarni yolgʻiz tarbiyalayotgan ehtiyojmand ayollar. Yana toʻrtta shart hujjatning 2- va 4-bandidan kelib chiqadi: oliygoh davlat oliy taʼlim tashkiloti boʻlsin, oʻrin bazaviy toʻlov-kontrakt asosida berilgan boʻlsin, taʼlim bakalavriat boʻlsin (taʼlim shakli kunduzgi, sirtqi yoki kechki boʻlishi mumkin), talabgor esa DTM oʻtkazgan test sinovi, kasbiy (ijodiy) yoki yozma imtihon natijasi bilan qabul qilingan boʻlsin. Bitta joyni oldindan aniqlab oling. Nizomning 2- va 6-bandlarida ariza beruvchi sifatida 2–4-kurslarda tahsil olayotgan qizlar koʻrsatilgan, 3-bandda esa 150 oʻrinning 40 tasi shu yili oʻqishga kirganlarga ajratilgan. Birinchi kursda boʻlsangiz, arizani baribir oliygoh qabul komissiyasiga bering va roʻyxatga qaysi band boʻyicha kiritilayotganingizni soʻrab qoʻying. Toʻrtta holatda tartib ishlamaydi: ikkinchi oliy taʼlim uchun tanlovda qatnashganlarga, Oʻzbekistondagi xorijiy oliygoh va filiallar talabalariga, nodavlat taʼlim tashkilotlariga hamda oliy harbiy taʼlim muassasalariga. Magistratura ham bu qarorga kirmaydi — unda alohida mexanizm bor, uni magistraturadagi xotin-qizlarga kontrakt qoplash maqolasida yozganmiz. Ariza qayerga va qachongacha beriladi? Ariza hokimlikka ham, qoʻmitaga ham emas — oʻzingiz oʻqiyotgan oliygohning qabul komissiyasiga beriladi. Muddat qattiq: test natijalari eʼlon qilingan kundan boshlab 10 kalendar kun. Kalendar kun deganda dam olish kunlari ham sanaladi. Hujjat toʻplash talab qilinmaydi. Nizomning 7-bandiga koʻra tugʻilganlik guvohnomasi, ota-ona yoki turmush oʻrtogʻining oʻlim guvohnomasi kabi maʼlumotlarni qabul komissiyasi «Elektron hukumat» tizimining idoralararo integratsiya platformasi orqali oʻzi oladi. Sizdan faqat ariza talab qilinadi. Arizadan keyingi yoʻl uzun. Har bosqichning muddati hujjatning 8–9-bandlarida va 2-ilovadagi sxemada yozilgan: QadamKim bajaradiMuddatAriza berishtalaba qiznatijadan keyin 10 kalendar kunRoʻyxatni tuzish va vazirlikka yuborisholiygoh qabul komissiyasi5 ish kuniRoʻyxatni hokimlikka yuborishOliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi5 ish kuniUyga borib dalolatnoma tuzishmahalladagi ishchi guruh5 ish kuni150 nafarni saralashhokim raisligidagi komissiya5 ish kuniTavsiyanomani tasdiqlashOila va xotin-qizlar davlat qoʻmitasi10 ish kuniJami idoraviy yoʻl—30 ish kuni Saralash mezonlari komissiya qoʻlida ham aniq: birinchi navbatda ijtimoiy holat va ehtiyojmandlik, keyin talabgor toʻplagan ball, hududdagi yoʻnalishlar boʻyicha kadrlarga ehtiyoj va tahsil bosqichi hisobga olinadi (10-band). Vazirlik roʻyxatni hokimlikka ballar ketma-ketligiga qatʼiy rioya qilgan holda yuboradi, yaʼni tasodifiy tartib yoʻq. Komissiya tanlangan qizlar roʻyxatini va shartnoma imzolash boʻyicha xulosani oliygohga har oʻquv yilida 1-oktabrdan kech boʻlmagan muddatda kiritadi. Tanlov natijalari «Aziz-ayol.uz» platformasida eʼlon qilinadi (qarorning 3-bandi). Pul qaysi jadval bilan oʻtadi Nizomning 15-bandi hokimlikka toʻrtta muddat qoʻyadi. Birinchisi — aynan barcha kontraktchilar uchun belgilangan 15-sentabr. Hisobni koʻrish uchun yoʻnalishning bazaviy kontrakti 12 000 000 soʻm boʻlgan holatni olamiz: MuddatKontraktning necha foizi oʻtadi12 mln soʻmlik kontraktda15-sentabrkamida 25 %3 000 0001-yanvar50 %6 000 0001-aprel75 %9 000 0001-iyul100 %12 000 000 Yaʼni 15-sentabrgacha hokimlik gʻaznaga 3 000 000 soʻm oʻtkazadi, qolgan uch boʻlak esa oʻquv yili davomida qoplanadi. Bir hududda 150 talaba boʻlsa, birinchi boʻlak boʻyicha mahalliy budjetdan 450 000 000 soʻm chiqadi. Bu jadval kontraktchilarning umumiy tartibi bilan bir xil sanaga tushadi: kontraktning kamida 25 foizi 15-sentabrgacha toʻlanadi, aks holda talabalikka qabul buyrugʻi rasmiylashtirilmaydi. Umumiy tartib va uning oqibatlari kontrakt toʻlovi boʻyicha alohida maqolamizda yozilgan. Kim yutadi, kim yutqazadi Yutadi: Ijtimoiy reyestrdagi oiladan chiqqan, bazaviy kontraktga kirgan bakalavr qiz. U toʻrt yil davomida kontrakt uchun oʻz hisobidan pul toʻlamaydi va toʻlovni qaytarmaydi. Ilgari ikki reyestrdan biriga tushmay qolgan oilalar 2026-yildan bitta Ijtimoiy reyestr orqali hisobga olinadi. Yutqazadi: tanlangandan keyin oliygohini yoki taʼlim yoʻnalishini oʻzgartirgan yoxud talabalar safidan chetlashtirilgan qiz. Nizomning 13-bandi bunday holatda imtiyozdan mahrum qilishni toʻgʻridan-toʻgʻri yozib qoʻygan. Perevod bu yerda oddiy hujjat ishi emas — u toʻlovni toʻxtatadi. Chetda qoladi: nodavlat oliygoh, xorijiy filial va magistratura talabalari, shuningdek ikkinchi oliy taʼlim uchun kirganlar. Ular uchun boshqa yoʻllar bor: masalan xotin-qizlar uchun ajratiladigan qoʻshimcha grant oʻrinlari — ular haqida 4 000 qoʻshimcha grant maqolasida batafsil yozganmiz. Diqqat qiling: nizom matnida ariza bergan talabgorga kontrakt toʻlovi muddatini kechiktirish yozilmagan. Komissiya roʻyxati oliygohga 1-oktabrgacha kiritiladi, sizning 25 foizli muddatingiz esa 15-sentabr. Demak ariza berganingiz oʻzi sizni 15-sentabr muddatidan ozod qilmaydi. Shu hafta nima qilish kerak Oilangiz Ijtimoiy reyestrda turgan-turmaganini aniqlang — 2026-yildan mezon shu reyestrga bogʻlangan. Oliygohingizning qabul komissiyasiga qoʻngʻiroq qiling va 585-son qaror boʻyicha ariza qabul qilinayotganini soʻrang; ariza aynan oʻsha komissiyaga beriladi. Ariza oynasini sanang: test natijalari eʼlon qilingan kundan 10 kalendar kun. Dam olish kunlari ham hisobga kiradi. Yashash manzilingizni tekshiring — ishchi guruh oʻsha manzilga kelib dalolatnoma tuzadi, roʻyxat ham shu hudud hokimligiga boradi. 15-sentabrgacha kontraktning 25 foizi boʻyicha zaxira rejangizni tayyorlab qoʻying: tanlov natijasi 1-oktabrgacha rasmiylashadi. Perevod rejasidan voz keching: yoʻnalish yoki oliygohni oʻzgartirsangiz toʻlov toʻxtaydi (13-band). Yoʻnalish tanlash bosqichida boʻlsangiz, oʻz ballingizga mos davlat oliygohlarini «Menga mos universitetlar» boʻlimida solishtirib koʻring — bu tartib faqat davlat oliy taʼlim tashkilotlariga tegishli. Shu mavzuda yana: Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor Manba: Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-sentabrdagi 585-son qarori (322-son 09.06.2022, 378-son 18.06.2025, 35-son 29.01.2026 va 224-son 05.05.2026 qarorlari tahririda), qarorning 1–3-bandlari hamda ilovadagi nizomning 2–15-bandlari va 2-ilovasi (tekshirilgan sana: 2026-09-04) --- ## Muddatli harbiy xizmatdagi askarlarga ta'lim krediti beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/muddatli-harbiy-xizmat-talim-krediti-2026/ Sana: 2026-09-04 · Yangilangan: 2026-09-04 Kategoriya: Talaba hayoti 2026-yil 1-sentabrdan muddatli harbiy xizmatni o'tash davrida oliy ta'lim tashkilotiga to'lov-kontrakt asosida qabul qilingan askarlarga o'qishning birinchi yili uchun ta'lim krediti ajratiladi. Bu Prezidentning 2026-yil 7-apreldagi PQ-134-son qarorining 11-bandi «a» kichik bandida yozilgan; qaror 8-apreldan kuchga kirgan. Kredit manbasi — Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Ta'lim kreditini moliyalashtirish jamg'armasi. Avval qanday edi, endi nima o'zgardi Ilgari muddatli xizmatdagi yigit oliy ta'limga faqat xizmatdan bo'shagach hujjat topshirardi: qabul test sinovi xizmat davriga tushib qolsa, u keyingi qabulni kutardi. Ta'lim krediti esa talaba maqomiga bog'liq edi — abituriyentga ham, xizmatdagi askarga ham berilmasdi. PQ-134 shu ikki tugunni bir vaqtda ochadi. NimaXizmatga qadar amal qilgan tartibPQ-134 dan keyinKuchga kirishXizmat davrida OTMga hujjat topshirishyo'qbakalavriatning masofaviy shakliga abituriyent sifatida ro'yxatdan o'tadi2026/2027Kirish imtihonixizmatdan bo'shagachxizmat davrida, BMBA umumiy tartibda o'tkazadi2026/2027Kontraktga qabul qilingan askarga kredityo'qbirinchi o'quv yili uchun Ta'lim kreditini moliyalashtirish jamg'armasidan1-sentabrHarbiy unvonyo'qo'qishni tamomlagach «zaxiradagi leytenant»2026/2027Sertifikat xarajatlario'zi to'laydi«Yoshlar daftari» jamg'armalari qoplaydi1-iyulDavlat organiga ishga kirish testiumumiy tartibto'plagan balning 10 foizi qo'shimcha ball2027-yil 1-aprel Qarorda yana uchta yo'l bor. Muddatli xizmatni namunali o'tagan, respublika yoki xalqaro sport musobaqalarida yoxud fan olimpiadalarida 1-o'rinni olgan askarlar orasidan 100 nafari tanlov asosida oliy harbiy ta'lim muassasalariga test sinovlarisiz qabul qilinadi. Olimpiya va Osiyo o'yinlari dasturidagi sport turlarida 1-o'rinni olgan askar O'zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetiga kirish sinovlarisiz, davlat granti asosida kiradi. Harbiy qismlarda esa olti oygacha kasbga o'qitish kurslari ochiladi va kursni tamomlagan askarga davlat namunasidagi sertifikat beriladi. Ta'lim krediti kimga va qancha ajratiladi? PQ-134 ning 11-bandi ikki shartni birga qo'yadi: askar xizmat davrida qabul qilingan bo'lishi va to'lov-kontrakt asosida o'qishi kerak. Grant asosida kirgan askarga kredit kerak emas, chunki kontrakt to'lovi yo'q. Kredit miqdori Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 18-avgustdagi 527-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomga bo'ysunadi. 21-bandga ko'ra shartnoma kontraktdagi bir yillik to'lov summasiga teng miqdorda tuziladi. Ikkinchi va undan yuqori bosqichda esa qoida o'zgaradi: o'zlashtirishning o'rtacha ko'rsatkichi (GPA) «3» dan past bo'lsa, kredit kontrakt summasining ko'pi bilan 80 foizi miqdorida ajratiladi va dastlabki 20 foizni talaba o'zi to'laydi. PQ-134 esa jamg'arma mablag'ini faqat birinchi yil uchun kafolatlagan — ikkinchi kursdan boshlab askar ham umumiy tartibga o'tadi. Foiz stavkasi, kafillik va qaytarish muddati ShartQiymatHujjat bandiKredit summasikontraktdagi bir yillik to'lov summasiga teng21-bandFoiz stavkasi (yigitlar)Markaziy bank asosiy stavkasi miqdorida22-bandAsosiy stavka bugun14 foizOTFIV, 03.09.2026Bankka ariza ko'rib chiqiladi5 ish kunida20-bandMablag' OTMga o'tkaziladio'quv yili davomida 4 teng qismda24-bandAsosiy qarzni qaytarish boshlanadio'qish tugagach 7-oydan4-bandQaytarish muddati7 yil4-band Foiz stavkasi bo'yicha ikki tomonlama qoida ishlaydi: Markaziy bankning asosiy stavkasi pasaysa, ta'lim krediti foizi ham pasayadi; stavka oshirilsa, kredit foizi o'zgarishsiz qoladi (527-son qaror, Nizomning 22-bandi). Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 2026-yil 3-sentabrdagi tushuntirishida asosiy stavka bugun 14 foiz ekanini va qizlar uchun ta'lim krediti foizsiz berilishini aytdi. Kafillik masalasi ko'p so'raladi. Nizomning 18-bandi «v» kichik bandi: bankka kredit qaytarilishining ta'minoti bo'yicha hujjat topshiriladi, ammo Ijtimoiy himoya yagona reyestriga kiritilgan oilalar farzandlaridan garov ham, kafillik ham talab qilinmaydi. Bundan tashqari doimiy daromadi bor oila a'zolari — ota-ona, aka-uka, opa-singil, er yoki xotin — shartnomada birgalikda kredit oluvchi sifatida qatnashishi mumkin (3-band). Ariza uch yo'l bilan beriladi: my.gov.uz portali, «Ta'lim krediti» axborot tizimi yoki to'g'ridan-to'g'ri bankka murojaat (173-band). Bank hujjatlarni besh ish kunida ko'rib chiqadi va shartnoma imzolaydi yoki rad javobini sababi bilan yozib beradi (20-band). Misol: bir yillik kontrakt 15 million so'm bo'lsa Faraz qilaylik, askar kirgan yo'nalishda bir yillik kontrakt 15 000 000 so'm. Hisob shunday chiqadi: Kredit shartnomasi 15 000 000 so'mga tuziladi (21-band). Bank pulni universitetga to'rt teng qismda — har biri 3 750 000 so'm — o'quv yili davomida o'tkazadi (24-band). Yozma ariza bilan yarim yillik yoki bir yillik summani biryo'la o'tkazish ham mumkin. Foiz mablag' universitetga o'tkazilgan kundan hisoblanadi. Butun summa bir yil turganida 14 foizli stavka 2 100 000 so'm beradi; to'rt qismda o'tkazilgani uchun birinchi o'quv yilidagi haqiqiy foiz bundan kam bo'ladi. Asosiy qarz o'qish tugagach yettinchi oydan boshlab 7 yil, ya'ni 84 oy davomida qaytariladi: birinchi kurs krediti uchun oyiga taxminan 178 600 so'm. Foizni esa kutib turmaydi — u kredit o'tkazilgan kundan hisoblanadi va shartnomada belgilangan tartibda to'lanadi. Muddati o'tgan foiz qarzdorligi yig'ilsa yoki to'lov muntazam kechiktirilsa, bank keyingi qism yoki keyingi o'quv yili uchun kreditni rad etishi mumkin (26-band). Kim bu qarordan tashqarida qoladi Tabaqalashtirilgan to'lov-kontraktga qabul qilinganlar. Nizomning 3-bandi: tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt va uning minimal miqdoriga teng bir martalik to'lovlar uchun ta'lim krediti ajratilmaydi. Magistraturaga qo'shimcha qabul parametrlari asosida kirganlar — xuddi shu band bo'yicha. Chet el fuqarolari va fuqaroligi bo'lmagan shaxslar — Nizom ularga tatbiq etilmaydi (1-band). Ikkinchi kursdan boshlab GPA «3» dan past bo'lganlar — kontraktning 20 foizini o'zlari to'laydi. Bitta band hali qonunchilikda yopilmagan PQ-134 askarni bakalavriatning masofaviy ta'lim shakliga kiritadi. 527-son qaror bilan tasdiqlangan Nizomning 1- va 3-bandlari esa ta'lim kreditini bakalavr va magistraturaning kunduzgi ta'lim shakli uchun belgilaydi. Ikki hujjat orasidagi bu tafovutni PQ-134 ning o'zi ko'zlagan: 12-band «a» kichik bandi Mudofaa vazirligiga ikki oy muddatda qonunchilikka kiritiladigan o'zgartirish takliflarini Vazirlar Mahkamasiga kiritishni yuklagan. 2026-yil 4-sentabr holatiga lex.uz'da 527-son qarorning oxirgi tahriri — 2026-yil 2-fevral (Vazirlar Mahkamasining 35-son qarori). Ya'ni ta'lim shakli bo'yicha o'zgartirish hujjat matnida hali ko'rinmaydi. Shuning uchun bankka borishdan oldin ta'lim shaklingiz bo'yicha aniqlashtirib oling — ariza besh ish kunida ko'rib chiqiladi va rad javobi sababi bilan yoziladi. Shu hafta nima qilish kerak Qabul hujjatingizni tekshiring. Kredit faqat kontrakt shartnomasi asosida beriladi; shartnomada o'qishni tamomlash muddati va bir yillik to'lov miqdori ko'rsatilgan bo'lishi shart (18-band «b»). Shartnomani rasmiylashtiring. Oliy ta'lim tashkiloti talabasi to'lov-kontrakt shartnomasini kontrakt.edu.uz axborot tizimi orqali oladi (171-band). Ta'minot hujjatini tayyorlang. Oilangiz Ijtimoiy himoya yagona reyestrida bo'lsa, kafillik o'rniga reyestrga kiritilganlikni tasdiqlovchi ma'lumotnoma yetadi. Arizani my.gov.uz yoki «Ta'lim krediti» axborot tizimi orqali yuboring. Banklar ro'yxati Iqtisodiyot va moliya vazirligining rasmiy saytida e'lon qilinadi (8-band). Sertifikat xarajatlarini eslang. Xizmatdan bo'shatilgan yilda oliy ta'limda o'qish istagini bildirgan yoshlarga xorijiy til va fan sertifikati xarajatlari «Yoshlar daftari» jamg'armalari hisobidan qoplanadi — bu tartib 2026-yil 1-iyuldan yo'lga qo'yilgan. Sertifikat imtihonlarining kuzgi jadvali va to'lov muddatlari milliy sertifikat bo'limida yig'ilgan. Ta'lim krediti kimlarga foizsiz berilishini alohida maqolada yozganmiz. Yo'nalish tanlash uchun 2026-yil o'tish ballari va menga mos yo'nalishlar xizmati ishlaydi; kirish imtihoniga tayyorgarlikni mashq testlaridan boshlang. Shu mavzuda yana: Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor Manba: Prezidentning 2026-yil 7-apreldagi PQ-134-son qarori, 1, 2, 6, 11 va 12-bandlar (lex.uz/uz/docs/-8124852); Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 18-avgustdagi 527-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom, 1, 3, 4, 171, 173, 18, 20, 21, 22, 24 va 26-bandlar (lex.uz/uz/docs/-5586538); Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 3-sentabrdagi tushuntirishi (gov.uz) (tekshirilgan sana: 2026-yil 4-sentabr). --- ## Texnikum qabuli qachon boshlanadi: 9-sinf uchun 7-sentabrgacha URL: https://testmakon.uz/news/article/9-sinf-texnikum-bosh-orin-qabul-2026/ Sana: 2026-09-04 · Yangilangan: 2026-09-04 Kategoriya: Kasbiy ta'lim 9-sinfni bitirgan o'quvchi texnikumga ariza topshirish uchun kelasi yilni kutmaydi. Yagona ta'lim xizmatlari portali my.edu.uz da «Texnikumlarga qabul (9-sinf bitiruvchilari uchun)» xizmati ochiq turibdi va uning qabul davri 1-iyulda boshlanib, 7-sentabr soat 23:59 da tugaydi. Ya'ni 4-sentabr holatiga uch kun qolgan. Bu — ilgari yopilgan yo'l edi. Professional ta'lim muassasalariga qabul nizomi 9-sinf bitiruvchisini kasb-hunar maktabiga, texnikumni esa 11-sinf negiziga bog'lab qo'ygan edi. 2026/2027 o'quv yilida qoida boshqacha ishlaydi va pul tomoni ham o'zgargan. Avval va keyin: uchta farq NimaAvval2026/2027 o'quv yilidaO'rin9-sinf bitiruvchisining yo'likasb-hunar maktabi, ariza 1-20 iyultexnikum, ariza 1-iyuldan 7-sentabrgacha198 030To'lovtexnikum uchun to'lov-kontraktto'liq Davlat budjeti hisobidan011-sinf bitiruvchisitexnikum, 10-avgust - 10-sentabro'zgarmadi, to'lov-kontrakt bilan0Ariza qayerdanvazirlik veb-saytimy.edu.uz, 23-xizmat1Xalqaro dasturlaralohida hisoblanmaganalohida parametr, Pearson va Leypsig markazi4 590 Eng katta farq — to'lov. 2026-yil 1-sentabrdan texnikumlarni moliyalashtirish ikkiga bo'lindi. 9-sinfni tamomlab kirgan o'quvchi to'liq Davlat budjeti hisobidan o'qiydi. Umumiy o'rta ma'lumoti bor abituriyent esa o'qish pulini o'zi to'laydi. Ya'ni 9-sinfdan keyin kelgan o'quvchi kontrakt to'lamaydi, 11-sinfdan keyin kelgani to'laydi. O'sha qaror maqsadli ko'rsatkichni ham yozib qo'ygan: 9-sinf bitiruvchilarining kasbiy ta'lim bilan qamrovi 29 foizdan 50 foizga yetkaziladi. 198 030 ta o'rin shu ko'rsatkichning bu yilgi ulushi. Bo'sh o'ringa test topshirilmaydi Bu qismni ko'p oila bilmaydi. Qabul nizomining 18-bandi shunday yozilgan. Kasb bo'yicha tushgan ariza soni ajratilgan o'rin soniga teng chiqsa, abituriyentlar tanlovsiz qabul qilinadi. Tarjima qilsak: agar tanlagan texnikumingizda tanlagan kasb bo'yicha arizalar soni o'rinlar sonidan oshmagan bo'lsa, kirish imtihoni o'tkazilmaydi. Imtihon faqat teskari holatda paydo bo'ladi. O'rindan ko'p hujjat tushsa, texnikum uch ish kunida oliygohga xabar beradi. Vazirlik besh ish kunida tahlil qiladi. Keyin Davlat komissiyasi o'n ish kunida qaror chiqaradi: qo'shimcha o'rin ajratadimi yoki imtihon o'tkazadimi. Qaysi hududda o'rin ko'p Qabul parametrlari my.edu.uz dagi xizmat sahifasiga PDF holida ilova qilingan. Respublika bo'yicha jami 198 030 o'rin: o'zbek tilida 189 470, rus tilida 2 160, qoraqalpoq tilida 6 400. HududO'zbek tilidaRus tilidaJami o'rinFarg'ona viloyati25 0603025 090Samarqand viloyati23 62521023 835Qashqadaryo viloyati20 900020 900Andijon viloyati19 41018019 590Namangan viloyati17 3806017 440Toshkent viloyati15 90021016 110Surxondaryo viloyati15 320015 320Qoraqalpog'iston Respublikasi4 7703011 200Xorazm viloyati11 130011 130Buxoro viloyati10 3903010 420Toshkent shahri7 0051 2008 205Navoiy viloyati6 900606 960Jizzax viloyati6 690306 720Sirdaryo viloyati4 9901205 110 Jadvalda Qoraqalpog'iston qatoriga e'tibor bering: uning 11 200 o'rnidan 6 400 tasi qoraqalpoq tilida — respublikadagi qoraqalpoq tilli o'rinlarning hammasi shu yerda. Rus tilidagi o'rinlarning katta qismi esa Toshkent shahrida: 2 160 tadan 1 200 tasi. Alohida hujjat — xalqaro ta'lim dasturlari bo'yicha qabul parametrlari: 4 590 o'rin, shundan 4 250 tasi o'zbek, 340 tasi rus tilida. Bu guruhlarda dastur hamkorlari ko'rsatilgan: Buyuk Britaniyaning «Pearson» tashkiloti, Germaniyaning «Leypsig kasbiy ta'lim markazi» va «Avestos» tashkilotlari. Texnikum qabuli qachon boshlanadi va qachon tugaydi Bu savolga har yili javob qidiriladi, shuning uchun 2026-yilgi sanalarni bir joyga yig'ib qo'yamiz. Muhim nuqta: 9-sinf va 11-sinf bitiruvchisi uchun muddat ham, shart ham boshqacha. KimAriza muddatiO'qish puliShu yil 9-sinfni bitirgan1-iyul — 7-sentabr, soat 23:59Davlat budjeti hisobidan11-sinfni bitirgan10-avgust — 10-sentabrTo'lov-kontraktAriza my.gov.uz portalidagi «Texnikumlarga qabul» xizmati orqali topshiriladi. Xizmat sahifasida «Qabul davri» bloki turadi va aynan shu sanalarni ko'rsatadi. 2027-yil sanalari hali e'lon qilinmagan. Ular odatda bahor oxirida ma'lum bo'ladi — o'shanda shu maqolani yangilaymiz. Oraliqda my.gov.uz dagi xizmat sahifasini ochib, «Qabul davri» blokiga qarab turing: u yerda joriy muddat doim ko'rinadi. Kim yutadi, kim yutqazadi Yutadi: shu yil 9-sinfni bitirgan o'quvchi — u budjet hisobidan o'qiydi va arizani 7-sentabrgacha topshiradi. Yutadi: texnikum tanloviga tushmay qolgan abituriyent — bo'sh o'rin qolgan kasbga tanlovsiz kirish yo'li ochiq. Yutqazadi: 11-sinfni bitirgan talabgor — u shu o'rinlarga da'vo qila olmaydi, uning xizmati alohida va muddati 10-avgustdan 10-sentabrgacha, o'qish puli esa o'z zimmasida. Yutqazadi: nodavlat kasbiy ta'lim tashkilotini tanlagan o'quvchi — budjet mablag'i faqat davlat texnikumlariga tegishli. Talab qanday: portal hisoblagichi Xizmat sahifasi arizalar sonini ochiq ko'rsatib turadi. 2026-yil 4-sentabr kuni u shunday raqamlarni ko'rsatdi: bugungi arizalar — 3 839, oylik arizalar — 6 922, jami arizalar — 230 750. Ya'ni ariza oqimi hozir kuniga to'rt mingga yaqinlashgan. Shu bilan birga xizmat sahifasidagi «Qabul davri» bloki 1-iyul va 7-sentabr sanalarini ko'rsatadi. Ikki raqamni birga o'qing: kunlik oqim yuqori, oyna esa uch kundan keyin yopiladi. Shu hafta nima qilish kerak my.edu.uz saytiga OneID orqali kiring va «Texnikumlarga qabul (9-sinf bitiruvchilari uchun)» xizmatini oching — u xizmatlar ro'yxatida 23-raqam bilan turadi. Shaxsiy ma'lumotlarni kiriting. Kerakli hujjat ikkita: ID karta yoki tug'ilganlik to'g'risidagi guvohnoma ma'lumotlari (abituriyent fotosurati bilan) hamda 9-sinfni tamomlaganlik to'g'risidagi elektron shahodatnoma ma'lumotlari. Shahodatnomani qo'lda skanerlamaysiz: portal uni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining e-shahodatnoma.uz axborot tizimidan o'zi oladi. Ta'lim yo'nalishi, ta'lim tili va texnikumni tanlang. Tanlashdan oldin qabul parametrlari PDF faylida o'z tumaningizdagi texnikum va kasb bo'yicha o'rinlar sonini ko'ring — shu raqam sizning tanlovsiz kirish ehtimolingizni belgilaydi. Arizani 7-sentabr soat 23:59 gacha yuboring. Agar 9-sinfni ilgari bitirgan bo'lsangiz yoki texnikumda o'qib, boshqasiga o'tmoqchi bo'lsangiz — bu boshqa xizmat va boshqa muddat: texnikum va kollejda o'qishni ko'chirish tartibi. Test topshirib tanlovda qatnashganlar uchun natija masalasi bu yerda: texnikum tanlovi natijasi qachon chiqadi. Texnikum o'rniga akademik litseyni ko'rayotgan bo'lsangiz — akademik litseyga kirish tartibi. Ishlab chiqilgan misol Shohruh 2026-yil iyunda Qo'qonda 9-sinfni tugatdi, iyulda hech qayerga ariza topshirmadi. 4-sentabr kuni u my.edu.uz da 23-xizmatni ochadi. Farg'ona viloyati bo'yicha parametr — 25 090 o'rin, respublikadagi eng katta raqam. Shundan 25 060 tasi o'zbek tilida. U qabul parametrlari faylidan Farg'ona shahar 1-son texnikumini topadi: 630 o'rin. Kasb bo'yicha odatiy guruh hajmi 30 yoki 60 o'rin. Tanlagan kasbi bo'yicha arizalar soni o'rinlar sonidan oshmasa, nizomning 18-bandi bo'yicha u tanlovsiz qabul qilinadi — test yo'q. To'lov: PQ-316 bo'yicha 9-sinf negizida qabul qilingani uchun o'qish to'liq Davlat budjeti hisobidan, ya'ni u kontraktga 0 so'm to'laydi. O'sha texnikumga 11-sinfdan keyin kirgan tanishi esa o'qish pulini o'zi to'laydi. Muddat: arizani 7-sentabr soat 23:59 gacha yuborishi shart. 3-kun qoldi. Xulosa bitta raqamda: bir xil texnikumning bir xil guruhida ikki o'quvchi o'tiradi — 9-sinfdan kelgani budjet hisobidan, 11-sinfdan kelgani kontrakt bilan. Yosh farqi ikki yil, to'lov farqi esa butun kontrakt summasi. Shu mavzuda yana: 9-sinf va 11-sinf imtihoni: variant imtihondan bir kun oldin chiqadi Shu mavzuda yana: Ixtisoslashtirilgan maktabga qabul: 5-sinf va 7-sinf, bitta test Manba: Yagona ta'lim xizmatlari portali, «Texnikumlarga qabul (9-sinf bitiruvchilari uchun)» davlat xizmati — qabul davri, kerakli hujjatlar, ariza bosqichlari va qabul parametrlari fayllari: my.edu.uz/services/23; Professional ta'lim muassasalariga o'qishga qabul qilish tartibi to'g'risidagi nizom, Vazirlar Mahkamasining 11.11.2020-yildagi 715-son qarori, 5, 13, 18, 21, 22, 23 va 24-bandlar — lex.uz/uz/docs/-5096886; «Kasbiy ta'lim tizimida islohotlarni amalga oshirish chora-tadbirlari to'g'risida»gi Prezident qarori, 23.10.2025-yildagi PQ-316-son — lex.uz/uz/docs/-7793420 (tekshirilgan sana: 2026-09-04) --- ## Milliy sertifikat sentabr–dekabr: imtihon sanalari va to'lov muddati URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-sentabr-dekabr-2026-sanalar/ Sana: 2026-09-04 · Yangilangan: 2026-09-04 Kategoriya: Milliy sertifikat Bilim va malakalarni baholash agentligi 2026-yilning ikkinchi yarmi uchun umumta'lim fanlaridan milliy sertifikat imtihonlari grafigini e'lon qildi. Grafikda sentabr, oktabr, noyabr va dekabr oylariga 18 ta imtihon sanasi kiritilgan, har biriga alohida ro'yxatdan o'tish oynasi va alohida to'lov muddati biriktirilgan. Muddatlar bir-biriga o'xshamaydi: biologiya va kimyoga ro'yxat 21-avgustda ochilib 4-sentabrda yopiladi, huquqshunoslikka esa 17-noyabrda ochiladi. Quyida to'liq jadval, har bosqichda nima xato ketishi, ro'yxatdan o'tishdan oldingi tekshiruv ro'yxati va uch fandan sertifikat olmoqchi bo'lgan abituriyentning hisobi bor. Barcha muddatlar Agentlik e'lonidan, huquqiy qoidalar esa Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 12-oktabrdagi 646-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomdan olingan. Kuzgi mavsumda 10 ta fandan imtihon: to'liq jadval Grafikka sakkizta an'anaviy fan va ikkita yangi yo'nalish kiritilgan: musiqa madaniyati hamda boshlang'ich ta'lim o'qituvchilari uchun imtihon. Huquqshunoslik esa 2026/2027-o'quv yilidan joriy etilgan yangi fan — birinchi imtihon 23-dekabr kuni o'tkaziladi. Fizika, geografiya, musiqa madaniyati, huquqshunoslik va boshlang'ich ta'lim o'qituvchilari imtihonlari elektron shaklda, ya'ni kompyuterda topshiriladi. FanRo'yxatdan o'tishTo'lov muddatiImtihon sanasiMusiqa madaniyati (elektron)21-avgust – 4-sentabr5-sentabrgacha25-sentabrBiologiya21-avgust – 4-sentabr5-sentabrgacha26-sentabrKimyo21-avgust – 4-sentabr5-sentabrgacha27-sentabrMatematika21-avgust – 4-sentabr5-sentabrgacha28 va 29-sentabrFizika (elektron)21-avgust – 4-sentabr5-sentabrgacha29-sentabrGeografiya (elektron)18-sentabr – 2-oktabr3-oktabrgacha23-oktabrOna tili va adabiyot18-sentabr – 2-oktabr3-oktabrgacha24–26-oktabrTarix18-sentabr – 2-oktabr3-oktabrgacha27-oktabrBoshlang'ich ta'lim o'qituvchilari (elektron)22-oktabr – 5-noyabr6-noyabrgacha20-noyabrBiologiya16–30-oktabr31-oktabrgacha21-noyabrKimyo16–30-oktabr31-oktabrgacha22-noyabrMatematika16–30-oktabr31-oktabrgacha23–24-noyabrFizika (elektron)16–30-oktabr31-oktabrgacha24-noyabrMusiqa madaniyati (elektron)27-oktabr – 10-noyabr11-noyabrgacha30-noyabrHuquqshunoslik (elektron)17-noyabr – 4-dekabr5-dekabrgacha23-dekabrGeografiya (elektron)20-noyabr – 4-dekabr5-dekabrgacha25-dekabrOna tili va adabiyot20-noyabr – 4-dekabr5-dekabrgacha26–28-dekabrTarix20-noyabr – 4-dekabr5-dekabrgacha29-dekabr Jadvalni imtihon sanasi bo'yicha o'qing, fan bo'yicha emas. Bitta fan yil oxirigacha ikki marta — masalan biologiya 26-sentabr va 21-noyabr kunlari — o'tkaziladi, ammo ikkinchi sessiyaga ro'yxat birinchisidan mustaqil ravishda, 16-oktabrda ochiladi. Sentabr sessiyasidan qolib ketsangiz, noyabr sessiyasiga qaytadan ro'yxatdan o'tasiz va qaytadan to'laysiz. Ona tili va adabiyot imtihoni uch til bo'yicha alohida o'tkaziladi — o'zbek tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti hamda qoraqalpoq tili va adabiyoti; tilni ro'yxatdan o'tayotganda tanlaysiz. Vaqt chizig'i: qaysi kunda nima qilasiz Har bir sessiya to'rt qadamdan iborat va qadamlar orasidagi masofa qat'iy. Biologiya va kimyoning sentabr sessiyasi misolida: 21-avgust — my.gov.uz portalida ro'yxat oynasi ochiladi. Ariza elektron shaklda to'ldiriladi, elektron raqamli imzo talab qilinmaydi (Nizom, 6- va 7-bandlar). 4-sentabr — ro'yxat oynasi yopiladi. Bu sanadan keyin ariza qabul qilinmaydi. 5-sentabr — to'lov uchun oxirgi kun. To'lovni my.gov.uz orqali shakllantirilgan invoys raqami bilan to'laysiz; to'lov Yagona billing tizimi orqali tasdiqlanadi (Nizom, 18-band). 26-sentabr (biologiya) va 27-sentabr (kimyo) — imtihon kuni. Imtihon o'tkaziladigan aniq sana, joy va vaqt kamida uch kun oldin my.gov.uz shaxsiy kabinetingizda chiqadi (Nizom, 7-band). Ro'yxat oynasi ochilishi bilan yozing, oxirgi kunga qoldirmang. Sabab huquqiy: Nizomning 9-bandiga ko'ra har bir hududda o'tirish o'rinlari soni Agentlik tomonidan belgilanadi va talabgorlar ana shu limit doirasida ro'yxatga olinadi. Limit to'lsa, ro'yxat e'lon qilingan sanadan oldin yopiladi — Agentlik buni e'londa alohida ta'kidlagan. To'lov qancha va kimga chegirma beriladi? Milliy sertifikat imtihoni bepul emas. Nizomning 2-bandiga ko'ra to'lov ariza berilgan kundagi bazaviy hisoblash miqdorining 1,5 baravariga teng. Xizmat Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ko'rsatilgani uchun shu summaning 90 foizi undiriladi (18-band). 2026-yil 1-sentabrdan bazaviy hisoblash miqdori 440 000 so'm bo'lgani sababli to'lov 594 000 so'mni tashkil etadi; 1-sentabrgacha ariza bergan talabgorlar uchun u 556 200 so'm edi. Bu yerda ko'p o'tkazib yuboriladigan tafsilot bor: summa to'lagan kuningizga emas, ariza bergan kuningizga bog'liq. 31-avgustda ariza bergan talabgor 5-sentabrda to'lasa ham 556 200 so'm to'laydi. Kim to'laydiChegirmaTo'lov (so'm)Oddiy talabgor, ariza 1-sentabrdan berilganyo'q594 000Oddiy talabgor, ariza 1-sentabrgacha berilganyo'q556 200Ijtimoiy reyestrning «kambag'al oila» a'zosi50 %297 000I va II guruh nogironligi bo'lgan shaxs50 %297 000Nogironligi bo'lgan bola50 %297 000Ta'lim tashkilotida mehnat shartnomasi bilan ishlaydigan pedagog50 %297 000Ijtimoiy reyestrning «davlat ta'minotidagi oila» a'zosi75 %148 500 Chegirmalar Ijtimoiy himoya yagona reyestri ma'lumotlari asosida qo'llaniladi. «Davlat ta'minotidagi oila» yoki «kambag'al oila» toifasidan «kambag'allik chegarasidagi oila» toifasiga o'tkazilgan oilalarga chegirma ilgarigi toifasi bo'yicha saqlanadi; og'ir hayotiy vaziyat tufayli «kambag'allik chegarasidagi oila» toifasiga kiritilganlarga esa «kambag'al oila» uchun belgilangan miqdorda beriladi (18-band, 2026-yil 29-yanvardagi 35-son qarori tahriri). Nima xato ketadi: to'lov yonib ketadigan to'rt holat Nizomning 19- va 20-bandlari pulni qaytarish qoidalarini aniq belgilagan. Ular quyidagicha ishlaydi: Imtihonga kelmadingiz va sababini oldindan aytmadingiz. 20-band: talabgor test sinoviga kechikkan yoki sababsiz kelmagan hollarda to'lov qaytarilmaydi. 594 000 so'm yonadi. Kela olmasligingizni bilasiz, lekin kech xabar berdingiz. 19-band: test sinovlari o'tkaziladigan kundan kamida uch kun oldin my.gov.uz orqali murojaat qilish kerak. Kasal bo'ldingiz yoki oilangizda vafot bo'ldi, ammo hujjatni kech topshirdingiz. Bu holatda imtihon o'tkazilgan sanadan besh ish kunidan kechikmay tasdiqlovchi hujjatni my.gov.uz orqali yuborish va ikki narsadan birini tanlash kerak: navbatdagi imtihonga o'tkazish yoki to'lovni qaytarish. Ariza yetti ish kunida ko'rib chiqiladi. Ariza berish jarayonida to'lovni to'liq qilmadingiz. 19-band: bunday holatda to'lovni qaytarish bo'yicha ariza faqat to'lov to'liq amalga oshirilgandan keyin ko'rib chiqiladi. Yana bitta qoida jadvalni rejalashtirishga ta'sir qiladi. Nizomning 21-bandi: bir vaqtda faqat bitta umumta'lim fanidan test topshirishga ruxsat etiladi. Grafikda matematika 28 va 29-sentabr, fizika esa 29-sentabr kunlari turibdi — ikkalasini bitta sessiyaga yozsangiz, sizga tushadigan aniq kun va vaqt ruxsatnomada ko'rsatiladi. Ustma-ust tushib qolmasligi uchun bir fanni noyabr sessiyasiga surish xavfsizroq. Imtihon kuni nima natijani bekor qiladi? Chetlashtirish asoslari 2026-yil 29-iyuldagi 411-son qarori bilan qayta yozilgan (Nizom, 16-band). Talabgor dalolatnoma asosida imtihondan chetlashtiriladi va natijalari hisoblanmaydi, agar u: imtihon o'tkaziladigan hududga yoki binoga kalkulyator, lug'at, jadval, kitob, uyali telefon, kompyuter, telekommunikatsiya qurilmalari, shpargalka, qog'oz, buyum yoki kiyimga yozilgan ma'lumotni olib kirishga urinsa, olib kirsa yoxud imtihon davomida ulardan foydalansa; test materiallariga shikast yetkazsa, ularni boshqa talabgorga uzatsa, tarqatsa yoki binodan tashqariga olib chiqsa; boshqa talabgor bilan muloqot qilsa, unga yordam bersa yoki yordam berishga urinsa; imtihon uchun ajratilgan vaqt tugagach test materiallarini topshirishdan bosh tortsa; videokuzatuv yozuvlaridan qoidalarga rioya qilmagani aniqlansa. Talabgor shaxsni tasdiqlovchi hujjat asosida video qayd etish qurilmalari orqali tekshiruvdan o'tgach imtihonga qo'yiladi (15-band). O'tirish o'rni qur'a tashlash yo'li bilan aniqlanadi (10-band), ya'ni joyni oldindan tanlab bo'lmaydi. Imtihon kuni o'zingiz bilan nima olib borishingiz mumkinligini imtihon kuni qoidalari maqolasida ko'rib chiqqanmiz. Natija qachon chiqadi va apellyatsiyaga qancha vaqt beriladi? Nizomning 17-bandi: natijalar imtihon yakunlangan kundan boshlab 21 ish kunidan kechikmay Agentlikning rasmiy veb-saytida va my.gov.uz orqali e'lon qilinadi. Ya'ni 26-sentabrda biologiya topshirgan talabgor natijani oktabr oxirigacha kutadi — noyabr sessiyasiga ro'yxat esa 16-oktabrda ochiladi. Demak birinchi natijani ko'rmasdan ikkinchi urinishga yozilishga to'g'ri kelishi mumkin. Keyingi muddatlar quyidagicha: apellyatsiya shikoyati natijalar e'lon qilingan kundan boshlab besh ish kuni ichida my.gov.uz orqali beriladi (22-band); shikoyatni 5 yoki 7 nafardan iborat komissiya ikki hafta mobaynida ko'rib chiqadi (23-band); takroriy apellyatsiyaga yo'l qo'yilmaydi, komissiya qarori ustidan sudga shikoyat qilish mumkin (25-band). Sertifikatning o'zi natijalar e'lon qilingan kundan boshlab bir hafta ichida elektron shaklda beriladi va shaxsiy kabinetdan yuklab olinadi (26-band). Sertifikat 3 yil amal qiladi. Amal muddati tugashiga 10 kun qolganda my.gov.uz kabinetiga xabarnoma va ro'yxatdan o'tishda ko'rsatgan raqamingizga bepul SMS keladi (27-band). Sertifikat haqiqiyligini Agentlik saytidan tekshirish mumkin (28-band). Ro'yxatdan o'tishdan oldingi tekshiruv ro'yxati Jadvaldan fanni imtihon sanasi bo'yicha tanlang va shu qatordagi ro'yxat oynasini yozib qo'ying. Ro'yxat ochilgan birinchi kuni my.gov.uz portalidan ariza bering — hududdagi o'rinlar soni cheklangan (9-band). Ro'yxatdan o'tayotganda o'zingizga qulay hududni tanlang; imtihonni o'sha hududda topshirasiz. To'lovni jadvaldagi sanaga qadar qiling. Chegirmaga haqli bo'lsangiz, Ijtimoiy reyestrga kiritilganlikni tasdiqlovchi ma'lumot tayyor tursin. Imtihondan uch kun oldin shaxsiy kabinetni oching — sana, joy va vaqt o'sha yerda chiqadi (7-band). Bitta sessiyaga ikki fan yozgan bo'lsangiz, ikki sanani solishtiring: bir vaqtda faqat bitta fandan test topshiriladi (21-band). Kela olmasligingiz aniq bo'lsa, imtihon kunidan kamida uch kun oldin my.gov.uz orqali murojaat qiling. Natijani 21 ish kuni ichida kuting; apellyatsiya uchun sizda besh ish kuni bo'ladi. Ishlab chiqilgan misol: uch fandan sertifikat olmoqchi bo'lgan abituriyent Aziza tibbiyot yo'nalishiga tayyorlanmoqda. Unga biologiya (1-mutaxassislik fani), kimyo (2-mutaxassislik fani) va ona tili (majburiy fan) kerak. Sentabr sessiyasi uchun ro'yxat 4-sentabrda yopilgani sababli u noyabr va dekabr sessiyalarini oladi: Biologiya — imtihon 21-noyabr, ro'yxat 16–30-oktabr, to'lov 31-oktabrgacha: 594 000 so'm. Kimyo — imtihon 22-noyabr, ro'yxat 16–30-oktabr, to'lov 31-oktabrgacha: 594 000 so'm. Ona tili va adabiyot — imtihon 26–28-dekabr, ro'yxat 20-noyabr – 4-dekabr, to'lov 5-dekabrgacha: 594 000 so'm. Jami 1 782 000 so'm. Ikki fan ketma-ket kunlarda (21 va 22-noyabr) bo'lgani uchun 21-bandning cheklovi ishlamaydi — ikkalasini bitta sessiyada topshirsa bo'ladi. Agar Azizaning oilasi Ijtimoiy reyestrning «kambag'al oila» toifasida bo'lsa, har fandan 297 000 so'm, jami 891 000 so'm to'laydi; «davlat ta'minotidagi oila» toifasida bo'lsa har fandan 148 500 so'm, jami 445 500 so'm. Muhim tafsilot: biologiya va kimyo natijalari 21 ish kunidan kechikmay chiqadi, ya'ni dekabr o'rtalarida. Ona tili imtihoni esa 26-dekabrda. Demak Aziza uchinchi fanga ro'yxatdan o'tayotganda (20-noyabr – 4-dekabr) birinchi ikki fan natijasini hali bilmaydi — uchala fanni ham bitta rejaga qo'yish kerak, birinchi natijani kutib turishga muddat yetmaydi. Sertifikat DTM'da qancha ball beradi? Natija xalqaro Rasch modeli asosida hisoblanadi va 46 balldan boshlab sertifikat beriladi: 70 balldan yuqori — A+, 65–69,9 — A, 60–64,9 — B+, 55–59,9 — B, 50–54,9 — C+, 46–49,9 — C daraja (Nizom, 2-band). Qabul test sinovlarida sertifikat shunday ishlaydi: A+ va A darajali sertifikat egasiga shu fandan belgilangan maksimal ball beriladi; B+, B, C+ va C darajali sertifikat egalariga sertifikatdagi umumiy ballga nisbatan foiz asosida tabaqalashtirilgan ball hisoblanadi. Majburiy fanlar bo'yicha sertifikat egasiga daraja qanday bo'lishidan qat'i nazar eng yuqori ball beriladi — ya'ni ona tili, matematika yoki tarixdan C daraja ham majburiy fan o'rnini to'liq yopadi. Fan bo'yicha format, savol turlari va tayyorgarlik rejasi milliy sertifikat bo'limida fanlar kesimida yig'ilgan. Sertifikat formatidagi bepul variantlarni mashq testlari bo'limida ishlashingiz mumkin. To'lov summasining qanday hisoblanishi alohida maqolada, keyingi yilgi qabul uchun sertifikat yo'riqnomasi esa 2027-yil yo'riqnomasida yozilgan. Chet tili sertifikati bo'yicha B1 darajasi qancha foiz berishini shu maqolada ko'rsatganmiz. Oxirgi eslatma Agentlik e'lonidan: grafikdagi sanalar davlat tadbirlari va talabgorlar soni o'zgarishi sababli o'zgartirilishi mumkin. Shuning uchun ro'yxatdan o'tgach my.gov.uz kabinetini imtihongacha kamida bir marta qayta oching. Shu mavzuda yana: Chet tili sertifikati: yil oxirigacha yana 4 imtihon, ro'yxat har oy Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy e'loni, 2026-yil 26-avgust (t.me/BaholashUz); Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 12-oktabrdagi 646-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom, 2, 6, 7, 9, 10, 15–22 va 26–28-bandlar (lex.uz/uz/docs/-5044726); ro'yxatdan o'tish — my.gov.uz (tekshirilgan sana: 2026-yil 4-sentabr). --- ## Super-kontrakt miqdorlari 2026: nega bir joyda 1,5 baravar, boshqasida 20 baravar URL: https://testmakon.uz/news/article/super-kontrakt-miqdorlari-2026-otm-royxati/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Oliygohlar 2026/2027 o'quv yili uchun super-kontrakt miqdorlarini e'lon qilyapti va raqamlar bir-biriga umuman o'xshamaydi: bir joyda «1,5 baravar», boshqasida «20 baravar», uchinchisida 269 960 400 so'm. Farq shu qadar kattaki, xato bosilganga o'xshaydi. Xato emas. Sabab shundaki, «super-kontrakt» degan nom ostida ikkita boshqa-boshqa mexanizm yuritiladi va oliygohlar ba'zan birini, ba'zan ikkinchisini e'lon qiladi. Qaysi biri sizga tegishli ekanini ballingiz hal qiladi — va bu farq yuz millionlab so'mni anglatadi. Ikkita shkala: chegara — 4,05 ball Barcha oliygohlar bitta qoidaga bo'ysunadi va e'lonlarida aynan shu ikki chegarani takrorlaydi: 56,7 balldan kam bo'lmasligi va qabul chegarasiga 4,05 balldan ortiq yetmasligi. Shu ikki raqam o'rtasida qayerda turganingizga qarab, narx ikki xil hisoblanadi: Chegaraga 4,05 ballgacha yetmagan bo'lsangiz — narx bazaviy kontraktning 1,5 dan 3,0 baravarigacha, ball farqiga qarab pog'onali. 4,05 balldan ko'proq yetmagan, lekin 56,7 dan past tushmagan bo'lsangiz — bu tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt, narxni oliygoh o'zi belgilaydi va u ancha yuqori. Ommaviy ro'yxatlarda aynan shu ikki shkala aralashib ketgan: bitta oliygohning «1,5–3,0 baravari» boshqasining «6–20 baravari» bilan yonma-yon qo'yilgan, holbuki bular turli toifadagi abituriyentlar uchun. Birinchi shkala: 1,5 dan 3,0 baravargacha Bu — chegaraga ozgina yetmaganlar uchun. TIQXMMI Milliy tadqiqot universiteti buni o'z e'lonida pog'onama-pog'ona yozib chiqqan: Chegaraga yetmagan ballBazaviy kontraktga nisbatan1,05 ballgacha1,5 baravar1,06 — 2,05 ball2,0 baravar2,06 — 3,05 ball2,5 baravar3,06 — 4,05 ball3,0 baravar Mantiq oddiy: chegaraga qanchalik yaqin bo'lsangiz, shuncha arzon. Bir ball farq narxni bazaviy kontraktning yarim baravariga o'zgartiradi. Ikkinchi shkala: 6 dan 20 baravargacha Chegaraga 4,05 balldan ko'proq yetmagan abituriyent uchun tabaqalashtirilgan narx qo'llanadi. Bu yerda pog'ona ballga emas — yo'nalishga bog'lanadi. TIQXMMI o'z rasmiy sahifasida butun jadvalni e'lon qilgan va u qiziq manzarani ochadi: Ta'lim yo'nalishiBazaviy kontraktga nisbatanYurisprudensiya20 baravarIqtisodiyot, Buxgalteriya hisobi, Statistika, Biznesni boshqarish, Filologiya (ingliz tili)10 baravarDasturiy injiniring, Sun'iy intellekt, Axborot tizimlari8 baravarGidrologiya, Ekologiya, Qurilish, Energetika, Suv xo'jaligi, Kadastr va boshqa muhandislik yo'nalishlari6 baravar Bitta oliygoh ichida farq — uch yarim baravar. Yurisprudensiya 20 baravar, gidrologiya esa 6 baravar. Bu narxlash tasodifiy emas: talab yuqori bo'lgan yo'nalish qimmat, muhandislik yo'nalishlari arzon. Ya'ni jadval bir vaqtning o'zida qaysi yo'nalishga qancha odam intilayotganini ham ko'rsatadi. Aniq summalarni e'lon qilgan oliygohlar Ba'zi oliygohlar baravar o'rniga tayyor summani beradi — bu o'quvchi uchun qulayroq, chunki hisoblash shart emas. Toshkent davlat yuridik universiteti o'z saytida to'liq jadvalni chop etgan: DasturMiqdor (1-yil)Bakalavriat kunduzgi — Yurisprudensiya, Davlat va jamiyat boshqaruvi, Xalqaro huquq, Raqamli huquq269 960 400 so'mMaxsus 3 yillik dastur (masofaviy va kechki)132 120 450 so'mMagistratura kunduzgi122 016 000 so'mMagistratura masofaviy97 612 800 so'm Bu yerda ham diqqat qiladigan nuqta bor: bitta yo'nalishning kunduzgi va masofaviy shakli o'rtasida 24 403 200 so'm farq bor. Magistraturaga kirayotgan bo'lsangiz, ta'lim shaklini tanlash — yigirma to'rt million so'mlik qaror. Qolgan oliygohlarning e'lon qilgan oraliqlari quyiroqdagi jadvalda jamlangan. «4 baravar» qayerda arzon, qayerda qimmat? Eng ko'p yo'l qo'yiladigan xato — turli oliygohlarning baravarlarini bir-biriga taqqoslash. Buni qilib bo'lmaydi. Sabab: baravar o'sha oliygohning, o'sha yo'nalishining bazaviy kontraktiga ko'paytiriladi. Bazaviy kontrakt esa oliygohdan oliygohga va yo'nalishdan yo'nalishga farq qiladi. Shuning uchun pedagogika institutidagi «6 baravar» bilan poytaxtdagi texnik universitetdagi «6 baravar» butunlay boshqa summani beradi. Hisob oddiy. Bazaviy kontrakt 15 000 000 so'm bo'lgan yo'nalishda: 1,5 baravar — 22 500 000 so'm; 3 baravar — 45 000 000 so'm; 6 baravar — 90 000 000 so'm; 10 baravar — 150 000 000 so'm; 20 baravar — 300 000 000 so'm. Shuning uchun birinchi qadam — baravarni emas, o'z yo'nalishingizning bazaviy kontrakt summasini topish. U oliygohning kontrakt miqdorlari ro'yxatida turadi. Baravarni o'shanga ko'paytirgandan keyingina raqam ma'noga ega bo'ladi. Oliygohlar e'lon qilgan miqdorlar Quyida shu paytgacha e'lon qilingan oraliqlar. Aniq raqam yo'nalishga qarab o'zgaradi, shuning uchun oliygohning o'z faylini ochib, aynan o'z yo'nalishingizni topish shart. OliygohYillik miqdor (1-yil)Toshkent davlat yuridik universiteti97,6 mln — 269,96 mln so'mNamangan davlat universiteti26,9 mln — 128,5 mln so'mToshkent axborot texnologiyalari universiteti18,1 mln — 59,4 mln so'mAndijon davlat pedagogika instituti29,6 mln — 37 mln so'mAndijon davlat chet tillari instituti29,6 mln — 47,2 mln so'mNamangan davlat chet tillari instituti22,9 mln — 47,2 mln so'mNamangan davlat pedagogika instituti22,9 mln — 31,9 mln so'mTKTI Yangiyer filiali22,2 mln — 48,1 mln so'mAndijon davlat universitetibazaviy kontraktning 4, 5 yoki 6 baravari«TIQXMMI» Milliy tadqiqot universitetibazaviy kontraktning 6 — 20 baravari Ikkita raqam alohida e'tiborga loyiq. Namangan davlat universitetida tibbiyot yo'nalishlari — davolash ishi, pediatriya, oliy hamshiralik ishi — 114,1 mln so'mga belgilangan: eng qimmat yo'nalishlar huquq va tibbiyot bo'lib chiqdi. Toshkent axborot texnologiyalari universitetida esa narx ball farqiga qarab pog'onali: 1,05 ball yetmasa 18,1–24,7 mln, 3,06–4,05 ball yetmasa 36,3–49,6 mln so'm. Kamida 50 foizini oldindan to'laysiz Bu — e'lon qilingan jadvallarda ko'rinmaydigan, lekin qarorda aniq yozilgan shart. Nizomning 74-bandiga ko'ra, abituriyent birinchi o'quv yili uchun to'lov-kontrakt shartlarining kamida 50 foizini bajargandan so'ng rektor buyrug'i bilan o'qishga qabul qilinadi. Ya'ni 269 960 400 so'mlik yo'nalishga kirish uchun qabul buyrug'idan oldin qo'lda kamida 134 980 200 so'm bo'lishi kerak. Namangan davlat pedagogika institutidagi 22,9 mln so'mlik yo'nalishda esa bu 11,45 mln so'm. Qolgan qismi Davlat komissiyasi belgilagan muddatlarda to'lanadi. Rejalashtirayotganda umumiy summani emas, aynan shu birinchi to'lovni hisobga oling — u boshqa hamma narsadan oldin kerak bo'ladi. Chetlashtirilsangiz nima bo'ladi — eng qattiq band 74-bandning oxirgi xatboshisi kam gapiriladigan, lekin qimmatga tushadigan qoidani belgilaydi: tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt asosida qabul qilingan talaba birinchi bosqichda talabalar safidan chetlashtirilsa, o'qishini tiklashda tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt miqdorining qolgan qismini to'lashi talab etiladi. Mantiqni oching: 50 foizini to'lab kirdingiz, birinchi kursda o'qishdan chetlashtirildingiz. Qaytib tiklanmoqchi bo'lsangiz, oshirilgan narxning qolgan 50 foizi so'raladi — bazaviy kontrakt emas. TSUL misolida bu yana 134 980 200 so'm. Shuning uchun super-kontrakt asosida kirgan talaba uchun birinchi kurs — moliyaviy jihatdan eng xavfli yil. Sessiyani berib chiqish bu yerda oddiy o'qish masalasi emas. Grantga o'tish yo'li ochiq qoladi Bu — ko'p joyda aytilmaydigan, lekin katta summa to'layotgan oila uchun eng qimmatli ma'lumot. Namangan davlat universiteti va Andijon davlat universiteti o'z e'lonlarida buni alohida ta'kidlagan. Super-kontrakt asosida qabul qilinish butun ta'lim davri davomida shu miqdorda to'lash degani emas. Talaba birinchi o'quv yilida fanlarni puxta o'zlashtirib, yuqori GPA ko'rsatkichlariga erishsa va ijtimoiy faollikda natija qayd etsa, keyingi o'quv yillarida davlat granti asosida tahsil olish uchun da'vogarlik qilish imkoniga ega bo'ladi. Ya'ni yo'l ikki tomonlama: yomon o'qish qolgan 50 foizni keltirib chiqarishi mumkin, yaxshi o'qish esa kontraktni butunlay nolga tushirishi mumkin. Birinchi kursdagi GPA — shu ikki yo'l orasidagi ayirg'ich. Ariza qayerdan beriladi Namangan davlat universitetining rasmiy e'loniga ko'ra, tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt uchun arizalar kontrakt.edu.uz orqali onlayn qabul qilinadi va tizim ishga tushirilishi haqida oliygohlar o'z sahifalarida xabar beradi. Har bir oliygoh o'z qabul markazi telefonini ham e'lon qilgan. Yo'nalishingiz bo'yicha aniq summani va ariza oynasi ochilganini bilish uchun eng tez yo'l — o'sha raqamga qo'ng'iroq qilish. Eng muhim band: bu narx faqat birinchi yilga Oshirilgan miqdor faqat birinchi o'quv yili uchun to'lanadi. Toshkent davlat yuridik universitetining rasmiy hujjatida bu shart to'g'ridan-to'g'ri yozilgan: miqdorlar «birinchi o'quv yili uchun» belgilangan. Nizomning 75-bandi buni aniq yozadi: qo'shimcha va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt asosida qabul qilingan talabalar birinchi o'quv yilini muvaffaqiyatli tugatgandan so'ng keyingi o'quv yilidan boshlab umumiy belgilangan tartibda o'qishini davom ettiradi. Ya'ni 269 960 400 so'm — to'rt yillik emas, bir yillik to'siq. Bu hisobni butunlay o'zgartiradi. To'rt yillik umumiy xarajatni chamalayotganda birinchi yilni oshirilgan narxda, qolgan uch yilni bazaviy narxda hisoblang — aks holda summani bir necha barobar oshirib yuborasiz. Magistraturaga kirayotgan xotin-qizlar uchun alohida ogohlantirish Magistraturada kontrakt asosida o'qiyotgan xotin-qizlarning yillik kontrakti Davlat budjetidan qoplanadi. Lekin bu qoplama tabaqalashtirilgan kontraktga tatbiq etilmaydi: qonun to'liq summani qoplashni belgilaganda qavs ichida «tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt to'lovlari bundan mustasno» deb yozadi va qoplamani bazaviy kontrakt qiymati bo'yicha hisoblaydi. Amalda bu shuni anglatadi: super-kontrakt asosida magistraturaga kirsangiz, davlat bazaviy miqdorni yopadi, ustidagi farqni o'zingiz to'laysiz. Bazaviy kontrakt asosida kirsangiz — summa to'liq yopiladi. Toshkent davlat yuridik universiteti misolida bu farq juda katta: tabaqalashtirilgan magistratura 122 016 000 so'm, bazaviy kontrakt esa undan bir necha barobar kam. Shuning uchun qiz bola uchun bazaviy kontraktga kirish imkoni bo'lsa, u moliyaviy jihatdan super-kontraktdan qiyoslab bo'lmas darajada foydali. Nima xato ketadi 1. Ikkita shkalani aralashtirish. «Bizning oliygohda 1,5 baravar ekan» deb quvongan abituriyent, aslida 4,05 balldan ko'proq yetmagan bo'lsa, 6 yoki 10 baravarlik jadvalga tushadi. Avval o'z ball farqingizni aniqlang. 2. Baravarni bazaviy summasiz o'qish. «6 baravar» o'z-o'zicha hech narsa demaydi. Bazaviy kontraktni topmaguningizcha, arzon-qimmatini bilmaysiz. 3. Birinchi yil narxini to'rt yilga ko'paytirish. Bu eng ko'p uchraydigan vahima sababi. Oshirilgan narx bir marta to'lanadi. 4. Boshqa oliygohning raqamiga ishonish. Ro'yxatlar tez eskiradi va ba'zan noto'g'ri ko'chiriladi. Yagona ishonchli manba — o'zingiz kirmoqchi bo'lgan oliygohning rasmiy sayti yoki rasmiy kanali. 5. Birinchi to'lovni kech rejalashtirish. Qabul buyrug'i summaning 50 foizi to'langandan keyin chiqadi. Pul kredit yoki sotuv orqali yig'iladigan bo'lsa, buni oldindan boshlash kerak. 6. Minimal ballni unutish. 56,7 balldan past to'plagan abituriyent hech qanday narxda, jumladan eng qimmatida ham qabul qilinmaydi. Pul bu chegarani ochmaydi. Qaror qabul qilishdan oldingi tekshiruv ro'yxati Balim 56,7 dan kam emas. Qabul chegarasiga necha ball yetmaganini aniq bilaman. Shu farqqa qarab qaysi shkala menga tegishli ekanini aniqladim. Tanlagan yo'nalishimning bazaviy kontrakt summasini topdim. Baravarni bazaviyga ko'paytirib, birinchi yil summasini hisobladim. Qolgan yillarni bazaviy narxda hisoblab, to'rt yillik umumiy xarajatni chiqardim. Birinchi to'lov — summaning kamida 50 foizi — qabul buyrug'igacha tayyor. Raqamni oliygohning rasmiy saytidan tasdiqladim. Xulosa Super-kontrakt raqamlari chalkash ko'rinadi, chunki bitta nom ostida ikkita narx tizimi ishlaydi: chegaraga yaqin qolganlar uchun 1,5–3,0 baravar, uzoqroq qolganlar uchun yo'nalishga qarab 6–20 baravar yoki oliygoh belgilagan aniq summa. Sizga kerak bo'lgan raqam bitta va u ro'yxatlarda emas: o'z ball farqingiz + o'z yo'nalishingizning bazaviy kontrakti. Shu ikkisini qo'lga olsangiz, qolgan hammasi arifmetika. Va yodda tuting — oshirilgan narx faqat birinchi yilga, minimal ball esa hech qanday pulga sotilmaydi. Shu mavzuda yana: Super-kontrakt: darsga shartnoma kuningizdan borasiz, buyruq keyin Shu mavzuda yana: 1-yo'nalishga super-kontrakt bilan o'tishga ruxsat berildi Manba: Toshkent davlat yuridik universitetining rasmiy sayti (tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt miqdorlari jadvali, 2026/2027); «TIQXMMI» Milliy tadqiqot universitetining rasmiy sayti va kanali (ikkala shkala jadvali); Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU, Namangan davlat pedagogika instituti, Namangan davlat universiteti, Andijon davlat universiteti, Andijon davlat pedagogika instituti, Andijon davlat chet tillari instituti va TKTI Yangiyer filialining rasmiy kanallaridagi e'lonlar. Umumiy tartib: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom — 73-band (qo'shimcha qabul), 74-band (tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt, kamida 50 foiz to'lov va chetlashtirilgan holatda qolgan qismni to'lash sharti; VM 2026-yil 28-yanvar 32-son tahririda), 75-band (ikkinchi yildan umumiy tartib). Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. Keyingi qadam Super-kontrakt 2026/2027: kimga beriladi va shartlari Uchta yo'l: vakant o'rin, qo'shimcha qabul, tabaqalashtirilgan Magistraturadagi xotin-qizlarga kontrakt qoplanadi Kontrakt to'lovi: 15-oktabrgacha kamida 25 foiz --- ## Magistraturadagi xotin-qizlarga kontrakt to'liq qoplanadi: ariza 15-sentabrgacha URL: https://testmakon.uz/news/article/magistratura-xotin-qizlar-kontrakt-15-sentabr/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Magistratura Magistraturada to'lov-kontrakt asosida o'qiyotgan xotin-qizning bir o'quv yillik kontrakti Davlat budjetidan to'liq qoplanadi — qaytarish sharti ham yo'q. Lekin bu pul o'z-o'zidan kelmaydi: ariza yozish kerak, va muddat 15-sentabr. Bugun 3-sentabr — 12 kun qoldi. Qonun bu muddat haqida juda qat'iy yozadi: «Ushbu muddatdan keyin taqdim etilgan arizalar ko'rib chiqilmaydi». Ya'ni 16-sentabrda kelgan ariza rad etilmaydi ham — u umuman ko'rilmaydi. Butun o'quv yili uchun kontraktni o'zingiz to'laysiz. Kim bu imtiyozdan foydalanadi? Uchta shart bir vaqtda bajarilishi kerak: siz davlat oliy ta'lim muassasasida o'qiysiz; bosqich — magistratura; o'qishga to'lov-kontrakt asosida qabul qilingansiz. Kurs, yo'nalish, yosh yoki oilaviy holat shart emas. Ehtiyojmandlik ham talab qilinmaydi — bu grant tanlovi emas, magistraturadagi barcha kontrakt asosidagi xotin-qizlarga tegishli tartib. Nizom alohida sanab o'tgan muassasalar ham shu qatorga kiradi: Prezident huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi, Huquqni muhofaza qilish akademiyasi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi hamda Bank-moliya akademiyasi. Kimga berilmaydi Ikkita istisno bor va ikkalasini ham oldindan bilib qo'ygan ma'qul. Birinchisi — tabaqalashtirilgan kontrakt. Qonun to'liq summani qoplashni belgilaydi, lekin qavs ichida «tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt to'lovlari bundan mustasno» deb yozadi. Amalda buni odamlar «super-kontrakt» deb ataydi. Nizomning 14-bandi hisob-kitob mezonini aniq beradi: qoplama bazaviy to'lov-kontrakt (stipendiyasiz) qiymatiga ekvivalent hisobida beriladi. Ya'ni bazaviy kontrakt asosida qabul qilingan bo'lsangiz — summa to'liq yopiladi. Bazaviydan yuqori, tabaqalashtirilgan tarif bo'yicha o'qiyotgan bo'lsangiz, davlat bazaviy qiymat miqdorini beradi, ustidagi farqni o'zingiz to'laysiz. Ikkinchisi — 2026-yilda qo'shilgan yangi istisno. Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-iyundagi 322-son qarori bilan Nizomning 2-bandi qayta yozildi va unga shunday jumla kirdi: tartib «Nizomiy nomidagi O'zbekiston milliy pedagogika universitetida umumiy o'rta ta'lim tashkilotlarining oliy malaka toifasiga ega o'qituvchilari uchun maqsadli ravishda tashkil etilgan magistratura talabalariga nisbatan tatbiq etilmaydi». Bu tor, ammo aniq toifa: Nizomiy universitetidagi maqsadli o'qituvchi magistraturasi. Agar aynan shu dasturda o'qiyotgan bo'lsangiz, 2026-yildan boshlab bu qoplama sizga tegishli emas — oldingi yillarda qanday bo'lganidan qat'i nazar. Qancha pul gaplashilyapti? Gap bir oylik to'lov haqida emas — butun o'quv yili uchun kontraktning to'liq summasi haqida. Magistratura kontrakti bakalavriatnikidan qimmatroq: yo'nalishga qarab yiliga o'n millionlab so'mni tashkil qiladi. Qonundagi ibora ham muhim: mablag' «qaytarish shartisiz» qoplanadi. Bu kredit emas, keyin ishlab berish majburiyati ham yo'q. Ta'lim krediti bilan aralashtirmang — u alohida mexanizm, foizsiz bo'lsa ham qaytariladi. Vaqt chizig'i: kim, qachon, nima qiladi Nizomga ilova qilingan sxema butun jarayonni olti bosqichga bo'ladi. Sizga faqat birinchisi tegishli, qolganini muassasa va vazirliklar bajaradi — lekin muddatlarni bilsangiz, kutish osonroq. 15-sentabrga qadar — siz. O'zingiz o'qiyotgan OTM rektori (filial direktori) nomiga ariza yozasiz. 3 ish kuni — OTM. Arizalarni ko'rib chiqadi va ro'yxat shakllantiradi. 5 ish kuni — OTM. Shakllantirilgan ro'yxatni idoraviy mansubligi bo'yicha tegishli vazirlikka yuboradi. 3 ish kuni — vazirlik. Moliya vazirligiga mablag' o'tkazish bo'yicha so'rovnoma beradi. 20-mayga qadar — Moliya vazirligi. Mablag'ni OTM g'azna hisobvarag'iga o'tkazadi. 15-oktabrga qadar — OTM. Rektor (filial direktori) kontraktni qoplab berish to'g'risida buyruq qabul qiladi. Amaliy xulosa: sizning yagona qadamingiz — sentabrdagi ariza. 15-oktabrda rektor buyrug'i chiqqach, masala hal bo'lgan hisoblanadi. Shu sanaga qadar buyruqda ismingizni ko'rmasangiz, dekanatga murojaat qiling. Ariza qanday yoziladi Ariza rektor yoki filial direktori nomiga yoziladi va o'zingiz o'qiyotgan muassasaga topshiriladi. Onlayn portal orqali emas — bu tartib OTM ichida yuritiladi, shuning uchun dekanat yoki Registrator ofisidan aniq shaklni so'rang. Arizada ko'rsatiladigan ma'lumotlar odatda quyidagilar: ism-familiya, sharif — pasportdagidek; fakultet, ta'lim yo'nalishi, kurs va guruh; o'qish shakli va to'lov-kontrakt asosida qabul qilinganingiz; talabalik shartnomasi raqami; aloqa telefoni. Arizani topshirganingizni tasdiqlovchi biror belgi oling: kiruvchi hujjat raqami, ro'yxatdan o'tkazish qaydnomasi yoki nusxangizga qo'yilgan muhr. Muddat qat'iy bo'lgani uchun «topshirgan edim» degan og'zaki da'vo keyin ish bermaydi. Nima xato ketadi: to'rtta real holat 1. «Keyingi haftada topshiraman» degan talaba. Sentabr — o'quv yilining eng shov-shuvli oyi: dars jadvali, ro'yxatdan o'tish, ilmiy rahbar. Ariza esa 15-sentabrda kesiladi. Bu — eng ko'p uchraydigan yo'qotish sababi va eng oson oldini olinadigani. 2. «Menga ham avtomatik yozib qo'yishadi» deb o'ylagan talaba. Qonun jarayonni aniq belgilaydi: talabgor ariza bilan murojaat etadi. Ro'yxat arizalar asosida shakllanadi. Ariza yo'q — ro'yxatda ham yo'q. 3. Birinchi yili olib, ikkinchi yili unutgan talaba. Nizom «o'quv yili uchun» deb yozadi va ariza berish 1-bosqich sifatida har o'quv yilida takrorlanadi. Magistratura ikki yil bo'lsa, ariza ham ikki marta yoziladi. O'tgan yilgi ariza bu yilga o'tmaydi. 4. Tabaqalashtirilgan tarifni bazaviy deb o'ylagan talaba. Shartnomangizda qaysi tarif yozilganini oldindan tekshiring. Bazaviydan yuqori bo'lsa, farqni o'zingiz to'lashingizni bilib turgan ma'qul — oktabrda kutilmaganda bilib qolgandan ko'ra. Ishlab chiqilgan misol Ikki kursdosh qiz bir xil magistratura yo'nalishida, bazaviy kontrakt asosida o'qiydi. Yillik kontrakt — 18 000 000 so'm. Malika 8-sentabrda dekanatga borib ariza topshirdi va kiruvchi raqamini oldi. 15-oktabrda rektor buyrug'i chiqdi, uning ismi ro'yxatda. O'quv yili uchun kontraktdan to'laydigan puli — 0 so'm. Nigora ham xabardor edi, lekin «sessiyadan keyin boraman» dedi va 22-sentabrda topshirdi. Ariza ko'rib chiqilmadi. U 18 000 000 so'mni o'zi to'laydi. Ikkalasining hujjatlari bir xil, huquqi bir xil, natijasi esa 18 million so'mga farq qiladi. Butun farq — 14 kunlik kechikish. Ikki yillik magistratura bo'lsa, har yili takrorlangan e'tiborsizlik 36 000 000 so'mgacha yetadi. Pul qayerga tushadi va qanday tekshiriladi Qoplama sizning kartangizga emas — to'g'ridan-to'g'ri OTMning hisobvarag'iga o'tkaziladi va kontraktingiz shu tarzda yopiladi. Shuning uchun «pul kelmadi» degan savol o'rniga «buyruqda ismim bormi» degan savolni bering. Nizomning 16-bandi nazorat uchun foydali qoida qo'yadi: Davlat budjetidan ajratilgan mablag'lar to'g'risidagi ma'lumot OTMning rasmiy veb-saytiga joylashtiriladi va har chorak yakunida yangilanadi. Ya'ni universitetingiz saytidan bu raqamlarni ko'rish huquqingiz bor. Mablag'ning maqsadli sarflanishini Davlat moliyaviy nazorati inspeksiyasi tekshiradi, kontraktni qoplab berish uchun esa rektor (filial direktori) shaxsan mas'ul hisoblanadi. Byudjet yetmasa nima bo'ladi? Bu savol tabiiy tug'iladi va Nizomda javobi bor. 13-bandga ko'ra, ajratilgan mablag' yetmasa, OTM tegishli vazirlik va idoralarga qo'shimcha budjet mablag'i ajratish yuzasidan murojaat qiladi. Ya'ni bu yerda ijara qoplamasidagi kabi foiz kvotasi yo'q: tartib magistraturadagi barcha kontrakt asosidagi xotin-qizlarni qamrab olishga mo'ljallangan. Sizdan talab qilinadigan yagona narsa — muddatida ariza berish. Yuborishdan oldingi tekshiruv ro'yxati Men davlat OTMsining magistratura bosqichida o'qiyman. O'qishga to'lov-kontrakt asosida qabul qilinganman. Shartnomamdagi tarif — bazaviy (tabaqalashtirilgan emas) yoki farqni o'zim to'lashga tayyorman. Nizomiy universitetidagi maqsadli o'qituvchi magistraturasida emasman. Arizani rektor nomiga yozdim va 15-sentabrgacha topshirdim. Topshirganimni tasdiqlovchi raqam yoki qaydnoma qo'limda. Oltitasiga ham «ha» bo'lsa, 15-oktabrdagi buyruqni kutasiz. Xulosa Magistraturada kontrakt asosida o'qiyotgan xotin-qizlar uchun bu — bir o'quv yillik kontraktni butunlay yopadigan tartib, va u qaytarilmaydi. Uni qo'ldan chiqaradigan yagona narsa — kechikish, chunki qonun 15-sentabrdan keyingi arizani ko'rib chiqmaydi. Bugun 3-sentabr. Ertaga dekanatga kirib ariza shaklini so'rang va topshiring — bu bir soatlik ish, evaziga esa butun o'quv yilining kontrakti. Magistraturada o'qiyotgan tanishingiz bo'lsa, shu maqolani unga yuboring: 15-sentabrdan keyin yordam berib bo'lmaydi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 15-avgustdagi «Davlat oliy ta'lim muassasalari magistratura bosqichida ta'lim olayotgan xotin-qizlarning to'lov-kontrakt mablag'larini to'lab berish chora-tadbirlari to'g'risida»gi 447-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom — 2-band (qamrov va istisno, VM 2026-yil 24-iyun 322-son tahririda), 3-band va 14-band (to'liq summa, tabaqalashtirilgan tarif mustasno, bazaviy qiymat ekvivalenti), 5-band (15-sentabr muddati), 10-band (15-oktabr buyrug'i), 13-band (mablag' yetmagan holat), 16–17-bandlar (oshkoralik va nazorat), Nizomga ilova (bosqichlar sxemasi). Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. Shu mavzuda yana: Super-kontrakt miqdorlari 2026: OTMlar e'lon qilgan raqamlar Keyingi qadam Magistraturaga qabul 2026: imtihon o'rniga diplom bali Xotin-qizlar uchun 4 000 qo'shimcha grant Ta'lim krediti: kontraktga pul yetmasa --- ## Texnikumda sertifikat bo'lsa davlat imtihoni yo'q: yangi tartib URL: https://testmakon.uz/news/article/texnikum-yakuniy-attestatsiya-sertifikat-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Kasbiy ta'lim Qisqacha javob. Texnikum va kollej o'quvchisi uchun yakuniy davlat attestatsiyasi qoidalariga uchta band qo'shildi: chet tili yoki umumta'lim faniga milliy yoxud xalqaro sertifikati bor o'quvchi shu fandan davlat imtihonini topshirmaydi va maksimal ball oladi; uch yil davomida attestatsiyani topshirmagan o'quvchi eksternat tartibida mustaqil topshirish huquqiga ega bo'ladi; apellyatsiya muddati va tartibi butunlay qayta yozildi — endi ball faqat oshishi mumkin, pasaytirilmaydi. Uchta o'zgarish bir qarashda O'zgarishNima anglatadiBandSertifikat imtiyoziChet tili yoki fan sertifikati bo'lsa davlat imtihoni yo'q, maksimal ball25-bandEksternat huquqi3 yil topshirmagan o'quvchi mustaqil o'zlashtirib eksternat tartibida topshiradi30-bandOg'zaki imtihonChuqurlashtirilgan yo'nalishda ona tili/tarixdan qo'shimcha og'zaki sinov33-bandApellyatsiya muddatiNatija e'lon qilingandan 3 ish kuni88-bandBall pasaytirish taqiqiApellyatsiyada ball faqat oshishi mumkin, pasaytirilmaydi88¹-band Bu o'zgarishlar O'zbekiston Respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 10-martdagi 100-son buyrug'i bilan kiritilgan, 2026-yil 19-martda 2011-5 raqami bilan davlat ro'yxatidan o'tgan va o'sha kundan kuchda. Sertifikat imtiyozi: qanday ishlaydi 25-bandga qo'shilgan yangi xatboshi so'zma-so'z shunday: «Xorijiy tillar va umumta'lim fanlarini bilish darajasini belgilovchi milliy va xalqaro tan olingan sertifikatga ega bo'lgan o'quvchilar tegishli yakuniy attestatsiya topshiriladigan fandan davlat imtihonlarini topshirmaydi va ularga maksimal ball beriladi». Diqqat qilinadigan joy: bu DTM emas, texnikum va kollejning ichki yakuniy attestatsiyasi. Milliy sertifikat, IELTS kabi xalqaro chet tili sertifikati yoki fan bo'yicha milliy sertifikatga ega o'quvchi o'sha fandan maktab/kollej ichidagi yakuniy imtihonni umuman topshirmaydi. Uch yil topshirmagan o'quvchi: eksternat yo'li 30-band butunlay qayta yozilgan. Endi yakuniy attestatsiyani uch yil mobaynida ham topshirmagan o'quvchi Umumiy o'rta ta'lim to'g'risidagi nizomga (VM 140-son, 2017-yil 15-mart) muvofiq, davlat ta'lim standartlari doirasida dasturni mustaqil o'zlashtirgan holda eksternat tartibida yakuniy attestatsiyasini topshirish huquqiga ega bo'ladi. Eksternat tartibida muvaffaqiyatli topshirgan o'quvchiga belgilangan tartibda o'rta ta'lim to'g'risidagi davlat namunasidagi shahodatnoma beriladi — ya'ni hujjat statusi oddiy bitiruvchinikidan farq qilmaydi. Chuqurlashtirilgan yo'nalishda qo'shimcha og'zaki imtihon 33-bandga qo'shilgan yangi xatboshi: ona tili va adabiyot hamda tarix fanlari chuqurlashtirib o'qitiladigan ta'lim yo'nalishlarida ona tili va adabiyot hamda Jahon tarixi fanlaridan og'zaki imtihonlar ham o'tkaziladi. Bu qo'shimcha sinov, standart yozma imtihon o'rnini bosmaydi. Apellyatsiya: butunlay yangi tartib Bu o'zgarishning eng amaliy qismi. 87-band apellyatsiya komissiyasi tarkibini belgilaydi: tegishli oliy ta'lim tashkilotining professor-o'qituvchilari hamda ta'lim tashkilotining rahbar va pedagog xodimlaridan 5 kishidan iborat komissiya, ta'lim tashkiloti direktorining buyrug'i bilan tuziladi. Bitta shaxs bir vaqtning o'zida imtihon komissiyasi va apellyatsiya komissiyasi a'zosi bo'la olmaydi — bu sub'ektivlikning oldini olish uchun. QadamMuddatNatija e'lon qilinadi—O'quvchi apellyatsiya beradi (yozma yoki elektron)Natijadan 3 ish kuni ichidaKomissiya shikoyatni ko'rib chiqadiKelib tushgandan 3 ish kuni ichidaQaror e'lon qilinadiYig'ilish kunining o'zida yoki 1 ish kuni ichida Eng muhim yangi qoida 88¹-bandda: apellyatsiya shikoyatini ko'rishda o'quvchining davlat imtihonida olgan ballarini pasaytirishga yo'l qo'yilmaydi. Komissiya faqat ikkita qarordan birini chiqaradi: natijani o'zgarishsiz qoldirish yoki natijaga o'zgartirish kiritish (ya'ni oshirish). Ball pastga qarab o'zgarmaydi. O'quvchi komissiya yig'ilishida bevosita ishtirok etish huquqiga ega. Ishtirok etmasa, qarordan ko'chirma bayonnoma bir ish kuni ichida yuboriladi. Komissiya qaroridan norozi bo'lsa, o'quvchi yuqori turuvchi organga yoki sudga shikoyat qilishi mumkin — bu huquq hujjatda alohida yozilgan. Nima xato tushuniladi «Sertifikat DTM balini ham beradi» — yo'q, bu faqat texnikum/kollej ichki yakuniy attestatsiyasiga tegishli, DTM alohida tizim. «Apellyatsiyada ball pasayishi ham mumkin» — yo'q, 88¹-band bo'yicha ball faqat o'zgarishsiz qoladi yoki oshadi. «Uch yil o'tsa hujjat butunlay yo'qoladi» — yo'q, eksternat tartibida topshirish huquqi ochiladi, imkoniyat yopilmaydi. «Apellyatsiyaga istalgan vaqt murojaat qilsa bo'ladi» — yo'q, muddat qat'iy: natija e'lon qilingandan 3 ish kuni. Ishlab chiqilgan misol Kollej o'quvchisi ingliz tilidan B2 darajali xalqaro sertifikatga ega. Yakuniy attestatsiya vaqti kelganda u ingliz tilidan davlat imtihonini topshirmaydi — sertifikat asosida unga shu fandan avtomatik maksimal ball qo'yiladi. Boshqa fandan (masalan matematikadan) esa u odatdagidek imtihon topshiradi. Agar u matematika bahosidan norozi bo'lsa, natija e'lon qilingan kundan 3 ish kuni ichida yozma yoki elektron apellyatsiya beradi; komissiya 3 ish kuni ichida ko'rib chiqadi va ballni yo o'zgarishsiz qoldiradi, yo oshiradi — hech qanday holatda pasaytirmaydi. Tekshiruv ro'yxati: o'quvchi va ota-ona uchun Sertifikatingiz bor bo'lsa, uni yakuniy attestatsiyadan oldin ta'lim tashkilotiga rasmiy topshiring — imtiyoz avtomatik ishlamaydi. Natijadan norozi bo'lsangiz, 3 ish kunlik muddatni kuzatib turing — bu muddat qat'iy. Apellyatsiya komissiyasi yig'ilishida ishtirok etish huquqingizdan foydalaning — bu bahsli holatda foydali. Uch yildan ortiq topshirmagan bo'lsangiz, eksternat tartibi haqida ta'lim tashkilotidan so'rang — bu yo'l yopilmagan. Nima uchun ikkita mustaqil imtihon bor O'zbekistonda maktab bitiruvchisi ikki xil yakuniy sinovdan o'tadi va ular ko'pincha bir-biriga aralashtiriladi: yakuniy davlat attestatsiyasi (maktab yoki texnikum ichida, bitiruv hujjatini olish uchun) va DTM/milliy sertifikat (universitetga kirish uchun, tashqi baholash). Bu maqoladagi barcha o'zgarish faqat birinchisiga — ta'lim tashkilotining o'z ichki imtihoniga — tegishli. Sertifikat imtiyozi ham shu farqni ko'rsatadi: xalqaro yoki milliy sertifikat texnikum ichidagi davlat imtihonini almashtiradi, lekin DTM balini bermaydi. Ikkala jarayon parallel, mustaqil yuradi. Sertifikat qanday hisobga olinadi: amaliy tartib 25-bandning yangi xatboshisi imtiyozni beradi, lekin uni avtomatik deb tushunmang. Amaliyotda o'quvchi sertifikat asl nusxasini yoki uning tasdiqlangan nusxasini ta'lim tashkilotiga yakuniy attestatsiyadan oldin topshirishi kerak — aks holda tashkilot bu haqda ma'lumotga ega bo'lmaydi va o'quvchi umumiy tartibda imtihonga chaqiriladi. Bu yerda amaliy maslahat: sertifikatning amal qilish muddatiga e'tibor bering. Ko'pchilik xalqaro sertifikat (masalan IELTS) ikki yil amal qiladi — agar u attestatsiya vaqtida muddati o'tgan bo'lsa, imtiyoz ishlamasligi mumkin. Eksternat va oddiy topshirish: farqi nimada Eksternat tartibi — bu «osonroq yo'l» emas, balki boshqa yo'l. Oddiy o'quvchi darsga qatnab, o'quv yili davomida bilim oladi va yil oxirida attestatsiyaga kiradi. Eksternat tartibida esa o'quvchi dasturni mustaqil o'zlashtiradi — darsga qatnashish talab etilmaydi, lekin bilim darajasi baribir davlat ta'lim standartlariga mos kelishi kerak. Bu yo'l faqat uch yil davomida attestatsiyani topshira olmagan o'quvchiga ochiladi — ya'ni u ilgari bir necha bor urinib, muvaffaqiyatsiz bo'lgan yoki boshqa sabablarga ko'ra uzoq vaqt topshirmagan bo'lishi mumkin. Natijada olinadigan hujjat — o'rta ta'lim to'g'risidagi davlat namunasidagi shahodatnoma — oddiy yo'l bilan olingan hujjatdan farq qilmaydi. Apellyatsiya komissiyasi kimlardan tuziladi Komissiya tarkibi ataylab ikki manbadan yig'iladi: tegishli oliy ta'lim tashkilotining professor-o'qituvchilari va ta'lim tashkilotining rahbar hamda pedagog xodimlari. Bu aralash tarkib bitta maqsadga xizmat qiladi — faqat o'z ichki xodimlari emas, tashqaridan mustaqil mutaxassis ham qatnashsin. Qat'iy qoida: bitta shaxs bir vaqtning o'zida ham imtihon komissiyasi, ham apellyatsiya komissiyasi a'zosi bo'la olmaydi. Bu — o'z bahosini o'zi qayta ko'rib chiqmaslik kafolati. Nima uchun «ball pasaymaydi» qoidasi muhim Ko'p mamlakatlarda apellyatsiya tizimi ikki tomonlama xavf bilan keladi: shikoyat bergan o'quvchining balli oshishi ham, pasayishi ham mumkin bo'ladi, va bu o'quvchilarni shikoyat berishdan qo'rqitadi — "balki yanada yomonlashadi" degan xavotir bilan. 88¹-band bu xavfni butunlay yo'q qiladi: natija komissiya ko'rib chiqqach yo faqat o'zgarishsiz qoladi, yo o'zgartiriladi (bu kontekstda faqat oshirish ma'nosida ishlatiladi, chunki band alohida "ball pasaytirishga yo'l qo'yilmaydi" deb ta'kidlaydi). Amaliy natija: o'quvchi uchun apellyatsiya berish hech qanday xavf tug'dirmaydi — yo'qotadigan narsasi yo'q, faqat yutish ehtimoli bor. Ota-onaning roli apellyatsiya jarayonida Hujjat o'quvchi bilan bir qatorda uning ota-onasi yoki ularning o'rnini bosuvchi shaxslarga ham huquq beradi: ular komissiya shikoyatni qachon va qanday ko'rib chiqishi haqida xabarnoma oladilar va yig'ilishda ishtirok etish huquqiga ega. Bu voyaga yetmagan o'quvchilar (texnikum va kollejning ko'p o'quvchisi 17-18 yoshda) uchun muhim kafolat — ular yolg'iz emas, ota-ona vakolatli tomon sifatida qatnashadi. Bog'liq mavzular Texnikum bitiruvchilari uchun 2-kursdan suhbat asosida qabul Texnikum va kollejda o'qishni ko'chirish: yangi tartib Milliy sertifikat: to'liq yo'riqnoma va DTM ball jadvali Shu mavzuda yana: Diplom yo'qolsa: dublikatni my.gov.uz orqali 10 ish kunida olasiz Manba: O'zbekiston Respublikasi oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 10-martdagi 100-son buyrug'i (lex.uz/uz/docs/-8092578), ro'yxat raqami 2011-5, 2026-yil 19-martda kuchga kirgan; 25-, 30-, 33-, 87- va 88-bandlar. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## Nogironligi bo'lgan abituriyentga 2 foiz qo'shimcha grant URL: https://testmakon.uz/news/article/nogironlik-grant-kvotasi-2-foiz-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. I yoki II guruh nogironligi bo'lgan shaxs, shuningdek nogironligi bo'lgan bola, oliy ta'lim muassasalariga qabulning umumiy soniga nisbatan 2 foizlik qo'shimcha davlat granti kvotasi asosida o'qishga qabul qilinishi mumkin. Bu kvota testdan ozod qilmaydi — qabul kirish imtihonlari (test sinovlari yoki kasbiy imtihon) natijasiga qarab bo'ladi, faqat raqobat doirasi kengroq. Kim kvotaga kira oladi Kim kiradiHujjatI guruh nogironligi bo'lgan shaxsBelgilangan shakldagi ma'lumotnomaII guruh nogironligi bo'lgan shaxsBelgilangan shakldagi ma'lumotnomaNogironligi bo'lgan bolaBelgilangan shakldagi ma'lumotnoma Nogironlikni tasdiqlovchi hujjatning aslini shaxsan (yoki ishonchli vakili orqali) ko'rsatgan holda, nusxasini topshirish talab etiladi — bu hujjat OTM qabul komissiyasiga topshiriladigan boshqa hujjatlarga qo'shimcha ravishda beriladi. Kvota qanday shakllanadi Kvota mexanizmi yuqoridan pastga qarab ishlaydi: BosqichKim bajaradiMuddatKvota taqsimotini shakllantirishOTM tarkibidagi vazirlik/idoraQabul qarori chiqqandan keyinKvotani taqdim etishVazirlik/idoraDavlat komissiyasiga 2 hafta ichidaKvotani tasdiqlashDavlat komissiyasi2 hafta ichidaHujjatlarni qabul qilishOTM + Sog'liqni saqlash vazirligi hududiy boshqarmasiQabul davomida Ya'ni kvota miqdori har OTM uchun oldindan, Prezidentning qabul to'g'risidagi tegishli qarori chiqqandan keyin, alohida jarayon bilan belgilanadi. Testdan ozod emas, lekin raqobat boshqacha Bu joyda eng ko'p adashiladigan nuqta. Nizom aniq yozadi: qabul kirish imtihonlari natijalariga qarab bo'ladi. Ya'ni nogironligi bo'lgan abituriyent ham test sinovi yoki kasbiy (ijodiy) imtihonni boshqalar kabi topshiradi. Farq shunda: u umumiy tanlovda emas, qo'shimcha kvota doirasidagi tor tanlovda raqobatlashadi. Agar kvota bo'yicha qabul qilinmasa, u to'plagan balli bilan umumiy tartibdagi tanlovda ham ishtirok etishda davom etadi — ikkinchi imkoniyat yo'qolmaydi. Ko'zi ojiz abituriyentlar uchun alohida yo'l 2026-yil 30-iyundagi 353-son qarori bilan nizomga tuzatish kiritilgan: ko'zi ojiz abituriyentlar endi VM 578-son qarori bilan tasdiqlangan bakalavriat qabul nizomining 8-bobi hamda magistratura qabul nizomining 14–15-bandlarida belgilangan alohida tartibga muvofiq qabul qilinadi. Bu — umumiy nogironlik kvotasidan farqli, o'ziga xos qo'shimcha mexanizm. OTM nima qilishi shart Kirish imtihonlari o'tkaziladigan bino va auditoriyalarda zarur shart-sharoit yaratish. Sog'liqni saqlash vazirligi hududiy boshqarmasi vakili bilan birga hujjatlar qabul qilish komissiyasini tashkil etish — bu komissiyaga O'zbekiston nogironlar jamiyati vakili ham kiritilishi mumkin. Kasbga yo'naltirish bo'yicha suhbatlar o'tkazish. Nima xato tushuniladi «Kvota testdan ozod qiladi» — yo'q, imtihon barcha uchun bir xil, faqat tanlov doirasi tor. «Kvota bo'yicha o'tmasa imkoniyat tugaydi» — yo'q, to'plangan ball bilan umumiy tanlovda ishtirok davom etadi. «Kvota barcha OTMlarda bir xil» — yo'q, taqsimot OTM kesimida alohida shakllantiriladi va tasdiqlanadi, umumiy foiz bir xil bo'lsa ham OTM bo'yicha o'rinlar farq qiladi. «Faqat hujjat topshirsa yetadi» — nogironlikni tasdiqlovchi hujjat qo'shimcha, asosiy qabul hujjatlari baribir to'liq topshiriladi. Ishlab chiqilgan misol II guruh nogironligi bo'lgan abituriyent tanlagan yo'nalishga hujjat topshiradi va boshqa abituriyentlar bilan bir xil test sinovidan o'tadi. U 2 foizlik qo'shimcha kvota doirasida raqobatlashadi — bu kvotaga kirgan abituriyentlar orasida uning bali yetarli bo'lsa, qabul qilinadi. Agar kvota bo'yicha o'tmasa, uning bali baribir umumiy tartibdagi tanlovga qo'shiladi — ikkinchi imkoniyat saqlanadi. Agar u ko'zi ojiz bo'lsa, bu umumiy kvota emas, VM 578 nizomining 8-bobidagi alohida tartib bo'yicha qabul qilinadi. Bog'liq mavzular Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi Xohlamagan yo'nalishga tavsiya etildingizmi: to'rt yo'l va sharti DTM imtiyozlari: kim qo'shimcha grant oladi, kim imtihonsiz kiradi Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 2-iyundagi 417-son qarori va u bilan tasdiqlangan Nizom (lex.uz/uz/docs/-3765153), 2-, 3-, 5-, 6- va 7-bandlar; 2022-yil 62-son va 2026-yil 353-son qarorlari bilan tahrirlangan. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## OTMdagi harbiy tayyorgarlik bo'linmasi: kim jalb etiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/harbiy-tayyorgarlik-bolinma-shartlari-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Talaba hayoti OTMning kunduzgi bo'limida o'qiydigan, 27 yoshgacha bo'lgan va sog'lig'i harbiy xizmatga yaroqli bo'lgan talaba harbiy tayyorgarlik o'quv bo'linmasiga saralash tanlovi orqali jalb etilishi mumkin. Bu — rezervdagi va zaxiradagi ofitser tayyorlashning rasmiy yo'li: talaba o'qish davomida harbiy fanlarni o'zlashtiradi, yakuniy davlat attestatsiyasidan o'tadi va Vatanga qasamyod qabul qiladi. Bo'linmaga jalb qilinmagan yoki tanlovdan o'tmagan erkak talaba bitirgach, muddatli harbiy xizmatga chaqiriladi. Bo'linma nima va u qanday turlarga bo'linadi Asos hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 9-oktabrdagi 809-son qarori bilan tasdiqlangan nizom. U 2021- va 2024-yillarda tuzatilgan, lekin kuchda. Bo'linma turiQamroviHarbiy ta'lim fakultetiBitta OTM ichida tashkil etiladiHarbiy tayyorgarlik o'quv markaziBir nechta OTM talabalari uchun umumiyHarbiy kafedra, sikl, kursOTM tarkibidagi kichikroq bo'linma Bu bo'linmalar rezervdagi va zaxiradagi ofitserlarni tayyorlaydigan OTMlarda ishlaydi va o'z maqomiga ko'ra Mudofaa vazirligining oliy harbiy ta'lim muassasalariga tenglashtiriladi. Kim jalb etiladi ShartKo'rsatkichYosh chegarasi27 yoshgacha (buyruq chiqarilgan kunda)Sog'liqHarbiy xizmatga yaroqliSaralashMaxsus tanlovdan o'tgan bo'lishiO'qish shakliFaqat kunduzgi bo'limXotin-qizlar ulushiUmumiy talabalar sonining 10 foizidan oshmaydi Harbiy-hisob ixtisosliklari (HHI) bo'yicha rezervdagi va zaxiradagi ofitserlarni tayyorlash dasturi talabaning harbiy tayyorgarligini belgilaydigan asosiy hujjat hisoblanadi. Alohida band bor: tibbiyot OTMlari talabalari jinsidan qat'i nazar harbiy tayyorgarlikdan o'tadi. Boshqa OTMlarda esa asosiy qoida erkak talabalarga tegishli, xotin-qizlar esa 10 foizlik chegara doirasida jalb etiladi. O'qish jarayoni nimalardan iborat Harbiy tayyorgarlik yakka mashg'ulot emas, to'rt bosqichli jarayon: nazariy va amaliy mashg'ulotlar, o'quv yig'ini, yakuniy davlat attestatsiyasi va Vatanga qasamyod qabul qilish. Bularning barchasi nizomga ilova qilingan sxema bo'yicha o'tkaziladi. Bo'linma bitiruvchilarini attestatsiyadan o'tkazish uchun alohida attestatsiya komissiyalari tuziladi — bu jarayon oddiy o'quv nazoratidan farqli, harbiy standartlar bo'yicha o'tkaziladi. Maxfiylik rejimi va qurol-aslaha Nizomda alohida band bor: OTM harbiy tayyorgarlik o'quv bo'linmalarini alohida joylashtirish bo'yicha shart-sharoit yaratishi va davlat sirlarini saqlashi shart — bu band 2025-yil 7-avgustdagi 504-son qarori bilan yangilangan. Qurol-aslaha, harbiy texnika va o'quv-texnik anjomlar bilan ta'minlash, ularga texnik xizmat ko'rsatish, tashish va yuklash ishlari — bularning barchasi Mudofaa vazirligi zimmasida; OTM esa o'z tomonidan qo'shimcha o'quv moddiy-texnik bazani yaratadi. Nima o'zgardi 2021 va 2024-yillarda Nizom vaqt o'tishi bilan ikki marta tuzatilgan: 2021-yil 27-dekabr, 775-son qarori — 1-bandning birinchi xatboshisi yangilandi (bo'linmaning maqomi ta'rifi). 2024-yil 22-iyul, 439-son qarori — 2-bandning to'rtinchi va beshinchi xatboshilari yangilandi: mablag' ajratish tartibi va o'quv soatlarini rejaga kiritish Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga yuklatildi. 2020-yil 23-martdagi 179-son qarori bilan esa 28-band butunlay o'z kuchini yo'qotgan deb hisoblangan — tibbiy ko'rik muddati va joyi endi to'g'ridan-to'g'ri Mudofaa vazirligi tomonidan belgilanadi, alohida nizom bandi shart emas. Moliyalashtirish qayerdan Shartnoma asosida xizmat qilayotgan harbiy xizmatchilarning oziq-ovqat, kiyim-kechak va pul ta'minoti, shuningdek shtatdagi ishchi va xizmatchilarning ish haqi — OTM ni saqlash bo'yicha ajratilgan budjet mablag'lari doirasida to'lanadi. Ya'ni bu qo'shimcha yig'im emas, OTM byudjeti ichidan moliyalashtiriladi. O'quv rejasida harbiy tayyorgarlik uchun zarur o'quv soatlarini ajratish majburiyati Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga yuklangan — bu degani o'quv reja tuzuvchi OTM emas, vazirlik darajasida rejalashtiriladi. Nima xato tushuniladi «Bo'linmaga har kim yozila oladi» — yo'q, saralash tanlovi va sog'liq bo'yicha yaroqlilik shart. «Sirtqi bo'limda ham bor» — yo'q, faqat kunduzgi bo'lim talabalari uchun. «Bu alohida to'lov talab qiladi» — moliyalashtirish OTM byudjeti doirasida, talabadan alohida yig'im olinmaydi. «Xotin-qizlar umuman jalb etilmaydi» — jalb etilishi mumkin, lekin ularning ulushi umumiy talabalar sonining 10 foizidan oshmasligi kerak. Ishlab chiqilgan misol Kunduzgi bo'limda o'qiydigan 21 yoshli erkak talaba OTM rektorining buyrug'i chiqqan kunda 27 yoshdan oshmagan, sog'lig'i harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan. U saralash tanlovidan o'tib, o'z OTMi tarkibidagi harbiy kafedraga jalb etiladi. O'qish davomida u HHI dasturi bo'yicha nazariy va amaliy mashg'ulotlarni, o'quv yig'inini, yakuniy davlat attestatsiyasini o'tab, Vatanga qasamyod qabul qiladi. Agar u tanlovdan o'tmagan yoki bo'linmaga umuman jalb etilmagan bo'lsa, OTMni tugatgach muddatli harbiy xizmatga chaqiriladi. Bog'liq mavzular Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi 1-kurs talabasi uchun qo'llanma: huquqlar va dars qoldirish chegarasi Talabani darsdan boshqa ishga jalb etish taqiqlanadi Shu mavzuda yana: Jamoat xavfsizligi universiteti 2027: 600 kursant, 300 masofaviy o'rin Shu mavzuda yana: Temurbeklar maktabi: 9-sinfdan keyin qabul, bitiruvchiga 30 foiz ball Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 9-oktabrdagi 809-son qarori va u bilan tasdiqlangan Nizom (lex.uz/uz/docs/-3372089), 1-, 2- va 3-bandlar; 2021-yil 775-son va 2024-yil 439-son qarorlari bilan tahrirlangan. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## O'quv markaz va repetitorga yangi tartib: sertifikat shart URL: https://testmakon.uz/news/article/oquv-markaz-repetitor-yangi-tartib-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. 2026-yil 1-iyuldan bolalar uchun chet tili o'qitadigan repetitor va o'quv markazlariga yangi talab qo'shildi: o'qituvchining B2 yoki undan yuqori sertifikati bo'lishi va uni har uch yilda yangilab turishi shart. Bu litsenziya emas, xabarnoma tizimi — faoliyat "Litsenziya" axborot tizimi yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali rasmiylashtiriladi. Bu litsenziyami yoki boshqa narsami? Ko'pchilik "o'quv markazga litsenziya kerak" deb o'ylaydi. Aslida bolalar va kattalar uchun qo'shimcha ta'lim xizmati xabardor qilish tartibi bilan ishlaydi: tadbirkor yoki tashkilot faoliyatni boshlashi yoki tugatishi haqida vakolatli organga xabarnoma yuboradi, ruxsat kutib turmaydi. Xabarnomani qabul qiluvchi ikki vazirlik: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi hamda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi — yo'nalishga qarab. Nima o'zgardi 2026-yil 16-aprelda Vazirlar Mahkamasining 176-son qarori uchta bog'liq nizomga birdan tuzatish kiritdi. Bolalar uchun chet tili o'qitish bilan shug'ullanuvchilarga eng ko'p ta'sir qiladigan qism shu: Kim uchunNima kerakBolalar uchun chet tili o'qitadigan repetitor/markazB2 va undan yuqori sertifikat + har 3 yilda malaka oshirishBolalar uchun boshqa qo'shimcha ta'limPedagoglarning kasbiy rivojlantirish tashkilotida malaka oshirganiChet ellik o'qituvchiKamida 2 yillik o'qitish staji hujjat bilan tasdiqlanganOnlayn (masofaviy) ta'lim beruvchiBino/yong'in xavfsizligi xulosasi TALAB QILINMAYDI Talabning aniq matni: bolalar uchun qo'shimcha ta'lim doirasida chet tillariga o'qitgan hollarda, pedagoglarning kasbiy rivojlantirish ta'lim tashkilotlarida malakasi oshirilgan bo'lishi hamda har uch yilda malakasi oshirib borilishi. Xabarnomada nima ko'rsatiladi Xabarnoma "Qo'shimcha ta'lim faoliyatining pasporti" deb ataladi va u ikki kichik turga bo'linadi: bolalar uchun nodavlat qo'shimcha ta'lim va katta yoshdagilar uchun nodavlat qo'shimcha ta'lim. Nima ko'rsatiladiIzohFaoliyat manziliFaqat offlayn xizmat uchun; onlaynga kerak emasTa'lim yo'nalishlari va kurslar ro'yxati—Har bir pedagog haqida ma'lumotDiplom, sertifikat raqami va sanasiO'quv reja va dasturlariElektron nusxadaYong'in xavfsizligi xulosasiFaqat offlayn xizmat uchunSanitariya-gigiyena xulosasiFaqat offlayn xizmat uchun Chet ellik o'qituvchi bo'lsa, qo'shimcha hujjat kerak: kamida ikki yillik ish stajini tasdiqlovchi hujjat nusxasi. Bu talab ilgari yo'q edi. Nima uchun bu muhim Chet tili repetitorlik va o'quv markazlar so'nggi yillarda keskin ko'paydi, lekin o'qituvchi darajasini tasdiqlaydigan yagona standart yo'q edi. Endi bolalarga chet tili o'rgatuvchi har bir pedagog uchun B2 yoki undan yuqori sertifikat va uni muntazam yangilash talabi rasmiy hujjatga kiritildi. Bu ota-onalar uchun ham amaliy ahamiyatga ega: markaz tanlashda o'qituvchining sertifikat raqami va sanasini so'rash mumkin — bu ma'lumot xabarnomada aks etishi shart. Onlayn markazlar uchun yengillik Faqat masofaviy (onlayn) ta'lim beruvchilar uchun ikkita talab olib tashlandi: bino manzili va yong'in xavfsizligi hamda sanitariya-gigiyena xulosalari talab qilinmaydi. Bu offlayn markazlar bilan onlayn platformalarni bir xil qog'oz yukiga tortmaslik uchun kiritilgan. Nima xato tushuniladi «O'quv markaz ochish uchun litsenziya kerak» — yo'q, xabarnoma tizimi ishlaydi, oldindan ruxsat kutish shart emas. «Sertifikat bir marta bo'lsa yetadi» — yo'q, har uch yilda yangilanishi kerak. «Talab faqat yuridik shaxslarga tegishli» — yo'q, yakka tartibdagi tadbirkor (xususiy repetitor) ham shu tartibga kiradi. «Onlayn markaz hech qanday hujjat topshirmaydi» — noto'g'ri, faqat bino va sanitariya xulosalaridan ozod, boshqa ma'lumotlar (pedagog, dastur) baribir kerak. Ishlab chiqilgan misol Xususiy repetitor bolalarga ingliz tilidan darslar beradi va rasmiylashtirmoqchi. U "Litsenziya" axborot tizimi orqali xabarnoma yuboradi: shaxsiy ma'lumotlari, faoliyat manzili, o'z sertifikati (B2 yoki undan yuqori, raqami va sanasi bilan) va o'quv dasturini ko'rsatadi. Bino ijaraga olingani uchun yong'in xavfsizligi va sanitariya xulosalarini ham qo'shadi. Uch yil o'tgach, sertifikatini yangilab, buni tizimga qayta yuklashi kerak — aks holda talab bajarilmagan hisoblanadi. Agar u faqat onlayn dars bersa, bino va sanitariya hujjatlarisiz ham xabarnoma topshira oladi. Bog'liq mavzular Bog'cha to'lovi: hudud va soatga qarab yangi jadval Akademik litsey o'quvchisiga oyiga 880 ming so'mgacha stipendiya Talabani darsdan boshqa ishga jalb etish taqiqlanadi Shu mavzuda yana: Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 16-apreldagi 176-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8143204), ILOVA, 1- va 3-bandlar. Qaror 2026-yil 1-iyuldan kuchga kiradi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## Oltin medal sharti yumshadi: xulq-atvor talabi olib tashlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/medal-sharti-yumshadi-xulq-atvor-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Maktab Maktab va akademik litsey bitiruvchisiga oltin yoki kumush medal berish shartidan «namunali xulq-atvorli va jamoat ishlarida faollik ko'rsatgan» degan band butunlay chiqarib tashlandi. Endi medal faqat o'qish natijasiga qarab beriladi — xulq-atvor bahosi yoki jamoat ishidagi faollik alohida shart sifatida talab etilmaydi. Qayerda yozilgan O'zgartirish Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-avgustdagi 456-son qarori bilan kiritildi. Qaror 2019-yil 22-fevraldagi 154-son «Umumiy o'rta ta'lim muassasalari va akademik litseylar bitiruvchilarini rag'batlantirishni yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida»gi qarorga tuzatish kiritadi. NimaIlgari2026-yil 24-avgustdanA'lo baho + o'qish natijasiTalab qilinardiTalab qilinardi«Namunali xulq-atvor»Alohida shart ediShart OLIB TASHLANDI«Jamoat ishlarida faollik»Alohida shart ediShart OLIB TASHLANDIMedal tasviridagi yozuv«VA NAMUNALI XULQI»Yozuv OLIB TASHLANDI Nima aniq o'chirildi To'rtta joyda bir xil ibora olib tashlandi: 2-bandning uchinchi va to'rtinchi xatboshilaridan; 1-ilovaning 3- va 4-bandlaridan; 1-ilovaning 5-bandi butunlay o'z kuchini yo'qotgan deb hisoblandi; 2- va 3-ilovalarning medal tasviridagi «VA NAMUNALI XULQI» yozuvi o'chirildi, medalning tasviri yangi tahrirda qayta chizildi. Ya'ni bu kosmetik emas — hujjatning bandlari va hatto medalning o'zidagi yozuv ham o'zgartirildi. Nima uchun bu muhim Ilgari «namunali xulq-atvor» va «jamoat ishlaridagi faollik» sub'ektiv baholanadigan mezonlar edi — ularni maktab ma'muriyati o'z qarashiga qarab talqin qilishi mumkin edi. Bitta bitiruvchi a'lo baho bilan bitirgan, lekin sinf rahbari uni «faol emas» deb hisoblasa, medaldan mahrum bo'lishi mumkin edi. Yangi tahrirda mezon bitta: o'qish natijasi. Sub'ektiv baholash imkoniyati yo'qoladi. Nima xato tushuniladi «Medal endi hammaga beriladi» — yo'q, o'qish natijasi (a'lo baholar) shart bo'lib qolaveradi. «Xulq-atvor bahosi umuman e'tiborga olinmaydi» — hujjat faqat medal berish shartidan bu bandni olib tashladi; maktab ichki intizom qoidalari bu bilan bekor bo'lmaydi. «O'zgarish faqat 2027-bitiruvchilarga tegishli» — qaror rasmiy e'lon qilingan kundan kuchga kiradi, ya'ni joriy o'quv yili bitiruvchilariga ham tegishli. Ishlab chiqilgan misol 11-sinf o'quvchisi barcha fandan a'lo baho bilan bitiradi, lekin bir marta sinfdan tashqari tadbirlarda faol ishtirok etmagan va sinf rahbari uni «jamoat ishida sust» deb baholagan. Ilgari bu holat medal berishni to'sishi mumkin edi, chunki «jamoat ishlarida faollik» alohida shart edi. 2026-yil 24-avgustdan keyin bu shart hujjatda yo'q — bitiruvchining medal olish-olmasligi faqat o'qish natijasiga bog'liq bo'ladi. Medal DTM ballida qanday ishlaydi Medal o'zi qo'shimcha ball bermaydi — DTM tizimida byudjet o'rniga tavsiya etish faqat to'plangan ball bo'yicha bo'ladi. Medalning amaliy foydasi boshqa yerda: u ba'zi tanlov va olimpiadalarda, shuningdek ba'zi OTMlarning ichki tanlovlarida ustunlik mezoni sifatida ko'rsatiladi, hujjatlarda esa bitiruvchining o'quv natijasini tasdiqlovchi rasmiy belgi bo'lib qoladi. Shu sababli medal shartining yumshashi to'g'ridan-to'g'ri qabul ballini oshirmaydi, lekin medal olish ehtimolini kengaytiradi — ilgari sub'ektiv baholash tufayli rad etilishi mumkin bo'lgan a'lochilar endi faqat o'qish natijasiga qarab baholanadi. Qaysi hujjatlar o'zgardi 2019-yil 22-fevraldagi 154-son qarorning o'zi uch qismdan iborat: asosiy band, 1-ilova (medal berish tartibi) va 2-3-ilovalar (medal namunalari tavsifi). 456-son qaror ikkalasiga ham tegdi — matndagi shartni ham, medalning grafik tavsifidagi yozuvni ham o'zgartirdi. Bu ikki tomonlama tuzatish shuni ko'rsatadiki, o'zgarish faqat qog'ozdagi band emas, medalning o'zida ham ko'rinadi. Kim uchun bu dolzarb Joriy o'quv yili bitiruvchilari — qaror rasmiy e'lon qilingan kundan kuchga kirgani uchun ular yangi tahrirga tushadi. A'lo baho bilan bitirayotgan, lekin faol jamoat a'zosi bo'lmagan o'quvchilar — ilgari ular uchun eng xavfli band aynan shu edi. Maktab ma'muriyati — medal berish qaroriga sub'ektiv mezon kiritish endi hujjat bo'yicha asossiz. Bog'liq mavzular Akademik litseyga kirish tartibi: 3 ta tanlov qoidasi Akademik litsey o'quvchisiga oyiga 880 ming so'mgacha stipendiya Prezident va nomli stipendiyalar: kim oladi, qancha Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-avgustdagi 456-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8434026), 1-ilova, 9-band — 2019-yil 22-fevraldagi 154-son qarorga kiritilgan tuzatish. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## Bog'cha to'lovi: hudud va soatga qarab yangi jadval URL: https://testmakon.uz/news/article/bogcha-tolovi-yangi-jadval-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Maktab Davlat bog'chasiga qatnaydigan bola uchun ota-ona to'lovi yangi jadval bo'yicha hisoblanmoqda. Miqdor endi bittagina raqam emas — u hudud (Toshkent shahridan tuman markazigacha besh pog'ona) va bolaning bog'chada bo'lish vaqti (4–5, 9, 10,5, 12 yoki 24 soat) bo'yicha o'zgaradi. Eng yuqori to'lov — Toshkent shahrida, 24 soatlik guruhda, bitta oiladan bitta bola qatnaganda: oyiga taxminan 413 292 so'm. Oilada ikkinchi bola bo'lsa, uning to'lovi kamayadi. Nima o'zgardi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-avgustdagi 456-son qarori bilan 2024-yil 29-apreldagi 246-son qarorga tasdiqlangan «Davlat maktabgacha ta'lim tashkilotlarida bolalar ta'minoti uchun ota-onalar to'lovi miqdorlari» ilovasi butunlay yangi jadval bilan almashtirildi. Jadval to'lovni so'mda emas, bazaviy hisoblash miqdoriga nisbatan koeffitsiyentda beradi. Bu shuni anglatadi: BHM oshganda to'lov ham avtomatik oshadi, alohida qaror kerak emas. 2026-yil 1-sentabrdan BHM 440 000 so'm bo'lgani uchun quyidagi raqamlar hozirgi holatga to'g'ri keladi. To'lov jadvali: hudud va soatga qarab Jadvalda ko'rsatilgan summa — tashkilotga qatnovchi oiladagi bitta bolaga to'g'ri keladigan oylik to'lov (4–5 soatlik guruh eng arzon bo'lgani uchun jadvaldan tashqarida qoldirildi — u 9 soatlikning beshdan biridan kamroq). Hudud9 soat10,5 soat12 soat24 soatToshkent shahri290 488346 016391 952413 292Viloyat markazlari280 852336 424371 668393 008Viloyat bo'ysunuvidagi shaharlar258 456290 488333 212350 284Tuman markazlari190 080258 456293 700311 828Boshqa joylar133 496234 960276 584290 488 Farq katta: Toshkent shahrida 24 soatlik guruh uchun to'lov tuman markazidagidan deyarli 1.3 baravar qimmat. Ikkinchi bola bo'lsa — arzonroq Agar bir oiladan bog'chaga bittadan ortiq bola qatnasa, har bir bolaning to'lovi kamayadi — jadvalning ikkinchi ustuni aynan shu holat uchun. HududBitta bola (oiladagi 2+)9 soatlik farqToshkent shahri207 19683 292Tuman markazlari143 08846 992Boshqa joylar107 84425 652 Ya'ni ikkinchi (yoki undan keyingi) bola uchun to'lov birinchisiniki kabi emas, pastroq koeffitsiyentda hisoblanadi. Bu farq har oyda takrorlanadi, shuning uchun yil davomida sezilarli summaga yig'iladi. Nima uchun bu raqam muhim Ilgari bog'cha to'lovi bitta qat'iy summa edi va u qaysi hududda, qancha soat ekaniga qaramasdan deyarli bir xil qabul qilinardi. Yangi jadval buni besh hudud va besh vaqt oralig'iga bo'lib, 25 xil kombinatsiya hosil qildi — ota-ona o'z holatiga mos qatorni aniq topishi kerak. Qaror 2026-yil 24-avgustda qabul qilingan va rasmiy e'lon qilingan kundan kuchga kiradi. Bu jadvalni qanday noto'g'ri o'qishadi «To'lov hamma joyda bir xil» — yo'q, besh hudud toifasi bor va ular orasidagi farq bir necha baravargacha yetadi. «24 soat = kechayu kunduz bog'chada qolish har doim shart» — yo'q, bu shunchaki eng uzun tarif toifasi; ko'pchilik oila 9 yoki 10,5 soatlik guruhni tanlaydi. «Ikkinchi bola bepul» — yo'q, uning to'lovi kamayadi, lekin nolga tushmaydi. «Summani o'zim hisoblab topaman» — koeffitsiyent va BHM ko'paytmasi to'g'ri natija beradi, lekin bog'chaning o'zi qaysi hudud toifasiga kirishini (masalan «viloyat markazi» yoki «tuman markazi») aniqlashtirish kerak — bu farq ko'rinishda katta. Ishlab chiqilgan misol Farg'ona viloyati markazida joylashgan davlat bog'chasiga bitta bola 9 soatlik guruhga qatnaydi. Hisob: 0,6383 × 440 000 so'm = 280 852 so'm oyiga. Agar shu oiladan ikkinchi bola ham 9 soatlik guruhga qatnasa, uning to'lovi 0,4515 × 440 000 = 198 660 so'm bo'ladi. Ikkala bola uchun jami oylik to'lov 280 852 + 198 660 = 479 512 so'm. Agar bu oila Toshkent shahrida yashaganida, bitta bola uchun to'lov 290 488 so'm bo'lardi — farg'onalik oiladan 9 636 so'm ko'p. Ota-ona uchun tekshiruv ro'yxati Bog'changiz qaysi hudud toifasiga kirishini aniqlang: Toshkent shahri, viloyat markazi, viloyat bo'ysunuvidagi shahar, tuman markazi yoki boshqa joy. Bolangiz necha soatlik guruhga qatnashini bilib oling — 9, 10,5, 12 yoki 24 soat. Oilada bog'chaga qatnaydigan boshqa farzand bor-yo'qligini hisobga oling — bu to'lovni kamaytiradi. Yangi to'lov summasini bog'cha ma'muriyatidan yozma tasdiqlab oling. Bog'liq mavzular Bakalavriat talabalari qancha stipendiya oladi Dual ta'limda stipendiya: 440 mingdan 1,3 million so'mgacha Ta'lim krediti: kontraktni to'lashga pul yetmasa Yotoqxona to'lovi Davlat budjetidan qoplanadi Shu mavzuda yana: Bog'cha to'lovini endi bolangizning shaxsiy raqami bilan to'laysiz Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-avgustdagi 456-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8434026), 1-ilova, 26-band — 2024-yil 29-apreldagi 246-son qarorga tasdiqlangan nizom ilovasining yangi tahriri. Bazaviy hisoblash miqdori: PF-115, 2026-yil 23-iyun. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## Xorijda PhD olganga 946 mln so'mlik uy krediti: foizni davlat to'laydi URL: https://testmakon.uz/news/article/xorijiy-phd-ipoteka-946-million-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Xorijning yuqori 100 talikdagi universitetida PhD olgan 35 yoshgacha mutaxassis uy sotib olish uchun 946 million so'mgacha kredit olishi mumkin. Kredit o'n yilga beriladi va uning yillik 14 foizini Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi Davlat budjeti hisobidan to'liq qoplab beradi — ya'ni kredit oluvchi faqat asosiy qarzni to'laydi. Avval qanday edi, endi qanday Prezidentning 2025-yil 26-martdagi PF-61-son Farmonida xorijda ilmiy daraja olgan yoshlarga uy-joy imtiyozi berilishi belgilangan edi. Uning amaliy mexanizmi — kim, qancha va qanday shartda olishi — 2026-yil 9-apreldagi 159-son qaror bilan yozildi. Qaror 2026-yil 10-apreldan kuchga kirgan. Ilgari bunday mutaxassis oddiy tijorat ipotekasiga murojaat qilardi va foizni o'zi to'lardi. Endi foiz to'lovi davlat zimmasiga o'tdi. Kim ola oladi ShartTalabYosh35 yoshgachaIlmiy darajaPhD yoki unga tenglashtirilgan darajaUniversitetNufuzli reyting tashkilotlarining yuqori 100 taligidaVaqt shartiDaraja berilgan KUNDA universitet ro'yxatda bo'lishiUy-joyBirlamchi bozor, kamida 4 qavatli ko'p kvartirali uy To'rtinchi qatordagi shart eng nozik joyi. Hujjatda aniq yozilgan: ilmiy ishni yakunlab, ilmiy daraja berilgan kunda xorijiy oliy ta'lim tashkiloti reyting tashkilotlari ro'yxatiga kirgan bo'lishi talab etiladi. Ya'ni universitet keyinchalik reytingga kirgani yoki reytingdan tushib ketgani ahamiyatsiz — sanani daraja berilgan kun belgilaydi. Universitetlar ro'yxatini Vazirlik «El-yurt umidi» jamg'armasi bilan birgalikda shakllantiradi: birinchi ro'yxat 2026-yil 1-maygacha oxirgi 10 yillik reyting bo'yicha, keyin esa har yili 10-yanvarga qadar yangilanadi. Kredit shartlari Ko'rsatkichQiymatBHM 440 000 so'mdaKredit chegarasiBHM ning 2 150 baravarigacha946 000 000 so'mgachaMuddat10 yilHar oy qaytariladiFoiz stavkasiYillik 14 foizVazirlik to'liq qoplaydiKredit oluvchi to'loviFaqat asosiy qarzFoiz to'lanmaydiBank marjasiYillik 4 foizDavlat depoziti 10 foiz stavkada Mexanizm ikki qavatli. Vazirlik respublika budjeti mablag'lari hisobidan tijorat banklariga 10 foiz stavkada depozit joylashtiradi; bank esa kredit oluvchiga 14 foiz stavkada kredit beradi. Bankning marjasi shu ikkisi orasidagi 4 foiz. Kredit oluvchi uchun hisob boshqacha: hisoblangan foiz to'lovlari Vazirlik tomonidan har oy uchun keyingi oyning 25-sanasiga qadar to'liq qoplab beriladi. Qo'lda qoladigan majburiyat — asosiy qarzni oyma-oy qaytarish. Qancha bo'ladi oyiga Foiz davlat tomonidan qoplangani uchun oylik to'lovni hisoblash oddiy: kredit summasini oylar soniga bo'lish kifoya. O'n yil — 120 oy. Eng yuqori chegarada olingan 946 million so'm uchun oylik asosiy qarz 946 000 000 ÷ 120 ≈ 7 883 000 so'm. Oddiy 14 foizli ipotekada esa o'sha summaga oylik to'lov 14,7 million so'm atrofida bo'lardi — ya'ni farq oyiga 6,8 million so'mdan oshadi. Qanday rasmiylashtiriladi Kredit oluvchi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali — my.gov.uz orqali elektron ro'yxatdan o'tadi. Vazirlik va tijorat banki o'rtasida kredit ajratish yuzasidan bosh bitim tuziladi. Bank kreditni o'z resurslari hisobidan ajratadi. Sotib olinadigan uy-joy bankning ichki qoidalariga muvofiq garovga qo'yiladi. Asosiy qarz kredit rasmiylashtirilgan oydan keyingi oydan boshlab qaytariladi. Nima xato tushuniladi «Kredit bepul» — yo'q. Foizni davlat qoplaydi, asosiy qarzni kredit oluvchi to'laydi. «Ikkilamchi bozordan uy olsa bo'ladi» — yo'q, faqat birlamchi bozor va kamida to'rt qavatli ko'p kvartirali uydagi kvartira. «Xorijda o'qigan har kim kiradi» — yo'q, universitet daraja berilgan kunda yuqori 100 talikda bo'lishi shart. «Magistratura ham hisoblanadi» — yo'q, talab PhD yoki unga tenglashtirilgan ilmiy daraja. «Yosh chegarasi yo'q» — 35 yosh chegarasi qat'iy. Ishlab chiqilgan misol Xorijning yuqori 100 talikdagi universitetida PhD yoqlagan, 31 yoshli mutaxassis Toshkentda birlamchi bozordan 700 million so'mlik kvartira sotib olmoqchi. U my.gov.uz orqali ro'yxatdan o'tadi va bank bilan shartnoma tuzadi. Oylik asosiy qarz: 700 000 000 ÷ 120 ≈ 5 833 000 so'm. Yillik 14 foiz — taxminan 98 million so'm birinchi yilda — Vazirlik tomonidan qoplanadi va uning cho'ntagiga urmaydi. Agar u darajani olgan kunda universitet ro'yxatda bo'lmagan bo'lsa, ariza rad etiladi — bu yerda shaxsning emas, sananing hujjati hal qiladi. Bog'liq mavzular Doktorantura: kirish imtihoni o'rniga tadqiqot taqdimoti Imtiyozli diplom bilan bitirsangiz — katta o'qituvchi lavozimi Yotoqxona to'lovi Davlat budjetidan qoplanadi: kimga va qanday Akademik mobillik: bir semestrni boshqa universitetda o'qish Shu mavzuda yana: Yevropada bepul magistratura: Erasmus Mundus arizasi oktabrda ochiladi Shu mavzuda yana: Xorijda olgan ilmiy darajangizni my.gov.uz orqali tan oldirasiz Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-apreldagi 159-son qarori va u bilan tasdiqlangan Nizom (lex.uz/uz/docs/-8128846), 1-, 2- va 3-bandlar hamda Nizomning 4, 5, 8, 9 va 11-bandlari. Asos: PF-61, 2025-yil 26-mart. Bazaviy hisoblash miqdori: PF-115, 2026-yil 23-iyun. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## Akademik litsey o'quvchisiga oyiga 880 ming so'mgacha stipendiya URL: https://testmakon.uz/news/article/akademik-litsey-oquvchisiga-stipendiya-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Maktab Akademik litsey o'quvchisi uchun oyiga 880 000 so'mgacha stipendiya va yiliga 2 640 000 so'mgacha bir yo'la moddiy yordam belgilandi. Raqamlar hujjatda so'mda emas, bazaviy hisoblash miqdorining baravarida yozilgan — shuning uchun ular BHM o'zgarganda avtomatik o'zgaradi. 2026-yil 1-sentabrdan BHM 440 000 so'm bo'lgani uchun yuqoridagi summalar hozirgi holatga to'g'ri keladi. Raqamlar qayerdan chiqdi Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2026-yil 25-maydagi qo'shma qarori bilan 2018-yilgi nizomning 16-bandi yangi tahrirda bayon etildi. Hujjat qonunchilik ma'lumotlari milliy bazasida 2026-yil 3-iyunda e'lon qilingan. Nizomning o'zi uzun nom bilan ataladi va manbasini ham ochib beradi: oliy ta'lim muassasalarining budjetdan tashqari mablag'lari — aniqrog'i, to'lov-kontrakt tushumlarining faqat oshirilgan qismi — hisobidan akademik litseylar uchun jihoz, kompyuter, darslik sotib olish va o'qituvchi hamda o'quvchilarni moddiy qo'llab-quvvatlash tartibi. Ya'ni bu pul davlat budjetidan emas: manba — oliygohning kontrakt daromadidagi oshirilgan ulush. Shu sabab summani litseyni tashkil etgan oliy ta'lim muassasasi ajratadi. To'lov turiChegaraBHM 440 000 so'mdaOylik stipendiyaBHM ning 2 baravaridan ortiq emas880 000 so'mgacha oyigaBir yo'la moddiy yordamYiliga BHM ning 6 baravaridan ortiq emas2 640 000 so'mgacha yiligaBir o'quv yilida jamiIkkalasi birga (9 oy stipendiya)10 560 000 so'mgacha Kimga beriladi 16-bandning yangi tahririda uchta toifa sanab o'tilgan va ular «yoxud» so'zi bilan ajratilgan, ya'ni bittasiga tushish yetarli. ToifaShartIzohOlimpiada g'olibiXalqaro yoki respublika miqyosida 1, 2, 3-o'rinUchala o'rin ham kiradiSertifikat egasiKamida 2 ta tan olingan sertifikatChet tili va/yoki umumta'lim fanlariIjtimoiy himoyaga muhtojAholining tegishli qatlamidanOlimpiada yoki sertifikat talab etilmaydi Ikkinchi toifada eng ko'p adashiladigan joy bor: talab kamida ikkita sertifikat. Bitta ingliz tili sertifikati bu shartni yopmaydi. Sertifikatlar ikki xil bo'lishi mumkin — bakalavriatga kirishda imtiyoz beradigan chet tili darajasini belgilovchi hujjat va (yoki) umumta'lim fanlari bo'yicha milliy yoxud xalqaro tan olingan sertifikat. Ikki to'lov bir vaqtda bo'ladimi? Hujjat ikkalasini alohida chegara bilan yozadi va ularni bir-birini istisno qiladi demaydi. Oylik stipendiya har oyda, moddiy yordam esa bir yilda bir marta beriladigan to'lov sifatida ta'riflangan. Muhim jihat: bularning ikkalasi ham «ortiq bo'lmagan miqdorda» deb yozilgan, ya'ni bu yuqori chegara, kafolatlangan summa emas. Amaldagi miqdorni oliy ta'lim muassasasi o'z imkoniyatidan kelib chiqib belgilaydi. Nima uchun bu raqam katta Taqqoslash uchun: bakalavriat talabasining bazaviy stipendiyasi 428 000 so'm, a'lo o'qiydigan va reyting bo'yicha yuqori ball to'plaganiniki 513 600 so'm. Akademik litsey o'quvchisining oylik chegarasi esa 880 000 so'm — ya'ni bazaviy talaba stipendiyasidan ikki barobardan ko'p. Bir o'quv yiliga hisoblansa (to'qqiz oy stipendiya + bir marta moddiy yordam) chegara 10 560 000 so'mga chiqadi. Bu litsey o'quvchisi uchun sezilarli summa, lekin u avtomatik berilmaydi — uchta toifadan biriga tushish va litseyni tashkil etgan oliygohning mablag'i bo'lishi kerak. Bu jadvalni qanday noto'g'ri o'qishadi «Har bir litsey o'quvchisiga to'lanadi» — yo'q, faqat uchta toifadan biriga. «880 ming so'm kafolatlangan» — yo'q, bu yuqori chegara; miqdorni oliygoh belgilaydi. «Bitta sertifikat yetadi» — yo'q, kamida ikkita. «Davlat budjetidan to'lanadi» — yo'q, manba oliygohning kontrakt tushumlaridagi oshirilgan qism. «Faqat xalqaro olimpiada g'oliblariga» — yo'q, respublika miqyosidagi 1, 2 va 3-o'rin ham kiradi. Ishlab chiqilgan misol Akademik litseyning ikkinchi kurs o'quvchisida chet tilidan B2 darajali sertifikat va matematikadan milliy sertifikat bor — bu ikkita hujjat, ya'ni shart bajarilgan. Litseyni tashkil etgan oliygoh unga oyiga BHM ning 1,5 baravari miqdorida stipendiya belgilasa, bu 660 000 so'mni tashkil qiladi. To'qqiz oyda 5 940 000 so'm. Yil oxirida yana BHM ning 4 baravari miqdorida bir yo'la moddiy yordam ajratilsa — 1 760 000 so'm. Jami 7 700 000 so'm. Chegara esa 10 560 000: farq oliygohning imkoniyatiga bog'liq. Agar o'quvchida faqat bitta sertifikat bo'lganida, u bu ro'yxatga umuman kirmasdi — olimpiada g'olibi yoki ijtimoiy himoyaga muhtoj toifada bo'lmasa. Nima qilish kerak Litseyingiz qaysi oliy ta'lim muassasasi tarkibida ekanini aniqlang — to'lovni o'sha muassasa ajratadi. Sertifikatlaringizni sanang: ikkita bo'lsa, hujjatlarni litsey ma'muriyatiga rasmiy topshiring. Olimpiada diplomlaringizni saqlang — 1, 2 va 3-o'rinlarning uchalasi ham hisobga olinadi. Ijtimoiy himoyaga muhtoj toifadan bo'lsangiz, tegishli hujjatni ilova qiling: bu toifa uchun olimpiada yoki sertifikat talab etilmaydi. Bog'liq mavzular Akademik litseyga kirish tartibi: 3 ta tanlov qoidasi Prezident va nomli stipendiyalar: kim oladi, qancha Bakalavriat talabalari qancha stipendiya oladi Milliy sertifikat: to'liq yo'riqnoma va DTM ball jadvali Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 25-maydagi 34-q/q-son hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligining 2026-yil 25-maydagi 368-son qo'shma qarori (lex.uz/uz/docs/8242490) — 2018-yil 27-fevraldagi 2-2018 va 40-son qaror bilan tasdiqlangan nizomning 16-bandi yangi tahriri. Bazaviy hisoblash miqdori: PF-115, 2026-yil 23-iyun. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## Odil sudlov akademiyasida «Sud faoliyati» magistraturasi ochildi URL: https://testmakon.uz/news/article/odil-sudlov-akademiyasi-magistratura-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Magistratura Qisqacha javob. O'zbekiston Respublikasi Odil sudlov akademiyasida 2026/2027-o'quv yilidan «Sud faoliyati» mutaxassisligi bo'yicha amaliy magistratura dasturi ochiladi. O'qish muddati — bir yil, shakli kunduzgi va kechki, moliyalashtirish faqat to'lov-kontrakt asosida. Nomzodlar ikki toifaga bo'linadi va alohida tanlovda qatnashadi: sud tizimida kamida uch yil ishlagan yuristlar hamda tashqaridan keladigan oliy yuridik ma'lumotli nomzodlar. Nima o'zgardi Ilgari Odil sudlov akademiyasiga qabul tartibi alohida nizom bilan belgilanmagan edi. Endi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 25-iyundagi 327-son qarori bilan qabul tartibi to'g'risidagi nizom tasdiqlandi. Qaror kuchga kirgan sana — 2026-yil 25-iyun. Asos — Prezidentning «Odil sudlov sohasida yuqori malakali kadrlar tayyorlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida» 2025-yil 21-avgustdagi PF-141-son Farmoni. Ikki toifa: ichki va tashqi abituriyent Nizomdagi eng muhim ajratish shu. Ikki toifa bir-biri bilan raqobatlashmaydi — ular alohida tanlov asosida qabul qilinadi. Abituriyent turiKim kiradiTanlov qanday o'tadiIchkiSud tizimi, sudyalar hamjamiyati organlarida kamida 3 yil staji bor yuristMutaxassislik fanlari + chet tili testi, 100 ballTashqiOliy yuridik ma'lumotli boshqa nomzodlarMagistratura qabulining umumiy tartibi (VM 578) Ichki abituriyent ta'rifi hujjatda aniq yozilgan: oliy yuridik ma'lumotga ega bo'lgan, sud tizimida yoki sudyalar hamjamiyati organlari va muassasalarida kamida uch yillik ish stajiga ega shaxs. Bunga Prezident yoki Prezident Administratsiyasi rahbari tomonidan tayinlanadigan yoxud kelishib olinadigan lavozimlarda ishlayotganlar ham kiradi. Ichki abituriyent uchun test qanday tuziladi? Ichki abituriyentlar mutaxassislik fanlaridan test topshiradi. Chet tilini bilish darajasini belgilovchi milliy yoki xalqaro sertifikati bo'lmasa, chet tilidan ham test qo'shiladi. BlokTest soniBallMutaxassislik fanlari40 ta80Chet tili10 ta20Jami50 ta100O'tish chegarasi—57 va undan yuqori Bu shkalada bir jihat e'tibordan chetda qolmasin: 56 va past ball to'plagan abituriyent o'qishga qabul qilinmaydi. Ya'ni chegara 57 balldan boshlanadi va u ballning yarmidan sal ko'prog'ini tashkil qiladi. Sertifikat egasi uchun hisob boshqacha ishlaydi: chet tili bloki tushib qoladi va ball mutaxassislik fanlaridan yig'iladi. Testni kim o'tkazadi va qancha to'lanadi Test sinovlari Akademiyaning o'zi tomonidan yoki uning buyurtmasiga ko'ra Bilim va malakalarni baholash agentligi tomonidan o'tkaziladi. Agentlik o'tkazsa, quyidagi tartib qo'llanadi: test topshiriqlari Akademiya taqdim etgan dasturlar asosida, Agentlik binosida maxfiylik ta'minlangan holda shakllantiriladi; har savolda to'rtta javob varianti bo'ladi, bittasi to'g'ri; abituriyentlar ro'yxati taqdim etilgan kundan o'n besh kun ichida sinov sanasi va vaqti belgilanadi; ishtirok uchun bazaviy hisoblash miqdorining 50 foizi miqdorida to'lov undiriladi. Bazaviy hisoblash miqdori 2026-yil 1-sentabrdan 440 000 so'm bo'lgani hisobga olinsa, test to'lovi 220 000 so'mni tashkil qiladi. To'lov Agentlik jamg'armasining hisobraqamiga o'tkaziladi. Imtihon kuni: nima taqiqlangan Binoga shaxsni tasdiqlovchi hujjat bilan kiritiladi: pasport, ID-karta, biometrik pasport yoki haydovchilik guvohnomasi. Maxsus tekshiruv o'tkaziladi. Olib kirish taqiqlangan narsalar ro'yxati hujjatda sanab o'tilgan: jadval, kitob, mobil telefon, kompyuter, kalkulyator, telekommunikatsiya vositalari va boshqa yordamchi materiallar. Test jarayonida o'zaro muloqot qilish yoki bir-biriga yordam berish ham taqiqlanadi. Talabni buzgan shaxs sinovdan chetlashtiriladi va testdan o'tmagan deb hisoblanadi. Yana bir qat'iy qoida: belgilangan vaqtdan kech qolgan ichki abituriyent sinovga kiritilmaydi va u uchun qo'shimcha sinov o'tkazilmaydi. Nima xato ketadi «Sud tizimida ishlaganim yetadi» deb o'ylash. Staj uch yildan kam bo'lsa, nomzod ichki emas, tashqi abituriyent sifatida umumiy tartibda qatnashadi. Sertifikatni oldindan rasmiylashtirmaslik. Sertifikat bo'lsa chet tili bloki tushadi; hujjat topshirish paytida u qo'lda bo'lishi kerak. Grant kutish. Bu dastur bo'yicha o'qish faqat to'lov-kontrakt asosida tashkil etiladi. Narxni oldindan aniq deb hisoblash. Qabul parametrlari va kontrakt qiymati har yili Akademiya Kengashi taklifi asosida Sudyalar oliy kengashi tomonidan tasdiqlanadi — ya'ni raqam har yili yangilanadi. Ishlab chiqilgan misol Tuman sudida to'rt yildan beri ishlayotgan yurist ichki abituriyent hisoblanadi. Uning B2 darajali chet tili sertifikati bor, shuning uchun u faqat mutaxassislik fanlaridan 40 ta test topshiradi — bu 80 ball. Sertifikat hisobiga chet tili bloki yopiladi. Agar u mutaxassislikdan 44 ta savolning 44 tasini emas, 40 tadan 30 tasini to'g'ri yechsa, ballari 60 ga yaqin bo'ladi va 57 chegarasidan o'tadi. Test to'lovi 220 000 so'm. Qabul qilinsa, u bir yil davomida kunduzgi yoki kechki shaklda kontrakt asosida o'qiydi va davlat namunasidagi magistratura diplomini oladi. Stajidan uch yil kam bo'lganida esa u tashqi abituriyent sifatida magistratura qabulining umumiy tartibi bo'yicha qatnashardi. Bog'liq mavzular Huquq yo'nalishiga IQ test bilan kirish: B2 sertifikat sharti Doktorantura: kirish imtihoni o'rniga tadqiqot taqdimoti Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi Akademik mobillik: bir semestrni boshqa universitetda o'qish Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 25-iyundagi 327-son qarori va u bilan tasdiqlangan Nizom (lex.uz/uz/docs/-8288077), 2-band hamda Nizomning 2-, 19-, 20-, 21-, 22- va 27-bandlari. Asos: PF-141, 2025-yil 21-avgust. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## Talabani darsdan boshqa ishga jalb etish taqiqlanadi: 34-band URL: https://testmakon.uz/news/article/talabani-boshqa-ishga-jalb-etish-taqiqi/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Oliy ta'lim tashkilotlarida talabalarni ta'lim olish bilan bog'liq bo'lmagan ishlarga jalb etish taqiqlanadi. Bu bitta jumla — Oliy ta'lim to'g'risidagi Nizomning 34-bandi. Undan tashqarida qoladigan istisno hujjatda yozilmagan. Ayni paytda darsni qoldirish oqibati aniq raqamlar bilan belgilangan: 18 soat — ogohlantirish, 30 soat — ota-onangizga xabar, 74 soatdan ortig'i — chetlashtirish asosi. Ikkalasi birga o'qilganda savol tug'iladi: dars o'rniga boshqa ishga chiqqan talabaning qoldirgan soati kimning hisobiga yoziladi. Qoida qayerda yozilgan Asos — Oliy ta'lim to'g'risidagi Nizom, 2026-yil 3-aprelda 3807-raqam bilan davlat ro'yxatidan o'tgan. Uning 34-bandi so'zma-so'z shunday: «Oliy ta'lim tashkilotlarida talabalarni ta'lim olish bilan bog'liq bo'lmagan ishlarga jalb etish taqiqlanadi». Bandning tuzilishiga e'tibor bering. Unda «ixtiyoriy bo'lsa mumkin», «rektor ruxsati bilan», «o'quv rejasidan tashqari vaqtda» degan shart yo'q. Taqiq shartsiz yozilgan. Bu nizom bakalavriat va magistratura talabalariga tatbiq etiladi. Ikkita istisno hujjatning o'zida ko'rsatilgan: u oliy harbiy va harbiylashtirilgan ta'lim muassasalariga tatbiq etilmaydi, xorijiy oliygohlar va ularning filiallariga esa qonunchilikda belgilangan tartibda qo'llanadi. Nima ta'lim bilan bog'liq va nima yo'q Chegara amalda shu savolga qarab o'tadi: bajarilayotgan ish o'quv rejasi, malaka talablari yoki ilmiy ish bilan bog'lanadimi. Ta'lim bilan bog'liq: o'quv va ishlab chiqarish amaliyoti, laboratoriya ishi, kafedra buyrug'i bilan ilmiy tadqiqot, o'quv rejaga kiritilgan dala mashg'uloti, anjuman va olimpiadada ishtirok. Ta'lim bilan bog'liq emas: qishloq xo'jaligi ishlari, hudud obodonlashtirish, tadbir uchun qatorga qo'yish, boshqa tashkilotning ishini bajarish, oliygoh binosidan tashqaridagi jismoniy mehnat. Ikkinchi ro'yxatdagi ishlarga talabani jalb etish uchun hujjatda hech qanday tartib ko'rsatilmagan — chunki taqiq mutlaq. Ishlash huquqi bilan aralashtirmang Bu ikki narsa ko'pincha chalkashtiriladi. Nizomning 38-bandi kunduzgi talabaga ishlash huquqini beradi: o'quv mashg'ulotlaridan bo'sh vaqtda, o'qish jarayoniga zarar yetkazmagan holda, mehnat qonunchiligiga muvofiq va unda belgilangan me'yorlardan oshmagan hajmda, mehnat shartnomasi asosida — oliygohning o'zida yoki boshqa korxonada. Farqi uchta: ixtiyoriylik, bo'sh vaqt va mehnat shartnomasi. Talaba o'zi xohlab, darsdan bo'sh vaqtida, shartnoma bilan ishlaydi — bu 38-band. Talabani ro'yxatga yozib, dars vaqtida, shartnomasiz ishga olib chiqish — bu 34-band buzilishi. HuquqNimani anglatadiBandDavlat standarti darajasida ta'limStandartdan past o'qitilmaydi32-bandShikoyat qilishRahbariyat qaroridan norozi bo'lsangiz32-bandMuhokamada ishtirok etishO'quv jarayoniga oid masalalarda32-bandBo'sh vaqtda ishlashMehnat shartnomasi asosida38-bandIjara to'lovining yarmiKunduzgi talabalarning 60 foiziga41-band Dars qoldirish shkalasi: 18, 30, 74 Bu raqamlar mavzuning ikkinchi yarmi, chunki ta'limdan chalg'igan har soat shu shkalaga tushadi. Qoldirilgan soatNima bo'ladiHujjat18 soatOliygoh ogohlantiradiNizom 3807, 42-band (a)30 soatQat'iy ogohlantirish + ota-onaga xabarNizom 3807, 42-band (b)74 soatdan ortiqChetlashtirish asosi paydo bo'ladiVM 578, 49-band (g) Uchala raqamda ham bitta istisno bor: salomatligi sababli belgilangan shakldagi tibbiy ma'lumotnoma taqdim etilgan holat hisobga olinmaydi. Boshqa hech qanday istisno yozilmagan — ya'ni «tadbirga borgan edim» degan izoh soatni o'chirmaydi. 74 soat chegarasi VM 578-son qarorining 49-bandida turibdi va u bir semestr ichida hisoblanadi. Band aynan shunday: darslarni uzrli sabablarsiz 74 soatdan ortiq qoldirgani chetlashtirishga asos bo'ladi. Qaysi soat kimning hisobiga yoziladi? Mana shu yerda ikki qoida to'qnashadi. Agar talaba dars vaqtida ta'limga aloqasi yo'q ishga chiqarilgan bo'lsa, u darsni o'z xohishi bilan qoldirmagan. Lekin jurnalda soat baribir qoldirilgan deb yoziladi va u 18 → 30 → 74 shkalasi bo'ylab yig'iladi. Shuning uchun amaliy qoida bitta: har qanday chiqish yozma asos bilan rasmiylashtirilishi kerak. Buyruq yoki farmoyish bo'lsa — unda sana, soat va asos ko'rsatiladi; bunday hujjat keyinchalik soatni tushuntirishning yagona dalili bo'ladi. Og'zaki ko'rsatma esa hech qanday iz qoldirmaydi. Talabaning qo'lidagi to'rt qadam Yozma asos so'rang. Kim, qaysi hujjat bilan chaqirayotganini aniqlang. Buyruq raqami va sanasi bo'lsin. Darsning o'rnini so'rang. Qoldirilgan mashg'ulot qachon qoplanishi jadval bilan belgilanishi kerak. Shikoyat huquqidan foydalaning. Nizomning 32-bandi talabaga oliygoh rahbariyati qarorlaridan norozi bo'lsa, belgilangan tartibda shikoyat qilish huquqini beradi. Yozma murojaat qiling. Og'zaki e'tiroz iz qoldirmaydi; kirish raqami bilan qabul qilingan ariza qoladi. Nima xato ketadi «Ixtiyoriy» deb ro'yxatga yozdirish. Ro'yxat, guruh sardori orqali chaqiruv va davomat nazorati «ixtiyoriy» ta'rifiga to'g'ri kelmaydi. Soatni keyin hisoblash. Talaba semestr oxirida 74 soatga yaqinlashganini ko'radi, lekin qaysi kunlar nima uchun yozilganini eslay olmaydi. Sanani o'sha kuni yozib qo'ying. Tibbiy ma'lumotnomani kechiktirish. Ma'lumotnoma belgilangan shaklda va o'z vaqtida topshirilishi kerak; keyin keltirilgani soatni har doim ham o'chirmaydi. Ota-onaga xabar bosqichini e'tiborsiz qoldirish. 30 soatda oila xabardor qilinadi — bu ogohlantirishning oxirgi bosqichi, undan keyin faqat 74 soat qoladi. Ishlab chiqilgan misol Ikkinchi kurs talabasi kuz semestrida ikki marta ikki kundan tashqi ishga chiqarildi. Kuniga o'rtacha 6 soat dars bo'lsa, bu 24 soat. Undan tashqari u kasal bo'lib to'rt kun yotdi va ma'lumotnoma keltirdi — bu soatlar hisobga olinmaydi. Semestr o'rtasida yana bir marta uch kun tadbirga jalb qilindi: yana 18 soat. Jami 42 soat, ya'ni u 30 soat chegarasidan o'tib, ota-onasi xabardor qilinadigan bosqichga tushdi. Chetlashtirish chegarasigacha 32 soat qoldi — bu bor-yo'g'i olti kunlik dars. Agar chiqishlar buyruq bilan rasmiylashtirilgan bo'lsa, talaba shu buyruqlarga tayanib soatlarni qayta ko'rib chiqishni so'rashi mumkin; og'zaki chaqiruv bo'lsa, tayanadigan hujjati qolmaydi. Tekshiruv ro'yxati: semestr davomida Har chiqishda buyruq raqami va sanasini yozib boring. Oyiga bir marta o'z davomatingizni jurnaldan tekshiring. Tibbiy ma'lumotnomani belgilangan shaklda, kechiktirmasdan topshiring. 18 soatga yaqinlashsangiz — dekanatga o'zingiz murojaat qiling, ogohlantirishni kutmang. Qoldirilgan mashg'ulotni qoplash jadvalini so'rang. Talabaning boshqa huquqlari nima deydi 34-band yolg'iz turmaydi. 32-band ta'lim standartiga muvofiq ta'lim olish huquqini beradi — ta'limdan uzilgan har soat aynan shu huquqni kamaytiradi. 35-band esa talabaning majburiyatini belgilaydi: o'quv rejasidagi barcha mashg'ulotlarda topshiriqlarni belgilangan muddatda bajarish. Ya'ni qoldirilgan dars talabaning o'z zimmasidagi majburiyatni ham qiyinlashtiradi. Shuning uchun bu mavzuni «ishga chiqish yoqadimi yoki yo'qmi» deb emas, ikki tomonlama hisob deb ko'rish to'g'ri: bir tomonda taqiq, ikkinchi tomonda soat. «Uzrli sabab» nima va nima emas 74 soat chegarasi faqat uzrli sababsiz qoldirilgan soatlarga tegishli. Hujjatda uzrli sababning yagona nomi bilan atalgani — belgilangan shakldagi tibbiy ma'lumotnoma. Bu 42-bandda ham, 578-son qarorning 49-bandida ham bir xil yozilgan. Amaliy oqibati shu: og'zaki ruxsat, guruh sardorining eslatmasi yoki dekanatning telefon orqali roziligi jurnalda iz qoldirmaydi. Qoldirilgan soatni keyinchalik «uzrli» deb ko'rsatish uchun qo'lda hujjat bo'lishi kerak — ma'lumotnoma yoki oliygohning o'z buyrug'i. Shu sababli oliygoh nomidan tashqi ishga chiqarilgan talaba uchun buyruq ikki marta kerak bo'ladi: birinchisi chiqishni rasmiylashtiradi, ikkinchisi o'sha kunlar davomatga qanday yozilishini belgilaydi. Amalda ikkinchisi ko'pincha yozilmaydi va butun yuk talabaning zimmasida qoladi. Shikoyat zanjiri: kimga va qanday yozasiz Nizomning 32-bandi shikoyat huquqini beradi, lekin uning tartibini batafsil yozmaydi — «belgilangan tartibda» deyilgan. Amalda zanjir quyidagicha ishlaydi va har bosqichda yozma iz qolishi muhim. Kafedra yoki dekanat. Ariza ikki nusxada yoziladi; bittasiga kirish raqami va sana qo'yiladi va u sizda qoladi. Rektor nomiga. Dekanat javobi qoniqtirmasa yoki muddatida javob kelmasa. Vazirlik. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining murojaatlar tizimi orqali. Yagona portal. my.gov.uz orqali elektron murojaat — bu yerda javob muddati tizimda kuzatiladi. Har bosqichda bitta narsa qo'lingizda bo'lsin: sana, hujjat raqami va aniq savol. «Bizni ishga olib chiqishdi» degan umumiy jumla emas, «12-oktabr kuni 6 soat dars o'rniga tashqi ishga chiqarildik, buyruq raqami ko'rsatilmadi, o'sha soatlar davomatga qanday yozildi» degan savol javob oladi. Oliygoh tomonidan nima qilinishi kerak Nizom faqat talabaga majburiyat yuklamaydi. 42-bandning ikkala qismi ham harakatni oliygoh zimmasiga qo'yadi: 18 soatda oliygoh ogohlantiradi, 30 soatda oliygoh qat'iy ogohlantiradi va ota-onani xabardor qiladi. Ya'ni talaba 74 soatga yetganda «meni hech kim ogohlantirmagan edi» deyishi mumkin bo'lgan holat hujjat bo'yicha ko'zda tutilmagan: ogohlantirish bosqichlari majburiy. Agar ular o'tkazib yuborilgan bo'lsa, bu chetlashtirish jarayonida ko'tariladigan savol. Yana bir band — 31-band: talabalarni o'qitish faoliyati Oliy ta'lim jarayonlarini boshqarish axborot tizimi yordamida tartibga solinadi va monitoring qilinadi. Demak davomat qog'ozdagi jurnalda emas, tizimda yuritiladi va uni ko'rish talabaning o'z huquqi doirasiga kiradi. Qoldirilgan soat baholarga qanday urib o'tadi Soat faqat chetlashtirish bilan bog'liq emas. 35-band talabadan o'quv rejasidagi topshiriqlarni belgilangan muddatda bajarishni talab qiladi; 40-band esa fanni o'zlashtira olmagan talabani akademik qarzdor deb belgilaydi. Zanjir shunday tortiladi: qoldirilgan mashg'ulot → topshiriq muddatida bajarilmaydi → oraliq nazoratda ball kam → semestr yakunida qarzdorlik → GPA pasayadi → kursdan kursga o'tish chegarasi xavf ostida qoladi. Ya'ni tashqi ishga chiqqan kunning narxi o'sha kundagi olti soat emas, semestr oxiridagi ball. Ijara to'lovi va boshqa moddiy huquqlar Nizomda talabaning moddiy holatiga oid bandlar ham bor va ular ko'pincha bilinmaydi. 41-band: talabalar turar joyi bilan qamrab olinmagan va o'ziga yoki ota-onasiga tegishli bo'lmagan uyda ijarada yashaydigan davlat oliygohlari kunduzgi talabalarining 60 foiziga oylik ijara to'lovining 50 foizi Davlat budjeti hisobidan qoplab beriladi. 36- va 37-bandlar stipendiya asosini ko'rsatadi: kunduzgi talabaga stipendiya VM 59-son qarori bo'yicha to'lanadi, Prezident va nomli davlat stipendiyalari esa VM 226-son qarori bo'yicha beriladi. Bu bandlar bevosita mavzumizga tegishli emas, lekin bir narsani ko'rsatadi: nizom talabani faqat majburiyat egasi emas, huquq egasi sifatida ham yozadi. Bog'liq mavzular 1-kurs talabasi uchun qo'llanma: huquqlar va dars qoldirish chegarasi Talabani o'qishdan chetlashtirish: 11 ta rasmiy asos va 74 soat qoidasi GPA qanday hisoblanadi: formula, 60 kredit va 2,4 chegarasi Akademik ta'til: kimga beriladi va stipendiya to'lanadimi Yotoqxona to'lovi Davlat budjetidan qoplanadi: kimga va qanday Manba: Oliy ta'lim to'g'risidagi Nizom, 2026-yil 3-aprelda 3807-raqam bilan ro'yxatdan o'tgan (lex.uz/docs/-8117474), 32-, 34-, 35-, 38-, 41- va 42-bandlar; O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori (lex.uz/uz/docs/-7726569), 49-band. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. Shu mavzuda yana OTMdagi harbiy tayyorgarlik bo'linmasi: kim jalb etiladi --- ## Bog'cha tarbiyachisi ishdan ajralmay bakalavr bo'ladi: shartlari URL: https://testmakon.uz/news/article/bogcha-tarbiyachisi-dual-bakalavr-2026/ Sana: 2026-09-03 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Talaba hayoti 2026/2027-o'quv yilidan bog'chada ishlayotgan o'rta maxsus ma'lumotli tarbiyachi ish joyini tark etmasdan bakalavr diplomini olishi mumkin. Buning uchun yangi shakl joriy etildi: haftada bir kun pedagogika oliygohida, besh kun o'z bog'chasida. Shu bilan birga pedagogika yo'nalishidagi barcha bakalavr talabalarining bilimi endi har yili tashqi diagnostikadan o'tkaziladi — bu ham davlat, ham nodavlat oliygohga tegishli. Avval qanday edi, endi qanday Bog'chada ishlayotgan tarbiyachi uchun bakalavr diplomini olishning amaliy yo'li kam edi: ishdan ajralib kunduzgi bosqichga kirish yoki ish bilan o'qishni birlashtirishga urinish. Yangi tartib shu tugunni yechadi. NimaIlgari2026/2027 danBog'cha tarbiyachisi bakalavr bo'lishiIshdan ajralib yoki sirtqi izlabDual shakl: 1 kun oliygoh, 5 kun ishPedagogika talabasi bilimiFaqat o'z oliygohi baholaydiHar yili tashqi diagnostikaNodavlat oliygoh talabasiDiagnostika qamramas ediDavlat bilan bir qatorda qamraladiMalaka oshirish kursiTarbiyachi ishdan ajralardiDual talabaga jalb etilmaydi Kim topshira oladi va nechta yil staj kerak? Talab uchta va ular birga bajarilishi kerak: o'rta maxsus ma'lumot bo'lishi (pedagogika kolleji yoki texnikumi); davlat yoki nodavlat bog'chada kamida uch yil ishlagan bo'lish; bakalavriatga qabulning amaldagi tartibi bo'yicha test sinovidan o'tish. Uchinchi shart eng ko'p e'tibordan chetda qoladi. Dual shakl imtihonsiz kirish emas: tarbiyachi ham boshqa abituriyent kabi test topshiradi. Farq faqat o'qish rejimida va kimga ochiqligida. Haftada bir kun oliygohda, besh kun bog'chada O'quv jarayoni to'lov-shartnoma asosida tashkil etiladi, ya'ni bu yo'nalishda grant ko'zda tutilmagan. Talaba bir vaqtning o'zida xodim bo'lib qoladi: oyligi, staji va ish o'rni saqlanadi. Hujjatda alohida bir band bor: dual shaklda o'qiyotgan pedagog ishlab chiqarishdan ajralgan holda malaka oshirish kurslariga jalb etilmaydi. Ya'ni o'sha tarbiyachi bir yilda ikki marta — kursga ham, o'qishga ham — ishdan uzilib ketmaydi. QadamKim bajaradiMuddat yoki shartKamida 3 yil bog'chada ishlashTarbiyachiO'rta maxsus ma'lumot bilanTest sinoviga hujjat topshirishTarbiyachiBakalavriat qabulining umumiy tartibiQabul parametrini tasdiqlashDavlat komissiyasiHududdagi ehtiyojga qarabO'qishga qabulPedagogika oliygohiFaqat o'z hududingizdagi oliygohO'qishTalaba-tarbiyachiHaftada 1 kun oliygoh, 5 kun bog'chaTo'lovTalaba-tarbiyachiTo'lov-shartnoma asosida Faqat o'z hududingizdagi oliygohga Bu qoida yo'lni jiddiy toraytiradi: dual shaklga pedagogika oliygohlari faqat o'sha hududdagi bog'chalarda ishlayotgan pedagoglarni qabul qiladi. Toshkentdagi oliygohga viloyatdan borib o'qish bu shaklda ishlamaydi. Qabul parametrlari ham markazdan bir xil belgilanmaydi — ular hududdagi ehtiyojdan kelib chiqib, ta'lim tashkilotlariga qabul bo'yicha davlat komissiyasi tomonidan tasdiqlanadi. Demak o'rinlar soni viloyatdan viloyatga farq qiladi. Pedagogika talabalarining bilimi har yili tekshiriladi Ikkinchi o'zgarish kengroq doirani qamraydi. 2026/2027-o'quv yilidan pedagog kadrlar tayyorlaydigan davlat va nodavlat oliygohlarda bakalavr bosqichi talabalarining bilimi har yili tasdiqlangan reja-jadval asosida tashqi diagnostikadan o'tkaziladi. Bu oraliq yoki yakuniy nazorat emas. Tashqi diagnostika oliygohning o'zidan tashqarida o'tkaziladi va uning maqsadi hujjatda ochiq yozilgan: pedagog kadrlar tayyorlash sifatini tahlil qilish. Ya'ni birinchi navbatda oliygoh baholanadi, talaba emas. Kasbiy sertifikat: 2028/2029 dan, ixtiyoriy va bepul Bu yerda aniqlik kerak, chunki xabar tarqalganda ko'pincha noto'g'ri o'qiladi. Kasbiy sertifikatlash hozir joriy etilmaydi va majburiy emas: O'zbekiston milliy pedagogika universitetida — 2028/2029-o'quv yilidan; Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi tizimidagi pedagogika oliygohlarida — 2029/2030-o'quv yilidan; faqat xalqaro ta'lim dasturlari joriy etilgan bakalavriat yo'nalishlarining bitiruvchi kurs talabalariga; yakuniy davlat attestatsiyasi bilan birga, o'z xohishiga ko'ra va bepul. Ya'ni diplom olish uchun sertifikat shart qilib qo'yilgani yo'q. Hujjatda sertifikat sinovi attestatsiyaning o'rniga emas, uning yoniga qo'yilgan. Nima xato tushuniladi «Endi tarbiyachilar imtihonsiz oliygohga kiradi» — yo'q, test sinovi saqlanadi. «Dual shakl bepul» — yo'q, to'lov-shartnoma asosida. «Sertifikatsiz diplom berilmaydi» — yo'q, sertifikatlash ixtiyoriy va u 2028/2029 dan boshlanadi. «Bu faqat davlat oliygohlariga tegishli» — tashqi diagnostika nodavlat oliygohlarni ham qamraydi. Ishlab chiqilgan misol Andijon viloyatidagi bog'chada to'rt yildan beri ishlayotgan tarbiyachi, o'rta maxsus ma'lumotli. U 2027-yilgi qabulda umumiy test sinoviga hujjat topshiradi, ballni to'plab, Andijondagi pedagogika oliygohining maktabgacha ta'lim yo'nalishiga dual shaklda kontrakt bilan qabul qilinadi. O'qish davomida u bog'chadagi ish o'rnini, oyligini va stajini saqlaydi: haftaning bir kuni oliygohda, qolgan besh kuni bog'chada. Shu davrda uni ishdan ajratib malaka oshirish kursiga yubora olishmaydi. Toshkentdagi oliygohga o'tish esa bu shaklda mumkin emas — hudud sharti buni yopadi. Shu hafta nima qilish kerak Stajingizni hisoblang: bog'chadagi uzluksiz ish davri uch yilga yetadimi. O'z hududingizdagi pedagogika oliygohida bu yo'nalish borligini aniqlang — ro'yxat qarorning 2-ilovasida. Kontrakt summasini oldindan so'rang: dual shaklda grant yo'q. Test sinoviga tayyorgarlikni boshlang — qabul umumiy tartibda o'tadi. Pedagogika yo'nalishidagi talaba bo'lsangiz, tashqi diagnostika jadvali o'quv yili boshida e'lon qilinadi; unga alohida tayyorgarlik talab etilmaydi, chunki u o'quv dasturidagi bilimni o'lchaydi. Bog'liq mavzular Imtiyozli diplom bilan bitirsangiz — katta o'qituvchi lavozimi Universitetda fanni o'zingiz tanlaysiz: kredit-modul qoidalari 1-kurs talabasi uchun qo'llanma: huquqlar va dars qoldirish chegarasi Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi Yangilik: kelasi o'quv yilidan tarbiyachilar oliygohda 3 yil o'qiydi Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 24-iyundagi 321-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8286944), 2-, 3- va 5-bandlar. Asos: Prezidentning 2025-yil 28-apreldagi PF-73 va 2026-yil 5-fevraldagi PF-19 farmonlari. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. --- ## Magistratura natijasi chiqmoqda: apellyatsiyaga atigi 24 soat URL: https://testmakon.uz/news/article/magistratura-natijasi-2026-appellyatsiya-24-soat/ Sana: 2026-09-02 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Magistratura Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. 2026/2027-o'quv yili magistratura bosqichi bo'yicha natijalar my.edu.uz shaxsiy kabinetlarida ochila boshladi. Lekin barcha talabgorda bir vaqtda ko'rinmayapti — natijalar bosqichma-bosqich chiqmoqda va bu bitta muhim muddatni har kimga boshqa-boshqa vaqtda ishga tushiradi. Natija qayerdan ko'rinadi Yagona manzil — my.edu.uz shaxsiy kabineti. Eski magistr.edu.uz manzili ham shu portalga yo'naltiradi, ya'ni alohida sayt qidirishning hojati yo'q. Botlar, kanallar va uchinchi tomon saytlari rasmiy natija bermaydi: ariza ham, natija ham bitta tizimda yuritiladi. Ariza qabuli 1-iyuldan 30-iyulgacha shu platformada o'tgan edi. Magistraturaga kirish imtihoni topshirilmaydi — tanlov bakalavriat diplomi bo'yicha to'plangan ballar o'rtacha ko'rsatkichi ketma-ketligida o'tadi. Nima uchun hamma bir vaqtda ko'rmayapti? Natijalar butun respublika bo'yicha bitta tugma bilan emas, guruh-guruh ochilmoqda. Amalda bu shuni anglatadi: qo'shningizning natijasi bugun ko'rinib, sizniki ertaga ochilishi mumkin. Kabinetda hali bo'sh bo'lsa, bu «tavsiya etilmadingiz» degani emas. Muddat tomondan qaraganda kechikish bor. Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 2-ilovasiga ko'ra Davlat komissiyasining qabul haqidagi qarori 25-avgustgacha chiqishi belgilangan. Kabinetlarda natijalar esa 1-sentabrdan ko'rina boshladi. Apellyatsiya — 24 soat, va u sizning natijangizdan boshlanadi Bu maqoladagi eng qimmat gap shu. Nizomga ko'ra natijadan norozi bo'lsangiz, apellyatsiya komissiyasiga ariza berish muddati — natija e'lon qilingan vaqtdan boshlab 24 soat. Natijalar bosqichma-bosqich chiqayotgani uchun bu soat hamma uchun bir xil vaqtda emas, har kimda o'z natijasi ochilgan paytdan yurishni boshlaydi. Ya'ni «ertaga ko'raman» deb qo'ysangiz, sutkangiz siz uxlab yotgan vaqtda tugab qolishi mumkin. Shikoyat ikki kundan oshmagan muddatda ko'rib chiqiladi. Siz ko'rib chiqishda shaxsan qatnashish huquqiga egasiz — vaqti va joyi haqida kamida bir kun oldin xabar berilishi shart. Tavsiya etilgan bo'lsangiz: keyingi ikki hafta Grant bo'yicha qabul qilinganlarga rektor buyrug'i Davlat komissiyasi qaroridan keyin bir hafta ichida rasmiylashtiriladi. To'lov-kontrakt bo'yicha tavsiya etilgan bo'lsangiz, birinchi to'lov muddati siqiq: yillik summaning kamida 25 foizi 15-oktabrgacha. Qolgani — 1-yanvargacha 50 %, 1-martgacha 75 %, 1-maygacha 100 %. Muddatlar kontrakt to'lovi maqolasida batafsil yozilgan. Tavsiya etilmagan bo'lsangiz — nizomning 24-bandi Ro'yxatga tushmaganlar uchun yopiq eshik emas. Nizomning 24-bandiga ko'ra tavsiya etilmagan talabgor arizasiga muvofiq, OTMning quvvati va professor-o'qituvchilar tarkibi inobatga olinib, Vazirlik bilan kelishilgan qo'shimcha qabul parametrlari asosida magistraturaga qabul qilinishi mumkin. Shartni ochiq aytamiz: bunda to'lov-kontrakt miqdorini OTM o'zi belgilaydi — bitta talabaga to'g'ri keladigan real xarajatdan kelib chiqib. Bu odatdagi kontraktdan qimmatroq chiqishi mumkin, chunki u tabaqalashtirilgan to'lov mantiqi bo'yicha hisoblanadi. Shu sababli ariza berishdan oldin summani yozma so'rab oling. 24 335 o'rin qanday taqsimlangan 2026/2027-o'quv yili uchun magistratura qabul parametrlari: Ta'lim shakliGrantTo'lov-kontraktJami o'rinKunduzgi10 34011 71022 050Kechkiyo'q1 3931 393Sirtqiyo'q892892Jami10 34013 99524 335 Ikkita raqamga e'tibor bering. Birinchisi — grant faqat kunduzgi shaklda, kechki va sirtqida grant o'rni umuman yo'q. Ikkinchisi — kunduzgi o'rinlarning yarmidan ko'pi (11 710 dan 22 050) to'lov-kontrakt, ya'ni «tavsiya etildingiz» degan xabar ko'p holatda pul to'lash majburiyati bilan keladi. Ishlab chiqilgan misol Farazan, natijangiz 3-sentabr kuni soat 14:00 da kabinetda ochildi va siz to'lov-kontrakt asosida tavsiya etildingiz. Apellyatsiya arizasini 4-sentabr soat 14:00 gacha berishingiz kerak — kechiksangiz, ball qayta ko'rilmaydi. Yillik kontrakt 18 000 000 so'm bo'lsa, 15-oktabrgacha kamida 4 500 000 so'm to'laysiz. Qolgan uch bo'lak: 1-yanvargacha yana 4,5 mln, 1-martgacha yana 4,5 mln, 1-maygacha oxirgi 4,5 mln. Diplom o'rtacha balingizni qayta hisoblab ko'rmoqchi bo'lsangiz — GPA formulasi va kredit hisobi alohida yozilgan. Bugun nima qilish kerak my.edu.uz kabinetiga kiring va natija maydonini bugun tekshiring — kunda bir marta emas, natija chiqquncha bir necha marta. Natija ochilgan zahoti sana va vaqtini yozib qo'ying yoki ekran rasmini oling: apellyatsiya sutkasi shu paytdan hisoblanadi. Kabinet ochilmasa yoki xato bersa, birdan xulosa chiqarmang — natijalar guruh-guruh yuklanmoqda. Tavsiya etilgan bo'lsangiz, OTM qabul komissiyasiga qo'ng'iroq qilib hujjat topshirish kunini va kontrakt shartnomasini aniqlang. Tavsiya etilmagan bo'lsangiz, 24-band bo'yicha qo'shimcha qabul bor-yo'qligini va summasini o'sha OTMdan so'rang. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 2-ilova — «Oliy ta'lim tashkilotlarining magistraturasiga o'qishga qabul qilish tartibi to'g'risida nizom» (24-band, apellyatsiya va muddatlar bandlari; oxirgi o'zgartirishlar 2026-yil 24-iyundagi 322-son qarori bilan): lex.uz/uz/docs/-7726569. 2026/2027-o'quv yili magistratura qabul parametrlari — Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ma'lumoti. Ariza va natija platformasi — my.edu.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 2-sentabr. --- ## Ta'lim krediti: kontraktni to'lashga pul yetmasa — kimga foizsiz beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/talim-krediti-foizsiz-gpa-3-5/ Sana: 2026-09-02 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. Kontrakt to'lovini birdaniga to'lay olmaganlar uchun davlatning ta'lim krediti tizimi bor: mablag' Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Ta'lim kreditini moliyalashtirish jamg'armasi hisobidan tijorat banklari orqali ajratiladi. «Kambag'al oilalar reyestri»ga kiritilgan oilalarning talaba farzandlariga esa alohida shart amal qiladi: GPA 3,5 va undan yuqori bo'lsa, keyingi o'quv yili uchun kredit foizsiz beriladi. Ta'lim krediti nima va kimga beriladi? Bu — to'lov-kontrakt asosida o'qish uchun beriladigan maqsadli kredit. Uni talaba yoki uning nomidan yaqinlari tijorat banki orqali rasmiylashtiradi, mablag' esa to'g'ridan to'g'ri oliy ta'lim tashkilotining hisobiga o'tkaziladi. Tizim oliy ta'lim bilan cheklanmaydi: o'rta maxsus va professional ta'lim tashkilotlarida o'qish uchun ham amal qiladi. Alohida yo'nalish sifatida xotin-qizlarning to'lov-kontrakt asosida o'qishi uchun ta'lim kreditlari ajratish tartibi ham belgilangan. Foizsiz kredit kimga tegishli? 578-son qaror bilan kiritilgan qo'shimcha shartga ko'ra, «Kambag'al oilalar reyestri»ga kiritilgan oilalarning talaba farzandlari uchun quyidagi shart bajarilsa, keyingi o'quv yiliga foizsiz ta'lim krediti ajratiladi: ShartTalabOila maqomi«Kambag'al oilalar reyestri»da bo'lishiO'zlashtirishGPA 3,5 va undan yuqoriQaysi yildan2024/2025 o'quv yilidan boshlabKredit shartiKeyingi o'quv yili uchun foizsiz Muhim jihat: talaba oilasining reyestrdagi maqomi qo'lda tekshirilmaydi — ma'lumot Ijtimoiy himoya milliy agentligining axborot tizimidan olinadi va u HEMIS (oliy ta'lim jarayonlarini boshqarish tizimi) bilan integratsiya qilingan. Ya'ni GPA ko'rsatkichingiz ham, oila maqomi ham tizimda avtomatik ko'rinadi. GPA 3,5 ni qanday hisoblash mumkin? GPA — semestrdagi barcha fanlarning kredit hajmiga qarab og'irlangan o'rtacha bahosi. Uni oldindan hisoblab ko'rish uchun saytimizdagi GPA kalkulyatoridan foydalaning: fanlar, kreditlar va baholarni kiritsangiz, natijani darhol ko'rsatadi. 3,5 chegarasiga yetmayotgan bo'lsangiz, qaysi fanni ko'tarish kerakligi ham ko'rinadi. Kredit olish uchun nima qilish kerak? avval shartnomani rasmiylashtiring — blanka kontrakt.edu.uz platformasidan olinadi; tijorat bankiga murojaat qilib, ta'lim krediti bo'yicha hujjatlar ro'yxatini oling; oliy ta'lim tashkilotining moliya bo'limidan shartnoma rekvizitlarini so'rang; to'lov muddatini yodda tuting: kamida 25 foiz 15-oktabrgacha to'lanishi shart, aks holda qabul buyrug'i chiqmaydi. Professional ta'limda qanday imkoniyat bor? Professional ta'lim muassasalarida (texnikum, kollej) to'lov-kontraktga qabul qilingan yetim bolalar va ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lgan o'quvchilar hamda ijtimoiy himoyaga muhtoj oila farzandlarining o'qish xarajatlari Davlat budjeti hisobidan qoplanadi. Bundan tashqari, «Kambag'al oilalar reyestri»dagi oilalar farzandlari grant uchun o'tish balining 80 foizini to'plasa, qabul parametrlaridan tashqari qo'shimcha davlat granti asosida o'qishga qabul qilinadi. Nimalarga e'tibor berish kerak? Kredit — qarz, ya'ni uni qaytarish majburiyati bor. Shuning uchun oylik to'lov, muddat va imtiyozli davr shartlarini bank bilan yozma aniqlashtiring. Foizsiz shart faqat yuqoridagi toifaga va faqat GPA talabi bajarilganda amal qiladi — keyingi yili GPA tushib ketsa, shart ham o'zgaradi. Shu mavzuda yana: Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor Shu mavzuda yana: Yotoqxona uchun qancha to'laysiz va joylashishda nima olib borasiz Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori. Hujjat matni: lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Yana o‘qing: Kredit to‘lovlari ham 12 foiz soliqdan ozod. Kredit yagona yo'l emas: ayrim viloyatlarda kontrakt hokim qarori bilan qoplanadi va bu mablag' qaytarilmaydi. Kredit qancha beriladi: kursga va bahoga qarab Miqdor hammaga bir xil emas. Prezidentning 2024-yil 27-maydagi PF-82-son Farmoniga ko‘ra 2024/2025-o‘quv yilidan boshlab quyidagi tartib amal qiladi: KimKredit miqdoriShartOTM 1-bosqich talabasiTo‘lov-kontrakt summasi miqdoridaQo‘shimcha shart yo‘qProfessional ta’lim o‘quvchisiTo‘lov-kontrakt summasi miqdoridaQo‘shimcha shart yo‘qOTM 2-kurs va yuqorisiKontraktning ko‘pi bilan 80 foiziO‘zlashtirish o‘rtachasi «3» dan past bo‘lsa Ya’ni birinchi kursda kredit kontraktni to‘liq qoplaydi. Ikkinchi kursdan boshlab baholaringiz hisobga olinadi: o‘rtacha ko‘rsatkich «3» dan pastga tushsa, kredit 80 foizgacha qisqaradi va qolganini o‘zingiz to‘laysiz. Bitta istisno bor: «Ijtimoiy himoya yagona reyestri»ga kiritilgan oilalar farzandlari bu cheklovga tushmaydi. Kimga umuman berilmaydi Farmonda bitta qat’iy shart bor: ta’lim krediti faqat kunduzgi ta’lim shaklida o‘qiyotgan talaba va o‘quvchilarga ajratiladi. Sirtqi yoki kechki shaklda o‘qiyotgan bo‘lsangiz, bu yo‘l yopiq. Ariza qayerdan beriladi Ariza Iqtisodiyot va moliya vazirligining ta’lim-krediti.mf.uz axborot tizimi yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali topshiriladi. Mablag‘ Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Ta’lim kreditini moliyalashtirish jamg‘armasidan ajratiladi. Ma’lumotlaringiz avtomatik tekshiriladi: OTM talabalari uchun — kontrakt.edu.uz va HEMIS tizimlaridan, professional ta’lim o‘quvchilari uchun — prof.edu.uz dan. Shuning uchun shartnomangiz shu tizimlarda shakllantirilgan bo‘lishi shart; agar OTMingiz o‘z dasturidan foydalansa, u vazirlik tizimlariga integratsiya qilingan bo‘lishi majburiy. Amaliy hisob Farazan, 1-kurs talabasining kontrakti 14 million so‘m. Kredit to‘liq summa miqdorida ajratiladi, ya’ni 15-oktabrgacha to‘lanadigan 25 foiz — 3,5 million so‘m — ham shu hisobdan qoplanadi. Uchinchi kursga o‘tganda o‘rtacha bahosi «3» dan past bo‘lsa, o‘sha yilgi kredit kontraktning 80 foizigacha bo‘ladi: 14 million kontraktda bu 11,2 million, qolgan 2,8 millionni o‘zi to‘laydi. Manba: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 27-maydagi PF-82-son Farmoni «Oliy va professional ta’lim tashkilotlari talabalari va o‘quvchilariga budjet mablag‘lari hisobidan ta’lim kreditini ajratish tartibini takomillashtirish to‘g‘risida» — lex.uz/uz/docs/-6940854. Tekshirilgan sana: 2026-yil 2-sentabr. Shu mavzuda yana: Magistraturadagi xotin-qizlarga kontrakt qoplanadi (ariza 15-sentabrgacha) --- ## O'quv yili taqvimi 2026/2027: darslar, to'lovlar va dam olish URL: https://testmakon.uz/news/article/oquv-yili-taqvimi-2026-2027/ Sana: 2026-09-02 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Yangilandi (20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Yangi o'quv yili boshlandi, lekin oldinda yana o'nlab sana bor: to'lov muddatlari, ko'chirish arizasi oynasi, bayram kunlari va ko'chirilgan dam olishlar. Quyida 2026/2027-o'quv yilining talabaga tegishli barcha sanalari — har biri rasmiy hujjatdan olingan. Sentabr: eng zich oy SanaNima bo'ladiKimga2-sentabrKontrakt to'lanmagan bo'lsa ham darsga kirishga ruxsatKontraktchilar7-sentabrDarslar boshlanadi1-kurs14-sentabrDarslar boshlanadi2-kurs va yuqorisi15-oktabrKontraktning kamida 25 foizi to'lanadiKontraktchilar30-sentabr«Dolzarb qirq kunlik» tugaydiBarcha talabalar Sentabrda to'rtta muhim sana bir-biriga yaqin turadi va ular tez-tez chalkashtiriladi. Eng ko'p adashiladigan juftlik — 2-sentabr va 7-sentabr. 2-sentabr — darslarning boshlanishi emas. Bu qabul Nizomidagi doimiy qoida: to'lov-kontrakt asosida talabalikka tavsiya etilganlar to'lovni hali qilmagan bo'lsalar ham shu kundan darsga qatnasha oladi. Darslarning o'zi 1-kurs uchun 7-sentabrdan, 2-kurs va undan yuqori bosqichlar uchun 14-sentabrdan boshlanadi. Kontrakt to'lovi: 15-oktabr chegarasi Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori, 1-ilova, 71-bandiga ko'ra to'lov-kontrakt asosida o'qishga tavsiya etilganlar belgilangan to'lov miqdorining kamida 25 foizini har yili 15-oktabrdan kechiktirmasdan to'lashi lozim. Davlat komissiyasi bu muddatni uzaytirishi mumkin. Shartnoma blankasi kontrakt.edu.uz elektron platformasi orqali beriladi — talabalikka tavsiya etilgani e'lon qilingan kundan boshlab. Qolgan summani yil davomida teng ulushlarga bo'lib to'lash huquqingiz bor. Bu sana nima uchun muhim: to'lov o'z vaqtida qilinmasligi qabul Nizomida chetlashtirish asoslaridan biri sifatida ko'rsatilgan. Bayram va dam olish kunlari 2026-yil uchun qo'shimcha ishlanmaydigan kunlar Prezident Farmoni bilan belgilangan. O'quv yiliga tegishli qismi quyidagicha: SanaBayram yoki dam olishIzoh1-oktabrO'qituvchi va murabbiylar kuniIshlanmaydigan bayram8-dekabrKonstitutsiya kuniIshlanmaydigan bayram31-dekabrQo'shimcha dam olish12-dekabr shanbadan ko'chirilgan1-yanvarYangi yilIshlanmaydigan bayram9-martXotin-qizlar kuni dam olishi8-mart yakshanbaga to'g'ri kelgani uchun23-martNavro'z dam olishi21-mart shanbaga to'g'ri kelgani uchun11-mayXotira va qadrlash kuni dam olishi9-may shanbaga to'g'ri kelgani uchun Diqqat qiling: uchta bayram dam olish kuniga to'g'ri kelgani uchun ko'chirilgan. 8-mart yakshanbaga, 21-mart va 9-may esa shanbaga tushadi — shuning uchun dam olish mos ravishda 9-mart, 23-mart va 11-mayga o'tkazilgan. Bu kunlar dushanba, ya'ni uzaytirilgan dam olish chiqadi. Yana bir ko'chirish: besh kunlik ish haftasida 12-dekabr shanba kunidagi dam olish 31-dekabr payshanba kuniga o'tkazilgan. O'qishni ko'chirish oynalari Boshqa OTMga o'tish yiliga ikki marta mumkin. Arizalar elektron platforma orqali beriladi: BosqichKuzgi semestrBahorgi semestrAriza berish15-iyul — 5-avgust10-yanvar — 20-yanvarKo'rib chiqish va qaror6-avgust — 30-avgust21-yanvar — 10-fevralKo'chirib tiklashMumkinQabul qilinmaydi Kuzgi oyna bu yil yopilgan. Keyingi imkoniyat — yanvarda, lekin bitta cheklov bilan: bahorgi semestr oldidan bir OTMdan boshqasiga ko'chirib tiklash arizalari qabul qilinmaydi. Ya'ni yanvar faqat ko'chirish uchun; chetlashtirilgan bo'lib boshqa OTMga tiklanmoqchi bo'lsangiz, kuzgi oynani kutasiz. Sessiyalar qachon bo'ladi Bu yerda halol bo'lish kerak: yagona respublika sessiya taqvimi yo'q. Kredit-modul tizimida oraliq va yakuniy nazoratlar sanasini har bir OTM o'zining o'quv rejasiga muvofiq belgilaydi va guruh jadvalida e'lon qiladi. Umumiy qoida shunday: kuzgi semestr yakuniy nazoratlari dekabr oxiri — yanvar boshiga, bahorgi semestrniki may oxiri — iyun boshiga to'g'ri keladi. Aniq sanani dekanatingiz yoki OTMingiz elektron platformasidan oling — internetdagi «umumiy sessiya jadvali» degan ro'yxatlarga ishonmang. Semestr davomida hisoblanadigan yana bir raqam Taqvimda sana emas, soat bilan o'lchanadigan bitta chegara bor va u har semestrda qaytadan boshlanadi: 74 soat. 578-son qarorning 3-ilovasi, 49-bandiga ko'ra bir semestr davomida darslarni uzrli sababsiz 74 soatdan ortiq qoldirish — chetlashtirish asoslaridan biri. Istisno faqat bitta: salomatlik sababli belgilangan shakldagi tibbiy ma'lumotnoma taqdim etilgan holat. Amaliy hisob: haftasiga 6 juft dars bo'lsa, bu taxminan 12 akademik soat. Ya'ni 74 soat — olti hafta atrofidagi to'liq qoldirishga teng. Sentabrda «hali vaqt bor» deb qo'yib yuborilgan darslar dekabrga borib shu chegaraga yaqinlashadi. Shu bandda chetlashtirishning boshqa asoslari ham sanalgan: ichki tartib-qoidalarni buzish, to'lovni o'z vaqtida qilmaslik (kontraktchilar uchun) va o'qishning boshqa tashkilotga ko'chirilishi. Ya'ni 15-sentabr sanasi bilan 74 soat qoidasi bir xil hujjatda, bir xil ro'yxatda turadi. Ishlab chiqilgan misol Farazan, 1-kurs talabasi kontrakt asosida o'qiydi va yillik to'lovi 14 million so'm. Uning sentabri quyidagicha o'tadi. 2-sentabrdan darsga bora boshlaydi — to'lovni hali qilmagan bo'lsa ham bunga huquqi bor. 7-sentabrda darslar rasman boshlanadi. 15-oktabrgacha kamida 25 foizni, ya'ni 3,5 million so'mni to'lashi kerak. Qolgan 10,5 millionni yil davomida bo'lib to'laydi. Agar 15-sentabrgacha ulgurmasa, avval Davlat komissiyasi muddatni uzaytirganini tekshiradi. Uzaytirilmagan bo'lsa — bu chetlashtirish asoslaridan biri, shuning uchun dekanat bilan oldindan gaplashish kerak. Muddatni o'tkazib yuborsangiz Har sana bir xil og'irlikda emas. Ba'zisi qat'iy chegara, ba'zisi esa uzaytiriladi — farqni bilish kerak. 15-oktabr (kontrakt 25 foizi) — uzaytirilishi mumkin, lekin buni siz emas, Davlat komissiyasi hal qiladi. Qarorda «yoki Davlat komissiyasi tomonidan belgilangan muddatdan kechiktirmasdan» deb yozilgan. Ya'ni o'z-o'zidan kechikish huquqi yo'q — dekanat orqali holatni aniqlashtirish kerak. 10–20-yanvar (ko'chirish arizasi) — bu qat'iy oyna. O'tkazib yuborsangiz keyingi imkoniyat kelasi yilning 15-iyulida ochiladi, ya'ni deyarli olti oy kutasiz. Bayram va ko'chirilgan dam olish kunlari — bular sizga bog'liq emas, lekin ularni rejaga qo'shish foydali: uzaytirilgan dam olish oldidan topshiriq muddatlari odatda siqiladi. Nimani hozir yozib qo'yish kerak 15-oktabr — kontraktning 25 foizi. Eng qattiq sana. 30-sentabr — «Dolzarb qirq kunlik» yakuni. 10–20-yanvar — ko'chirish arizasi. Yiliga bir marta keladi, o'tkazib yuborsangiz avgustgacha kutasiz. 31-dekabr — qo'shimcha dam olish kuni (12-dekabrdan ko'chirilgan). Sessiya sanalari — dekanatdan, umumiy ro'yxatlardan emas. 2027-yil sanalari haqida Yuqoridagi bayram va ko'chirilgan dam olish kunlari 2026-yil uchun chiqarilgan Farmonga tayanadi. 2027-yil uchun qo'shimcha ishlanmaydigan kunlar odatda dekabr oyida alohida Farmon bilan e'lon qilinadi — ya'ni yanvar–may oralig'idagi ko'chirishlar o'shanda aniqlashadi. Shu sababli mart va may sanalarini bugundan qat'iy deb hisoblamang: ular hozirgi hujjat bo'yicha shunday, lekin yangi Farmon ularni qayta belgilashi mumkin. Bog'liq mavzular: darslarning boshlanish sanalari, kontrakt to'lovi va 25 foiz qoidasi, o'qishni ko'chirish tartibi, «Dolzarb qirq kunlik» nima. Tayyorgarlikni davom ettirish uchun — testlar bo'limi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 1-ilova 71-band va 3-ilova 14-band — lex.uz/uz/docs/-7726569; O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 24-dekabrdagi Farmoni «2026-yilda rasmiy sanalarni nishonlash davrida qo'shimcha ishlanmaydigan kunlarni belgilash va dam olish kunlarini ko'chirish to'g'risida» — lex.uz/uz/docs/-7938920; darslarning boshlanish sanalari — oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 21-avgustdagi 356-son buyrug'i. Tekshirilgan sana: 2026-yil 2-sentabr. --- ## O'qishni ko'chirish 2026: shartlar, hujjatlar va muhim muddatlar URL: https://testmakon.uz/news/article/oqishni-kochirish-2026/ Sana: 2026-09-02 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: DTM Yangilandi (20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. O'qishni ko'chirish arizasi yiliga bir marta - 15-iyuldan 5-avgustgacha topshiriladi va 30-avgustgacha ko'rib chiqiladi. Davlat oliygohlari orasida ko'chirish - transfer.edu.uz, xorijiy va nodavlat OTMdan davlat oliygohiga - my.uzbmb.uz orqali. Muddatni o'tkazgan talaba keyingi yilni kutadi. O'qishni bir oliy ta'lim muassasasidan boshqasiga ko'chirish — bu har yili minglab talabalar foydalanadigan imkoniyat. Lekin muddatlar qat'iy, shartlar esa aniq. Quyida to'liq va tushunarli qo'llanmani keltiramiz. 📅 Muhim muddatlar O'qishni ko'chirish bo'yicha arizalar har yili 15-iyuldan 5-avgustgacha qabul qilinadi. Berilgan arizalar 5-avgustdan 30-avgustgacha ko'rib chiqiladi. 🖥 Ariza qayerda topshiriladi? Ariza quyidagi rasmiy platformalar orqali onlayn topshiriladi: transfer.edu.uz — davlat oliygohining biridan boshqasiga, shuningdek xususiy oliygohlar o'rtasida ko'chirish uchun. my.uzbmb.uz — xorijiy hamda nodavlat oliy ta'lim muassasalaridan davlat oliygohlariga, va xorijiy oliygohlardan nodavlat oliygohlarga ko'chirish uchun. 👥 Kimlar o'qishini ko'chira oladi? O'zbekistondagi bir OTMdan boshqasiga ko'chirish uchun faqat 2 toifa talabalarga ruxsat beriladi: Talaba turmushga chiqsa — turmush o'rtog'ining yashash joyidagi OTMga ko'chishi mumkin. Davlat xizmatchisining ish joyi o'zgarganda — uning farzandi yoki turmush o'rtog'i tegishli rahbar tavsiyanomasi bilan o'qishini ko'chirishi mumkin. 📄 Kerakli hujjatlar Ko'chirilishi so'ralayotgan ta'lim yo'nalishi, o'quv tili va shakli ko'rsatilgan ariza; Reyting daftarchasi yoki akademik ma'lumotnoma nusxalari; Ichki ko'chirish bo'lsa — asoslantiruvchi hujjat; Pasport yoki ID karta nusxasi. ⛔️ Qaysi hollarda ariza rad etiladi? Quyidagi holatlarda o'qishni ko'chirish arizasi rad etilishi mumkin: Akkreditatsiyaga ega bo'lmagan xorijiy OTM yoki ularning filiallarida o'qiganlar; Mavjud ta'lim shaklidan boshqa ta'lim shaklida o'qiganlar; OTMning markazlari, bo'limlari yoki o'quv-maslahat punktlarida o'qiganlar; 1-kurs 1-semestrni tugatmasdan ko'chmoqchi bo'lganlar; Mos ta'lim yo'nalishi yoki shakli bo'lmaganida, fanlar bo'yicha farqlar 4 tadan oshganda; Kontrakt asosida o'qiyotganlar to'lovni o'z muddatida to'lamaganda; Talabaning shaxsiy yig'ma jildi o'z muddatida taqdim etilmaganda; Grant bilan ko'chirish uchun bo'sh o'rin bo'lmaganda; OTMning moddiy-texnika bazasi imkoniyati cheklanganda; Maqsadli qabul qilinganlar boshqa yo'nalish yoki OTMga ko'chmoqchi bo'lganda; Kechki ta'limdan sirtqiga, yoki kechki ta'limning bir sohasidan boshqasiga o'tmoqchi bo'lganda; Qo'shma ta'lim dasturlari asosida tahsil olayotgan talabalar. 🎓 Grant asosida ko'chirish Grant asosida ko'chirish uchun faqat grantda o'qiyotgan talabalar ariza berishi mumkin. Bunda ariza berilgan OTMning joriy yildagi qabul kvotasida grant o'rinlari mavjud bo'lishi shart. Ko'zi ojiz hamda nogironligi bo'lgan shaxslarga ajratilgan kvotada grant asosida o'qiyotganlar o'qishi granti asosida ko'chiriladi. Xorijiy OTMdan O'zbekiston OTMlariga ko'chmoqchi bo'lganlar maxsus sinov (test, yozma ish yoki kasbiy-ijodiy imtihon) topshiradi. 💡 Xulosa O'qishni ko'chirish — bu to'g'ri yo'nalishni tanlash imkoniyati. Agar siz hali qaysi universitet yoki yo'nalish sizga mos kelishiga ishonchingiz komil bo'lmasa, TestMakon orqali o'z bilim darajangizni tekshiring va real ballar asosida qayerga kirishingiz mumkinligini bilib oling. Yangi: texnikum va kollejda o’qishni ko‘chirish, qayta tiklash hamda 10-sinfdan texnikumga o‘tish tartibi 2026-yil avgustda o‘zgardi — yangi tartib va muddatlar. Bahorgi semestr oynasi: 10–20-yanvar Ko‘chirish yiliga ikki marta ochiladi, kuzgi oyna esa yagona emas. Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 3-ilova, 14-bandiga ko‘ra arizalar elektron platforma orqali quyidagi muddatlarda qabul qilinadi: SemestrAriza berishKo‘rib chiqish va qarorKuzgi15-iyul — 5-avgust6-avgust — 30-avgustBahorgi10-yanvar — 20-yanvar21-yanvar — 10-fevral Ikkala oynada ham oxirgi kun hisobga kiradi. Ariza Vazirlikning rasmiy veb-sayti yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali beriladi — qog‘oz ariza bilan OTMga borish emas. Bahorda ko‘chirib tiklash qabul qilinmaydi Bu — eng ko‘p adashiladigan band. 14-bandda aniq yozilgan: bahorgi semestr boshlanishidan oldin talabalar o‘qishini bir OTMdan boshqasiga ko‘chirib tiklash to‘g‘risidagi arizalar qabul qilinmaydi va ko‘rib chiqilmaydi. Ya’ni yanvar oynasi faqat ko‘chirish uchun. Agar siz o‘qishdan chetlashtirilgan bo‘lsangiz va boshqa OTMga tiklanmoqchi bo‘lsangiz — kuzgi oynani kutasiz. Mos bo‘lmagan yo‘nalishga ko‘chirish: ikki holat Odatda ko‘chirish faqat mos va turdosh yo‘nalishga bo‘ladi. 578-qarorning 3-ilovasi, 5-bandi ikkita istisno beradi — hududda mos yo‘nalish bo‘lmasa, turdosh bo‘lmagan yo‘nalishga ham ruxsat etiladi: Turmush qurish — talaba turmush o‘rtog‘i doimiy yashaydigan hududdagi OTMga ko‘chirish uchun murojaat qilganda; Ish joyi o‘zgarishi — davlat organi xodimining ish joyi vazirlik yoki idora tomonidan o‘zgartirilsa, uning turmush o‘rtog‘i yoki voyaga yetmagan farzandi vazirlik/idora rahbari tavsiyasi asosida murojaat qilganda. Grantdan grantga ko‘chirish: kvota chegarasi 19-bandga ko‘ra davlat granti asosida o‘qiyotgan talaba grant o‘rniga ko‘chirilishi mumkin, lekin faqat o‘sha o‘quv yilidagi qabul parametrlarida belgilangan grantlar soni doirasida. Ko‘zi ojizlar, nogironligi bo‘lgan shaxslar va yetim bolalar uchun ajratilgan parametrlar doirasidagi talabalar uchun alohida tartib ko‘rsatilgan. Qarorni kim qabul qiladi Bitta OTM ichida mos yo‘nalishga ko‘chirish — rektor buyrug‘i bilan. Bir OTMdan boshqasiga — tegishli vazirlik yoki idora ko‘rib chiqadi va ijobiy hal etilsa OTMga ruxsat etilgan talabalar ro‘yxati bilan xat yuboradi. Ayrim holatlarda qarorni Davlat komissiyasi qabul qiladi. Javob har holatda elektron platforma orqali keladi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 3-ilova (14-, 16-, 18-, 5- va 19-bandlar) — lex.uz/uz/docs/-7726569. Qaror 2025-yil 15-sentabrdan kuchda. Tekshirilgan sana: 2026-yil 2-sentabr. --- ## Uch tomonlama shartnoma: kontraktni ish beruvchi to'lab beradi URL: https://testmakon.uz/news/article/uch-tomonlama-shartnoma-ish-beruvchi-2026/ Sana: 2026-09-02 · Yangilangan: 2026-09-02 Kategoriya: Talaba hayoti Kontraktni faqat talabaning o'zi to'laydi degan qoida o'zgardi. Hukumatning 2026-yil 9-yanvardagi 8-son qarori bilan uchinchi tomon — ish beruvchi qo'shildi. U talabaning kontrakt to'lovini qoplab beradi, talaba esa bitirgach o'sha korxonada ishlab beradi. Ikki tomonlama va uch tomonlama shartnoma nimasi bilan farq qiladi JihatIkki tomonlamaUch tomonlamaTomonlarTalaba va OTMTalaba, OTM va ish beruvchiKontraktni kim to'laydiTalabaning o'ziIsh beruvchi qoplab beradiBitirgach majburiyatYo'qIsh beruvchida ishlab berishIsh joyiO'zingiz qidirasizKafolatli qabul qilinadiKimga ochiqHammaga2-kurs va undan yuqori Farq bitta so'zda: uchinchi tomon. Oddiy kontraktda siz OTM bilan ikkovlon shartnoma tuzasiz va pulni o'zingiz topasiz. Uch tomonlama shartnomada esa korxona ham imzo qo'yadi va to'lovni o'z zimmasiga oladi. Jarayon qanday ketadi KimNima qiladiVazirliklarYo'nalishlar kesimida kadrlar buyurtmasini yig'adiIsh beruvchi2-kurs va yuqori talabalardan munosiblarini saralaydiOTMIsh beruvchi so'ragan qo'shimcha modullarni tanlov fani qilib qo'yadiTalabaO'qiydi, har semestr yakuni bo'yicha monitoringdan o'tadi Diqqat qiling: nomzodni ish beruvchi tanlaydi, ariza berish tartibi emas. Vazirliklar avval korxonalardan «bizga qaysi yo'nalishdan necha kadr kerak» degan buyurtmani yig'adi, keyin o'sha yo'nalishdagi talabalar orasidan saralanadi. Talaba nima yutadi Kontrakt to'lovi — ta'lim davridagi shartnoma to'lovlarini ish beruvchi qoplaydi. Kafolatli ish — qarorda uch tomonlama shartnoma asosida o'qigan bitiruvchini ish beruvchi kafolatli ishga qabul qilishi yozilgan. Qo'shimcha modullar — ish beruvchi talab qilgan fanlar tanlov fani sifatida qo'yiladi va ular uchun kredit ballari beriladi. Amaliy diplom ishi — bitiruv malakaviy ishi mavzusi korxonaning faoliyati yoki investitsiya loyihasidan olinadi. Nimani hisobga olish kerak Bu bepul pul emas — bu oldindan tuzilgan mehnat kelishuvi. Shartnomaning asosiy sharti nomida turibdi: «ishlab berish sharti bilan». Ya'ni diplom olganingizdan keyin o'sha korxonada ishlaysiz. Ikkinchisi — har semestr monitoringi. Ish beruvchi sizning fanlarni o'zlashtirishingizni semestr yakunida kuzatib boradi. Bu oddiy kontraktda yo'q narsa. Nima uchun bu qaror chiqdi Qarorning kirish qismida maqsad ochiq yozilgan: mehnat bozori talablariga mos kadr tayyorlash, oliy ta'lim tizimining jozibadorligini oshirish, ta'lim oluvchilarni moddiy qo'llab-quvvatlash va bitiruvchilarni kafolatli ish bilan ta'minlash. Ya'ni davlat korxonani ta'lim jarayoniga to'lovchi sifatida emas, buyurtmachi sifatida kiritmoqchi. Amalda bu shuni anglatadi: korxona endi bitiruvchini tayyor holda kutmaydi, balki uni 2-kursdan boshlab o'zi tanlaydi, o'qishiga to'laydi va dasturiga o'z fanlarini qo'shtiradi. Oddiy kontraktdan yana nimasi bilan farq qiladi Oddiy kontraktda OTM va talaba o'rtasidagi munosabat pul bilan tugaydi: siz to'laysiz, OTM o'qitadi. Uch tomonlama shartnomada esa uchta qo'shimcha bog'lanish paydo bo'ladi. Birinchidan, o'quv dasturi o'zgaradi — ish beruvchi so'ragan modullar tanlov fani bo'lib qo'shiladi va ular uchun kredit ballari beriladi. Ikkinchidan, baholaringiz kuzatiladi — har semestr yakunida ish beruvchi o'zlashtirishni monitoring qiladi. Uchinchidan, diplom ishi mavzusi tayyor keladi — u korxonaning faoliyati yoki investitsiya loyihasidan olinadi. Ishlab chiqilgan misol Farazan, 2-kurs talabasi kiberxavfsizlik yo'nalishida o'qiydi va kontrakti yiliga 12 million so'm. Sohadagi korxona vazirlikka «bizga shu yo'nalishdan kadr kerak» deb buyurtma bergan va talabalar orasidan uni saralab olgan. Uch tomonlama shartnoma imzolangach, qolgan ikki yillik kontrakt — 24 million so'm — korxona zimmasiga o'tadi. Talaba o'sha korxona so'ragan ikkita qo'shimcha modulni tanlov fani sifatida oladi, diplom ishini korxonaning loyihasi bo'yicha yozadi va bitirgach o'sha yerda ishlay boshlaydi. Kim murojaat qila oladi Bakalavriatning 2-kursi va undan yuqori bosqichida o'qiyotgan bo'lishingiz kerak. Yo'nalishingiz bo'yicha korxonadan buyurtma bo'lishi shart — buyurtma vazirliklar orqali yig'iladi. Saralashni ish beruvchi o'tkazadi; OTMingiz dekanati orqali qaysi korxonalar buyurtma berganini so'rang. Bog'liq mavzular: kontrakt narxi 2026/2027, kontrakt to'lovi muddatlari, foizsiz ta'lim krediti. Ballingizga mos yo'nalishlarni ko'rish — menga mos yo'nalishlar. Shu mavzuda yana: Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 9-yanvardagi 8-son qarori «Oliy ta'lim tashkilotlari bitiruvchilarini ish bilan ta'minlashda buyurtmachilar ishtirokini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to'g'risida» — lex.uz/uz/docs/-7982830. Kuchga kirgan: 2026-yil 12-yanvar. Tekshirilgan sana: 2026-yil 2-sentabr. --- ## Qo'shimcha tanlov natijasi chiqdi: kabinetingizdan tekshiring URL: https://testmakon.uz/news/article/qoshimcha-tanlov-natijasi-3-sentabr/ Sana: 2026-09-02 · Yangilangan: 2026-09-02 Kategoriya: Qabul Vakant o'rinlarga qo'shimcha tanlov natijalari 3-sentabr kuni e'lon qilindi. Bilim va malakalarni baholash agentligi natijani my.uzbmb.uz shaxsiy kabinetiga qo'ydi va yakuniy qaydnomalarni oliygohlarga topshirdi. Endi ish oliygohda: qabul buyrug'ini o'sha yerda rasmiylashtirasiz. Natija chiqdi. my.uzbmb.uz kabinetingizga kiring va tavsiya olgan-olmaganingizni ko'ring. Tavsiya olgan bo'lsangiz, oliygohga bog'lanib hujjat ro'yxatini so'rang. Avval va keyin BosqichHolatSanaRo'yxatdan o'tishmy.uzbmb.uz da vakant o'rin tanlangan28-avgust 23:59 da yopildiTanlovBall ketma-ketligi bo'yicha saralash29-avgust — 3-sentabrNatijaTavsiya etilgan yoki etilmagani chiqdi3-sentabrBuyruqOTM agentlik qaydnomasi asosida rasmiylashtiradinatijadan keyin Diqqat qiling: agentlikning tanlov qaydnomasi — bu talabalikka qabul buyrug'ining asosi. Ya'ni natija chiqqach ish oliy ta'lim tashkilotiga o'tadi, agentlikka emas. Kim tanlovda qatnashadi KimQatnashadimiIzoh56,7 va undan yuqori ball, tavsiya etilmaganHaAsosiy toifa2-bosqichda OTM va yo'nalish tanlamaganHaRasmiy e'londa alohida ko'rsatilganFanlar majmuasi mos kelmaydiganYo'qFan juftligi va ta'lim tili mos bo'lishi shart56,7 dan past ball to'plaganYo'qMinimal chegaradan o'tmagan Rasmiy matnda toifa shunday berilgan: kirish imtihonlarida ishtirok etib, belgilangan minimal 56,7 ball va undan yuqori to'plagan, biroq talabalikka tavsiya etilmagan abituriyentlar. Ro'yxatdan o'tishning ikkinchi bosqichida oliy ta'lim tashkiloti va yo'nalishni umuman tanlamaganlar ham shu toifaga kiradi. Tanlov qanday o'tkaziladi Bitta qoida ishlaydi: to'plagan ballar ketma-ketligi. Rasmiy matnda «qat'iy rioya qilingan holda» deb yozilgan — ya'ni hudud, imtiyoz yoki ariza berish vaqti hisobga olinmaydi. Ball yuqori bo'lgan oldin joy oladi. Ikkinchi muhim band — bazaviy to'lov-kontrakt. Bu tabaqalashtirilgan kontrakt emas. Tabaqalashtirilgan kontraktda narxni oliy ta'lim tashkiloti o'zi belgilaydi va u yuqoriroq bo'ladi. Bu yerda esa bazaviy miqdor qo'llanadi. Bizning bazamiz nima ko'rsatadi TestMakon bazasida 2026-yil uchun o'zbek tilidagi kunduzgi ta'lim bo'yicha 1 891 ta yo'nalishning kontrakt o'tish bali ma'lum. Shulardan: 167 ta yo'nalishda kontrakt bali aynan minimal 56,7 ga teng; 563 ta yo'nalishda kontrakt bali 60 va undan past; eng past kontrakt bali — 56,7, ya'ni minimal chegaraning o'zi. Bu raqamlar nimani anglatadi: minimal chegaradan atigi bir necha ball yuqori to'plagan abituriyent ham vakant o'rinlarda real imkoniyatga ega. Asosiy tanlovda joy yetmagani — yo'nalish sizga umuman yopiq degani emas. Ishlab chiqilgan misol Farazan, abituriyent 61,4 ball to'plagan. Asosiy tanlovda tanlagan yo'nalishining kontrakt bali 78,2 bo'lgani uchun tavsiya olmagan. 26-avgust kuni my.uzbmb.uz orqali qo'shimcha tanlovga ro'yxatdan o'tib, fan juftligi mos boshqa yo'nalishni tanlagan. 3-sentabr kuni uning kabinetida javob chiqdi. Agar o'sha yo'nalishga 61,4 dan yuqori ball bilan kelganlar soni bo'sh o'rindan kam bo'lsa — u tavsiya oladi va bazaviy kontrakt bo'yicha o'qiydi. Ko'p bo'lsa — tavsiya olmaydi. Tavsiya olsangiz — shu hafta nima qilasiz Natijani my.uzbmb.uz shaxsiy kabinetingizdan tekshiring. Oliy ta'lim tashkilotiga bog'laning: buyruq rasmiylashtirish uchun hujjatlar ro'yxatini so'rang. Kontrakt to'lovini rejalashtiring — birinchi ulush uchun muddat bor. Yotoqxona kerak bo'lsa, arizani darhol bering: joy soni cheklangan. Tavsiya olmasangiz 2026-yil qabuli shu bilan tugaydi, lekin yo'llar qolgan: kasbiy ta'lim muassasalari, keyingi yilga tayyorgarlik, chet tili sertifikati orqali ball oshirish. Har birining o'z muddati va tartibi bor. Batafsil: qo'shimcha tanlov va 31 808 vakant o'rin, 56,7 ball to'play olmaganlar uchun yo'llar, kontrakt to'lovi muddati va 25 foiz qoidasi. Ballingizga mos yo'nalishlarni ko'rish uchun — menga mos yo'nalishlar. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy Telegram sahifasi — 28-avgust e'loni (t.me/BaholashUz/11533) va 29-avgust xabari (t.me/BaholashUz/11566). Kontrakt ballari — TestMakon bazasi, 2026-yil kesimi. Natija haqidagi xabar — 3-sentabr (t.me/BaholashUz/11601). Tekshirilgan sana: 2026-yil 7-sentabr. --- ## Texnikum tanlovi natijasi: bir haftalik muddat 25-avgustdan boshlandi URL: https://testmakon.uz/news/article/texnikum-tanlovi-natijasi-2026/ Sana: 2026-09-01 · Yangilangan: 2026-09-01 Kategoriya: Kasbiy ta'lim Kasbiy ta'lim muassasalariga — kollej va texnikumlarga — tanlash jarayoni 2026-yil 25-avgust kuni yakunlandi. Endi asosiy savol bitta: natija qachon va qayerdan chiqadi. Bilimni baholash agentligi bu savolga oldindan javob bergan. Agentlikning 17-avgustdagi rasmiy xabarida shunday yozilgan: abituriyentlarning talabalikka tavsiya etilgan yoki etilmagani to'g'risidagi yakuniy tanlov natijalari tanlash to'liq yakunlangandan so'ng bir hafta muddatda e'lon qilinadi. Tanlash 25-avgustda tugagan. Demak bir haftalik muddat 25-avgustdan hisoblanadi va 1-sentabrga to'g'ri keladi. Jarayonning vaqt chizig'i BosqichNima bo'ladiMuddatTest sinoviOliy va kasbiy ta'lim muassasalariga kirish testi topshiriladiiyulTanlashmy.uzbmb.uz kabinetida muassasa, kasb va ta'lim shakli tanlanadi25-avgustga qadarNatijaTavsiya etilgan yoki etilmagani e'lon qilinaditanlash tugagach 1 hafta Diqqat qiling: muddat test kunidan emas, tanlash tugagan kundan hisoblanadi. Ko'p abituriyent buni imtihon sanasidan sanaydi va natijani erta kutib, keyin xavotirga tushadi. Natija qayerdan ko'riladi Yagona manzil — my.uzbmb.uz saytidagi shaxsiy kabinet. Siz o'sha kabinetda kasbiy ta'lim muassasasini (kollej yoki texnikum), kasb va mutaxassislikni hamda ta'lim shaklini tanlagansiz. Natija ham o'sha yerda chiqadi. Telegram kanallari, guruhlar va tanish-bilishlar aytgan sana rasmiy hisoblanmaydi. Agentlik natijani kabinetga qo'yadi va o'z rasmiy sahifalarida xabar beradi. Nima xato ketadi XatoOqibatiTo'g'ri yo'lNatijani Telegram kanallaridan kutishSoxta sana bo'yicha bezovta bo'lasizmy.uzbmb.uz kabinetini ochasizKabinet parolini yo'qotishNatijani ko'rolmaysizParolni oldindan tiklaysizTavsiya etilmagach hech narsa qilmaslikO'quv yili boy beriladiBoshqa yo'llarni ko'rasiz Yana bir holat bor: muddat uzayishi mumkin. 2025-yilda texnikumlarning xalqaro ta'lim dasturlariga qabul Davlat komissiyasi bayoniga muvofiq 1-oktabrga qadar uzaytirilgan edi. Ya'ni bir haftalik muddat qat'iy chegara emas — kechikish bo'lsa, bu jarayon buzilgani degani emas. Ishlab chiqilgan misol Farazan, 9-sinfni bitirgan abituriyent iyul oyida test topshirdi. 20-avgust kuni my.uzbmb.uz kabinetiga kirib, tumanidagi texnikumni, «Payvandlash texnologiyasi» kasbini va kunduzgi ta'lim shaklini tanladi. 23-avgustda fikri o'zgarib, kasbni «Qurilish» ga almashtirdi — bu mumkin edi, chunki tanlash muddati tugamagan. 25-avgust soat 23:59 da tanlash yopildi. Uning uchun bir haftalik hisob shu kundan boshlandi. 1-sentabr atrofida kabinetida ikki javobdan biri turadi: tavsiya etildi yoki etilmadi. Agar tavsiya etilgan bo'lsa — texnikum buyruq rasmiylashtirish uchun hujjatlarni so'raydi. Etilmagan bo'lsa — quyidagi bo'limga qarang. Tavsiya etilmasangiz nima qilasiz Bu yakun emas. Kasbiy ta'limga kirishning boshqa yo'llari ochiq: Investor buyurtmasi bo'yicha imtihonsiz qabul — 2026-yil 20-avgustdagi hukumat qarori bilan joriy etilgan yo'l. Buyurtmachi korxona xarajatni qoplaydi, abituriyent test topshirmaydi. Xalqaro ta'lim dasturlari — texnikumlarning bu dasturlariga qabul odatda kechroq va alohida muddatda o'tkaziladi. Keyingi yil — test natijangiz saqlanmaydi, lekin tayyorgarlikni bugundan davom ettirsangiz, kelasi yil ballingiz yuqori bo'ladi. Tekshiruv ro'yxati my.uzbmb.uz kabinetiga kira olasizmi — parolni hozir sinab ko'ring. Kabinetdagi tanlovingiz siz xohlagan muassasa va kasb ekanini tasdiqlang. Natija chiqqach, tavsiya etilgan bo'lsangiz — texnikum so'ragan hujjatlarni tayyorlang. Natija bir haftadan kechiksa — agentlikning rasmiy sahifalarini kuzating, guruhlardagi sanaga ishonmang. Kasbiy ta'lim yo'li haqida batafsil: investor buyurtmasi bo'yicha imtihonsiz qabul, texnikum va kollejda o'qishni ko'chirish tartibi, kasbiy va ijodiy imtihon qoidalari. Texnikumni tugatgach oliy ta'limga o'tish yo'li — 2-kursdan suhbat asosida qabul. Tayyorgarlikni bugundan boshlash uchun — DTM tayyorgarligini bugundan boshlang. Manba: Bilimni baholash agentligining rasmiy Telegram sahifasi, 2026-yil 17-avgust xabari «Kasbiy ta'lim muassasalariga tanlov jarayoni davom etmoqda» — t.me/BaholashUz/11395. Natija e'lon qilinadigan manzil: my.uzbmb.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 1-sentabr. --- ## Xorijiy OTM filiallari 30 taga yetdi: 10 yilda 4,3 barobar URL: https://testmakon.uz/news/article/xorijiy-otm-filiallari-30-ta-2026/ Sana: 2026-08-31 · Yangilangan: 2026-08-31 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Milliy statistika qo'mitasi ma'lumotiga ko'ra 2025/2026-o'quv yili boshida O'zbekistonda faoliyat yuritayotgan xorijiy oliy ta'lim tashkilotlari soni 30 taga yetdi. O'n yil oldin, 2015/2016-o'quv yilida ular atigi 7 ta edi. Bu abituriyent uchun quruq statistika emas: chet elga chiqmasdan xorijiy diplom olish yo'llari soni shu davrda to'rt barobardan ko'proq oshgan. O'n yillik dinamika O'quv yiliXorijiy OTM soni2015/201672025/202630O'sish4,3 barobar 4,3 barobar o'sish — o'rtacha yiliga ikki-uchta yangi tashkilot degani. Ya'ni siz ariza berayotgan yili ro'yxat o'tgan yilgidan farq qiladi va uni har safar qayta ko'rish kerak. Bu raqam abituriyentga nima beradi Tanlov kengaydi. 30 ta tashkilot turli mamlakat dasturlari bo'yicha ishlaydi, ya'ni bitta yo'nalishning bir necha varianti bo'lishi mumkin. Diplom masalasi. Xorijiy OTM filialida o'qigan talaba bosh universitet diplomini oladi — bu chet elga borib o'qish bilan solishtiriladigan hujjat. Ball va narx boshqacha. Bu tashkilotlar o'z qabul shartlarini qo'yadi; davlat OTMlaridagi 56,7 chegarasi ularga avtomatik tegishli emas. Xorijiy filial va qo'shma dastur — bir narsa emas Bu ikkisi aralashtiriladi, lekin diplom masalasida farq katta. Filial. Chet el universiteti O'zbekistonda o'z bo'linmasini ochadi. Dastur bosh universitetniki, diplomni ham odatda o'sha universitet beradi. Qo'shma dastur. Mahalliy OTM chet el universiteti bilan hamkorlikda o'qitadi. Bunda ikki diplom berilishi mumkin, lekin shartlar shartnomaga bog'liq — masalan bir qismini chet elda o'qish talab qilinishi mumkin. Qo'shma ta'lim dasturlari tartibi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-iyuldagi 421-son qarori bilan belgilangan. Ariza berishdan oldin qaysi turga tegishli ekanini aniq so'rash kerak — diplomda shu farq ko'rinadi. O'sish nimadan kelib chiqqan 7 tadan 30 taga o'tish o'n yilda bo'lgan, ya'ni o'rtacha yiliga ikki-uchta tashkilot qo'shilgan. Bu bir martalik sakrash emas, muntazam jarayon. Amaliy xulosa oddiy: siz kirish yilingizda ro'yxat kengroq bo'lishi mumkin, shuning uchun tanlovni o'tgan yilgi ma'lumotga tayanib yopib qo'ymang. Bu statistikani qanday noto'g'ri o'qishadi «30 ta yangi universitet ochildi» deb tushunish. Raqam faoliyat yuritayotgan tashkilotlar sonini bildiradi, o'sha yili ochilganini emas. Hammasini bir xil deb hisoblash. Ular orasida to'liq filiallar ham, qo'shma dastur bo'yicha ishlaydiganlar ham bor — diplom masalasi har birida alohida tekshiriladi. Kontrakt narxini davlat OTM bilan solishtirish. Xorijiy tashkilotlarda narx odatda boshqa darajada bo'ladi va uni oldindan aniqlash kerak. Tanlashdan oldin nimani tekshirish kerak Tashkilot O'zbekistonda rasman ro'yxatdan o'tganmi va faoliyat yuritish huquqi bormi. Diplomni kim beradi: bosh universitetmi yoki mahalliy tashkilotmi. Qabul sharti: kirish imtihoni, chet tili darajasi yoki portfolio talab qilinadimi. Kontrakt narxi va uning yillar bo'yicha o'zgarish tartibi. Ishlab chiqilgan misol Aytaylik, ballingiz 95 va IT yo'nalishini xohlaysiz. Ikki yo'lni yonma-yon qo'yasiz. Davlat OTM. 95 ball bilan kontrakt o'rinlarining katta qismi ochiq, chunki 3 819 yo'nalishning uchdan bir qismida o'tish bali 60 dan past bo'lgan. Grant uchun esa 68,0 chegarasidan yuqorisiz, lekin kuchli yo'nalishlarda grant bali ancha baland. Xorijiy tashkilot. Bu yerda DTM bali asosiy mezon bo'lmasligi mumkin — chet tili darajasi yoki o'z imtihoni talab qilinadi. Ya'ni 95 ball u yerda avtomatik ustunlik bermaydi, lekin past ball ham avtomatik to'siq emas. Xulosa: ikki yo'lning shartlari boshqa o'lchovda, shuning uchun ularni bitta ball bilan solishtirib bo'lmaydi. Har biriga alohida ariza tayyorlanadi. Davlat OTM bilan solishtirish Qaror qabul qilishdan oldin ikki yo'lni bir jadvalda ko'rish foydali. Davlat OTMlarida 2026-yilda 202 666 ta o'rin bo'lgan, kontrakt o'tish bali eng past 56,7, grant bali esa eng past 68,0. Xorijiy tashkilotlarda esa o'rin soni ham, chegara ham har biriga xos. Davlat OTMlari bo'yicha aniq raqamlarni o'tish ballari ma'lumotnomasidan ko'ring, ballingizga mos yo'nalishlarni esa Menga moslari ajratib beradi. Ballni oshirish uchun mashq testlari mavzu kesimida natija ko'rsatadi. Qaror qoidasi Ikki savolga javob bering. Birinchisi: diplomni kim beradi — bosh universitetmi yoki mahalliy tashkilotmi? Ikkinchisi: to'rt yillik kontrakt jami qanchaga tushadi va u yillar davomida oshadimi? Bu ikkisiga yozma javob olmaguningizcha ariza bermang. Shu mavzuda yana: Toshkentdagi xorijiy universitetda o'qish 25 milliondan turadi Manba: Milliy statistika qo'mitasi ma'lumotlari (2025/2026-o'quv yili), Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-iyuldagi 421-son qarori. Tekshirilgan sana: 2026-yil 31-avgust. --- ## Kontrakt to'lovini viloyat qopladi: 856 talaba, 3,78 mlrd so'm URL: https://testmakon.uz/news/article/kontrakt-tolovini-viloyat-qoplashi-856-talaba/ Sana: 2026-08-31 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Kontrakt to'lovini ko'tara olmaydigan talaba uchun ta'lim krediti yagona yo'l emas. Qashqadaryo viloyatida hokimning qarori bilan 856 nafar talabaning kontrakt to'lovi uchun 3 milliard 780 million 600 ming so'm ajratildi. Bu qaytariladigan kredit emas — ehtiyojmand oilalar farzandlarining o'qishini davom ettirishi uchun byudjetdan qoplanadigan mablag'. Shuning uchun uning shartlari ham, murojaat yo'li ham kreditdan farq qiladi. Raqamlar nimani ko'rsatadi Ko'rsatkichQiymatQamrab olingan talaba856 nafarAjratilgan mablag'3 780 600 000 so'mBitta talabaga o'rtacha4 416 000 so'mQaror qabul qilgan organViloyat hokimi O'rtacha 4,4 million so'm — bu bitta talabaning kontrakt to'lovining sezilarli qismi. Ya'ni yordam ramziy emas, real hajmda berilgan. Kimga yo'naltirilgan Qarorda uchta toifa ajratilgan: Ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalar farzandlari — asosiy manzil. Kontrakt to'lovini amalga oshirishda qiynalayotgan talabalar — oliy ta'lim olish istagi bor, lekin moddiy sharoit yo'l bermayotganlar. Xotin-qizlar — qarorda ularning oliy ta'lim olish imkoniyatini kengaytirish alohida maqsad qilib qo'yilgan. Bu qanday mexanizm — va nega uni bilish kerak Muhim jihati shundaki, bu respublika miqyosidagi umumiy dastur emas, viloyat hokimining qarori. Ya'ni mablag' viloyat darajasida ajratiladi va har hududda alohida qabul qilinadi. Buning amaliy natijasi: sizning viloyatingizda ham shunga o'xshash qaror bo'lishi mumkin, lekin uni respublika saytlaridan emas, viloyat hokimligi va OTM dekanatidan so'rash kerak. Talaba ko'pincha bu yo'lni bilmagani uchun undan foydalanmaydi. Nega bu yo'lni ko'pchilik bilmaydi Uch sabab bor. Birinchisi — qaror viloyat darajasida qabul qilinadi va respublika miqyosidagi e'lonlarga chiqmaydi. Ikkinchisi — uning nomi yagona emas: bir joyda «moddiy yordam», boshqasida «kontrakt to'lovini qoplash» yoki «ijtimoiy qo'llab-quvvatlash» deb yuritiladi. Uchinchisi — talaba pul masalasini dekanat bilan emas, oila bilan hal qilishga urinadi va umuman so'ramaydi. Natijada mablag' ajratilgan bo'lsa ham, undan xabari yo'q talaba o'qishni to'xtatib qo'yadi yoki qarzga kiradi. Qanday hujjat kerak bo'ladi Aniq ro'yxat har hududda o'z qarori bilan belgilanadi, lekin amalda takrorlanadigan bandlar shular: Oilaning moddiy holati to'g'risidagi ma'lumotnoma yoki mahalladan tavsifnoma. «Kambag'al oilalar reyestri»da turgan bo'lsa — undan chiqarma. OTMdan talaba ekanligi va kontrakt summasi ko'rsatilgan ma'lumotnoma. Shartnoma nusxasi va to'langan qismi bo'yicha kvitansiya. Bu hujjatlarning aksariyati bir kunda yig'iladi, shuning uchun murojaatni kechiktirishning ma'nosi yo'q. Ta'lim kreditidan farqi Qaytarish. Ta'lim krediti bank orqali beriladi va qaytariladi; hokim qarori bilan qoplangan mablag' qaytarilmaydi. Shart. Foizsiz ta'lim krediti «Kambag'al oilalar reyestri»dagi oilalar farzandlariga va GPA 3,5 dan yuqori bo'lganda beriladi. Hokim qarorida esa asosiy mezon — oilaning moddiy holati. Murojaat manzili. Kredit uchun tijorat banki, bu yordam uchun hokimlik va OTM. Ikki yo'l bir-birini istisno qilmaydi. Ta'lim krediti shartlari alohida maqolada yoritilgan. Nima qilish kerak Dekanatdan so'rang. Hududingizda shunday qaror bor-yo'qligini birinchi navbatda OTM ijtimoiy masalalar bo'yicha mas'uli biladi. Hujjatni tayyorlab qo'ying. Odatda oilaning daromadi va tarkibi haqidagi ma'lumotnoma, «Kambag'al oilalar reyestri»dan chiqarma so'raladi. To'lov muddatini o'tkazib yubormang. Yordam masalasi hal bo'lguncha 15-oktabrgacha kamida 25 foiz talabi kuchda qoladi — bu ikkisi alohida jarayon. Darsni to'xtatmang. To'lov o'tmagan bo'lsa ham farmoyish asosida mashg'ulotlarda qatnashish mumkin. Ishlab chiqilgan misol Kontraktingiz 12 million so'm, oilangiz reyestrda. Yo'lingiz shunday: 15-oktabrgacha 3 million so'm (25 foiz) topiladi; parallel ravishda dekanatga viloyat yordami bo'yicha ariza beriladi; javob salbiy bo'lsa foizsiz ta'lim krediti so'raladi. Uchala yo'l bir vaqtda ochiq, birini kutib boshqasini qoldirish kerak emas. O'z yo'nalishingizning kontrakt narxi va o'tish balini ma'lumotnomadan ko'rishingiz mumkin. Shu mavzuda yana: Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor Manba: Qashqadaryo viloyati hokimining talabalar kontrakt to'lovini qo'llab-quvvatlash bo'yicha qarori (2026-yil avgust). Tekshirilgan sana: 2026-yil 31-avgust. --- ## Maktabga tayyorgarlik 2026: bitta bolaga 600 mingdan 2 mln so'm URL: https://testmakon.uz/news/article/maktabga-tayyorgarlik-xarajati-2026/ Sana: 2026-08-31 · Yangilangan: 2026-08-31 Kategoriya: Maktab Yangi o'quv yiliga sanoqli kun qoldi va oilalar hisobni bir xil savol bilan boshlaydi: bitta bolani maktabga tayyorlash qanchaga tushadi. Ko'chada olingan so'rovnoma javob beradi — 600 ming so'mdan 2 million so'mgacha, ba'zi oilalarda undan ham yuqori. Farq katta, chunki xarajat bitta narsaga emas, oltita bandga bo'linadi va har birida oila o'z tanlovini qiladi. Bitta bolaning hisobi BuyumNarx (so'm)Maktab formasi600 000Ko'ylak110 000Yubka200 000Sumka130 000Oyoq kiyim300 000O'quv qurollari (2 bolaga)400 000Bitta bolaga jami1 540 000 Bu bitta oilaning javobi va u yuqori chegaraga yaqin. Boshqa oilalar barcha xaridni 800 ming so'm atrofida yopgan. Farqning sababi keyingi bo'limda. Nega bitta oilada 800 ming, boshqasida 2 million Uch omil ajratadi: Forma tikilganmi yoki sotib olinganmi. Ayrim oilalar kiyimni o'zlari tiktiradi — bu tayyor formaga nisbatan sezilarli arzon tushadi. O'tgan yildan qolgan kiyim ishlatiladimi. Sumka, oyoq kiyim va ustki kiyim ko'p hollarda ikkinchi yilga yetadi. Nechta farzand. Xarajat qo'shilib boradi, lekin ba'zi buyumlar kattadan kichikka o'tadi. Uch farzandli oilada hisob qanday ko'rinadi So'rovnomada uch farzandi bor ota-ona raqam berdi: kiyim-kechakka 3 million so'mdan ortiq, o'quv qurollariga 2,5 million so'mdan ortiq. Jami 5,5 million so'mdan yuqori. Boshqa ota-ona ikki bola uchun tafsilotni ochdi: ikkita shim 600-700 ming, ikkita oq ko'ylak yana 700 ming, ikkita krossovka 500 ming, qolgan kanstovarlar bilan birga 2-2,5 million so'm. Ikkala javobdan bir xil nisbat chiqadi: bitta bolaga o'rtacha 1,2-1,8 million so'm. Ya'ni farzand soni oshgani bilan bitta bolaga tushadigan xarajat keskin kamaymaydi. Davlat nimani qoplaydi Bir band xarajatdan chiqadi. Birinchi sinfga boradigan bolalarga «Prezident sovg'asi» topshiriladi — 12 nomdagi o'quv qurollaridan iborat to'plam. Bu yil birinchi sinfga 795 mingdan ortiq bola qabul qilinishi rejalashtirilgan va sovg'alar viloyatlarga yetkazib berilmoqda. Ya'ni 1-sinf ota-onasi uchun jadvaldagi «o'quv qurollari» qatorining bir qismi yopiladi. 2-sinfdan yuqorisiga bu qo'llab-quvvatlash tegishli emas. Xarajat qaysi bandga tushadi So'rovnomadagi javoblarni umumlashtirsak, pul to'rt yo'nalishga bo'linadi va ularning og'irligi bir xil emas: Kiyim va poyabzal — eng katta ulush. Forma, ko'ylak, shim yoki yubka, oyoq kiyim birgalikda hisobning yarmidan ko'pini oladi. Bitta oilada bu 1,2 million so'mga chiqqan. O'quv qurollari. Ikkita bolaga 400 mingdan boshlanib, uch farzandli oilada 2,5 milliongacha ko'tarilgan. Bu band ro'yxatga qanchalik qat'iy amal qilinishiga bog'liq. Sumka. 130 ming so'm atrofida, lekin bu har yili yangilanadigan buyum emas. Sport formasi va qo'shimchalar. So'rovnomada alohida ajratilmagan, odatda sentabrdan keyin olinadi. Bu raqamlarni qanday noto'g'ri o'qishadi «O'rtacha 1,5 million» deb umumlashtirish. O'rtacha yo'q — ikkita aniq guruh bor: tikadigan va tayyor oladigan oilalar. Ular orasida ikki barobar farq turadi. Kanstovarni kichik xarajat deb hisoblash. So'rovnomada u ikkita bolaga 400 mingdan boshlanib, uchta bolada 2,5 milliongacha chiqdi. Hammasini bir kunda olish. Sentabr boshida narx eng yuqori bo'ladi; ustki kiyim va sport formasi kechroq olinsa hisob o'zgaradi. Ikki oilaning hisobi yonma-yon Bitta farzandi bor ikki oilani solishtiramiz. Birinchisi hamma narsani tayyor holda oladi: forma 600 ming, ko'ylak 110 ming, yubka 200 ming, sumka 130 ming, oyoq kiyim 300 ming, o'quv qurollari 200 ming — jami 1 540 000 so'm. Ikkinchisi formani tiktiradi va o'tgan yilgi sumka bilan oyoq kiyimni qoldiradi: forma 250 ming, ko'ylak 110 ming, yubka 200 ming, sumka 0, oyoq kiyim 0, o'quv qurollari 200 ming — jami 760 000 so'm. Farq — 780 ming so'm, ya'ni ikki barobar. Ikkala bola ham bir xil maktabga, bir xil formada boradi. Farqni sifat emas, ikkita qaror hosil qilgan: tikish va qayta ishlatish. Xarajatni kamaytirishning aniq yo'llari Formani tiktirish — so'rovnomadagi eng katta farqni shu band beradi. Sumka va oyoq kiyimni o'tgan yildan qoldirish. Kanstovarni ro'yxat bo'yicha olish: o'qituvchi bergan ro'yxatdan tashqari xarid xarajatning katta qismini tashkil qiladi. 1-sinf bo'lsa «Prezident sovg'asi» tarkibini oldindan bilib olish — u yerdagi buyumlar qayta sotib olinmaydi. Maktabdan keyingi bosqichga tayyorgarlik ham xarajat rejasi talab qiladi: o'tish ballari va mashq testlari bepul, kontrakt narxlari esa OTM sahifalarida ko'rsatilgan. Shu mavzuda yana: Xorijga ketganda maktabdan chiqarish: my.gov.uz orqali, 5 ish kuni Shu mavzuda yana: Prezident maktabiga qabul: 4-sinfdan keyin, bir o'ringa 179 talabgor Manba: Kun.uz ko'cha so'rovnomasi (2026-yil avgust) va Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining «Prezident sovg'asi» bo'yicha rasmiy e'loni. Tekshirilgan sana: 2026-yil 31-avgust. --- ## Yangi baholash tizimi yana 1 568 maktabga joriy etiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/yangi-baholash-tizimi-1568-maktab-2026/ Sana: 2026-08-31 · Yangilangan: 2026-08-31 Kategoriya: Maktab Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi yangi baholash tizimi joriy etiladigan maktablar ro'yxatini tasdiqladi. 2026-2027-o'quv yilidan boshlab mezonlarga asoslangan baholash yana 1 568 ta umumiy o'rta ta'lim maktabida ishga tushadi. Natijada tizim respublika bo'yicha 5 000 dan ortiq maktabni qamrab oladi. Farzandingiz shu ro'yxatga tushgan maktabda o'qisa, uning bahosi 2-sentabrdan boshqacha qo'yiladi. Avval va keyin: nima o'zgaradi Ko'rsatkichAvval2026-2027 danTizim qamragan maktab3 400 atrofida5 000 dan ortiqYangi qo'shilgani-1 568Baho asosiUmumiy taassurotAniq mezonlar Asosiy farq bahoning asosida. Mezonlarga asoslangan baholashda o'qituvchi ishni umumiy taassurot bilan emas, oldindan e'lon qilingan mezonlar ro'yxati bo'yicha tekshiradi: qaysi ko'nikma qay darajada namoyon bo'lgani alohida qaraladi va ball shu mezonlar yig'indisidan chiqadi. Mezonli baholash amalda qanday ko'rinadi Oddiy misol bilan tushuntiramiz. Insho yozildi deylik. Eski tartibda o'qituvchi ishni o'qib chiqib bitta umumiy baho qo'yadi. Mezonli tizimda esa ish bo'laklarga ajratiladi va har biri alohida baholanadi: mavzuning ochilishi, matn tuzilishi, dalil keltirilganmi, savodxonlik, hajm talabi bajarilganmi. Yakuniy baho shu bo'laklar yig'indisidan chiqadi. Buning amaliy natijasi shundaki, «4» bahoning qayerdan kelgani ko'rinadi: masalan tuzilish va dalil to'liq, savodxonlikda xato bor. O'quvchi keyingi safar aynan qaysi qismni tuzatishi kerakligini biladi — bu eski tizimda ko'rinmasdi. Kim yutadi O'quvchi. Baho qanday chiqqani ko'rinadi. Mezonlar oldindan ma'lum bo'lgani uchun «nega 4 oldim» degan savolga aniq javob bo'ladi. Ota-ona. Bahoni tekshirish imkoni paydo bo'ladi — mezon ro'yxati bilan solishtirib ko'rish mumkin. Kuchli o'quvchi. Bilim mezon bo'yicha o'lchanadi, sinfdagi umumiy daraja bilan taqqoslanmaydi. Kim qiynaladi Yozma ishni tashlab ketadigan o'quvchi. Mezonlar yig'indisi baho beradi, ya'ni bajarilmagan qism ochiq ko'rinadi. Faqat yakuniy nazoratga tayanadigan o'quvchi. Mezonli tizimda joriy ishlar ham hisobga olinadi. O'qituvchi. Har ish mezon bo'yicha tekshiriladi — bu ko'proq vaqt talab qiladi. Bu vazirlikning maqsadi bilan qanday bog'liq E'londa uch maqsad aytilgan: o'quvchilarning bilim va ko'nikmalarini aniq mezonlar asosida xolis baholash, ta'lim natijalarini muntazam tahlil qilib borish va tizim qamrovini kengaytirish. Uchalasi bitta narsaga ishlaydi — bahoni taqqoslanadigan qilish. Bir maktabdagi 5 bilan boshqasidagi 5 bir xil mezon bo'yicha chiqsa, natijalarni qiyoslash mumkin bo'ladi. Ota-ona qanday savol berishi kerak Mezonli tizim ota-onaga tekshirish quroli beradi, lekin undan foydalanish uchun to'g'ri savol kerak. «Nega 4 oldi» degan savol javob bermaydi; o'rniga: «Bu ish qaysi mezonlar bo'yicha baholandi?» — mezonlar ro'yxati oldindan mavjud bo'lishi kerak. «Qaysi mezon bo'yicha ball to'liq emas?» — bu keyingi ishda nima ustida ishlash kerakligini ko'rsatadi. «Joriy ishlar yakuniy bahoga qanday qo'shiladi?» — mezonli tizimda faqat nazorat ishi hal qilmaydi. Bu o'zgarish qayerga olib boradi Maktab bahosi taqqoslanadigan bo'lsa, u keyingi bosqichda ham ishlaydi. Hozir maktab bahosi bilan oliy ta'limga kirish bali orasida bevosita bog'liqlik yo'q — abituriyent baribir kirish imtihonini topshiradi va 56,7 minimal chegarasidan o'tishi kerak. Lekin mezonli tizim o'quvchiga bilimini xolis o'lchashni erta o'rgatadi, bu esa imtihonga tayyorgarlikda ish beradi. Farqni raqamda ko'rish uchun: 2026-yilgi qabulda grant bo'yicha eng past o'tish bali 68,0, kontrakt bo'yicha 56,7 bo'lgan. Bu ballar maktabdagi baho emas, mustaqil imtihon natijasi. Shu hafta nima qilish kerak Maktabingiz ro'yxatda bormi — tekshiring. Vazirlik maktablar ro'yxatini e'lon qildi. Ro'yxat sinf rahbari yoki maktab ma'muriyatida bo'ladi. Mezonlarni so'rang. Tizim ishlayotgan maktabda har fan bo'yicha baholash mezonlari oldindan beriladi. Ular e'lon qilinmasa — bu savol beriladigan holat. Birinchi haftadagi baholarni kuzating. O'zgarish sentabrning boshidanoq ko'rinadi; farzandingiz baho qanday qo'yilayotganini tushunmasa, buni darrov aniqlash kerak. Maktabdan keyingi qadam — oliy ta'lim. O'tish ballari va yo'nalishlar bo'yicha ma'lumotnoma va mashq testlari shu yerda; ballingizga qaysi yo'nalish mos kelishini Menga moslari ko'rsatadi. Shu mavzuda yana: Xorijga ketganda maktabdan chiqarish: my.gov.uz orqali, 5 ish kuni Shu mavzuda yana: 9-sinf va 11-sinf imtihoni: variant imtihondan bir kun oldin chiqadi Shu mavzuda yana: Bolangizning bahosini eMaktabda ko'rasiz, loginni maktab beradi Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining rasmiy e'loni (2026-yil avgust). Tekshirilgan sana: 2026-yil 31-avgust. --- ## 56,7 ball to'play olmadingizmi: 2026 da qanday yo'llar qoldi URL: https://testmakon.uz/news/article/56-7-ball-toplay-olmaganlar-nima-qilish/ Sana: 2026-08-31 · Yangilangan: 2026-08-31 Kategoriya: Qabul Bizning bazamizda 2026-yil qabuli bo'yicha 4 797 ta ta'lim yo'nalishining kesimi turibdi — jami 202 666 ta o'rin. Shu ma'lumotni ochib qaraganda kutilmagan narsa ko'rinadi: kontrakt o'tish bali ma'lum bo'lgan 3 819 ta yo'nalishning 321 tasida o'tish bali aynan minimal 56,7 ga teng chiqqan. Ya'ni bu yo'nalishlarda minimal ballni zo'rg'a to'plagan abituriyent ham kontrakt asosida joy olgan. 56,7 dan past to'plagan odam esa bu 321 ta yo'nalishga ham tusha olmagan — chunki 56,7 qonuniy chegara, undan pastga hech qanday yo'nalish tushmaydi. Raqamlar qanday tekshirilgan Hisob bizning o'tish ballari bazamizdan olingan: har bir OTM va yo'nalish bo'yicha 2026-yilgi grant va kontrakt o'tish ballari, kvota bilan birga. Bazada 4 797 yozuv bor, ulardan 3 819 tasida kontrakt o'tish bali qayd etilgan. Qolganlarida kontrakt qabuli bo'lmagan yoki ball ochilmagan. Ikki chegara raqami shu bazadan chiqadi: kontrakt bo'yicha eng past ball — 56,7, grant bo'yicha eng past ball — 68,0. Ikkalasi orasidagi farq 11,3 ball. Kontrakt ballari qanday taqsimlangan Kontrakt o'tish baliNechta yo'nalishUlushiAynan 56,7 (minimal)3218,4%56,8 - 6090523,7%60 dan yuqori2 59367,9%Jami3 819100% Jadvaldan ikki xulosa chiqadi. Birinchisi: yo'nalishlarning uchdan bir qismida (1 226 ta) kontrakt bali 60 dan past bo'lgan — demak past ball bilan ham joy topish mumkin edi. Ikkinchisi: 56,7 chegarasidan pastga hech narsa tushmagan, chunki bu qonun bilan belgilangan minimum. Bu jadvalni qanday noto'g'ri o'qishadi Eng ko'p uchraydigan xato — «321 ta yo'nalishda 56,7 kifoya qilibdi, demak men ham tushaman» degan xulosa. Bu noto'g'ri, chunki: O'tish bali o'tgan yilgi natija, kelasi yilning kafolati emas. Ariza soni o'zgarsa ball ham o'zgaradi. 56,7 — ishtirok chegarasi. Undan past to'plagan odam umuman ro'yxatga tushmaydi, qaysi yo'nalish bo'lishidan qat'i nazar. 321 ta yo'nalish — bu 4 797 tadan atigi 6,7 foizi. Ular ko'pincha kam so'raladigan yo'nalishlar. 56,7 aslida nimani anglatadi Bu raqam havodan olinmagan: u maksimal ballning 30 foizi. Kirish imtihonining maksimal bali 189 ball, uning 30 foizi 56,7 ga teng. Ya'ni chegara «savollarning uchdan biriga to'g'ri javob bering» degani. Shu yerda ko'p abituriyent adashadi: 56,7 ni «past chegara» deb o'ylab, tayyorgarlikni yengil oladi. Aslida bu 189 ballik shkalada uchdan bir qism va u blok fanlardan real bilim talab qiladi. Chegaradan o'tolmaslik — bilim uchdan birga ham yetmagani degani, bu esa bir yillik ish bilan tuzatiladigan hajm. Qo'shimcha tanlov nega endi yordam bermaydi 2026-yilda minimal ball to'plagan, lekin tavsiya etilmagan abituriyentlar uchun vakant o'rinlarga qo'shimcha tanlov o'tkazildi — bu Vazirlar Mahkamasining 578-son qarorining 71-bandi bilan kiritilgan yo'l. Unda 80 ta OTMdagi bo'sh o'rinlar bazaviy kontrakt bilan taklif qilindi. Lekin bu yo'l sizga tegishli emas, agar 56,7 ni to'play olmagan bo'lsangiz. Qo'shimcha tanlovning birinchi sharti — minimal 56,7 ball va undan yuqori to'plagan bo'lish. Chegaradan past natija bu eshikni ham yopadi. Bundan tashqari 2026-yilgi ro'yxatdan o'tish 28-avgustda yakunlangan. 56,7 dan past to'plagan bo'lsangiz nima qoladi Yo'lQachonNima kerakTexnikum yoki kollej28-dekabr - 17-yanvarmy.gov.uz, bepulKeyingi yil qayta topshirish2027 qabuliBall oshirishMilliy sertifikatYil davomida sessiyaFan bo'yicha darajaNodavlat OTMOTM belgilaydiKontrakt to'lovi Texnikum yo'li qanday ishlaydi Kasbiy ta'lim — eng aniq muddatli yo'l. Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-avgustdagi 450-son qaroriga ko'ra 10-sinf o'quvchisini texnikumga ko'chirish oynasi 28-dekabrdan 17-yanvargacha ochiladi, ariza my.gov.uz orqali bepul topshiriladi. Xulosa oyna yopilgach 10 kun ichida beriladi. Rad etish asosi faqat ikkita bo'lishi mumkin — hujjat to'liq emasligi yoki o'rin qolmagani. Dual ta'lim shakliga ko'chirish taqiqlangan. Batafsil tartib alohida maqolada yozilgan. Keyingi yilga tayyorlanish: qancha ball qo'shish kerak Bu yerda aniq hisob kerak. Uchta stsenariyni ko'rib chiqamiz. Stsenariy 1. Siz 50 ball to'pladingiz. Minimal chegaraga yetish uchun 6,7 ball kerak. Bu bitta fandan 3-4 ta qo'shimcha to'g'ri javob demakdir. Chegaradan o'tasiz, lekin tanlov kam bo'ladi — 321 ta yo'nalish atrofida. Stsenariy 2. Siz 50 ball to'pladingiz va kontrakt kafolatini xohlaysiz. 60 ballga chiqish kerak, ya'ni 10 ball qo'shiladi. Shunda 3 819 ta yo'nalishning uchdan bir qismi ochiladi. Stsenariy 3. Siz grantni maqsad qilgansiz. Eng past grant bali 68,0 edi. 50 dan 68 ga chiqish uchun 18 ball kerak — bu bir yillik jiddiy ish. Grant va kontrakt ballari orasidagi farq alohida tahlilda ochilgan. Milliy sertifikat nima beradi va nima bermaydi Bu yo'l ko'p noto'g'ri tushuniladi. Chet tilidan milliy sertifikat DTM ballini almashtirmaydi — siz baribir kirish imtihonini topshirasiz. U ayrim yo'nalishlarda chet tili blokining o'rnini bosadi yoki qo'shimcha ball beradi, sharti esa yo'nalishga qarab o'zgaradi. Kuchli tomoni — muddat. Kirish imtihoni yiliga bir marta bo'ladi, milliy sertifikat sessiyalari esa yil davomida takrorlanadi. Ya'ni bir yil kutish o'rniga sertifikatni bir necha oy ichida olib qo'yish mumkin. Sertifikat bo'limida fanlar, sanalar va ball jadvali yig'ilgan. Qaysi yo'nalishga ariza berish kerak Ball past bo'lsa yo'nalishni ball bo'yicha tanlash kerak, nom bo'yicha emas. Menga moslari vositasi ballingizni kiritganingizda qaysi yo'nalishlar ochiq qolishini ko'rsatadi — bu 4 797 ta yozuvni qo'lda ko'rib chiqishdan tezroq. Ball oshirishni qayerdan boshlash kerak Eng samarali yo'l — eng past natija bergan fandan boshlash, chunki u yerda o'sish zaxirasi ko'p. Mashq testlari har bir mavzu bo'yicha to'g'ri javob foizini ko'rsatadi; 30 foizdan past chiqqan mavzular birinchi navbatda ishlanadi. Chet tilidan milliy sertifikat olish alohida yo'l: u DTM ballini almashtirmaydi, lekin ayrim yo'nalishlarda hisobga olinadi va yil davomida topshiriladi. Bir yillik reja: oyma-oy nima qilinadi 18 ball qo'shish mavhum maqsad, shuning uchun uni oylarga bo'lish kerak. Sentabrdan keyingi iyungacha to'qqiz oy bor — oyiga o'rtacha 2 ball. Bu real yuk. Sentabr - oktabr. Diagnostika. Har blok fandan to'liq variant ishlanadi, natija mavzu kesimida yoziladi. Maqsad — ball oshirish emas, qayerda yiqilayotganingizni raqam bilan bilish. Noyabr - fevral. Eng past natija bergan uchta mavzu ustida ish. Bitta mavzuni yopmasdan keyingisiga o'tilmaydi — tarqoq o'qish ballni ko'tarmaydi. Mart - aprel. Ikkinchi diagnostika. Sentabr natijasi bilan solishtiriladi; o'sish 8-10 balldan kam bo'lsa reja qayta ko'riladi. May - iyun. To'liq variantlarni vaqt chegarasi bilan ishlash. Bu bosqichda yangi mavzu o'rganilmaydi, faqat tezlik va xatolar ustida ishlanadi. Nima qilmaslik kerak Hamma fanni birdan ko'tarishga urinish. Blok fanlar ballga turlicha ta'sir qiladi — birinchi va ikkinchi blok fanning koeffitsienti yuqori, shuning uchun ish o'sha yerdan boshlanadi. Faqat variant ishlash. Variant — o'lchov asbobi, o'rgatish vositasi emas. Xato tahlil qilinmasa, o'sha xato keyingi variantda takrorlanadi. Yo'nalishni oxirgi kunda tanlash. O'tish ballari oldindan ma'lum; ro'yxatni yil boshida tuzib, unga qarab tayyorlanish kerak. Bir yilni «dam olish» bilan boshlash. Sentabr-oktabr eng samarali davr, chunki imtihongacha vaqt ko'p va bosim kam. Qaror qoidasi Uchta savolga ketma-ket javob bering: Ballingiz 56,7 dan qancha past? 5 balldan kam bo'lsa — keyingi yil qayta topshirish real. 15 balldan ko'p bo'lsa — texnikum yo'li aniqroq natija beradi. Bir yil vaqtingiz bormi? Bo'lsa — tayyorgarlik. Bo'lmasa — 28-dekabrdan boshlanadigan texnikum oynasi. Kontrakt to'lay olasizmi? Yo'q bo'lsa, grant balliga (68,0) qarab reja tuzing, kontraktnikiga emas. Manba: TestMakon qabul bazasi (4 797 yo'nalish, 2026-yil), Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-avgustdagi 450-son qarori. Tekshirilgan sana: 2026-yil 31-avgust. --- ## Dolzarb qirq kunlik: OTM 30-sentabrgacha nima qilishi shart URL: https://testmakon.uz/news/article/dolzarb-qirq-kunlik-otm-majburiyati-2026/ Sana: 2026-08-31 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Yangi o'quv yili barcha talaba uchun bir kunda boshlanmaydi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 21-avgustdagi 356-son buyrug'iga ko'ra, 1-bosqich talabalari darsni 7-sentabrda, 2-bosqich va undan yuqori kurslar esa 14-sentabrda boshlaydi. Ikkalasi orasida bir hafta farq bor. Shu buyruq bilan 20-avgustdan 30-sentabrgacha bo'lgan davr oliy ta'lim tashkilotlarida «Dolzarb qirq kunlik» deb belgilandi. Bu — talabani kutib olish va turar joy bilan ta'minlash yuzasidan OTM zimmasiga yuklangan majburiyat davri. Sanalar: kim qachon darsga boradi SanaNima bo'ladiKimga tegishli20-avgust«Dolzarb qirq kunlik» boshlandiBarcha OTM7-sentabrDarslar boshlanadi1-bosqich (1-kurs)14-sentabrDarslar boshlanadi2-kurs va yuqorisi15-oktabrKontraktning kamida 25 foizi to'lanadiKontrakt talabalari30-sentabr«Dolzarb qirq kunlik» tugaydiBarcha OTM Farqni eslab qoling: 7-sentabr — faqat birinchi kurs uchun. Ikkinchi kursdan yuqorisi 14-sentabrda boshlaydi. Bu ikki sana bir kunda emas, orada to'liq bir hafta bor. Kontraktni to'lamagan bo'lsangiz darsga kirasizmi Kirasiz. Buyruqda aniq yozilgan: talabalikka tavsiya etilgan abituriyentlarga to'lov-kontrakt mablag'larini shartnomada belgilangan miqdor va muddatlarda to'lagunga qadar farmoyish asosida o'quv mashg'ulotlarida qatnashishga ruxsat beriladi. Ya'ni pul hali o'tmagan bo'lsa ham, OTM sizni darsga qo'ymasligi uchun asos yo'q. Lekin bu to'lovni bekor qilmaydi — 15-oktabrgacha kamida 25 foizini to'lash talabi o'z kuchida qoladi. Farmoyish faqat darsga kirish masalasini yechadi, moliyaviy majburiyatni emas. Qirq kunlik davrida OTM nima qilishi kerak Buyruq OTM zimmasiga to'rt yo'nalishda vazifa yuklaydi: Turar joy. Talabani yotoqxona bilan ta'minlash va bu jarayonda chiqadigan muammolarni tezkor bartaraf etish. Kutib olish. Birinchi kurs uchun tantanali kutib olish, «Kredit ta'limi tizimiga kirish» haftaligi va «Talabalikka bag'ishlov» tadbiri. Bino va hujjat. O'quv binolari va turar joylarni yangi o'quv yiliga tayyorlash, professor-o'qituvchilar tarkibini shakllantirish, o'quv-uslubiy hujjatlarni tayyorlash. Mustaqillik darslari. Sentabr davomida «Yagona vatan, yagona xalq bo'lib, yangi hayot va kelajak yarataylik!» shiori ostida mashg'ulotlar, davra suhbatlari va uch avlod uchrashuvlari. Bu ro'yxat sizga nima beradi Turar joy bandi eng amaliysi. Yotoqxona masalasi hal bo'lmayotgan bo'lsa, siz shaxsiy iltimos bilan emas, buyruq bilan yuklangan vazifa asosida murojaat qilasiz. Ariza berish tartibi alohida maqolada yozilgan: my.gov.uz yoki kontrakt.edu.uz orqali, 1-avgustdan o'quv yili yakuniga qadar. Nima xato ketadi Uch xato takrorlanadi: 2-sentabrga chiqib kelish. Maktabda o'quv yili 2-sentabrda boshlanadi va ko'pchilik shu sanani OTMga ham ko'chiradi. Natijada talaba besh kun oldin keladi yoki, aksincha, kursdoshlaridan kech qoladi. Ikkinchi kursning 7-sentabrga kelishi. Yuqori kurslar uchun sana 14-sentabr. Bir hafta erta kelgan talaba bo'sh binoni topadi. To'lov tugamaguncha kutib turish. Pul o'tmagani darsga kirmaslik uchun asos emas — buyruqda farmoyish yo'li ko'rsatilgan. Kutib o'tirgan talaba birinchi haftani behuda yo'qotadi. Ishlab chiqilgan misol Aytaylik, siz 1-kursga tavsiya etilgansiz, kontrakt 18 million so'm, hozircha pulingiz yo'q. Sizning jadvalingiz shunday: 7-sentabr — darsga borasiz. To'lov o'tmagan bo'lsa dekanatdan farmoyish so'raysiz. 15-oktabrgacha — 18 million so'mning kamida 25 foizi, ya'ni 4,5 million so'm to'lanadi. 30-sentabrgacha — yotoqxona masalasi qirq kunlik doirasida hal qilinishi kerak; hal bo'lmasa shu muddat ichida murojaat qilasiz. Agar 4,5 million ham yig'ilmasa — ta'lim krediti yo'li bor: «Kambag'al oilalar reyestri»dagi oilalar farzandlariga tijorat banklari orqali beriladi. Tekshiruv ro'yxati Bosqichingizni aniqlang: 1-kurs — 7-sentabr, qolganlari — 14-sentabr. Kontrakt to'lanmagan bo'lsa dekanatdan farmoyish rasmiylashtiring. 15-oktabrgacha kamida 25 foizni to'lang. Yotoqxona kerak bo'lsa arizani my.gov.uz yoki kontrakt.edu.uz orqali bering. Muammo chiqsa 30-sentabrgacha murojaat qiling — bu davr OTM uchun majburiy. Birinchi kurs uchun boshqa qadamlar 1-kurs qo'llanmasida yig'ilgan: dars qoldirish chegarasi, huquqlar va to'lov tartibi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 21-avgustdagi 356-son buyrug'i. Tekshirilgan sana: 2026-yil 31-avgust. --- ## Milliy sertifikat imtihoni kuni: nima olib kirasiz, nima taqiqlangan URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-imtihon-kuni-qoidalari/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: Milliy sertifikat Qisqacha javob. Milliy sertifikat imtihoniga faqat shaxsni tasdiqlovchi hujjat (pasport yoki ID-karta) va ruxsatnoma bilan kelinadi. Binoga kalkulyator, lug'at, jadval, kitob, uyali telefon, kompyuter, telekommunikatsiya qurilmalari, shpargalka, qog'oz va kiyimga yozilgan ma'lumot olib kirish taqiqlangan — bularning bittasi ham chetlashtirish uchun asos bo'ladi, natija hisoblanmaydi va to'langan 594 000 so'm qaytarilmaydi. O'tirish o'rni qur'a bilan belgilanadi, imtihon doimiy videotasvirga olinadi, natija esa 21 ish kunidan kechikmay chiqadi. Imtihon kuni ketma-ketligi: ro'yxatdan natijagacha Butun jarayon Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 12-oktabrdagi 646-son qarori bilan tasdiqlangan Nizomga bo'ysunadi. 2026-yil 29-iyuldagi 411-son qarori bu Nizomning yettita bandini yangi tahrirda bayon etdi — quyidagi ketma-ketlik amaldagi tahrir bo'yicha berilgan. Ariza. my.gov.uz portalida so'rovnomani o'zingiz to'ldirasiz. Elektron raqamli imzo talab qilinmaydi, so'rovnomadagilardan boshqa hujjat ham so'ralmaydi. To'lov. Portal invoys raqamini beradi; to'lov Yagona billing tizimi orqali tasdiqlanadi. To'lovsiz ariza rasmiylashmaydi. Hudud va o'rin. Imtihon o'tkaziladigan joy, sana va muayyan hudud bo'yicha o'tirish o'rinlari soni Agentlik tomonidan belgilanadi. Hudud uchun ajratilgan limit to'lgach, o'sha hududda ro'yxat yopiladi — shuning uchun hududni oxirgi kunga qoldirmang. Sana e'loni. Test sinovi o'tkaziladigan sana u o'tkaziladigan kundan kamida uch kun oldin my.gov.uz orqali e'lon qilinadi. Ruxsatnoma. «Mening arizalarim» bo'limidan yuklab olinadi. Unda imtihon joyi, kuni va aniq vaqti yozilgan bo'ladi — boshqa manbadan bu ma'lumot izlanmaydi. Kirish. Binoga shaxsni tasdiqlovchi hujjat asosida, video qayd etish qurilmalari orqali tekshiruvdan o'tgandan keyin qo'yilasiz. O'tirish o'rni. Har bir talabgorning o'rni qur'a tashlash yo'li bilan aniqlanadi va dalolatnoma rasmiylashtiriladi. Ya'ni kim bilan yonma-yon o'tirishni oldindan bilib bo'lmaydi. Imtihon. Har bir ish joyida bitta talabgor o'tiradi, jarayon doimiy videotasvirga olinadi va Agentlik mas'ul xodimining rahbarligida o'tkaziladi. Natija. Test sinovi yakunlangan kundan boshlab 21 ish kunidan kechikmay Agentlik veb-saytida va my.gov.uz orqali e'lon qilinadi. Apellyatsiya. Natija e'lon qilingan kundan besh ish kuni ichida my.gov.uz orqali beriladi. Nimani olib kirish taqiqlangan Nizomning 16-bandi taqiqlangan buyumlarni nomma-nom sanaydi. Ro'yxat qisqa, lekin har bir so'zi muhim, chunki bandda «olib kirishga harakat qilsa, olib kirgan bo'lsa yoki ulardan foydalansa» deb yozilgan — foydalanish shart emas, olib kirishga urinishning o'zi asos bo'ladi. kalkulyator; lug'at; jadval; kitob; uyali telefon; kompyuter; telekommunikatsiya qurilmalari va boshqa vositalar; har xil turdagi shpargalkalar; qog'oz; buyum va kiyimlarga yozilgan ma'lumotlar. Bu ro'yxatdagi ikkita nom ko'pchilikni ajablantiradi: kalkulyator va jadval. Kimyo, fizika va matematika imtihonlarida hisob-kitob talab qiladigan topshiriqlar bor, lekin hisoblash vositasi ham, davriy jadval yoki formulalar ma'lumotnomasi ham berilmaydi va olib kirilmaydi. Barcha hisob qo'lda bajariladi. Chet tili malaka imtihonida taqiqlar ro'yxati deyarli bir xil: 411-son qarori 73-son reglamentning 29-bandini ham shu tahrirda bayon etgan — lug'at, kitob, uyali telefon, kompyuter, telekommunikatsiya qurilmalari va shpargalkalar. Qaysi holatlarda imtihondan chetlashtirilasiz? Nizomning 16-bandida beshta asos berilgan. Har birida natija hisoblanmaydi, chetlashtirish esa dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. taqiqlangan buyumni olib kirishga harakat qilish, olib kirish yoki undan foydalanish; test materiallariga shikast yetkazish, ularni boshqa talabgorga uzatish, tarqatish yoki binodan tashqariga olib chiqishga urinish; boshqa talabgor bilan muloqot qilish, unga yordam berish yoki yordam berishga harakat qilish; imtihon uchun ajratilgan vaqt tugagandan keyin test materiallarini topshirishdan bosh tortish; videokuzatuv yozuvlari orqali tartib va qoidalarga amal qilinmagani aniqlanishi. Beshinchi asos alohida diqqat talab qiladi: qoidabuzarlik imtihon kuni emas, yozuvlar ko'rilgandan keyin ham aniqlanishi mumkin. Chetlashtirilgan talabgorga to'lov qaytarilmaydi. Bu raqamlar mavhum emas. Agentlikning e'loniga ko'ra 2026-yil 24-avgustdagi chet tili imtihonida 19 mingga yaqin talabgordan 39 nafari tartibni buzgani uchun jarayondan chetlashtirilgan. Har fanga qancha vaqt va nechta topshiriq beriladi Topshiriqlar soni va vaqt me'yori har fanning rasmiy test varianti tafsilotida (spetsifikatsiyasida) belgilangan. Farq katta: tarixda 90 daqiqa, ona tilida 180 daqiqa. FanTopshirish shakliTopshiriqlar soniVaqt, daqiqaOna tili va adabiyotblanka45180Kimyoblanka43180Biologiyablanka43180Matematikablanka45150Fizikakompyuterda45150Geografiyakompyuterda45150Tarixblanka4590 Jadvaldagi eng qattiq nisbat — tarixda: 45 ta topshiriqqa 90 daqiqa, ya'ni bitta topshiriqqa 2 daqiqa. Eng bo'shi ona tilida: 45 ta topshiriqqa 180 daqiqa, bitta topshiriqqa 4 daqiqa. Matematika, fizika va geografiyada — 3 daqiqadan. Bu raqamni tayyorgarlik paytida o'lchab ko'rish kerak: mashq testlarini vaqt cheklovisiz ishlash imtihon kunidagi tezlikni ko'rsatmaydi. Kimyo va biologiyada vaqt ikkiga bo'linadi Kimyo va biologiya imtihonlari boshqa fanlardan tuzilishi bilan farq qiladi: 43 ta topshiriqning oxirgi uchtasi — kengaytirilgan javobni talab qiladigan yozma ish, va ularga alohida vaqt ajratilgan. QismTopshiriqlarNima talab qilinadiVaqt, daqiqaBirinchi qism1–40yopiq va qisqa javobli topshiriqlar, javoblarni varaqaga ko'chirish bilan birga100Ikkinchi qism41–43kengaytirilgan javobli yozma ish, yechimni varaqaga ko'chirish bilan birga80Jami43—180 Spetsifikatsiyada aniq yozilgan: berilgan vaqt «test topshiriqlarini bajarish va javoblarni javoblar varaqasiga ko'chirish uchun» ajratilgan. Ya'ni ko'chirish vaqti umumiy vaqtning ichida hisoblanadi, oxirida qo'shimcha daqiqa berilmaydi. Kimyoda 41–43-topshiriqlar umumiy kimyo, organik kimyo va anorganik kimyo yoki kimyoviy tahlil bo'limlaridan, biologiyada esa shu tartibda uchta kengaytirilgan topshiriqdan tuziladi. Ular javoblar varaqasida uzviy ketma-ketlikda to'liq aks ettirilishi shart — yechimning oxirgi javobini yozib qo'yish yetarli emas. Fan bo'yicha to'liq mavzular ro'yxati va namunaviy topshiriqlar kimyo sertifikati sahifasida va biologiya sertifikati sahifasida berilgan. Qaysi fanlar kompyuterda topshiriladi? Nizomning 11-bandiga ko'ra test sinovi blankalarda yoki kompyuterda (onlayn platformada) o'tkazilishi mumkin. Kompyuterda o'tkazilganda bilimni baholashning barcha bo'limlari bir bosqichda qamrab olinadi. Agentlikning kuzgi grafigi bo'yicha fizika va geografiya imtihonlari elektron shaklda o'tkaziladi. Chet tili imtihonlarida nemis va fransuz tillari kompyuterda topshiriladi, qolgan tillar blankada. Kompyuterda topshirilganda javoblar varaqasi bo'lmaydi, demak ko'chirish vaqti ham kerak emas — lekin qaytib tuzatish tartibi platformaning o'ziga bog'liq bo'ladi. Ko'zi ojiz, eshitish va gapirishda nuqsoni bo'lgan hamda yozish imkoniyati cheklangan talabgorlar uchun imtihon kompyuterda maxsus dasturda o'tkaziladi va ularga yordamchi (assistent) biriktiriladi. Prezidentning 2026-yil 4-avgustdagi PQ-292-son qaroriga ko'ra 2027/2028-o'quv yilidan nogironligi bo'lgan talabgorlarga milliy sertifikat imtihonida belgilangan vaqt me'yorining 50 foizi miqdorida qo'shimcha vaqt beriladi hamda Brayl alifbosi, audio va elektron formatdagi materiallardan foydalanish tartibi joriy etiladi. Uchta xato imtihonni yo'q qiladi Birinchi xato — kalkulyatorga umid qilib kelish. Kimyo va fizikada hisoblashli topshiriqlar bor, lekin kalkulyator taqiqlangan buyumlar ro'yxatining birinchi qatorida turibdi. Sumkada qolib ketgan kalkulyator ham binoga olib kirilgan hisoblanadi. Oqibat: natija hisoblanmaydi, to'lov qaytarilmaydi, keyingi sessiyaga yangi ariza va yangi 594 000 so'm kerak bo'ladi. Ikkinchi xato — javoblar varaqasiga ko'chirishga vaqt qoldirmaslik. Kimyo va biologiyada birinchi qismga 100 daqiqa berilgan va ko'chirish shu 100 daqiqaning ichida. 40 ta topshiriqni 95 daqiqada ishlab, oxirgi 5 daqiqada ko'chirmoqchi bo'lgan talabgor ulgurmaydi: qoralamadagi javob baholanmaydi, faqat javoblar varaqasidagi yozuv hisobga olinadi. Uchinchi xato — yozma ishni tashlab ketish. Kimyo va biologiyada 41-, 42- va 43-topshiriqlar alohida 80 daqiqaga mo'ljallangan. Ularni tashlab ketgan talabgor 43 ta topshiriqning 3 tasini, ya'ni eng og'ir baholanadigan qismini yo'qotadi. Rasch modelida qiyin topshiriq ko'proq ma'lumot beradi, shuning uchun bu yo'qotish yakuniy T-ballga oddiy uchta savoldan ko'ra kuchliroq ta'sir qiladi. Yana ikkita xato tez-tez uchraydi. Birinchisi — kechikish: kechikkan talabgor imtihonga qo'yilmaydi va to'lov qaytarilmaydi. Ikkinchisi — bir kunda ikki fan topshirmoqchi bo'lish: Nizomning 21-bandi bir vaqtda faqat bitta umumta'lim fanidan test topshirishga ruxsat beradi, shuning uchun ikkita fan ikkita alohida sanaga va ikkita alohida arizaga bo'linadi. Necha ball sertifikat beradi Natija to'g'ri javoblar soni emas, xalqaro Rasch modeli bo'yicha hisoblangan T-ball. Shkala maksimumi 75, sertifikat esa 46 balldan beriladi. 46 dan past ball olgan talabgorga sertifikat berilmaydi. DarajaRasch T-ball1-mutaxassislik fanida DTM baliA+70 dan yuqori93A65 — 69,993B+60 — 64,985,9B55 — 59,978,7C+50 — 54,971,5C46 — 49,965,8 Sertifikat 3 yil amal qiladi. Majburiy fanlarda (ona tili, matematika, tarix) daraja qanday bo'lishidan qat'i nazar to'liq 11 ball beriladi; mutaxassislik fanida esa jadvaldagi tabaqalashtirilgan ball ishlaydi. Hisobning to'liq mantiqi sertifikat tizimi qanday ishlaydi sahifasida va to'liq yo'riqnomada yozilgan. Bizning bazamizdagi raqam bu jadvalni boshqacha ko'rsatadi. TestMakon'da abituriyentlar tomonidan kiritilgan 5 903 ta sertifikatning 3 738 tasi umumta'lim fani bo'yicha. Ularning atigi 385 tasi — ya'ni 10,3 foizi — A yoki A+ darajada, ya'ni mutaxassislik fanida maksimal ball beradigan darajada. Eng ko'p uchraydigan daraja C+ (1 186 ta) va C (871 ta): bu ikkisi 1-mutaxassislik fanida 71,5 va 65,8 ball beradi. Mashq testlarimizdagi natija ham shunga yaqin: 575 ta baholangan urinishning o'rtacha T-bali 37,4, ya'ni 46 lik chegaradan past. 46 va undan yuqori ball 164 ta urinishda, ya'ni 28,5 foizida chiqqan. Natija qachon chiqadi va apellyatsiya qanday beriladi? Natija test sinovi yakunlangan kundan boshlab 21 ish kunidan kechikmay Agentlik veb-saytida va my.gov.uz orqali e'lon qilinadi. Kalendar kun emas, ish kuni hisoblanadi — dam olish va bayram kunlari bu muddatga kirmaydi. Apellyatsiya tartibi qisqa muddatli: natija e'lon qilingan kundan boshlab besh ish kuni ichida my.gov.uz orqali shikoyat berasiz. Shikoyatni Agentlik direktorining buyrug'i bilan tuzilgan, 5 yoki 7 nafardan iborat Apellyatsiya komissiyasi ko'radi; komissiyaga imtihon komissiyasi a'zolari kiritilmaydi. Apellyatsiya ikki hafta mobaynida ko'rib chiqiladi va qaror sizga yozma yoki elektron shaklda yetkaziladi. Chet tili malaka imtihonida muddat boshqacha: apellyatsiya shikoyati imtihon o'tkazilgan kundan boshlab uch ish kuni ichida beriladi, sertifikat esa natija e'lon qilingan kundan bir ish kuni ichida QR-kod bilan my.gov.uz orqali yuboriladi (73-son reglament, 35 va 37-bandlar). Alohida holat: Agentlik testologiya me'yorlari buzilganini aniqlasa, natijalar bekor qilinadi. Bunday holatda talabgorning xohishiga ko'ra to'lov qaytariladi yoki qayta imtihon tashkil etiladi. Imtihon oldidan tekshiruv ro'yxati Ruxsatnomani my.gov.uz «Mening arizalarim» bo'limidan yuklab oldingizmi va undagi manzil, kun, aniq vaqt yozib qo'yilganmi? Pasport yoki ID-karta yoningizdami? Bu hujjatsiz binoga qo'yilmaysiz. Telefon, kalkulyator, lug'at, jadval va qog'oz sumkadan olib qo'yilganmi? Binoga kirishdan oldin tekshiring — ichkarida topilsa dalolatnoma yoziladi. Kiyimda formula yoki eslatma yozuvi yo'qmi? Kiyimga yozilgan ma'lumot ham taqiqlangan ro'yxatda. Fanning vaqt me'yorini bilasizmi? Tarixda 90, matematikada 150, ona tilida 180 daqiqa. Kimyo yoki biologiya bo'lsa — birinchi 100 daqiqaning oxirgi 15 daqiqasini javoblar varaqasiga ko'chirishga rejalashtirdingizmi? Bir kunda ikkinchi fanni topshirmoqchi emasmisiz? Bu taqiqlangan. Natija sanasini belgilab qo'ydingizmi? 21 ish kuni, undan keyin apellyatsiya uchun 5 ish kuningiz bor. Ishlab chiqilgan misol: 27-sentabr, kimyo imtihoni Talabgor kimyo sertifikatini olmoqchi: imtihon 27-sentabr, to'lov 594 000 so'm, ariza va ruxsatnoma my.gov.uz orqali. Imtihon blankada o'tadi, jami 43 topshiriq va 180 daqiqa. Vaqt rejasi shunday tuziladi. Birinchi 100 daqiqa — 40 ta topshiriq: agar oxirgi 15 daqiqa javoblar varaqasiga ko'chirishga ajratilsa, ishlashga 85 daqiqa qoladi, ya'ni bitta topshiriqqa 2,1 daqiqa. Ikkinchi 80 daqiqa — 41-, 42- va 43-topshiriqlar: yechimni yozish va ko'chirish bilan birga bitta topshiriqqa 26,7 daqiqa. Kalkulyator yo'q, davriy jadval berilmaydi — mol, massa ulushi va konsentratsiya hisoblari qo'lda bajariladi. Natija 27-sentabrdan keyingi 21 ish kuni ichida chiqadi, ya'ni oktabr oyining ikkinchi yarmida. Agar T-ball 60 dan 64,9 gacha chiqsa — B+ darajali sertifikat, u DTM'da kimyo 1-mutaxassislik fani bo'lgan yo'nalishda 85,9 ball beradi. 46 dan past ball chiqsa sertifikat berilmaydi va keyingi sessiya — 22-noyabr, yangi ariza va yangi to'lov bilan. Bog'liq maqolalar Sertifikat to'lovi 1-sentabrdan 594 000 so'm: hisob va chegirmalar 11 xorijiy tildan Multi-level sertifikat 1-sentabrdan Milliy sertifikat imtihonlari jadvali 2026 Shu mavzuda yana: Multi-level: daraja o'rtacha balldan chiqadi, B2 uchun 51 ball yetadi Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 12-oktabrdagi 646-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom (2, 7, 9, 10, 11, 12, 15, 16, 17, 171, 20, 21, 22 va 23-bandlar, 2026-yil 29-iyuldagi 411-son qarori tahririda); Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori bilan tasdiqlangan Ma'muriy reglament (18 va 29-bandlar); Bilim va malakalarni baholash agentligining fan bo'yicha rasmiy test varianti tafsilotlari (spetsifikatsiyalar); O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 4-avgustdagi PQ-292-son qarori; Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yil 20 va 24-avgustdagi e'lonlari; TestMakon bazasi (5 903 sertifikat, 575 baholangan mashq urinishi). Tekshirilgan sana: 2026-yil 29-avgust. --- ## Milliy sertifikat to'lovi 1-sentabrdan 594 000 so'mga ko'tariladi URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-tolovi-594000-som-1-sentabr/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: Milliy sertifikat Milliy sertifikat imtihoni uchun to'lov 2026-yil 1-sentabrdan 594 000 so'mga chiqadi. 31-avgustgacha ariza bergan talabgor 556 200 so'm to'lagan. Farq — 37 800 so'm, ya'ni 6,8 foiz. Bu narx alohida buyruq bilan oshirilmadi: to'lov qonunchilikda bazaviy hisoblash miqdoriga bog'lab qo'yilgan, o'sha miqdor esa 1-sentabrdan 412 000 so'mdan 440 000 so'mga ko'tariladi. To'lov qanday hisoblanadi Hisob ikki qadamdan iborat va ikkalasi ham hukumat qarorlarida yozilgan. Birinchi qadam: umumta'lim fanidan sertifikat berish uchun talabgordan ariza berilgan kundagi bazaviy hisoblash miqdorining bir yarim baravari miqdorida to'lov undiriladi (Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 12-oktabrdagi 646-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom, 2-band). Chet tili malaka sertifikati uchun ham xuddi shu koeffitsient qo'llaniladi (2022-yil 16-fevraldagi 73-son qaror, 10-band). Ikkinchi qadam: davlat xizmati Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali — my.gov.uz orqali rasmiylashtirilgani uchun talabgordan belgilangan to'lovning 90 foizi undiriladi. Ya'ni haqiqiy summa bazaviy miqdorning 1,35 baravariga teng. BosqichQoida31-avgustgacha1-sentabrdanBazaviy hisoblash miqdoriPF-91 va PF-115 farmonlari412 000440 000Belgilangan to'lovbazaviy miqdorning 1,5 baravari618 000660 000my.gov.uz orqali undiriladibelgilangan to'lovning 90 foizi556 200594 000 440 000 so'mlik bazaviy hisoblash miqdori Prezidentning 2026-yil 23-iyundagi PF-115-son farmoni bilan 1-sentabrdan belgilangan. Undan oldingi qiymat — 412 000 so'm — 2025-yil 1-avgustdan amal qilgan. Shu farmon bilan bir vaqtda stipendiya va budjet ish haqi ham 7 foizga oshadi; bu o'zgarish alohida maqolada hisoblab berilgan. Narx imtihon kuniga emas, ariza kuniga bog'lanadi Bu — eng ko'p yanglishtiradigan joy. Nizomda «ariza berilgan kundagi bazaviy hisoblash miqdori» deb yozilgan. Demak to'lovni imtihon sanasi emas, arizani rasmiylashtirgan kuningiz aniqlaydi. Amaliy natija shunday: 13–15-sentabr kunlari o'tadigan chet tili malaka imtihoniga ro'yxatdan o'tish 29-avgustda tugadi, to'lov muddati 30-avgust edi. O'sha oynada ariza bergan talabgor imtihonni sentabrda topshirsa ham, 556 200 so'm to'lagan. Shu imtihon muddatlari alohida maqolada berilgan. 26-sentabr biologiya, 27-sentabr kimyo va 28–29-sentabr matematika imtihonlariga ariza esa sentabr oyida beriladi — bu arizalar allaqachon 594 000 so'mlik narxga tushadi. FanImtihon sanasiAriza berish oyiTo'lov, so'mBiologiya26-sentabrsentabr594 000Kimyo27-sentabrsentabr594 000Matematika28–29-sentabrsentabr594 000Geografiya23-oktabrsentabr yoki oktabr594 000Tarix27-oktabrsentabr yoki oktabr594 000Huquqshunoslik23-dekabrnoyabr yoki dekabr594 000 Kuzgi va qishki sessiyalarning to'liq sanalari imtihon jadvali sahifasida yangilanib boradi. Kimga chegirma beriladi? Chegirma avtomatik qo'llanilmaydi — ariza to'ldirishda «chegirma qo'llanilish huquqiga egalik» katagini belgilaysiz, portal esa ma'lumotni Ijtimoiy reyestrdan tekshiradi. Toifalar quyidagicha. ToifaAsosChegirma, foizIjtimoiy reyestrning «davlat ta'minotidagi oila» toifasi646-son, 18-band75Ijtimoiy reyestrning «kambag'al oila» toifasi646-son, 18-band50I va II guruh nogironligi bo'lgan shaxslar646-son, 18-band50Nogironligi bo'lgan bolalar646-son, 18-band50Mehnat shartnomasi asosidagi pedagoglar175-son qaror, 181-band50 Pedagoglar uchun 50 foizlik imtiyoz Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 16-apreldagi 175-son qarori bilan kiritilgan va u ta'lim tashkilotida mehnat shartnomasi asosida ishlaydigan pedagoglarga tegishli. Chet tili imtihonida bunga qo'shimcha ravishda davlat tibbiyot muassasalarida ishlaydigan tibbiyot va farmatsevtika xodimlari ham 50 foizlik chegirmaga kiradi (73-son qaror, 10-band). Bitta alohida qoida akademik litsey o'quvchilariga tegishli: Prezidentning 2020-yil 3-dekabrdagi PQ-4910-son qaroriga asosan bitiruvchi bosqich o'quvchisi uchun chet tili malaka imtihoni to'rtinchi semestr davomida bir marta bepul tashkil etiladi. To'lov qaysi hollarda qaytarilmaydi? 594 000 so'm — qaytarilmaydigan pul emas, lekin qaytarish shartlari qattiq. Pul qaytariladi: kasallik yoki oila a'zosining vafoti tasdiqlansa (hujjatni imtihon sanasidan besh ish kunidan kechikmay my.gov.uz orqali yuborasiz, ariza yetti ish kunida ko'riladi) hamda Agentlik testologiya me'yorlari buzilgani uchun natijani bekor qilsa. Shu ikki holatda pulni qaytarish o'rniga navbatdagi imtihonga qayta to'lovsiz kirishni ham tanlash mumkin. Pul qaytarilmaydi: imtihonga kechiksangiz, uzrsiz kelmasangiz, imtihon qoidalarini buzganingiz uchun auditoriyadan chiqarib yuborilsangiz yoki davlat xizmatidan o'zingiz bosh tortsangiz. Ya'ni kalkulyator yoki telefon bilan binoga kirishga urinish natijani ham, to'langan 594 000 so'mni ham yo'q qiladi. Imtihon kunidagi taqiqlar ro'yxati alohida qo'llanmada berilgan. To'lovni qayerda va qanday qilasiz my.gov.uz portaliga OneID orqali kirasiz va kerakli xizmatni tanlaysiz: umumta'lim fanidan sertifikat yoki chet tilini bilish darajasini aniqlash; so'rovnomani to'ldirasiz — fan yoki til, imtihon tili va hudud tanlanadi; elektron raqamli imzo talab qilinmaydi; portal invoys raqamini shakllantiradi, to'lov shu invoys bo'yicha Yagona billing tizimi orqali o'tkaziladi; to'lov tasdiqlangach ariza rasmiylashadi — to'lovsiz ariza qabul qilinmaydi; ruxsatnomani «Mening arizalarim» bo'limidan yuklab olasiz: imtihon joyi, kuni va aniq vaqti shu hujjatda ko'rsatiladi. To'langan summa uch manzilga taqsimlanadi: 11,75 foizi «Raqamli hukumat loyihalarini boshqarish markazi» hisobvarag'iga, qolgani Bilim va malakalarni baholash agentligini rivojlantirish jamg'armasiga o'tkaziladi. Uch fandan sertifikat olmoqchi bo'lsangiz — hisob Nizomning 21-bandiga ko'ra bir vaqtda faqat bitta umumta'lim fanidan test topshirishga ruxsat beriladi. Demak har fanga alohida ariza va alohida to'lov kerak. Kuzgi sessiyada uch fanni ketma-ket topshirish mumkin: biologiya 26-sentabr, kimyo 27-sentabr, matematika 28-sentabr. Sentabrda ariza berilsa: 3 × 594 000 = 1 782 000 so'm. Xuddi shu uch ariza 31-avgustgacha rasmiylashtirilganida 3 × 556 200 = 1 668 600 so'm bo'lardi — farq 113 400 so'm. Pedagog bo'lsangiz, har bir arizaga 50 foizlik chegirma qo'llaniladi va umumiy summa ikki barobar kamayadi. Sertifikat 3 yil amal qiladi, ya'ni bu to'lov bitta qabul mavsumi uchun emas. Sertifikat DTM ballini qanday almashtirishi to'liq yo'riqnomada va tizim qanday ishlashi sahifasida yozilgan. Bog'liq maqolalar 11 xorijiy tildan Multi-level sertifikat 1-sentabrdan Chet tili malaka imtihoni 13–15-sentabrda Milliy sertifikat imtihonlari jadvali Shu mavzuda yana: Chet tili sertifikati: yil oxirigacha yana 4 imtihon, ro'yxat har oy Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 12-oktabrdagi 646-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom (2, 18 va 181-bandlar, 2026-yil 29-iyuldagi 411-son qarori tahririda); Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori bilan tasdiqlangan Ma'muriy reglament (10 va 101-bandlar); Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 16-apreldagi 175-son qarori; O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 23-iyundagi PF-115-son farmoni; Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yil 17-avgust va 26-avgustdagi e'lonlari. Tekshirilgan sana: 2026-yil 29-avgust. --- ## 11 xorijiy tildan Multi-level sertifikat 1-sentabrdan joriy etiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/multi-level-11-xorijiy-til-2026-sentabr/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: Milliy sertifikat Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-iyuldagi 411-son qarori chet tilini bilish darajasini aniqlashning ko'p darajali (Multi-level) formatini yana o'n bitta tilga yoydi. Yangi ro'yxat 2026-yil 1-sentabrdan ishlaydi: xitoy, koreys, yapon, ispan, italyan, fors, dari, pushtu, urdu, hindiy va uyg'ur tillari. Shu kungacha bu tillar bo'yicha milliy sertifikat berilmagan — abituriyent faqat xalqaro imtihonga (xitoy tilida HSK, koreys tilida TOPIK II, ispan tilida DELE) chiqa olardi. Qaror 2026-yil 30-iyulda kuchga kirgan. Qaysi tilga qachondan Multi-level formati kiritilgan Multi-level formati bir tilga bir marta, aniq sana bilan kiritiladi. 411-son qarori Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori 3-bandining ikkinchi xatboshisini yangi tahrirda bayon etdi va ro'yxatni to'rt bosqichda yakunladi. Til guruhiMulti-level joriy etilgan sanaTillar soniIngliz tili2022-yil 1-mart1Nemis, fransuz, arab2022-yil 1-noyabr3Turk tili2025-yil 1-yanvar1Xitoy, koreys, yapon, ispan, italyan, fors, dari, pushtu, urdu, hindiy, uygʻur2026-yil 1-sentabr11Jami—16 Ya'ni 1-sentabrdan boshlab O'zbekistonda o'n olti tildan davlat namunasidagi milliy sertifikat olish tartibi ishlaydi. Multi-level degani — har daraja uchun alohida imtihon topshirilmaydi: bitta imtihon topshirasiz, to'plagan ballingizga qarab sertifikatda B1, B2 yoki C1 darajasi yoziladi. Multi-level formatining tuzilishi va daraja shkalasi alohida sahifada berilgan. Sentabr sessiyasida bu tillardan imtihon bormi? Yo'q. Bilim va malakalarni baholash agentligi 17-avgustda e'lon qilgan kuzgi sessiya beshta tildan iborat: ingliz, nemis, fransuz, turk va arab. Ro'yxatdan o'tish 29-avgustda, to'lov 30-avgustda tugadi, imtihon kunlari — 13–15-sentabr. Bu sessiyaning muddatlari alohida maqolada yozilgan. Yangi o'n bir tilning bittasi ham shu ro'yxatga kirmagan. Agentlikning 27-avgustdagi e'loniga ko'ra, bu tillar bo'yicha imtihon sanalari, ro'yxatdan o'tish tartibi, test formati, namunaviy test topshiriqlari va baholash mezonlari Agentlikning rasmiy veb-saytidagi «Chet tilidan milliy sertifikat» bo'limida joylashtiriladi. Demak 1-sentabrda tizim ishga tushadi, birinchi imtihon sanasi esa alohida e'lon bilan belgilanadi. Ma'muriy reglamentga ko'ra imtihon kunlari oldindan Agentlik veb-saytida va my.gov.uz portalida e'lon qilinadi, talabgorga imtihon kunini o'zi tanlash huquqi beriladi. Sertifikat DTM ballini qanchaga o'zgartiradi? Chet tili sertifikati qabul imtihonida ikki xil ishlaydi. B2, C1 va C2 darajasida — shu til majmuadagi mutaxassislik fani bo'lsa, o'sha blokning maksimal bali to'liq yoziladi va siz imtihon kuni o'sha 30 ta savolni umuman ishlamaysiz. B1 darajasida — maksimal ballning 75 foizi beriladi (Adliya vazirligida 2026-yil 2-iyunda 3515-2 raqami bilan ro'yxatga olingan tartib). Quyidagi jadval 189 ballik tizimdagi aniq raqamlarni ko'rsatadi. BlokSavol soniMaksimal ballB2 va yuqoriB1 daraja1-mutaxassislik fani30939369,82-mutaxassislik fani30636347,3 B2 va B1 orasidagi farq 1-fanda 23,2 ball, 2-fanda 15,7 ball. B1 dan past daraja (A2 yoki undan quyi) qabulda ball bermaydi. B1 darajasining 75 foizlik qoidasi alohida maqolada batafsil yozilgan, sertifikatni qabul jarayoniga qanday ulash esa bu yerda. Bu tillar bo'yicha yo'nalishlarga 2026-yilda necha ball kerak bo'ldi TestMakon qabul bazasida 2026-yil bo'yicha 3 908 ta yo'nalish guruhi bor. Yangi o'n bir tildan oltitasi — xitoy, koreys, yapon, ispan, italyan va fors tillari — allaqachon alohida bakalavriat yo'nalishi sifatida mavjud: jami 56 ta guruh, 1 725 ta o'rin, 9 ta oliygoh. Grant chegarasi ma'lum bo'lgan 25 guruhda o'rtacha 185,9 ball, kontrakt chegarasi ma'lum bo'lgan 26 guruhda o'rtacha 164,7 ball. TilGuruhQabul kvotasiEng past grant chegarasiXitoy tili15515184,6Koreys tili16485181,7Yapon tili11325186,3Ispan tili8235184,6Italyan tili4100182,4Fors tili265183,7 Eng past grant chegarasi — koreys tilida 181,7 ball. Bu 189 ballik maksimumdan atigi 7,3 ball past. Shunday chegarada til fanidan 93 ballni sertifikat bilan yopish natijani hal qiladi: qolgan uch blokdan 96 ballning 88,7 tasini yig'ish yetarli bo'ladi. Dari, pushtu, urdu, hindiy va uyg'ur tillari bo'yicha 2026-yil qabulida alohida yo'nalish bo'lmagan. Agentlikning 21-iyuldagi e'loniga ko'ra 2026/2027-o'quv yilida uchta yangi yo'nalish ochilgan: «Filologiya va tillarni o'qitish: pushtu tili», «Tarjima nazariyasi va amaliyoti: hind tili» va «Tarjima nazariyasi va amaliyoti: urdu tili». Sertifikat tizimi shu yo'nalishlar bilan bir vaqtda ishga tushmoqda. Chet tili o'qituvchisi uchun nima o'zgardi 411-son qarorining 3-ilovasi pedagog kadrlarni attestatsiyadan o'tkazish nizomining (Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 17-sentabrdagi 572-son qarori) 36-bandini ham yangiladi. Endi ro'yxatda ingliz, fransuz, nemis, ispan, italyan, arab, xitoy, yapon, koreys, turk, fors, pushtu, dari, urdu va hindiy tillari turibdi. Kamida C1 darajali milliy yoki unga mos xalqaro sertifikatga ega o'qituvchi navbatdagi majburiy attestatsiyada o'quv fani bo'yicha malaka sinovidan maksimal ball oladi va shu sinovdan ozod etiladi. Ikkinchi bosqich sinovida qatnashish esa baribir majburiy qoladi. Imtihon uchun qancha to'lanadi Chet tili malaka sertifikati uchun to'lov ariza berilgan kundagi bazaviy hisoblash miqdorining bir yarim baravariga teng, my.gov.uz orqali ro'yxatdan o'tilgani uchun undan 90 foizi undiriladi. 1-sentabrdan bazaviy hisoblash miqdori 440 000 so'm bo'ladi, demak to'lov 594 000 so'mga chiqadi. Hisobning to'liq zanjiri va chegirma toifalari to'lov haqidagi maqolada berilgan. Shu hafta nima qilish kerak my.gov.uz portaliga OneID orqali kiring va «Chet tilini bilish darajasini aniqlash» xizmatini oching — yangi tillar ro'yxatda paydo bo'lganini shu yerdan ko'rasiz; Agentlikning «Chet tilidan milliy sertifikat» bo'limidan o'z tilingiz bo'yicha test formati va namunaviy topshiriqlarni yuklab oling — tayyorgarlik rejasi shu format e'lon qilingandan keyin tuziladi; hududingizni oldindan tanlang: o'tirish o'rinlari soni har hudud uchun alohida belgilanadi va limit to'lgach o'sha hudud bo'yicha ro'yxat yopiladi; xalqaro sertifikatingiz bo'lsa (HSK, TOPIK II, DELE), uning darajasini tekshiring — B2 va undan yuqori bo'lsa qabulda milliy sertifikat bilan bir xil ishlaydi; imtihon 3 yilga sertifikat beradi — 11-sinfda emas, 10-sinfda topshirsangiz ham qabulga yetadi. Bitta yo'nalish misolida hisob Yo'nalish: «Filologiya va tillarni o'qitish: xitoy tili», Andijon davlat chet tillari instituti. 2026-yil qabulida bu guruhning grant chegarasi 186,8 ball, kontrakt chegarasi 170,4 ball bo'lgan. Majmuadagi chet tili 1-mutaxassislik fani bo'lsa, xitoy tilidan B2 darajali milliy sertifikat 93 ballni to'liq yozdiradi va imtihon kuni 30 ta savol ishlanmaydi. Shu sertifikat B1 darajada bo'lsa — 93 × 0,75 = 69,8 ball. Ikki daraja orasidagi 23,2 ball ayirmasi 186,8 lik chegarada grantni yo'qotish uchun yetarli: B1 bilan qolgan uch blokdan 117 ball yig'ish kerak bo'ladi, B2 bilan esa 93,8 ball. Bog'liq maqolalar Chet tili malaka imtihoni 13–15-sentabrda: muddatlar Milliy sertifikat: to'liq yo'riqnoma va DTM ball jadvali Ingliz tili milliy sertifikati: format va tayyorgarlik Shu mavzuda yana: Chet tili sertifikati: yil oxirigacha yana 4 imtihon, ro'yxat har oy Shu mavzuda yana: Multi-level: daraja o'rtacha balldan chiqadi, B2 uchun 51 ball yetadi Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-iyuldagi 411-son «Milliy sertifikat berish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida»gi qarori (1-band va 3-ilovaning 3–4-bandlari); Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 16-fevraldagi 73-son qarori bilan tasdiqlangan Ma'muriy reglament; Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yil 21-iyul, 17-avgust va 27-avgustdagi e'lonlari; TestMakon qabul bazasi (2026-yil, 3 908 guruh). Tekshirilgan sana: 2026-yil 29-avgust. --- ## Qadimgi Yunoniston va Rim: 8 181 marta zaif deb belgilangan mavzu URL: https://testmakon.uz/news/article/qadimgi-yunoniston-rim-sanalar-tarix/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM Sun'iy intellekt tahlili TestMakon'da bitta mavzuni boshqalardan ko'ra ko'p marta zaif deb belgilagan: «Qadimgi Yunoniston va Rim» — 8 181 marta. Bu tarix fanidagi barcha mavzular ichida eng katta raqam. Mavzuga 12 876 nafar o'quvchi tegib ko'rgan, 219 749 ta savol ishlangan, to'g'ri javob ulushi 36,3 foiz. Bankda bu mavzudan 218 ta savol turibdi. Tarixdan milliy sertifikat imtihoni 27-oktabr kuni — bugundan 59 kun keyin, ikkinchi sessiya 29-dekabr. Sertifikat 3 yil amal qiladi, ya'ni 11-sinfda olingani keyingi ikki qabulda ham ishlaydi. Ball va format tarix sertifikati sahifasida yozilgan. Nega aynan bu mavzu eng ko'p zaif deb belgilangan 36,3 foiz — o'zi qaraganda yomon ko'rsatkich emas. Lekin zaif belgisi soni raqamning boshqa tomonini ko'rsatadi: bu mavzuni ko'p o'quvchi ko'p marta qayta ishlaydi va baribir yiqiladi. Bankdagi 218 ta savolni turlari bo'yicha ajratganda sabab ko'rinadi. Savollarning yarmidan ko'pi ikki toifaga tushadi: aniq sana («qachon bo'lib o'tgan») va atama yoki ism («nima deb atalgan», «kim hisoblangan»). Ikkalasida ham javobni mantiq bilan chiqarib bo'lmaydi. Ustiga-ustak mavzu ichida bir-biriga juda yaqin sanalar juftliklari bor: 594 va 509, 490 va 480, 49 va 44, 410 va 455. Raqamlar yaqin, voqealar esa butunlay boshqa. Qaysi sana bilan qaysi sana adashtiriladi? Quyidagi jadval har juftlikni yonma-yon qo'yadi — shunda ular xotirada alohida yotadi. Adashtiriladigan juftlikNima bo'lganSanaSolon islohotlariAfinada qarz qulligi bekor qilindimil. avv. 594Rim respublikasipodsholik ag'darildimil. avv. 509Marafon jangiAfina Doro I qo'shinini yengdimil. avv. 490Fermopil va SalaminKserks yurishi, Leonid va Femistoklmil. avv. 480Kanna jangiGannibal rimliklarni yengdimil. avv. 216Zama jangiStsipion Gannibalni yengdimil. avv. 202Sezar Rubikondan o'tdifuqarolar urushi boshlandimil. avv. 49Sezar o'ldirildisenatda suiqasdmil. avv. 44Aksiy jangiOktavian Antoniy flotini yengdimil. avv. 31Oktavian Avgust unvonini oldiimperiya davri boshlandimil. avv. 27Vestgotlar Rimni egalladiAlarix boshchiligidamil. 410Vandallar Rimni taladiGeyzerix boshchiligidamil. 455 Uchta juftlikni alohida ajratib o'qing. 594 va 509. Raqamlar bir xil uch belgidan tuzilgan, shuning uchun almashib ketadi. Yodlash yo'li: Solon Afinada, Yunonistonda — 594. Respublika Rimda — 509. Yunoniston oldin keladi, raqam ham kattaroq. 490 va 480. Marafon — bitta jang, faqat afinaliklar, Doro I qo'shini. Fermopil va Salamin — o'n yil keyin, Kserks yurishi, butun Yunoniston birlashgan. «Marafon yakka, Salamin birga» degan bir jumla ikkalasini ajratadi. 44 va 49. 49-yilda Sezar Rubikon daryosidan o'tib fuqarolar urushini boshladi va yakka hokimlik uchun oshkora kurashga chiqdi. 44-yilda esa u senatda o'ldirildi. Katta raqam oldinroq: mil. avv. sanalar teskari sanaladi. Mil. avv. 776-yildan mil. 476-yilgacha: to'liq chiziq Yuqoridagi juftliklardan tashqari yodda turishi shart bo'lgan sanalar quyida. Ularni alohida emas, ketma-ket zanjir sifatida o'qing. SanaVoqeaNima bilan yodda qoladimil. avv. XII asrdoriylar Janubiy Yunonistonga bostirib kirdi«qorong'i asrlar» boshlandimil. avv. 776birinchi Olimpiada o'yinlariyunon sanoq boshimil. avv. 753Rim asos solindirim sanoq boshimil. avv. 447–438Parfenon qurildiPerikl davrimil. avv. 431–404Peloponnes urushiAfina yengildimil. avv. 338Xeroneya jangiFilipp II Yunonistonni bo'ysundirdimil. avv. 331Gavgamela jangiAleksandr Eron davlatini yakunladimil. avv. 323Aleksandr vafot etdiellinizm davri boshlandimil. avv. 264–146uchta Puni urushioxirida Karfagen vayron qilindimil. avv. 73–71Spartak qo'zg'olonihal qiluvchi jang Krass bilan, 71-yilmil. 395imperiya ikkiga bo'lindiG'arbiy va Sharqiymil. 476G'arbiy Rim imperiyasi qulaydiqadimgi dunyo tarixining oxiri Ikkita chegara sanasini ayricha eslab qoling. Mil. avv. 776 — birinchi Olimpiada o'yinlari, yunonlar shu yildan boshlab yil sanashgan. Mil. 476 — G'arbiy Rim imperiyasining qulashi; bank savoli «qadimgi dunyo tarixi qaysi voqeagacha davom etgan» deb so'raganda javob aynan shu. Spartak qo'zg'oloni bo'yicha bitta izoh: boshlanish yili darsliklarda 73 yoki 74 deb beriladi, lekin hal qiluvchi jang sanasi bahsli emas — mil. avv. 71-yil, Mark Litsiniy Krass qo'shini bilan. Test savoli aynan shu jangni so'raydi. Bitta xudo, ikkita ism Mifologiya savollarining aksariyati bitta narsani tekshiradi: yunon xudosining rimcha nomini bilasizmi. Rimliklar yunon panteonini deyarli o'zgarishsiz qabul qilgan, faqat nomlarini almashtirgan. Yunon nomiRim nomiNimaning xudosiZevsYupiteroliy xudo, momaqaldiroqGeraYunonanikoh, oilaPoseydonNeptundengizAfinaMinervadonishmandlik, hunarAresMarsurushAfroditaVenerago'zallik, muhabbatGefestVulkanolov va temirchilikGermesMerkuriysavdo, elchilikArtemidaDianaovDemetraTseredadehqonchilik, hosil Bank savoli: rimliklar qaysi xudoni olov va temirchilar xudosi deb hisoblashgan? Javob — Vulkan, yunonlardagi Gefest. Savolda «rimliklar» so'zi turgani uchun javob Gefest emas. Shart matnidagi xalq nomiga qarang: agar «yunonlar» deyilsa chap ustundan, «rimliklar» deyilsa o'ng ustundan javob olinadi. Atamalar: forum, tribun, konsul, varvar Ikkinchi katta savol toifasi — atama. Ro'yxati qisqa. Forum — Rimda shahar markazi, savdo va yig'inlar maydoni. Konsul — respublikada bir yilga saylanadigan oliy mansabdor, ikkitasi birga boshqargan. Xalq tribuni — qashshoq rimliklar, ya'ni plebeylar manfaatini himoya qilgan mansabdor; senat qaroriga veto qo'ya olgan. Diqqat: u davlatni boshqarmagan, boshqargani konsul. Patritsiy va plebey — Rimning ikki asosiy tabaqasi: qadimgi urug'lar va oddiy aholi. Varvar — rimliklar madaniy taraqqiyotning quyi pog'onasidagi xalqlarni shunday atagan. Teatr — yunonchadan «tomoshalar joyi». Ellin — yunonlarning o'zlarini ataganlari, mamlakat esa Ellada. Akropol — shaharning baland qismidagi mustahkam qal'a; Afina akropolida Parfenon joylashgan. Uchta ism ham tez-tez so'raladi: Esxil — tragediya otasi, Aristofan — komediya ustasi, Gerodot — tarix otasi, mil. avv. V asrda yashagan. Yunon tarixchisi Arrian esa mil. II asrda yashagan va Aleksandr yurishlari haqida yozgan. Bitta savolni qadamlab yechish Savol. Mil. avv. I asrda Yunoniston qirg'oqlarida Antoniy va Oktavian flotlari o'rtasida jang bo'lib o'tgan. Jang qaysi yilda bo'lgan va nima bilan yakunlangan? 1-qadam. Antoniy va Oktavian — Sezar o'ldirilgandan keyingi kurashning ikki tomoni, demak voqea mil. avv. 44-yildan keyin. 2-qadam. Oktavian Avgust unvonini mil. avv. 27-yilda oldi; raqib yengilmasdan unvon berilmaydi, demak jang 44 va 27 orasida. 3-qadam. Aksiy (Akcium) jangi — mil. avv. 31-yil: Oktavian Antoniy va Kleopatra flotini yengdi, Misr Rim viloyatiga aylandi. 4-qadam. Zanjir yopildi: 44 (suiqasd), 31 (Aksiy), 27 (imperiya). Shu usul barcha sana savollariga ishlaydi: yolg'iz sanani eslashga urinmang, uni oldingi va keyingi voqea orasiga qo'ying. O'zingizni tekshiring: to'rt savol Afinada qarz qulligini bekor qilgan islohotlar qaysi yilda o'tkazilgan? Gannibal Kanna yonida rimliklarni yenggan yil bilan Stsipion Gannibalni Zama yonida yenggan yil orasida necha yil bor? Rimliklar dengiz xudosini qanday atashgan? Qadimgi dunyo tarixi qaysi voqea bilan yakunlanadi va u qaysi yilda bo'lgan? Javoblar. 1) Mil. avv. 594-yil, Solon islohotlari. 2) 216 dan 202 gacha 14 yil. 3) Neptun (yunonlarda Poseydon). 4) G'arbiy Rim imperiyasining qulashi, mil. 476-yil. Imtihongacha 59 kun Tarix sertifikatida qisqa javobli savollar ham bor, ya'ni sana yodda aniq turishi kerak. Ikki haftalik reja: birinchi hafta xronologik jadvalni zanjir sifatida yodlang va har kuni bittadan sana juftligini takrorlang; ikkinchi hafta xudolar jadvali va atamalarni yoping, so'ng tarix bo'yicha sertifikat formatidagi variantni ishlang. Sertifikat DTM ballariga qanday aylanishi milliy sertifikat qanday ishlaydi sahifasida ko'rsatilgan: tarix yurisprudensiya yo'nalishlarida 1-fan sifatida 93 ball, majburiy fan sifatida 11 ball beradi. Matematikadan tayyorgarlik uchun tengsizliklar bo'yicha qo'llanmani ham ko'rib chiqing — majburiy fanlar ro'yxatida matematika ham bor. Manba: sanalar ikki mustaqil ensiklopedik manbadan solishtirib tekshirilgan (Qadimgi Yunoniston va Qadimgi Rim xronologiyalari); o'quvchilar kesimi — TestMakon savol bazasi, 2026-yil 29-avgust holatiga (219 749 ta ishlangan savol, 12 876 nafar o'quvchi, 8 181 marta zaif mavzu belgisi); imtihon sanasi — Bilim va malakalarni baholash agentligi e'loni asosida. --- ## Magnit maydon — fizikada eng past natija: 7 988 savoldan 27,1 foizi URL: https://testmakon.uz/news/article/magnit-maydon-induksiya-eyk-masalalari/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM Fizikadan sertifikat imtihoni 29-sentabr kuni — bugundan 31 kun keyin, ikkinchi sessiya 24-noyabr. 2026-yildan imtihon kompyuterda o'tkaziladi va formatda ko'p qismli masalalar ustunlik qiladi: bitta shart beriladi, a va b qismlariga alohida javob yoziladi, har qismga alohida ball qo'yiladi. Bizning bazadagi natijalar bu formatda qaysi mavzu ballni yeyishini aniq ko'rsatib turibdi. Magnit maydon va elektromagnit induksiya mavzusida 7 988 ta savol ishlangan va 2 167 tasi, ya'ni 27,1 foizi to'g'ri yechilgan. Bu — fizikadagi eng past ko'rsatkich. To'liq baza bo'yicha 2 003 nafar o'quvchi bu mavzuga tegib ko'rgan, ularning natijasi 26,9 foiz. Sun'iy intellekt tahlili mavzuni 564 marta zaif deb belgilagan. Imtihon sanalari va format fizika sertifikati sahifasida yozilgan. Nega aynan magnit mavzusi eng past natija beradi Sabab formulalar ko'pligida emas. Mexanikada formula undan ko'p, natija esa yuqoriroq. Bank savollarini bittalab ko'rib chiqqanda boshqa manzara chiqadi: magnit mavzusidagi savollarning aksariyati ikkita kattalikni almashtirish ustiga qurilgan. Oqim va oqimning o'zgarish tezligi. Induktivlik va magnit oqimi. Amper kuchi va Lorens kuchi. Har juftlikda formulalar o'xshash, ma'no esa boshqa. Shuning uchun bu mavzuni yod olish bilan yopib bo'lmaydi. Avval qaysi kattalik so'ralayotganini aniqlash kerak, keyin formula tanlanadi. Quyidagi jadval — mavzuning butun formulalar to'plami, boshqasi kerak emas. KattalikFormulaBirlikMagnit oqimiΦ = B·S·cos αVeber (Vb)Amper kuchiF = B·I·l·sin αNyuton (N)Lorens kuchiF = q·B·v·sin αNyuton (N)Induksiya EYKEYK = ΔΦ / ΔtVolt (V)Harakatdagi o'tkazgichEYK = B·l·vVolt (V)O'zinduksiya EYKEYK = L·ΔI / ΔtVolt (V)G'altak induktivligiL = Φ / IGenri (Gn) Diqqat qiling: oxirgi ustunda birlik yozilgan. Imtihonda javob soni to'g'ri, birligi noto'g'ri bo'lsa ball berilmaydi. Magnit oqimi veberda, induksiya teslada, induktivlik genrida. Φ = B·S·cos α da burchak qayerdan olinadi? Bu — mavzuning birinchi tipik xatosi. Formuladagi α — magnit induksiya vektori bilan yuzaning normali orasidagi burchak, yuzaning o'zi bilan emas. Shart matnida esa ko'pincha yuza bilan hosil qilgan burchak beriladi. Ikkalasining yig'indisi 90 daraja. ShartBurchak αcos αOqimChiziqlar yuzaga perpendikulyar0°1eng kattaChiziqlar yuza bilan 60°30°0,870,87 B·SNormal bilan 60°60°0,50,5 B·SChiziqlar yuzaga parallel90°00 Bank savoli: yuzasi 10 sm² bo'lgan qo'zg'almas o'ram bir jinsli magnit maydonda induksiya chiziqlariga perpendikulyar joylashgan, maydon induksiyasi 0,2 Tl. Magnit oqimini toping. Yechim: 10 sm² = 10 · 10⁻⁴ m² = 0,001 m². Chiziqlar yuzaga perpendikulyar, demak ular normal bilan ustma-ust tushadi va α = 0, cos α = 1. Φ = 0,2 · 0,001 · 1 = 2 · 10⁻⁴ Vb. Agar shu o'ram normal bilan 60 daraja burchak hosil qilib qo'yilsa, oqim ikki marta kamayadi: 0,2 · 0,001 · 0,5 = 1 · 10⁻⁴ Vb. Sertifikat formatida shart aynan shunday yoziladi — bitta masalada a qismi perpendikulyar holat, b qismi burchakli holat. Ikkinchi tuzoq — birlik. 10 sm² ni 0,1 m² deb yozish (ya'ni 10 ga bo'lish) eng ko'p uchraydigan hisob xatosi. 1 sm² = 10⁻⁴ m², chunki uzunlik 100 marta kichrayganda yuza 10 000 marta kichrayadi. O'ng qo'l va chap qo'l: qaysi biri qachon Ikkita qoida bor va ular boshqa savollarga javob beradi. O'ng qo'l qoidasi — yo'nalishni topish uchun. To'g'ri tokli o'tkazgichda: o'ng qo'lning bosh barmog'i tok yo'nalishi bo'yicha qo'yiladi, qolgan to'rt barmoq o'tkazgichni o'rab olsa, ular magnit induksiya chiziqlarining yo'nalishini ko'rsatadi. G'altakda esa teskarisi: to'rt barmoq o'ramdagi tok bo'yicha o'raladi, bosh barmoq g'altak ichidagi maydon yo'nalishini, ya'ni shimoliy qutbni ko'rsatadi. Chap qo'l qoidasi — kuchni topish uchun. Chap qo'l shunday qo'yiladiki, induksiya chiziqlari kaftga kiradi, cho'zilgan to'rt barmoq tok yo'nalishini (musbat zaryad harakatini) ko'rsatadi — shunda 90 daraja bukilgan bosh barmoq Amper yoki Lorens kuchini ko'rsatadi. Manfiy zaryad uchun kuch yo'nalishi teskari bo'ladi. Elektron haqidagi savolda o'quvchilarning yarmi shu yerda yiqiladi: chap qo'lni to'g'ri qo'yadi, lekin zaryad ishorasini hisobga olmaydi. Sonli misol: uzunligi 20 sm bo'lgan to'g'ri o'tkazgichda 5 A tok oqmoqda, u 0,4 Tl induksiyali maydonda chiziqlarga perpendikulyar joylashgan. Amper kuchi F = B·I·l·sin 90° = 0,4 · 5 · 0,2 · 1 = 0,4 N. Agar o'tkazgich chiziqlar bo'ylab yotqizilsa, sin 0° = 0 va kuch nolga teng bo'ladi. Lenz qoidasi bitta jumlada Induksiya toki shunday yo'nalishda oqadiki, uning magnit maydoni o'zini yuzaga keltirgan oqim o'zgarishiga qarshilik ko'rsatadi. Amaliy tarjimasi: magnit yaqinlashsa — kontur uni itaradi, uzoqlashsa — tortadi. Bu qoidani qo'llash uchun uch savolga ketma-ket javob beriladi. Birinchi: kontur ichidagi oqim ortyaptimi yoki kamayaptimi? Ikkinchi: demak induksiya tokining maydoni qayerga yo'nalishi kerak — tashqi maydonga qarshimi yoki u bilan birgami? Uchinchi: o'ng qo'l qoidasi bo'yicha bu maydonni beradigan tok qaysi tomonga oqadi? Misol: shimoliy qutbi bilan g'altakka yaqinlashayotgan magnit. Oqim ortyapti, demak induksiya toki tashqi maydonga qarshi maydon hosil qiladi, demak g'altakning magnitga qaragan uchi ham shimoliy qutb bo'ladi va magnitni itaradi. Magnit uzoqlashganda hammasi teskari bo'ladi. Lenz qoidasi energiya saqlanish qonunining bevosita natijasi: agar kontur magnitni itarmasdan tortsa, magnit o'z-o'zidan tezlashardi va energiya yo'qdan paydo bo'lardi. Sertifikatda «nima uchun» deb so'ralganda javob aynan shu bo'ladi. Φ = 6t + 2 masalasi nega 20 volt emas? Bank savoli: konturda magnit oqimi Φ = 6t + 2 qonuniyat bo'yicha o'zgaradi. 3-sekunddagi induksiya EYK modulini toping. Ko'pchilik t = 3 ni formulaga qo'yadi: 6 · 3 + 2 = 20 va javobga 20 V deb yozadi. Bu — mavzudagi eng qimmat xato. 20 — bu 3-sekunddagi oqim, veberda o'lchanadi. EYK esa oqimning o'zi emas, uning o'zgarish tezligi. EYK = ΔΦ / Δt. Φ = 6t + 2 chiziqli funksiya, uning o'sish tezligi t oldidagi koeffitsiyentga teng va vaqtga bog'liq emas. Har sekundda oqim 6 Vb ga ortadi, demak EYK = 6 V va u 3-sekundda ham, 10-sekundda ham o'zgarmaydi. Tekshirish usuli: ikkita vaqt oling. t = 3 da Φ = 20 Vb, t = 4 da Φ = 26 Vb. ΔΦ = 6 Vb, Δt = 1 s, EYK = 6 V. Savolda «3-sekundda» deyilishi — ataylab qo'yilgan chalg'ituvchi shart. Xuddi shu almashtirish induktivlik savolida ham chiqadi. Bank savoli: induktivligi 0,3 Gn bo'lgan g'altakdagi magnit oqimi 1,5 Vb bo'lsa, tok kuchini toping. Bu yerda EYK formulasini olishga hojat yo'q — L = Φ / I ta'rifidan I = 1,5 : 0,3 = 5 A. Ishlab chiqilgan masala: maydon 0,8 dan 0,2 Tl gacha kamayadi Shart. Yassi berk kontur yuzasi 0,05 m², u bir jinsli magnit maydonda induksiya chiziqlariga perpendikulyar joylashgan. Maydon induksiyasi 0,1 s ichida 0,8 Tl dan 0,2 Tl gacha bir tekis kamayadi. Kontur qarshiligi 0,5 Om. Toping: a) induksiya EYK; b) konturdagi tok kuchi; c) shu vaqt ichida ko'ndalang kesimdan o'tgan zaryad. a qismi. Boshlang'ich oqim Φ₁ = 0,8 · 0,05 = 0,04 Vb. Oxirgi oqim Φ₂ = 0,2 · 0,05 = 0,01 Vb. O'zgarish ΔΦ = 0,01 − 0,04 = −0,03 Vb. EYK moduli = 0,03 : 0,1 = 0,3 V. b qismi. Om qonuni bo'yicha I = EYK / R = 0,3 : 0,5 = 0,6 A. c qismi. Zaryad q = I · Δt = 0,6 · 0,1 = 0,06 Kl. Buni to'g'ridan-to'g'ri ham hisoblash mumkin: q = ΔΦ / R = 0,03 : 0,5 = 0,06 Kl. Ikkinchi yo'lda vaqt umuman kerak emas — zaryad faqat oqim o'zgarishiga va qarshilikka bog'liq. Sertifikatning ko'p qismli masalalarida c qismi aynan shunday «vaqtsiz» yo'l bilan tekshiriladi. Agar shu konturning normali maydon bilan 60 daraja burchak hosil qilsa, boshlang'ich oqim 0,04 emas, 0,02 Vb bo'lardi va barcha javoblar ikki marta kichrayardi. Burchak bitta belgi, lekin uchala qismning javobini o'zgartiradi. Nechchi marta o'zgaradi: proporsiya savollari Bank savollarining uchdan biri son so'ramaydi, nisbat so'raydi. Ular tez yechiladi, agar qaysi kattalik qaysi darajada kirishini bilsangiz. Nima o'zgaradiNechchi martaEYK qanday o'zgaradiMagnit maydon induksiyasi B2 marta ortadi2 martaKontur yuzasi S3 marta ortadi3 martaO'zgarish vaqti Δt2 marta ortadi2 marta kamayadiG'altak o'ramlari soni N (induksiya EYK)4 marta ortadi4 martaG'altak o'ramlari soni N (o'zinduksiya EYK)4 marta ortadi16 marta Oxirgi ikki qator ayirmasi — mavzudagi ikkinchi eng qimmat xato. Bank savoli: konturdagi tok kuchining o'zgarish tezligi o'zgarmagan holda g'altak o'ramlari soni 4 marta orttirilsa, o'zinduksiya EYK qanday o'zgaradi? Yechim: o'zinduksiya EYK = L · ΔI / Δt, va g'altak induktivligi o'ramlar sonining kvadratiga proporsional (L ni beruvchi formulada N² turadi). Demak N 4 marta ortsa, L 16 marta ortadi va EYK ham 16 marta ortadi. «4 marta» degan javob — bu savolda eng ko'p tanlanadigan noto'g'ri variant. Transformator savollari ham shu turkumga kiradi. Bank savoli: birlamchi g'altakda 800 ta o'ram, ikkilamchisida 3 200 ta. Transformatsiya koeffitsiyenti k = N₁ / N₂ = 800 : 3 200 = 0,25. k < 1 bo'lsa transformator kuchlanishni oshiradi. Yuqori kuchlanishli tarmoqlarda aynan shunday transformatorlar ishlaydi. O'zingizni tekshiring: besh savol Yuzasi 200 sm² bo'lgan kontur 0,5 Tl maydonda chiziqlarga parallel joylashgan. Magnit oqimi qancha? Konturdagi oqim 0,4 s ichida 0,12 Vb dan 0,04 Vb gacha kamaydi. Induksiya EYK qancha? Uzunligi 0,4 m bo'lgan o'tkazgich 0,5 Tl maydonda chiziqlarga perpendikulyar 3 m/s tezlik bilan harakatlanmoqda. EYK qancha? Magnit shimoliy qutbi bilan g'altakdan uzoqlashmoqda. G'altakning magnitga qaragan uchi qaysi qutbga aylanadi? Φ = 4t − 5 bo'lsa, 2-sekunddagi induksiya EYK qancha? Javoblar. 1) Nolga teng: chiziqlar yuzaga parallel, demak normal bilan 90 daraja, cos 90° = 0. 2) EYK = 0,08 : 0,4 = 0,2 V. 3) EYK = B·l·v = 0,5 · 0,4 · 3 = 0,6 V. 4) Janubiy: uzoqlashayotgan magnitni kontur tortishi kerak, demak qarama-qarshi qutb hosil bo'ladi. 5) 4 V — t = 2 dagi oqim 3 Vb, lekin EYK oqim emas, o'zgarish tezligi. Birinchi va beshinchi savolga xato javob berdingizmi — mavzuni burchak va oqim tushunchalaridan qayta boshlang, hisoblashdan emas. Imtihongacha 31 kun: qanday taqsimlash kerak Fizika sertifikatida oxirgi 10 ta ko'p qismli masala umumiy ballning 40 foizga yaqinini beradi. Magnit mavzusi shu masalalarga eng ko'p tushadigan uch mavzudan biri. Ularni tashlab ketgan o'quvchi A darajaga chiqa olmaydi. To'rt kunlik reja: birinchi kun — oqim, burchak va birliklar (yuqoridagi birinchi va ikkinchi jadval); ikkinchi kun — o'ng qo'l, chap qo'l va Lenz qoidasi, har biriga uchtadan yo'nalish savoli; uchinchi kun — induksiya EYK va harakatdagi o'tkazgich, kamida oltita sonli masala; to'rtinchi kun — o'zinduksiya, induktivlik va transformator, proporsiya savollari. So'ng fizika bo'yicha sertifikat formatidagi variantni to'liq vaqt bilan ishlab ko'ring. Fizika sertifikati muhandislik va IT yo'nalishlarida 2-fan sifatida 63 ball, fizika o'qituvchiligi va radiotexnikada 1-fan sifatida 93 ball beradi. Barcha fanlarning imtihon kunlari 2026-yil sanalar jadvalida yig'ilgan. Matematikadan trigonometriya bo'yicha qo'llanmani ham ko'rib chiqing: muhandislik yo'nalishida matematika 1-fan bo'ladi. Manba: TestMakon savol bazasi va o'quvchilar natijalari kesimi, 2026-yil 29-avgust holatiga (7 988 ta ishlangan savol, 631 nafar o'quvchi, 27,1 % to'g'ri javob); imtihon sanasi, elektron format va to'lov miqdori — Bilim va malakalarni baholash agentligi e'loni asosida. --- ## Elektron balans usuli: 13 208 savoldan atigi 28,8 foizi to'g'ri URL: https://testmakon.uz/news/article/oksidlanish-qaytarilish-elektron-balans/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Oksidlanish-qaytarilish reaksiyasi elektron balans usuli bilan tenglashtiriladi: avval har element ustiga oksidlanish darajasi qo'yiladi, darajasi o'zgargan ikkita element ajratiladi, berilgan va olingan elektronlar soni eng kichik umumiy karrali orqali tenglashtiriladi, chiqqan ikki son koeffitsiyent bo'lib tenglamaga ko'chiriladi, oxirida metall, kislota qoldig'i, vodorod va kislorod sanab tekshiriladi. Xatoning kattasi oxirgi qadamda emas, birinchi qadamda — darajani qo'yishda ketadi. TestMakon bazasida oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari bo'yicha 13 208 ta savol ishlangan va ulardan 3 803 tasi, ya'ni 28,8 foizi to'g'ri yechilgan. Sun'iy intellekt tahlili bu mavzuni 937 marta ayni bir o'quvchining zaif mavzusi deb belgilagan. Kimyo milliy sertifikati imtihoni esa 27-sentabr kuni — bugundan 29 kun keyin, ikkinchi sessiya 22-noyabr. Ro'yxatdan o'tish my.gov.uz orqali, to'lov 1-sentabrdan 594 000 so'm. Sanalar va format kimyo sertifikati sahifasida to'liq yozilgan. Kimyoda eng past natija qaysi mavzuda? Kimyoda ikkita mavzu boshqalardan aniq ajralib turadi: hisoblash masalalari va oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari. Ikkalasida ham to'g'ri javob ulushi 29 foizga yetmaydi. Taqqoslash uchun boshqa fanlarning eng zaif mavzularini ham qo'shdik. MavzuIshlangan savolTo'g'ri javobTrigonometriya (matematika)59 68527,5 %Magnit maydon va induksiya (fizika)7 98827,1 %Tengsizliklar (matematika)467 47428,1 %Oksidlanish-qaytarilish (kimyo)13 20828,8 %Kimyoviy hisoblashlar (kimyo)83 46228,9 % Jadvaldagi raqamlar bitta xulosaga olib keladi: 28–29 foiz — bu to'rt variantli testda tasodifan belgilash natijasidan (25 foiz) atigi uch-to'rt foizga yuqori. Ya'ni o'quvchilarning katta qismi bu savollarni yechmayapti, taxmin qilyapti. Matematikadagi tengsizliklar va trigonometriya mavzularida ham xuddi shunday manzara chiqqan edi. Farqi shundaki, tengsizliklarda savol turi juda xilma-xil, oksidlanish-qaytarilishda esa yo'q. Bizning bankdagi savollarning aksariyati to'rtta qolipdan chiqadi: koeffitsiyentni toping, oksidlovchi yoki qaytaruvchini ko'rsating, oksidlanish darajasi necha birlikka o'zgardi, reaksiya qaysi turga mansub. Ya'ni to'rtta qolipni yopgan o'quvchi mavzuning katta qismini yopadi. Oksidlanish darajasi: yetti qoida va ularning tartibi Oksidlanish darajasi — atomga shartli ravishda yozib qo'yiladigan zaryad. U elektronlar to'liq o'tgan deb faraz qilinganda hisoblanadi. Qoidalar ketma-ket qo'llaniladi: yuqoridagisi pastdagisidan kuchli. QoidaMisolDarajaErkin holdagi elementO2, Cl2, Na, S80Bir atomli ionNa+, Cl−, Al3+zaryadga tengFtor — istisnosizHF, OF2, CaF2−1Kislorod — odatdaH2O, CO2, H2SO4−2Vodorod — odatdaHCl, NH3, CH4+1Neytral molekulada yig'indiH2SO4: 2(+1)+x+4(−2)=00Murakkab ionda yig'indiSO4 2−: x+4(−2)=−2ion zaryadi Tartib muhim. Masalan OF2 da kislorod ham, ftor ham bor. Ftor qoidasi kuchliroq: F = −1, ikkitasi −2 beradi, molekula neytral, demak kislorod +2. Agar «kislorod har doim −2» degan qoidadan boshlansa, javob noto'g'ri chiqadi. Amaliy usul: darajani element ustiga ruchka bilan yozib chiqing. Bir daqiqa ketadi, lekin butun yechim shu bir daqiqaga bog'liq. Imtihonda vaqt tejash uchun bu qadamni tashlab ketgan o'quvchi keyin koeffitsiyentni ikki marta qayta hisoblaydi. Uch tipik xato: peroksid, murakkab ion va muhit kislotasi Birinchi xato — peroksidda kislorodning darajasini ham −2 deb olish. Bank savoli: 2Na + O2 = Na2O2 jarayonida nima sodir bo'ladi? Na2O2 — peroksid, undagi kislorod −1. Natriy 0 dan +1 ga chiqadi, ikkita natriy 2 ta elektron beradi; kislorodning ikki atomi 0 dan −1 ga tushadi va aynan 2 ta elektron oladi. Balans to'g'ri. Agar kislorodni −2 deb olsangiz, ikki atom 4 ta elektron talab qiladi va tenglama yopilmaydi — o'quvchi shu yerda «reaksiya oksidlanish-qaytarilish emas» degan noto'g'ri xulosaga keladi. BirikmaKo'pchilik yozadiTo'g'ri darajaNa2O2 (peroksid)O = −2O = −1H2O2 (vodorod peroksid)O = −2O = −1KO2 (superoksid)O = −2O = −1/2OF2 (kislorod ftorid)O = −2O = +2NaH, CaH2 (gidrid)H = +1H = −1ClO4− ionida xlor−1+7 Ikkinchi xato — murakkab iondagi elementning darajasini ionning zaryadi bilan almashtirish. Bank savoli: ClO4− ioni Cl− ioniga aylansa, xlorning oksidlanish darajasi necha birlikka o'zgaradi? Ko'pchilik ClO4− ni ko'rib «xlor −1» deb yozadi va javobni 0 deb beradi. To'g'ri hisob: x + 4(−2) = −1, demak x = +7. Cl− da xlor −1. O'zgarish +7 dan −1 gacha, ya'ni 8 birlik. Xlor 8 ta elektron oladi. Uchinchi xato — muhit uchun sarflangan kislotani ham elektron balansga qo'shish. Bu xato koeffitsiyentlar to'g'ri chiqqanidan keyin, tenglamani yakunlashda ketadi. Quyida shu holat alohida misolda ko'rsatilgan. Oksidlovchi bilan qaytaruvchini qanday farqlaysiz? Ta'rifni chalkashtirmaslikning bitta yo'li bor: oksidlovchi elektron oladi va o'zi qaytariladi, qaytaruvchi elektron beradi va o'zi oksidlanadi. Ya'ni modda nomi uning boshqasiga qilgan ishini bildiradi, o'ziga bo'lganini emas. Test savollarida eng ko'p yiqiladigan joy shu: «qaytarilish mahsulotini ko'rsating» deb so'ralsa, javob oksidlovchidan hosil bo'lgan modda bo'ladi. Bank savoli: Cu + H+ + NO3− = Cu2+ + NO + H2O reaksiyasida qaytarilish mahsulotini ko'rsating. Bu yerda azot +5 dan +2 ga tushdi, ya'ni qaytarildi. Demak qaytarilish mahsuloti — NO. Mis esa 0 dan +2 ga chiqdi, u oksidlanish mahsuloti beradi: Cu2+. Ikkinchi tayanch — qaysi modda qaysi rolni o'ynashini yodda saqlash. Ular ko'p emas, imtihon savollarida aylanib yuradigan ro'yxat quyidagicha. ModdaVazifasiNimaga aylanadiKMnO4 (kislotali muhitda)oksidlovchiMn2+ (rangsiz)KMnO4 (neytral muhitda)oksidlovchiMnO2 (jigarrang cho'kma)K2Cr2O7oksidlovchiCr3+ (yashil)HNO3 (suyultirilgan)oksidlovchiNOHNO3 (konsentrlangan)oksidlovchiNO2H2SO4 (konsentrlangan)oksidlovchiSO2, S yoki H2SMetall (Zn, Fe, Al)qaytaruvchimusbat ionH2S, KI, HBrqaytaruvchiS, I2, Br2H2O2ikkalasi ham bo'la oladiO2 yoki H2O Element eng yuqori darajasida bo'lsa faqat oksidlovchi bo'la oladi (masalan azot +5, oltingugurt +6), eng past darajasida bo'lsa faqat qaytaruvchi (azot −3, oltingugurt −2), oraliq darajada bo'lsa ikkalasi ham bo'la oladi. Shu bitta qoida «qaysi modda oksidlovchi bo'la olmaydi» turidagi savollarni yopadi. Elektron balans besh qadamda: H2S + HNO3 misolida Bank savoli aynan shu tenglamadan: H2S + HNO3 = H2SO4 + NO + H2O reaksiyasida oksidlovchi oldidagi koeffitsiyentni toping. 1-qadam. Darajalarni qo'yamiz. H2S da oltingugurt −2 (vodorod +1, ikkitasi +2, yig'indi 0). HNO3 da azot +5 (vodorod +1, uchta kislorod −6). H2SO4 da oltingugurt +6. NO da azot +2. H2O da hech nima o'zgarmaydi. 2-qadam. O'zgarganlarni ajratamiz. Oltingugurt −2 dan +6 ga chiqdi — 8 ta elektron berdi, demak u qaytaruvchi. Azot +5 dan +2 ga tushdi — 3 ta elektron oldi, demak u oksidlovchi. 3-qadam. Elektronlarni tenglashtiramiz. 8 va 3 sonlarining eng kichik umumiy karralisi 24. Demak oltingugurt uchun koeffitsiyent 24 : 8 = 3, azot uchun 24 : 3 = 8. 4-qadam. Koeffitsiyentlarni ko'chiramiz. 3H2S + 8HNO3 = 3H2SO4 + 8NO + H2O. 5-qadam. Vodorod va kislorodni sanaymiz. Chapda vodorod 3·2 + 8·1 = 14 ta. O'ngda H2SO4 da 3·2 = 6 ta, qolgani suvga ketadi: 14 − 6 = 8, ya'ni 4 ta H2O. Yakuniy tenglama: 3H2S + 8HNO3 = 3H2SO4 + 8NO + 4H2O. Kislorod bilan tekshiramiz: chapda 8·3 = 24, o'ngda 3·4 + 8·1 + 4·1 = 24. Teng. Savolning javobi: oksidlovchi — HNO3, uning oldidagi koeffitsiyent 8. Fosfor nitrat kislota bilan qanday tenglashtiriladi? Ikkinchi bank savoli: P + HNO3 + H2O = NO + H3PO4 reaksiyasida fosfor oldidagi koeffitsiyentni aniqlang. Bu tenglamaning qiyinligi shundaki, chap tomonda suv ham turibdi va o'quvchi uni ham balansga qo'shishga urinadi. Fosfor erkin holda, demak darajasi 0. H3PO4 da fosfor +5 (uchta vodorod +3, to'rtta kislorod −8). Ya'ni fosfor 5 ta elektron beradi. Azot HNO3 da +5, NO da +2 — 3 ta elektron oladi. Eng kichik umumiy karrali 15: fosfor uchun 15 : 5 = 3, azot uchun 15 : 3 = 5. 3P + 5HNO3 + H2O = 5NO + 3H3PO4. Endi vodorodni sanaymiz: o'ngda 3·3 = 9 ta, chapda kislotadan 5 ta keladi, yetishmagan 4 tasi suvdan — demak 2 ta H2O. Yakuniy: 3P + 5HNO3 + 2H2O = 5NO + 3H3PO4. Kislorodni tekshiramiz: chapda 5·3 + 2·1 = 17, o'ngda 5·1 + 3·4 = 17. Teng. Javob: fosfor oldidagi koeffitsiyent 3. Diqqat qiling: suv elektron balansda umuman qatnashmadi. Uning koeffitsiyenti balansdan emas, vodorod sanog'idan chiqdi. Bu qoida barcha shunday tenglamalarda ishlaydi — darajasi o'zgarmagan modda balansga kirmaydi. Nega KMnO4 ga aynan 16 ta HCl kerak? Bu — mavzuning eng ko'p xato ketadigan tenglamasi va uchinchi tipik xatoning aynan o'zi. Reaksiya: KMnO4 + HCl = KCl + MnCl2 + Cl2 + H2O. Marganes +7 dan +2 ga tushadi — 5 ta elektron oladi. Xlor −1 dan 0 ga chiqadi — bitta atom 1 ta elektron beradi, Cl2 molekulasi 2 ta. Eng kichik umumiy karrali 10: marganes uchun 10 : 5 = 2, xlor uchun 10 ta atom, ya'ni 5 ta Cl2. Shu yerda ko'pchilik to'xtaydi va «demak 10 ta HCl kerak» deb yozadi. Lekin xlorid kislotaning hammasi oksidlanmaydi: bir qismi tuz hosil qilish uchun sarflanadi. Sanaymiz: 2 ta KCl da 2 ta xlor, 2 ta MnCl2 da 4 ta xlor — jami 6 ta xlor tuzga ketdi. Ular oksidlanmadi, darajasi −1 bo'lib qoldi. Umumiy xlor: 10 (oksidlangan) + 6 (tuzda) = 16. 2KMnO4 + 16HCl = 2KCl + 2MnCl2 + 5Cl2 + 8H2O. Tekshiramiz: kaliy 2 = 2, marganes 2 = 2, xlor chapda 16, o'ngda 2 + 4 + 10 = 16, vodorod 16 = 16, kislorod 8 = 8. Hammasi teng. Xuddi shu qoida bixromatda ham ishlaydi: K2Cr2O7 + 14HCl = 2KCl + 2CrCl3 + 3Cl2 + 7H2O. Bu yerda xrom +6 dan +3 ga tushadi, ikkita xrom 6 ta elektron oladi, 6 ta xlor oksidlanib 3 ta Cl2 beradi, yana 8 ta xlor tuzga ketadi (2 KCl + 2 CrCl3), jami 14. Qoida: agar oksidlovchi metall tuz shaklida qolsa, kislotaning koeffitsiyenti balansdagi sondan katta bo'ladi. Balans faqat oksidlangan qismni beradi, qolganini kation sanog'i beradi. Ion-elektron usuli: muhit qanday hisobga olinadi Eritmadagi reaksiyalarda elektron balansdan ko'ra ion-elektron (yarim reaksiya) usuli tezroq ishlaydi, chunki u muhitni o'zi hisobga oladi. Sertifikatning ochiq javobli savollarida shu usul kutiladi. Ikkita yarim reaksiya alohida yoziladi va har birida atomlar suv, vodorod ioni yoki gidroksid ioni bilan tenglashtiriladi. Kislotali muhitda yetishmagan kislorod H2O dan olinadi, ortiqcha vodorod H+ ga o'tadi; ishqoriy muhitda esa OH− ishlatiladi. Misol: MnO4− ioni kislotali muhitda Mn2+ ga qaytariladi. Chap tomonda 4 ta kislorod bor, o'ng tomonda yo'q — demak ular suvga ketadi: MnO4− + 8H+ + 5e− = Mn2+ + 4H2O. Tekshiring: zaryad chapda (−1) + (+8) + (−5) = +2, o'ngda +2. Teng. Ikkinchi yarim reaksiya, masalan temir (II) ning oksidlanishi: Fe2+ − 1e− = Fe3+. Elektronlarni tenglashtirish uchun uni 5 ga ko'paytiramiz va ikkalasini qo'shamiz: MnO4− + 8H+ + 5Fe2+ = Mn2+ + 4H2O + 5Fe3+. Bu usulning ustunligi shundaki, muhit uchun sarflangan kislota koeffitsiyenti o'z-o'zidan chiqadi — yuqorida KMnO4 misolida qo'lda sanagan 6 ta xlorni bu yerda sanash kerak emas. Reaksiya turini qanday aniqlaysiz? Bankdagi savollarning to'rtdan biri koeffitsiyent emas, tur so'raydi. Turlar to'rtta va ularni ajratish qoidasi oddiy: oksidlovchi bilan qaytaruvchi bitta moddadami yoki ikkita moddada, bitta elementmi yoki ikkita element. Reaksiya turiNima bo'ladiMisolMolekulalararooksidlovchi va qaytaruvchi — ikki xil moddada3H2S + 8HNO3Ichki molekulyarikkalasi bitta moddaning turli elementi2KClO3 = 2KCl + 3O2Disproporsiyalanishbitta element ham oshadi, ham kamayadi2NO2 + H2O = HNO3 + HNO2Konproporsiyalanishikki xil daraja bitta darajaga keladiNH4NO2 = N2 + 2H2O Bank savoli: ammoniy nitritning parchalanish reaksiyasi qaysi turga mansub? NH4NO2 da azot ikki xil darajada turadi: ammoniy qismida −3, nitrit qismida +3. Ikkalasi ham N2 dagi 0 darajaga keladi — biri ko'tariladi, biri tushadi. Bu konproporsiyalanish (ba'zi darsliklarda «o'z-o'zidan oksidlanish-qaytarilishning teskarisi» deyiladi). Yana bir bank savoli shu moddadan: ammoniy nitrit tarkibidagi azot atomlarining oksidlanish darajasi yig'indisini toping. Javob: (−3) + (+3) = 0. O'quvchilar bu yerda «azot bitta element, demak bitta daraja» deb o'ylab, −3 yoki +3 deb javob beradi. Azot (IV)-oksidining suv bilan reaksiyasi disproporsiyalanishga misol: 2NO2 + H2O = HNO3 + HNO2. Bitta azot +4 dan +5 ga ham, +3 ga ham ketadi — natijada eritmada ikki xil kislota bo'ladi. Ekvivalent massa va elektroliz savollari Bank savoli: NaNO2 = NaNO3 jarayonida qaytaruvchining ekvivalent massasini aniqlang. Bu yerda ikkita qadam bor. Birinchisi — qaytaruvchini topish: azot +3 dan +5 ga chiqmoqda, demak elektron bermoqda, demak NaNO2 qaytaruvchi. Ikkinchisi — necha elektron berganini sanash: 2 ta. Ekvivalent massa = molyar massa / berilgan elektronlar soni. M(NaNO2) = 23 + 14 + 2·16 = 69 g/mol. Ekvivalent massa = 69 : 2 = 34,5 g/mol. Eng ko'p uchraydigan xato — molyar massani reaksiyadagi koeffitsiyentga bo'lish yoki valentlikka bo'lish. Bo'luvchi faqat elektronlar soni bo'ladi. Elektroliz savollarida esa Faradey qonuni ishlaydi: m = M·I·t / (n·F), bu yerda F = 96 500 Kl/mol, n — elektronlar soni. Bank savoli: mis (II) sulfat eritmasidan 19 300 s davomida 1,25 A tok o'tkazilsa, katodda qancha mis ajraladi? Mis Cu2+ dan Cu ga o'tadi, n = 2, M = 64 g/mol. m = 64 · 1,25 · 19 300 / (2 · 96 500) = 8 g. Bu yerda ham asosiy xato n ni 1 deb olishda. O'zingizni tekshiring: olti savol Har biriga bir daqiqadan ko'p vaqt ketmasin. Javoblar pastda. H2O2 dagi kislorodning oksidlanish darajasi qancha? NaH dagi vodorodning oksidlanish darajasi qancha? Cr2O7 2− ionida xromning oksidlanish darajasi qancha? 3P + 5HNO3 + 2H2O = 5NO + 3H3PO4 tenglamasida o'ng tomondagi koeffitsiyentlar yig'indisi chap tomondagidan qanchaga farq qiladi? 2KClO3 = 2KCl + 3O2 qaysi turdagi oksidlanish-qaytarilish reaksiyasi? MnO4− ioni Mn2+ ga aylansa, marganes necha elektron oladi? Javoblar. 1) −1, chunki H2O2 peroksid. 2) −1, chunki natriy metall, gidridda vodorod manfiy. 3) +6: 2x + 7(−2) = −2, demak 2x = 12. 4) Chapda 3 + 5 + 2 = 10, o'ngda 5 + 3 = 8, farq 2. 5) Ichki molekulyar: xlor +5 dan −1 ga tushadi, kislorod −2 dan 0 ga chiqadi, ikkalasi ham bitta moddada. 6) MnO4− da x + 4(−2) = −1, x = +7; +7 dan +2 gacha 5 ta elektron. Beshtadan kamiga to'g'ri javob berdingizmi — mavzuni oksidlanish darajasi qoidalaridan qayta boshlang, koeffitsiyentdan emas. Imtihongacha 29 kun: nimadan boshlash kerak Kimyo sertifikatida qisqa ochiq javobli savollar bor: variant tanlanmaydi, javob son shaklida yoziladi. Oksidlanish-qaytarilish mavzusi aynan shu formatga tushadi — koeffitsiyent, elektronlar soni, ekvivalent massa. Variant tanlash yo'q, demak taxmin qilish ham yo'q. Uch kunlik reja: birinchi kun — oksidlanish darajasi qoidalari va istisnolar (peroksid, gidrid, OF2, murakkab ion), yuqoridagi ikkinchi va uchinchi jadval yod olinguncha; ikkinchi kun — elektron balansning besh qadami, kamida o'nta tenglama qo'lda tenglashtiriladi; uchinchi kun — reaksiya turlari va ekvivalent massa. So'ng kimyo bo'yicha sertifikat formatidagi variantlarni ishlab ko'ring — bazada 13 ta variant va 414 ta savol bor. Sertifikat DTM ballariga qanday aylanishini milliy sertifikat qanday ishlaydi sahifasidan ko'ring: kimyo 1-fan bo'lgan yo'nalishlarda A darajali sertifikat 93 ball, 2-fan bo'lgan tibbiyot yo'nalishlarida 63 ball beradi. Manba: TestMakon savol bazasi va o'quvchilar natijalari kesimi, 2026-yil 29-avgust holatiga (13 208 ta ishlangan savol, 1 059 nafar o'quvchi); imtihon sanasi va to'lov miqdori — Bilim va malakalarni baholash agentligi e'loni asosida. --- ## Organik kimyo: kislorodli birikmalarda natija atigi 27,8 foiz URL: https://testmakon.uz/news/article/organik-kimyo-kislorodli-azotli-birikmalar/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM Organik kimyo ikki bo'limga bo'linadi va ikkalasining natijasi bir xil emas. TestMakon bazasida uglevodorodlar mavzusida 16 934 ta savol ishlangan, to'g'ri javob 30,8 foiz. Kislorodli va azotli birikmalarda esa 19 599 ta savol va atigi 27,8 foiz — bu kimyo fanining barcha yirik mavzulari ichida eng past ko'rsatkich. Uch foizlik farq tasodif emas. Uglevodorodlarda modda sinflari to'rtta: alkanlar, alkenlar, alkinlar, arenlar. Kislorodli va azotli birikmalarda esa yettita sinf bor va ularning har biri o'z reaktivi bilan aniqlanadi. Kimyo milliy sertifikati imtihoni 27-sentabr kuni, ikkinchi sessiya 22-noyabr. Uglevodorodlarda 30,8 foiz, kislorodli birikmalarda 27,8 foiz Farqning sababi savol turida. Uglevodorodlar bo'yicha savollar ko'proq hisoblash va nomlash: molekulyar formuladan izomerlar sonini topish, yonish mahsulotini hisoblash. Kislorodli va azotli birikmalarda esa savollarning asosiy qismi "qaysi modda ko'rsatilgan reaktiv bilan reaksiyaga kirishadi" shaklida beriladi. Bunday savolga javob berish uchun formulani ko'rib, undagi funksional guruhni ajratib olish kerak. Ya'ni bu yodlash emas, tanib olish ko'nikmasi. Yodlangan reaksiyalar ro'yxati yordam bermaydi, chunki savolda modda nomi emas, formulasi beriladi. Funksional guruh nima va nega hammasi shunga bog'liq? Funksional guruh — molekuladagi atomlar guruhi bo'lib, moddaning kimyoviy xossalarini u belgilaydi. Uglerod zanjiri uzun yoki qisqa bo'lishi mumkin, xossa deyarli o'zgarmaydi; guruh o'zgarsa esa modda butunlay boshqacha ishlaydi. SinfFunksional guruhNamunaAsosiy xossasiSpirtlar−OHC2H5OHNa bilan vodorod ajratadi, NaOH bilan reaksiyaga kirmaydiFenollar−OH benzol halqasidaC6H5OHNaOH bilan tuz beradi, FeCl3 bilan binafsha rangAldegidlar−CHOCH3CHOkumush ko'zgu reaksiyasini beradiKetonlar>C=OCH3COCH3kumush ko'zgu reaksiyasini bermaydiKarbon kislotalar−COOHCH3COOHNa2CO3 bilan CO2 ajratadiAminlar−NH2C2H5NH2asos, kislota bilan tuz hosil qiladiAminokislotalar−NH2 va −COOHNH2CH2COOHamfoter: ham kislota, ham asos bilan Jadvaldagi ikkinchi va uchinchi qatorga alohida diqqat qiling. Spirt va fenolda bir xil −OH guruhi bor, lekin fenolda u benzol halqasiga bevosita ulangani uchun kislotali xossa paydo bo'ladi: fenol NaOH bilan reaksiyaga kirishadi, etanol kirishmaydi. Aldegid va ketonda esa bir xil C=O guruhi bor, lekin aldegidda u zanjir uchida, shuning uchun oksidlanadi. Beshta tipik xato Xato 1: izomer va gomologni aralashtirish. Izomerlar — molekulyar formulasi bir xil, tuzilishi har xil moddalar. C2H6O formulasiga ikkita modda mos keladi: etanol va dimetil efir. Gomologlar esa bitta qatorga tegishli, bir-biridan CH2 guruhiga farq qiladi: metanol, etanol, propanol. Xato 2: ketonga kumush ko'zgu reaksiyasini berish. Tollens reaktivi faqat aldegid guruhi bo'lgan moddalarga javob beradi. Aseton (CH3COCH3) reaksiyaga kirishmaydi. Lekin chumoli kislota HCOOH kirishadi, chunki uning molekulasida aldegid guruhi ham bor — bu savol imtihonda ko'p uchraydi. Xato 3: aminlarning asoslik tartibini teskari yozish. To'g'ri tartib: alifatik amin (etilamin) > ammiak > aromatik amin (anilin). Anilinda benzol halqasi azotning bo'linmagan elektron juftini o'ziga tortadi, shuning uchun u ammiakdan kuchsizroq asos. Xato 4: aminokislotani faqat kislota deb hisoblash. Aminokislotada ikkita guruh bor va u amfoter: HCl bilan ham, NaOH bilan ham reaksiyaga kirishadi. Eritmada bipolyar ion holida bo'ladi. Bu xossa oqsillarning bufer ta'sirini tushuntiradi. Xato 5: efirlanish reaksiyasini qaytmas deb yozish. Kislota va spirt reaksiyasi qaytar: CH3COOH + C2H5OH ↔ CH3COOC2H5 + H2O. Katalizator — konsentrlangan sulfat kislota, u ayni vaqtda suvni bog'lab, muvozanatni o'ngga suradi. Shuning uchun bunday masalalarda unum har doim 100 foizdan kam beriladi. Qaysi reaktiv qaysi guruhni ochadi? Identifikatsiya savollari bank savollarining katta qismini tashkil qiladi. Quyidagi olti reaktivni bilish bu turdagi savollarning aksariyatini yopadi. ReaktivQaysi moddaga javob beradiBelgiFeCl3 eritmasifenolbinafsha rangAmmiakli Ag2O (Tollens)aldegid, chumoli kislota, glyukozakumush ko'zguYangi cho'ktirilgan Cu(OH)2ko'p atomli spirt (glitserin)yorqin ko'k eritmaNa2CO3 eritmasikarbon kislotagaz pufakchalariLakmuskarbon kislota, aminqizil yoki ko'kBrom suvifenol, to'yinmagan birikmarangsizlanish yoki cho'kma Amaliy misol: uchta belgisiz idishda etanol, fenol va sirka kislota bor. Ikkita reaktiv yetarli. FeCl3 qo'shilganda binafsha rang bergani — fenol. Qolgan ikkitasiga Na2CO3 qo'shiladi: gaz ajralgani — sirka kislota. Uchinchisi etanol. Genetik bog'lanish: metandan etil atsetatgacha Imtihonda zanjir savollari beriladi: berilgan moddadan boshlab bir necha bosqichda oxirgi moddaga borish. Asosiy zanjirni yodda saqlash foydali: 2CH4 → C2H2 + 3H2 (1 500 daraja, tez sovitish) C2H2 + H2 → C2H4 (katalizator Pd) C2H4 + H2O → C2H5OH (kislota, gidratatsiya) C2H5OH + CuO → CH3CHO + Cu + H2O (oksidlanish) CH3CHO + Ag2O → CH3COOH + 2Ag (oksidlanish) CH3COOH + C2H5OH ↔ CH3COOC2H5 + H2O (efirlanish) Zanjirning mantiqi bitta: spirt oksidlanib aldegidga, aldegid oksidlanib kislotaga aylanadi. Teskari yo'nalishda esa qaytarilish boradi. Shu ketma-ketlikni bilgan o'quvchi zanjir savollarining barchasini yecha oladi. Hisoblash masalalari: organik kimyoda ham mol ishlaydi Masala 1. 9,2 g etanol natriy bilan reaksiyaga kirishdi. Ajralgan vodorod hajmini (n.sh.) toping. 2C2H5OH + 2Na → 2C2H5ONa + H2. M(C2H5OH) = 46 g/mol, n = 9,2 / 46 = 0,2 mol. Nisbat 2 : 1, demak n(H2) = 0,1 mol. Hajm: V = 0,1 · 22,4 = 2,24 l. Masala 2 (unum bilan). 60 g sirka kislota va 46 g etanol reaksiyaga kiritildi, unum 60 foiz. Etil atsetat massasini toping. M(CH3COOH) = 60, M(C2H5OH) = 46 — ikkalasi ham 1 moldan, ortiqcha reagent yo'q. M(CH3COOC2H5) = 88 g/mol, nazariy massa 88 g. Amaliy massa: 88 · 0,6 = 52,8 g. Masala 3 (kumush ko'zgu). 4,4 g sirka aldegid to'liq oksidlandi. Ajralgan kumush massasini toping. M(CH3CHO) = 44 g/mol, n = 0,1 mol. Bir mol aldegid 2 mol kumush beradi, demak n(Ag) = 0,2 mol. Massa: 0,2 · 108 = 21,6 g. Chumoli kislota bo'lganda esa nisbat 1 : 4 bo'ladi — bu farqni eslab qoling. O'zingizni tekshiring: olti savol va javoblari C4H10O formulasiga nechta spirt izomeri mos keladi? Kumush ko'zgu reaksiyasini qaysi modda beradi: aseton, sirka kislota, chumoli kislota, etanol? Anilin va etilamindan qaysi biri kuchliroq asos? 4,6 g chumoli kislota natriy gidroksid bilan neytrallandi. Hosil bo'lgan tuz massasini toping. Glitserinni qaysi reaktiv bilan aniqlash mumkin? 18 g glyukoza spirtli achish reaksiyasiga kirdi. Hosil bo'lgan etanol massasini toping. Javoblar. To'rtta: butanol-1, butanol-2, 2-metilpropanol-1, 2-metilpropanol-2. Dimetil efirlar bu ro'yxatga kirmaydi, chunki savolda spirt so'ralgan. Chumoli kislota — molekulasida aldegid guruhi bor. Sirka kislota va etanol bermaydi, aseton ham bermaydi. Etilamin. Anilinda benzol halqasi elektron juftini tortadi va asoslikni kamaytiradi. M(HCOOH) = 46, n = 0,1 mol; HCOONa ning molyar massasi 68 g/mol; m = 0,1 · 68 = 6,8 g. Yangi cho'ktirilgan Cu(OH)2 — yorqin ko'k eritma hosil bo'ladi. Bu ko'p atomli spirtlarga xos belgi. C6H12O6 → 2C2H5OH + 2CO2. M = 180, n = 0,1 mol; etanol 0,2 mol; m = 0,2 · 46 = 9,2 g. Milliy sertifikatda organik kimyo qanday baholanadi? Kimyo sertifikati imtihonida organik kimyo alohida blok sifatida emas, umumiy 75 ballik shkalaning ichida taqsimlangan holda beriladi. Identifikatsiya va zanjir savollari A/B/C/D qismida, hisoblash masalalari esa qisqa ochiq javobli va yozma qismda uchraydi. O'tish chegarasi 46 T-ball, A daraja 65 balldan boshlanadi. Kimyo 1-fan bo'lgan yo'nalishlarda (farmatsiya, kimyo texnologiyasi, kimyo o'qituvchiligi) A daraja DTM'da 93 ball beradi; tibbiyotda kimyo 2-fan va A daraja 63 ball. Batafsil shkala kimyo milliy sertifikati sahifasida, mock variantlar esa shu yerda — 13 ta variant, 414 ta savol. Kimyoning ikkinchi zaif bo'limi — hisoblash masalalari: mol va stexiometriyada 86 055 savoldan 28,9 foizi to'g'ri. Organik kimyodagi masalalar ham aynan shu apparatga tayanadi, shuning uchun ikkala mavzuni ketma-ket takrorlash tavsiya etiladi. Fanning umumiy rejasi DTM kimyo qo'llanmasida. Manba: TestMakon savol bazasi statistikasi (2026-yil 29-avgust holatiga, mavzu bo'yicha ishlangan savollar va to'g'ri javob ulushi); imtihon sanasi va ball shkalasi — Bilim va malakalarni baholash agentligi e'loni, 2026-yil avgust. --- ## Mol va stexiometriya: 86 ming savolning 28,9 foizi to'g'ri yechilgan URL: https://testmakon.uz/news/article/kimyo-mol-stexiometriya-hisoblash/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM TestMakon bazasida kimyo fanidan jami 342 114 ta savol ishlangan. Shundan 86 055 tasi, ya'ni har to'rtinchisi, bitta mavzuga tegishli: moddalar miqdori va kimyoviy hisoblashlar. Bu mavzuda 3 993 nafar o'quvchi test yechgan, to'g'ri javob ulushi esa 28,9 foiz. Qisqacha javob. Mol masalalarida xatolarning asosiy qismi arifmetikada emas, undan oldingi ikki qadamda sodir bo'ladi: molyar massa noto'g'ri olinadi va reaksiya tenglamasi tenglashtirilmaydi. Uchinchi tarqalgan xato — ikki reagent berilganda ortiqchasi bo'yicha hisoblash. Quyida uchalasi ham raqam bilan ochib berilgan. Sana ham muhim: kimyo milliy sertifikati imtihoni 27-sentabr kuni o'tkaziladi, ikkinchi sessiya 22-noyabr. Ro'yxatdan o'tish my.gov.uz orqali, to'lov 1-sentabrdan 594 000 so'm. Ya'ni bu mavzuni yopishga bir oydan kamroq vaqt qoldi. Nima uchun mol mavzusi eng ko'p yiqitadi? Solishtiring: biologiyada odam anatomiyasi mavzusida 176 698 ta savol ishlangan va to'g'ri javob 61,1 foiz. Ya'ni tabiiy fanlarning o'zi qiyin emas. Kimyoda ham atom tuzilishi va davriy qonun mavzusida natija 34,4 foiz, anorganik birikmalar sinflarida 30,3 foiz. Faqat hisoblash mavzusiga kelganda ko'rsatkich 28,9 foizga tushadi. Sabab tuzilishda. Yodlanadigan mavzuda bitta savol bitta faktni tekshiradi: bilsangiz to'g'ri, bilmasangiz xato. Hisoblash masalasi esa zanjir: tenglama, molyar massa, nisbat, qayta hisob. Zanjirda to'rtta bo'g'in bor va har biri mustaqil ravishda uzilishi mumkin. To'rtta qadamning har birida 80 foiz aniqlik bo'lsa, yakuniy natija 0,8 darajali to'rt, ya'ni 41 foiz. Bank statistikasi shu arifmetikani tasdiqlaydi. Ikkinchi sabab — masala shartining o'zi. Bank savollarida berilgan kattalik har xil ko'rinishda keladi: gramm, litr, molekulalar soni, eritma konsentratsiyasi. To'rt xil kirish nuqtasi bor, chiqish nuqtasi ham to'rt xil. O'quvchi ko'pincha formulani biladi, lekin qaysi formuladan boshlashni tanlay olmaydi. Uch xato javobni necha barobar buzadi? Quyidagi jadval bank savollari yechimidagi eng ko'p uchraydigan xatolarni va ularning narxini ko'rsatadi. Diqqat qiling: uchtasida ham javob kichik farq bilan emas, barobarlab buziladi — ya'ni variantlar orasida ham noto'g'ri javob tayyor turadi. XatoQanday sodir bo'ladiJavob qanday buziladiMolyar massa o'rniga atom massasi88 g CO2 uchun 44 emas, 12 ga bo'linadi3,67 barobar kattaTenglama tenglashtirilmaganAl + O2 → Al2O3 dan 1 : 1 nisbat olinadi2 barobar kattaOrtiqcha reagent tekshirilmaganIkki reagentdan noto'g'risi bo'yicha hisoblanadi10,2 g o'rniga 13,6 gGaz hajmi normal sharoitsiz22,4 l/mol istalgan haroratga qo'llanadi10-25 foiz og'ishMassa ulushi mol ulushi bilan almashtirilganEritma masalasida 15 foiz mol soni deb olinadiButunlay boshqa javob Test formatida bu ayniqsa xavfli. Variantlar tuzuvchisi aynan shu xatolarni oldindan hisoblab qo'yadi: 88 ni 12 ga bo'lgan o'quvchi 7,33 raqamini variantlar ichida topadi va o'zini haq deb biladi. Xato 1: molyar massa o'rniga atom massasi Molyar massa — moddaning bir molidagi massasi, birligi g/mol. U molekuladagi barcha atomlarning nisbiy atom massalari yig'indisiga teng. Xato shunda: o'quvchi CO2 ni ko'rib, uglerodning atom massasini (12) oladi va kislorodni umuman qo'shmaydi. To'g'ri hisob: M(CO2) = 12 + 16 · 2 = 44 g/mol. 88 g uchun n = 88 / 44 = 2 mol. Xato hisob: 88 / 12 = 7,33 mol — javob 3,67 barobar katta. Shu xatoning ikkinchi ko'rinishi — indeksni unutish. H2SO4 uchun 1 + 32 + 16 = 49 deb yozish keng tarqalgan; to'g'risi 1 · 2 + 32 + 16 · 4 = 98 g/mol. Farq aynan ikki barobar, ya'ni yakuniy javob ham ikki barobar xato chiqadi. Tekshirish usuli: molyar massani hisoblagach, uni davriy jadvaldagi eng og'ir atom bilan solishtiring. M(H2SO4) 32 dan (oltingugurt) kichik chiqsa, hisobda xato bor. Bu bir sekundlik nazorat butun masalani saqlab qoladi. Xato 2: tenglashtirilmagan tenglama Stexiometrik nisbat koeffitsiyentlardan olinadi, formuladan emas. Al + O2 → Al2O3 yozuvi hali tenglama emas — chap tomonda 1 ta alyuminiy, o'ng tomonda 2 ta. To'g'ri shakl: 4Al + 3O2 → 2Al2O3. Nisbat 4 : 3 : 2. Tenglashtirmasdan 1 : 1 nisbat olgan o'quvchi 0,2 mol alyuminiydan 0,2 mol Al2O3 chiqaradi va 20,4 g deb yozadi. To'g'ri javob 10,2 g — aniq ikki barobar farq. Tenglashtirish tartibi (yonish reaksiyalari uchun ishlaydi): avval uglerod, keyin vodorod, oxirida kislorod. Kislorod oxirida qoldiriladi, chunki u ikkala mahsulotda ham bor. Kasr chiqsa, butun tenglamani ikkiga ko'paytiring: C2H6 + 3,5O2 → 2CO2 + 3H2O tenglamasi 2C2H6 + 7O2 → 4CO2 + 6H2O ga aylanadi. Xato 3: ikki reagentdan qaysi biri tugaydi? Agar masalada ikkala reagentning ham miqdori berilgan bo'lsa, ular hech qachon aynan mos kelmaydi — bu masalaning maqsadi. Biri to'liq sarflanadi (yetishmovchi reagent), ikkinchisidan ortadi. Hisob faqat yetishmovchisi bo'yicha yuritiladi. Aniqlash qoidasi bitta: har reagentning mol sonini o'z koeffitsiyentiga bo'ling, natijasi kichik bo'lgani yetishmovchi. Massani solishtirish yoki mol sonini bevosita solishtirish ishlamaydi. Masalan 5,4 g Al va 6,4 g O2 uchun ikkalasi ham 0,2 mol. Mol soni teng, lekin 0,2 / 4 = 0,05 va 0,2 / 3 = 0,067 — alyuminiy yetishmovchi. Kislorod bo'yicha hisoblagan o'quvchi 13,6 g javob beradi, to'g'risi 10,2 g. Besh qadam: har qanday hisoblash masalasi uchun bitta tartib Quyidagi ketma-ketlik bank savollarining hammasiga yaraydi — massa berilganmi, hajm berilganmi yoki eritma konsentratsiyasi berilganmi, farqi yo'q. Faqat 2-qadamdagi formula almashadi. QadamNima qilinadiFormula1Reaksiya tenglamasi yoziladi va tenglashtiriladikoeffitsiyentlar2Berilgan kattalik molga aylantiriladin = m / M · n = V / 22,4 · n = N / 6,02·1023 · n = C · V3Koeffitsiyentlar bo'yicha nisbat quriladin2 = n1 · k2 / k14Ikki reagent berilgan bo'lsa, yetishmovchisi aniqlanadin / k eng kichigi5Mol so'ralgan kattalikka qaytariladim = n · M · V = n · 22,4 Ikkinchi qadamdagi to'rtta formulani bitta jumla bilan eslab qolish mumkin: mol markazda turadi. Massa, hajm, molekulalar soni va konsentratsiya — bularning hammasi mol orqali bir-biriga o'tadi. Massadan hajmga to'g'ridan-to'g'ri o'tish yo'li yo'q, faqat mol orqali. 22,4 l/mol qiymati faqat normal sharoit uchun: 0 daraja Selsiy va 101,3 kPa. Masalada harorat yoki bosim boshqacha berilgan bo'lsa, Klapeyron-Mendeleyev tenglamasi ishlatiladi: pV = nRT, R = 8,31 J/(mol·K). Shartda "n.sh." belgisi bo'lmasa, 22,4 ni avtomatik qo'llamang. Eritma masalalari: massa ulushi va molyar konsentratsiya Eritmalar bo'yicha savollar mol mavzusi bilan bir blokda tushadi va ular ikki kattalikni farqlashni talab qiladi. Massa ulushi w = m(modda) / m(eritma), foizda beriladi; eritma massasi erigan modda va erituvchi massalari yig'indisi. Molyar konsentratsiya C = n / V, birligi mol/l, bu yerda V eritmaning hajmi, erituvchining hajmi emas. Misol: 40 g natriy gidroksid eritilib, eritmaning hajmi 500 ml ga yetkazildi. n = 40 / 40 = 1 mol, V = 0,5 l, demak C = 2 mol/l. Agar ml litrga o'tkazilmasa, javob ming barobar xato chiqadi — bu bank savollarida eng ko'p uchraydigan birlik xatosi. Ikki eritmani aralashtirish masalasida erigan moddalar massalari qo'shiladi, eritmalar massalari ham qo'shiladi. Masalan 300 g 20 foizli eritmaga 200 g 10 foizli eritma qo'shilsa: modda 60 + 20 = 80 g, eritma 500 g, yangi ulush 80 / 500 = 16 foiz. Foizlarni to'g'ridan-to'g'ri o'rtachalash (20 + 10) / 2 = 15 foiz noto'g'ri natija beradi, chunki eritmalar massasi teng emas. Normal sharoit bo'lmasa nima qilinadi? 22,4 l/mol qiymati faqat 0 daraja Selsiy va 101,3 kPa uchun. Boshqa sharoitda Klapeyron-Mendeleyev tenglamasi ishlatiladi: pV = nRT, bu yerda R = 8,31 J/(mol·K), harorat kelvinda (T = t + 273), bosim paskalda, hajm kub metrda. Misol: 2 mol gaz 27 daraja Selsiyda 200 kPa bosim ostida qanday hajmni egallaydi? T = 300 K, V = nRT / p = 2 · 8,31 · 300 / 200 000 = 0,0249 m3 = 24,9 l. Normal sharoitda bu 44,8 l bo'lardi — farq ikki barobarga yaqin. Gaz zichligi va nisbiy zichlik savollari ham shu blokda: normal sharoitda ρ = M / 22,4 (g/l), nisbiy zichlik esa D = M1 / M2. Havoga nisbatan D = M / 29, vodorodga nisbatan D = M / 2. Masalan karbonat angidrid uchun havoga nisbatan zichlik 44 / 29 = 1,52. Teskari masalada zichlikdan molyar massa topiladi: n.sh. da zichligi 1,25 g/l bo'lgan gazning molyar massasi 1,25 · 22,4 = 28 g/mol, ya'ni bu azot yoki uglerod (II) oksid. To'liq yechilgan uchta masala Masala 1 (hajmdan massaga). 5,6 l (n.sh.) etilen to'liq yonganda hosil bo'lgan karbonat angidrid massasini toping. Tenglama: C2H4 + 3O2 → 2CO2 + 2H2O. Etilen mol soni: n = 5,6 / 22,4 = 0,25 mol. Nisbat 1 : 2, demak n(CO2) = 0,5 mol. Massa: m = 0,5 · 44 = 22 g. Tipik xato shu masalada: 5,6 ni 22,4 ga bo'lish o'rniga ko'paytirish. Nazorat qoidasi — n.sh. da 22,4 l gaz 1 molga teng, shuning uchun 5,6 l dan 1 moldan ko'p chiqishi mumkin emas. Masala 2 (ortiqcha reagent). 5,4 g alyuminiy va 6,4 g kislorod reaksiyaga kiritildi. Hosil bo'lgan alyuminiy oksid massasini toping. Tenglama: 4Al + 3O2 → 2Al2O3. n(Al) = 5,4 / 27 = 0,2 mol; n(O2) = 6,4 / 32 = 0,2 mol. Koeffitsiyentga bo'lamiz: 0,2 / 4 = 0,05 va 0,2 / 3 = 0,067 — alyuminiy yetishmovchi. n(Al2O3) = 0,2 · 2 / 4 = 0,1 mol. M(Al2O3) = 27 · 2 + 16 · 3 = 102 g/mol. Massa: m = 0,1 · 102 = 10,2 g. Kislorod bo'yicha hisoblansa 13,6 g chiqadi — bu javob ham variantlar orasida turadi. Masala 3 (unum). 100 g kalsiy karbonat qizdirilganda 44,8 g kalsiy oksid olindi. Mahsulot unumini foizda toping. Tenglama: CaCO3 → CaO + CO2. M(CaCO3) = 40 + 12 + 48 = 100 g/mol, demak n = 1 mol. Nisbat 1 : 1, nazariy n(CaO) = 1 mol, M(CaO) = 56 g/mol, nazariy massa 56 g. Unum: 44,8 / 56 · 100 = 80 foiz. Unum har doim amaliy massani nazariyga bo'lish yo'li bilan topiladi. Teskari bo'lib ketsa javob 125 foiz chiqadi — bu fizik jihatdan bo'lmaydigan qiymat va o'zi xatoni ko'rsatadi. Masala 4 (eritma). 200 g 15 foizli natriy gidroksid eritmasiga 50 g suv qo'shildi. Yangi eritmadagi massa ulushini toping. Erigan moddaning massasi o'zgarmaydi: m = 200 · 0,15 = 30 g. Eritmaning yangi massasi: 200 + 50 = 250 g. Massa ulushi: 30 / 250 · 100 = 12 foiz. Suv qo'shilganda erigan modda massasi saqlanadi, eritma massasi ortadi — shuning uchun ulush kamayadi. Milliy sertifikatda bu mavzu qanday tushadi? Kimyo milliy sertifikati imtihonida hisoblash masalalari ikki joyda uchraydi: A/B/C/D shaklidagi 32 ta savol ichida va qisqa ochiq javobli 5 ta savolda. Qisqa ochiq javobda variant tanlash yo'q — javob son shaklida yoziladi, shuning uchun taxmin qilish yo'li ham yo'q. Yaxlitlash noto'g'ri bo'lsa, javob xato hisoblanadi. Umumiy shkala 75 T-balldan iborat, o'tish chegarasi 46. Daraja va DTM ballari quyidagicha: DarajaT-ball1-fan (kimyo texnologiyasi, farmatsiya)2-fan (tibbiyot)A+70-759363A65-69,99363B+60-64,985,958,2B55-59,978,753,3C+50-54,971,548,5C46-49,965,844,6 Tibbiyot yo'nalishlariga kiruvchilar uchun kimyo 2-fan: A darajada 63 ball beriladi va imtihon kuni 30 ta kimyo savoli umuman ishlanmaydi. Biologiya sertifikati bilan birga olinsa, 93 + 63 = 156 ball imtihonsiz yig'iladi. Batafsil hisob kimyo milliy sertifikati sahifasida keltirilgan, sertifikat tizimining umumiy tartibi esa "Milliy sertifikat qanday ishlaydi" sahifasida. O'zingizni tekshiring: olti savol va javoblari Har savolni qog'ozda yeching, keyin javobni oching. Uchtadan kamini to'g'ri yechsangiz, yuqoridagi besh qadamli tartibni qaytadan o'qing. 11,2 l (n.sh.) oltingugurt (IV) oksiddagi molekulalar sonini toping. 8 g metan to'liq yonishi uchun necha litr (n.sh.) kislorod kerak? 3,1 g natriy oksid suvda eritildi. Hosil bo'lgan natriy gidroksid massasini toping. 2 mol sulfat kislotada necha gramm kislorod atomi bor? 300 ml 0,2 mol/l xlorid kislotani to'liq neytrallash uchun necha gramm natriy gidroksid kerak? 22 g karbonat angidriddagi modda miqdorini toping. Javoblar. n = 11,2 / 22,4 = 0,5 mol; N = 0,5 · 6,02·1023 = 3,01·1023 molekula. CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O. n(CH4) = 8 / 16 = 0,5 mol; n(O2) = 1 mol; V = 1 · 22,4 = 22,4 l. Na2O + H2O → 2NaOH. M(Na2O) = 62; n = 3,1 / 62 = 0,05 mol; n(NaOH) = 0,1 mol; m = 0,1 · 40 = 4 g. Bir molekulada 4 ta kislorod atomi bor, 2 molda 8 mol; m = 8 · 16 = 128 g. n(HCl) = 0,3 · 0,2 = 0,06 mol; nisbat 1 : 1; m(NaOH) = 0,06 · 40 = 2,4 g. M = 44 g/mol; n = 22 / 44 = 0,5 mol. Uchinchi savolda eng ko'p xato natriy oksidning molyar massasida: 23 + 16 = 39 deb yoziladi, to'g'risi 23 · 2 + 16 = 62. Beshinchi savolda esa 300 ml ni litrga o'tkazish unutiladi. Keyingi qadam: mashq va bog'liq materiallar Nazariyani o'qib chiqish natijani o'zgartirmaydi — mol mavzusi faqat yechilgan masalalar soni bilan yopiladi. TestMakon bazasida shu mavzuda 62 ta faol savol bor, ularning har biri yuqoridagi besh qadamning bittasini tekshiradi. Kimyo testlarini shu yerdan boshlang va kuniga kamida 15 ta hisoblash masalasini yeching. Sertifikat formatiga o'rganish uchun kimyo mock variantlari ochiq: 13 ta variant, 414 ta savol. Fanning qolgan bo'limlari bo'yicha umumiy takrorlash rejasi DTM kimyo qo'llanmasida berilgan. Matematikadan ham xuddi shunday kesim tayyorlangan: tengsizliklar bo'yicha 474 ming savolning 28 foizi to'g'ri yechilgan. Ikkala mavzuda ham to'siq bitta — ko'p bosqichli yechim zanjiri. Manba: TestMakon savol bazasi statistikasi (2026-yil 29-avgust holatiga, mavzu bo'yicha ishlangan savollar va to'g'ri javob ulushi); imtihon sanalari va to'lov miqdori — Bilim va malakalarni baholash agentligi e'loni, 2026-yil avgust. --- ## Saqlanish qonunlari: mexanikada eng past natija — 28,7 foiz URL: https://testmakon.uz/news/article/fizika-saqlanish-qonunlari-impuls-energiya/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM Fizikada eng ko'p savol kinematikadan ishlangan: TestMakon bazasida 61 571 ta. Lekin eng past natija u yerda emas. Kinematikada to'g'ri javob ulushi 30,9 foiz, dinamikada 31,8 foiz, saqlanish qonunlarida esa 28,7 foiz — 47 906 ta savol va 2 966 nafar o'quvchi bo'yicha. Bu farq kichik ko'rinadi, lekin mexanikaning to'rtta yirik mavzusi ichida eng pastisi aynan shu. Fizika milliy sertifikati imtihoni 29-sentabr kuni, ikkinchi sessiya 24-noyabr — 2026-yildan kompyuterda o'tkaziladi. Imtihonda ko'p qismli hisoblash masalalari aynan energiya va impuls saqlanishidan tushadi. Eng ko'p savol kinematikada, eng past natija saqlanish qonunlarida Fizika mavzusiIshlangan savolTo'g'ri javobKinematika61 57130,9 %Saqlanish qonunlari47 90628,7 %Dinamika45 67431,8 %Molekulyar fizika va termodinamika43 71330,1 %Statika va gidrostatika24 61829,3 % Farqning sababi formulalar sonida emas. Kinematikada beshta asosiy formula bor, saqlanish qonunlarida esa uchta: impuls p = mv, kinetik energiya Ek = mv2/2 va ish A = Fs·cosα. Formulalar kamroq, natija pastroq. Nima uchun formula emas, tanlov qiyin? Kinematik masalada yo'l bitta: berilganni formulaga qo'yasiz. Saqlanish qonunlari masalasida esa avval qaror qabul qilinadi — bu jarayonda nima saqlanadi va nima saqlanmaydi. Bu qaror hisobdan oldin turadi va noto'g'ri bo'lsa, keyingi barcha arifmetika bekor bo'ladi. Masalan ikki jism to'qnashib birga harakatlansa, impuls saqlanadi, lekin kinetik energiya saqlanmaydi. Energiya saqlanadi deb yechgan o'quvchi to'g'ri formulani ishlatadi, to'g'ri hisoblaydi va noto'g'ri javob oladi. Test formatida u xatoni sezmaydi ham, chunki noto'g'ri javob variantlar ichida turadi. Ikkinchi sabab — impulsning vektor ekani. Energiya skalyar, uni qo'shaverasiz. Impuls esa yo'nalishga ega: qarama-qarshi harakatlanayotgan ikki jism uchun ishoralar har xil bo'ladi. Bank savollarida bu eng ko'p uchraydigan tuzoq. Qaysi jarayonda qaysi kattalik saqlanadi? Quyidagi jadval masalaning shartidan jarayon turini ajratib olishga yordam beradi. O'ng ustundagi so'zlar — masala matnidagi kalit belgilar. JarayonImpulsMexanik energiyaNima bilan tanib olinadiAbsolyut elastik to'qnashuvsaqlanadisaqlanadijismlar ajralib ketadi, deformatsiya qolmaydiAbsolyut noelastik to'qnashuvsaqlanadisaqlanmaydibirga harakatlanadi, tiqilib qoladi, yopishadiPortlash, otish, itarilishsaqlanadiortadiichki energiya mexanik energiyaga aylanadiIshqalanishsiz sirpanish, erkin tushishsaqlanmaydisaqlanadisilliq sirt, havo qarshiligi hisobga olinmaydiIshqalanishli sirpanishsaqlanmaydisaqlanmaydiishqalanish koeffitsiyenti berilgan Masala shartida "birga harakatlandi", "tiqilib qoldi", "yopishdi" so'zlari bo'lsa — bu noelastik to'qnashuv, energiya saqlanmaydi. "Ajralib ketdi", "elastik" so'zlari bo'lsa — ikkala qonun ham ishlaydi. "Portladi", "otildi" bo'lsa — boshlang'ich impuls nolga teng va mexanik energiya ortadi. Uchta tipik xato va ularning narxi Xato 1: noelastik to'qnashuvda energiya saqlanadi deb hisoblash. 2 kg massali jism 3 m/s tezlik bilan tinch turgan 4 kg massali jismga urilib, u bilan birga harakatlandi. Impuls bo'yicha: v = (2 · 3) / 6 = 1 m/s. Boshlang'ich kinetik energiya 9 J, oxirgisi 3 J — 6 J issiqlikka aylangan. Energiya saqlanadi deb yechilsa v = 1,73 m/s chiqadi, ya'ni javob 73 foizga katta. Xato 2: impuls ishorasini hisobga olmaslik. 2 kg jism 5 m/s tezlik bilan o'ngga, 3 kg jism 2 m/s tezlik bilan chapga harakatlanmoqda. To'qnashgach birga harakatlanadi. To'g'ri hisob: p = 2 · 5 − 3 · 2 = 4 kg·m/s, v = 4 / 5 = 0,8 m/s (o'ngga). Ishorasiz qo'shilsa: 16 / 5 = 3,2 m/s — javob to'rt barobar katta. Xato 3: ishning yo'nalishga bog'liqligini unutish. A = F · s · cosα formulasidagi burchak kuch bilan siljish orasidagi burchak. Gorizontal sirtda jism siljiganda og'irlik kuchining ishi nolga teng, chunki cos 90 = 0. Yukni gorizontal ko'tarib yurgan odam mexanik ish bajarmaydi — bank savollarida shu savol ko'p uchraydi va o'quvchilar "mgh" deb javob beradi. Uch savolli algoritm: yechishdan oldin nimani aniqlash kerak? SavolJavobQaysi qonun ishlaydiTashqi kuch impuls yo'nalishida ta'sir qilyaptimi?yo'qimpuls saqlanadi: m1v1 + m2v2 = constIshqalanish, deformatsiya yoki yopishish bormi?yo'qmexanik energiya ham saqlanadiSo'ralayotgan kattalik nima?tezlikimpuls tenglamasiSo'ralayotgan kattalik nima?balandlik yoki cho'zilishenergiya tenglamasiSo'ralayotgan kattalik nima?issiqlik yoki yo'qotilgan energiyakinetik energiyalar ayirmasi Bu tartib bank savollarining hammasiga yaraydi. Eng muhimi — birinchi ikki savolga javob bermay turib formulaga o'tmaslik. Ko'p qismli masalalarda esa har qism uchun bu savollar qaytadan beriladi: a qismda impuls, b qismda energiya ishlashi mumkin. To'liq yechilgan uchta masala Masala 1 (ballistik mayatnik). Massasi 10 g bo'lgan o'q 200 m/s tezlik bilan uchib, massasi 1,99 kg bo'lgan osilgan blokka tiqilib qoldi. Blok qanday balandlikka ko'tariladi? (g = 10 m/s2) Birinchi bosqich — to'qnashuv, noelastik: impuls saqlanadi. p = 0,01 · 200 = 2 kg·m/s. Umumiy massa 2,0 kg, demak v = 1 m/s. Ikkinchi bosqich — ko'tarilish, ishqalanishsiz: energiya saqlanadi. h = v2 / (2g) = 1 / 20 = 0,05 m, ya'ni 5 sm. Agar butun masala energiya saqlanishi bilan yechilsa: o'qning kinetik energiyasi 200 J, h = 200 / (2 · 10) = 10 m. Xato javob to'g'risidan 200 barobar katta. Bu masala aynan shuning uchun tuziladi: ikki bosqichda ikki xil qonun ishlaydi. Masala 2 (otish, portlash turi). Massasi 4 kg bo'lgan qurol 10 g massali o'qni 400 m/s tezlik bilan otdi. Qurolning tepki tezligini va tizim kinetik energiyasining o'zgarishini toping. Boshlang'ich impuls nolga teng: 0 = 0,01 · 400 − 4 · v, demak v = 1 m/s. Energiya: o'q 0,5 · 0,01 · 4002 = 800 J, qurol 0,5 · 4 · 1 = 2 J. Jami 802 J, boshida esa 0 J edi. Mexanik energiya saqlanmadi — u porox yonishining kimyoviy energiyasidan keldi. Masala 3 (ish-energiya teoremasi). 2 kg massali jism gorizontal sirtda 20 m/s tezlik bilan sirpanmoqda. Ishqalanish koeffitsiyenti 0,25. Jism necha metrdan keyin to'xtaydi? (g = 10 m/s2) Kinetik energiya: Ek = 0,5 · 2 · 400 = 400 J. Ishqalanish kuchi: F = μmg = 0,25 · 2 · 10 = 5 N. Ishqalanish ishi butun kinetik energiyani yeydi: s = 400 / 5 = 80 m. Bu yerda kinematik formula bilan ham yechish mumkin, lekin uch qadam ko'proq bo'ladi. Energiya yondashuvi vaqtni tejaydi — imtihonda har masala uchun o'rtacha 2 daqiqa qolganda bu farq sezilarli. O'zingizni tekshiring: olti savol va javoblari Har savolni yechib, keyin javobni solishtiring. To'rttadan kamini to'g'ri yechsangiz, yuqoridagi jadvalga qaytib, jarayon turlarini qayta ko'rib chiqing. 3 kg jism 4 m/s tezlik bilan tinch turgan 5 kg jismga urilib, birga harakatlandi. Umumiy tezlikni toping. Shu to'qnashuvda necha joul energiya issiqlikka aylandi? 500 g jism 5 m balandlikdan erkin tushdi. Yerga urilish tezligini toping (g = 10 m/s2). 60 kg massali odam 2 m balandlikka 4 sekundda ko'tarildi. Uning quvvatini toping. Qattiqligi 200 N/m bo'lgan prujina 10 sm siqilgan. Potensial energiyasini toping. 0,4 kg massali to'p 10 m/s tezlik bilan devorga urilib, 8 m/s tezlik bilan qaytdi. Impuls o'zgarishini toping. Javoblar. p = 3 · 4 = 12 kg·m/s; v = 12 / 8 = 1,5 m/s. Oldin Ek = 0,5 · 3 · 16 = 24 J, keyin 0,5 · 8 · 1,52 = 9 J; ayirma = 15 J. v = √(2gh) = √(2 · 10 · 5) = 10 m/s. Massa javobga kirmaydi. A = mgh = 60 · 10 · 2 = 1200 J; N = 1200 / 4 = 300 Vt. E = kx2 / 2 = 200 · 0,01 / 2 = 1 J. 10 sm ni metrga o'tkazish shart. Yo'nalish o'zgargani uchun ishoralar har xil: Δp = 0,4 · (8 − (−10)) = 7,2 kg·m/s. Uchinchi savolda ko'p o'quvchi massani formulaga qo'shib yuboradi. Oltinchi savolda esa 0,4 · (10 − 8) = 0,8 deb yozish eng tarqalgan xato — devordan qaytish yo'nalishni o'zgartiradi, shuning uchun tezliklar ayirilmaydi, qo'shiladi. Keyingi qadam: mashq va bog'liq materiallar TestMakon bazasida saqlanish qonunlari mavzusida 46 ta faol savol bor. Ular tipik shakllar bo'yicha taqsimlangan: to'qnashuv, portlash, mayatnik, prujina, ishqalanishli sirpanish. Fizika testlarini shu yerdan boshlang — har mashqdan keyin qaysi qonunni tanlaganingizni yozib qo'ying, javobdan oldin tanlovni tekshiring. Sertifikat formati va ko'p qismli masalalarning baholanishi fizika milliy sertifikati sahifasida tushuntirilgan; mock variantlar shu yerda. Fizikaning qolgan bo'limlari bo'yicha takrorlash rejasi DTM fizika qo'llanmasida. Manba: TestMakon savol bazasi statistikasi (2026-yil 29-avgust holatiga, mavzu bo'yicha ishlangan savollar va to'g'ri javob ulushi); imtihon sanasi va format — Bilim va malakalarni baholash agentligi e'loni, 2026-yil avgust. --- ## Gidrostatika: to'rtta formula, lekin to'g'ri javob 29,3 foiz URL: https://testmakon.uz/news/article/fizika-gidrostatika-arximed-bosim/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM Statika, bosim va gidrostatika bo'limida atigi to'rtta asosiy formula bor. Shunga qaramay TestMakon bazasida bu mavzuda ishlangan 24 618 ta savolning faqat 29,3 foizi to'g'ri yechilgan. 2 652 nafar o'quvchi test topshirgan. Bu ko'rsatkich formulalar soni bilan tushuntirilmaydi. Optikada 18 ta formula bor va natija 31,0 foiz; o'zgarmas tokda 30,8 foiz. Demak to'siq boshqa joyda: to'rtta formulaning har biriga qaysi kattalikni qo'yish kerakligini aniqlashda. Fizika milliy sertifikati imtihoni 29-sentabr kuni kompyuterda o'tkaziladi, ikkinchi sessiya 24-noyabr. Gidrostatika savollari imtihonning mexanika blokida, ko'p qismli masalalar shaklida uchraydi. To'rtta formula, 29,3 foiz natija FormulaNima hisoblanadiQaysi kattalik ko'p adashtiradip = F / Sqattiq jismning yuzaga bosimiS — tayanch yuzasi, jismning to'liq yuzasi emasp = ρghsuyuqlik ustunining bosimih — sirtdan chuqurlik, idish balandligi emasFA = ρgVArximed kuchiρ — suyuqlik zichligi, jismniki emasM = F · dkuch momentid — o'qdan kuch chizig'igacha perpendikulyar masofa O'ng ustunga qarang: to'rtta qatorning to'rttasida ham xato formulada emas, unga qo'yiladigan kattalikni tanlashda. Bank savollari aynan shu tanlovni tekshirish uchun tuzilgan — raqamlar odatda oson, yaxlit sonlar. Arximed kuchiga qaysi zichlik qo'yiladi? Eng tarqalgan xato shu. FA = ρgV formulasida ρ — suyuqlikning zichligi, jismning zichligi emas. V esa jismning suyuqlikka botgan qismi hajmi. Misol: 7,8 kg massali temir buyum (zichligi 7 800 kg/m3) to'liq suvga botirildi. Hajmi: V = 7,8 / 7 800 = 0,001 m3. Arximed kuchi: FA = 1 000 · 10 · 0,001 = 10 N. Havodagi og'irligi 78 N, suvdagi ko'rsatishi 78 − 10 = 68 N. Temirning zichligi qo'yilsa: 7 800 · 10 · 0,001 = 78 N, ya'ni Arximed kuchi og'irlikka teng chiqadi va temir suvda suzadi degan xulosa kelib chiqadi. Javobning bema'niligi xatoni darrov ko'rsatadi — har hisobdan keyin natijani hayotiy tajriba bilan solishtiring. Suzish shartlari quyidagicha: ShartNatijaBotgan hajmρjism < ρsuyuqliksuzadiVbotgan = V · ρjism / ρsuyuqlikρjism = ρsuyuqlikistalgan chuqurlikda muvozanatdabutun hajmiρjism > ρsuyuqlikcho'kadibutun hajmi Suzayotgan jism uchun eng ko'p so'raladigan savol — hajmining necha foizi suvda. Javob juda sodda: zichliklar nisbati. Zichligi 600 kg/m3 bo'lgan yog'och suvda hajmining 600 / 1 000 = 60 foizi bilan botadi. Muzning zichligi 900 kg/m3, demak aysbergning 90 foizi suv ostida qoladi. Bosim masalasida idish shakli nega ahamiyatsiz? p = ρgh formulasida idishning kengligi, hajmi va shakli umuman qatnashmaydi. Bir litr suv solingan tor naychadagi bosim ham, ming litr suv solingan keng bakdagi bosim ham bir xil chuqurlikda bir xil bo'ladi. Bu gidrostatik paradoks deb ataladi. Bank savollarida bu shunday tekshiriladi: uch xil shakldagi idish rasmi beriladi va tubidagi bosim solishtiriladi. To'g'ri javob — suyuqlik sathi balandligi bir xil bo'lsa, bosim ham bir xil. O'quvchilarning aksariyati eng keng idishni tanlaydi, chunki unda suv ko'p. Bosim va bosim kuchini farqlang. Bosim p — birlik yuzaga to'g'ri keladigan kuch, birligi paskal. Bosim kuchi F = pS — butun yuzaga ta'sir qiluvchi kuch, birligi nyuton. Idish tubidagi bosim shaklga bog'liq emas, lekin tubga ta'sir qiluvchi kuch tub yuzasiga bog'liq va idishlarda har xil chiqadi. Shu ikkisining farqi Paskal presi masalasida hal qiluvchi: bosim ikkala porshenda bir xil, kuch esa yuzaga proporsional. Uch bosqichli yechim tartibi 1-bosqich. Masala turini aniqlang: bosim (qattiq jism yoki suyuqlik), Arximed kuchi yoki momentlar muvozanati. Kalit so'zlar: "botirildi", "suzadi", "dinamometr" — Arximed; "tayanch", "richag", "taxta" — momentlar; "chuqurlik", "gusenitsa", "porshen" — bosim. 2-bosqich. Kerakli kattalikni ajratib oling. Arximed uchun suyuqlik zichligi va botgan hajm; bosim uchun chuqurlik yoki tayanch yuzasi; moment uchun aylanish o'qi va yelkalar. 3-bosqich. Muvozanat tenglamasini yozing. Suzish uchun FA = mg; richag uchun F1d1 = F2d2; press uchun F1/S1 = F2/S2. Birliklarni tekshiring: sm2 ni m2 ga o'tkazishda 10 000 ga bo'linadi, sm ni m ga o'tkazishda 100 ga. To'liq yechilgan to'rtta masala Masala 1 (suzish). Zichligi 600 kg/m3 bo'lgan, hajmi 0,02 m3 yog'och blok suvda suzmoqda. Botgan hajmni va Arximed kuchini toping. Botgan hajm: V = 0,02 · 600 / 1 000 = 0,012 m3. Arximed kuchi: FA = 1 000 · 10 · 0,012 = 120 N. Tekshirish: blokning og'irligi 600 · 0,02 · 10 = 120 N — teng, demak muvozanat to'g'ri. Masala 2 (gidravlik press). Kichik porshen yuzasi 5 sm2, kattasi 250 sm2. Kichik porshenga 40 N kuch qo'yildi. Katta porshendagi kuchni toping. Bosim: p = 40 / 0,0005 = 80 000 Pa. Katta porshendagi kuch: F = 80 000 · 0,025 = 2 000 N. Kuch yuzalar nisbati qancha bo'lsa, shuncha barobar ortadi: 250 / 5 = 50 barobar. Bosim esa ikkala porshenda bir xil qoladi. Masala 3 (richag). Uzunligi 4 m bo'lgan taxta chap uchidan 1 m masofada tayanchga qo'yilgan. Chap uchda 30 kg massali bola o'tiribdi. Taxtani muvozanatda saqlash uchun o'ng uchga necha kilogramm kerak? Yelkalar: chap 1 m, o'ng 3 m. Momentlar tengligi: 30 · 1 = m · 3, demak m = 10 kg. Diqqat: yelka taxta uzunligi emas, tayanchdan kuchgacha bo'lgan masofa. 4 m ni to'g'ridan-to'g'ri formulaga qo'yish — bu mavzudagi eng tarqalgan xato. Masala 4 (dinamometr). Massasi 2,7 kg bo'lgan alyuminiy buyum (zichligi 2 700 kg/m3) suvga to'liq botirildi. Dinamometr nimani ko'rsatadi? Hajm: V = 2,7 / 2 700 = 0,001 m3. Arximed kuchi: 1 000 · 10 · 0,001 = 10 N. Havodagi og'irlik: 2,7 · 10 = 27 N. Dinamometr ko'rsatishi: 27 − 10 = 17 N. O'zingizni tekshiring: olti savol va javoblari Barcha savollarda g = 10 m/s2, suvning zichligi 1 000 kg/m3. Ko'lda 5 m chuqurlikdagi suyuqlik bosimini toping. Hajmi 0,5 m3 bo'lgan jism suvga to'liq botirilgan. Arximed kuchini toping. Zichligi 800 kg/m3 bo'lgan jism suvda hajmining necha foizi bilan botadi? Massasi 4 500 kg bo'lgan traktorning gusenitsalari yuzasi jami 1,5 m2. Yerga bosimini toping. Richagning kichik yelkasi 20 sm, kattasi 80 sm. Kichik yelkaga 200 N kuch qo'yilgan. Katta yelkaga qancha kuch kerak? 76 sm balandlikdagi simob ustuni (zichligi 13 600 kg/m3) qanday bosim beradi? Javoblar. p = 1 000 · 10 · 5 = 50 000 Pa (50 kPa). Ko'lning kengligi javobga kirmaydi. FA = 1 000 · 10 · 0,5 = 5 000 N. Jismning massasi berilmagan va kerak ham emas. 800 / 1 000 = 80 foiz. p = 45 000 / 1,5 = 30 000 Pa. Massani avval kuchga aylantirish shart. 200 · 20 = F · 80, demak F = 50 N. p = 13 600 · 10 · 0,76 = 103 360 Pa. Aniqroq hisobda (g = 9,8) 101 293 Pa — normal atmosfera bosimi. Keyingi qadam: mashq va bog'liq materiallar TestMakon bazasida bu mavzuda 23 ta faol savol bor. Ular besh shakl bo'yicha taqsimlangan: chuqurlikdagi bosim, tayanch bosimi, Arximed kuchi, suzish sharti va richag. Fizika testlarini shu yerdan boshlang. Mexanikaning ikkinchi zaif bo'limi — saqlanish qonunlari, 28,7 foiz. Ikkala mavzuni ketma-ket takrorlash foydali, chunki sertifikat imtihonidagi ko'p qismli masalalarda ular ko'pincha bitta shartda birlashtiriladi. Imtihon sanalari, ball shkalasi va format fizika milliy sertifikati sahifasida; fanning umumiy takrorlash rejasi DTM fizika qo'llanmasida berilgan. Manba: TestMakon savol bazasi statistikasi (2026-yil 29-avgust holatiga, mavzu bo'yicha ishlangan savollar va to'g'ri javob ulushi); imtihon sanasi — Bilim va malakalarni baholash agentligi e'loni, 2026-yil avgust. --- ## Progressiyalar: 13 228 savolning atigi 28,7 foizi to‘g‘ri ishlangan URL: https://testmakon.uz/news/article/progressiyalar-arifmetik-geometrik-formulalar/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM Matematika milliy sertifikat imtihoniga 30 kun qoldi: kuzgi sessiya 28–29-sentabr kunlari o‘tkaziladi. Shu 30 kunda qaysi mavzuga qaytish kerakligini bizning o‘quvchilarimizning natijasi aniq ko‘rsatib turibdi. TestMakon’da «Progressiyalar (arifmetik va geometrik)» mavzusida 4 025 nafar o‘quvchi jami 13 228 ta savol ishlagan. To‘g‘ri javob — 3 797 ta, ya’ni 28,7 %. Bu matematikadagi eng past uchta ko‘rsatkichdan biri: undan pastda faqat Trigonometriya (27,5 %) va Tengsizliklar (28,1 %) turibdi. Solishtiring: sonlar va amallar mavzusida natija 40,9 %, matnli masalalarda 37,5 %. Progressiyalar sakkizta formuladan iborat — nega natija 28,7 foiz Progressiyalar matematikaning eng katta mavzusi emas. Tengsizliklarda 475 180 ta savol ishlangan, progressiyalarda esa 13 228 ta — 36 barobar kam. Formulalar soni ham oz: hammasi bir jadvalga sig‘adi. Shunga qaramay xato ulushi deyarli bir xil. Sabab formulalar sonida emas. Bank savollarining aksariyati bitta formulani emas, ikkitasini ketma-ket qo‘llashni talab qiladi: avval berilgan ikki haddan d yoki q topiladi, keyin topilgan qiymat yig‘indi formulasiga qo‘yiladi. Birinchi qadamda xato qilinsa, ikkinchisi ham xato chiqadi — javob esa variantlar orasida turadi, chunki test tuzuvchi aynan shu ikki xatoning natijasini chalg‘ituvchi variant qilib qo‘yadi. Trigonometriyada to‘siq boshqacha — u yerda davriylik va ildizlar soni chalkashtiradi, biz buni alohida qo‘llanmada ko‘rsatgan edik. Progressiyada esa to‘siq — ikki qadamli zanjir. Sakkiz formula: ikkalasi yonma-yon Quyidagi jadvalni bir varaqqa ko‘chirib oling. Imtihonga qadar undan boshqa formula kerak bo‘lmaydi. Nima topiladiArifmetik progressiyaGeometrik progressiyaKetma-ketlik qoidasiaₙ₊₁ = aₙ + dbₙ₊₁ = bₙ · qn-hadaₙ = a₁ + (n − 1)dbₙ = b₁ · qn−1Ikki had orasidagi bog‘lanishaₙ = aₖ + (n − k)dbₙ = bₖ · qn−kBirinchi n hadning yig‘indisiSₙ = n(a₁ + aₙ)/2Sₙ = b₁(qⁿ − 1)/(q − 1), q ≠ 1Yig‘indining ikkinchi shakliSₙ = n(2a₁ + (n − 1)d)/2—O‘rta had xossasiaₙ = (aₙ₋₁ + aₙ₊₁)/2bₙ² = bₙ₋₁ · bₙ₊₁Cheksiz yig‘indiyo‘qS = b₁/(1 − q), |q| < 1 Belgilar: a₁ — birinchi had, d — arifmetik progressiya ayirmasi, q — geometrik progressiya maxraji, n — had raqami, Sₙ — birinchi n ta hadning yig‘indisi. Ikki turni ajratish qoidasi bitta: ayirma doimiy bo‘lsa — arifmetik, nisbat doimiy bo‘lsa — geometrik. 4, 9, 14, 19 ketma-ketligida har safar 5 qo‘shiladi — arifmetik. 3, 6, 12, 24 da har safar 2 ga ko‘paytiriladi — geometrik. Qaysi formulani qachon olasiz Imtihonda formulani eslash emas, to‘g‘risini tanlash qiyin. Shartdagi bitta so‘zga qarab qaror qiling: Shartda nima berilganQaysi formuladan boshlaysizNima chiqadiIkkita had raqami bilan (a₃ va a₈)aₙ = aₖ + (n − k)dd yoki qBitta had va yig‘indiSₙ = n(a₁ + aₙ)/2a₁ yoki n«Nechta had» so‘ralganaₙ formulasi + tengsizlikn ning butun qiymati«Cheksiz yig‘indi» so‘zi borS = b₁/(1 − q)Faqat |q| < 1 daUchta ketma-ket hadO‘rta had xossasiNoma’lum had yoki d Eng qisqa tekshiruv: savolda «hadi» deb yozilganmi yoki «yig‘indisi» deb? Birinchisi — aₙ formulasi, ikkinchisi — Sₙ formulasi. Shu bitta savol xatolarning katta qismini to‘xtatadi. Masala 1: a₃ = 14 va a₈ = 39 bo‘lsa, S₁₀ nechaga teng? 1-qadam. Ayirmani toping. a₈ = a₃ + (8 − 3)d, ya’ni 39 = 14 + 5d → 5d = 25 → d = 5. 2-qadam. Birinchi hadni toping. a₃ = a₁ + 2d → 14 = a₁ + 10 → a₁ = 4. 3-qadam. O‘ninchi hadni toping. a₁₀ = 4 + 9·5 = 49. 4-qadam. Yig‘indini hisoblang. S₁₀ = 10(4 + 49)/2 = 5 · 53 = 265. Tekshiruv: 4, 9, 14, 19, 24, 29, 34, 39, 44, 49 — o‘ninchi had 49, hammasining yig‘indisi 265. Uchinchi had 14 va sakkizinchisi 39 ekani shartga mos. Bu yerda nima xato ketadi: ko‘pchilik ikkinchi qadamda a₃ = a₁ + 3d deb yozadi va a₁ = −1 chiqaradi. Uchinchi hadgacha ikki qadam bor, uch emas: a₁ → a₂ → a₃. Shu bitta xatodan keyin S₁₀ = 220 chiqadi — va bu son variantlar orasida turadi. Masala 2: b₂ = 6 va b₅ = 48 bo‘lsa, olti hadning yig‘indisi qancha? 1-qadam. Maxrajni toping. b₅ = b₂ · q³ → 48 = 6q³ → q³ = 8 → q = 2. 2-qadam. Birinchi hadni toping. b₂ = b₁ · q → 6 = 2b₁ → b₁ = 3. 3-qadam. Yig‘indini hisoblang. S₆ = 3(2⁶ − 1)/(2 − 1) = 3 · 63 = 189. Tekshiruv: 3, 6, 12, 24, 48, 96 — ikkinchi had 6, beshinchisi 48, yig‘indisi 189. Bu yerda nima xato ketadi: daraja noto‘g‘ri olinadi — b₅ = b₂ · q⁴ deb yoziladi, chunki 5 va 2 raqamlari orasidagi farq emas, ularning o‘zi hisobga olinadi. Qoida oddiy: daraja — raqamlar farqi, 5 − 2 = 3. Masala 3: a₁ = 7, d = 4 bo‘lsa, 100 dan kichik nechta had bor? Bu tur savol progressiya bankidagi eng ko‘p uchraydiganlaridan biri va aynan shu yerda «bitta had» xatosi tug‘iladi. 1-qadam. Umumiy hadni yozing. aₙ = 7 + (n − 1)·4 = 4n + 3. 2-qadam. Tengsizlik tuzing. 4n + 3 < 100 → 4n < 97 → n < 24,25. 3-qadam. n butun son ekanini eslang. n ≤ 24, ya’ni 24 ta had. Tekshiruv: a₂₄ = 4·24 + 3 = 99 (100 dan kichik), a₂₅ = 103 (kichik emas). Demak 24 ta. Bu yerda nima xato ketadi: n < 24,25 dan n = 25 deb yaxlitlanadi yoki tengsizlik «≤ 100» deb o‘qiladi. Yechimni doimo oxirgi va undan keyingi hadni hisoblab tugating — ikki qator yozuv butun masalani tasdiqlaydi. Eng ko‘p uchraydigan to‘rtta xato XatoNima sodir bo‘ladiTekshirish usulin-had o‘rniga yig‘indi formulasi qo‘llaniladia₁₀ = 49 o‘rniga 265 yoziladiSavolda «hadi» so‘zi bormi yoki «yig‘indisi»?n noto‘g‘ri sanaladia₃ dan a₈ gacha 5 qadam, 6 emasn − k ni yozib chiqing: 8 − 3 = 5q manfiy ekani unutiladiq² = 4 dan faqat q = 2 olinadiq = ±2 ni ikkalasini tekshiringCheksiz yig‘indi |q| ≥ 1 da hisoblanadiManfiy yoki ma’nosiz javob|q| < 1 shartini yozib qo‘ying To‘rttasining uchtasi hisob-kitobga emas, o‘qishga tegishli: shart noto‘g‘ri tushuniladi. Shuning uchun progressiya masalasini o‘qib bo‘lgach, yechishdan oldin bir jumla yozing: «Menga n-had kerak» yoki «Menga yig‘indi kerak». Sertifikat imtihonida progressiyalar qayerda chiqadi Matematika milliy sertifikat imtihoni 45 topshiriqdan iborat va 150 daqiqa davom etadi. Rasmiy spetsifikatsiyada Y-1 bo‘limining eng katta bloki — «Algebraik shakl almashtirishlar», unga 11 ta topshiriq ajratilgan. Progressiyalar aynan shu blok ichida: trigonometriya, logarifm, foizlar va matnli masalalar bilan bir qatorda. Ya’ni progressiya savoli chiqishi ham, chiqmasligi ham mumkin — lekin u tushadigan blok Y-1 bo‘limining uchdan biridan ko‘prog‘ini egallaydi. Imtihon tuzilishi, daraja shkalasi va DTM’da necha ball berishi haqida matematika sertifikati sahifasida yozilgan; baholash tartibi esa «Milliy sertifikat qanday ishlaydi» sahifasida. O‘zingizni tekshiring Oltita savol — har biri 30 soniyalik. Javobni yopib qo‘ying va o‘zingiz yeching. SavolJavob1. a₁ = 3, d = 7. a₁₂ nechaga teng?3 + 11·7 = 802. Arifmetik progressiyada a₄ = 11, a₉ = 31. d nechaga teng?(31 − 11)/(9 − 4) = 43. b₁ = 5, q = 3. Uchinchi had nechaga teng?5 · 3² = 454. 2 + 6 + 18 + … ketma-ketlikda birinchi 5 ta hadning yig‘indisi?2(3⁵ − 1)/(3 − 1) = 2425. 9 + 3 + 1 + … cheksiz yig‘indisi?q = 1/3, S = 9/(1 − 1/3) = 13,56. a₁ = 5, d = 6. Nechta had 80 dan kichik?6n − 1 < 80 → n ≤ 13, ya’ni 13 ta To‘rttadan kam to‘g‘ri javob chiqsa, jadvalning birinchi ikki qatoriga qayting: aₙ va Sₙ formulalarini ajrata olmaslik qolgan hamma xatoning manbai. Mashq qilish uchun: matematika sertifikat formatidagi bepul variantlar va bank savollari. Yaqin mavzular bo‘yicha ikkita qo‘llanma bor — tengsizliklar (28,1 %) va matematika formulalari va mavzular ro‘yxati. Manba: imtihon sanalari va tuzilishi — Baholash agentligi e’loni asosidagi 2026-yil kuzgi grafigi; topshiriqlar taqsimoti — matematika fani rasmiy spetsifikatsiyasi (IV bo‘lim); natija ko‘rsatkichlari — TestMakon bazasi, 2026-yil 29-avgust holatiga. --- ## Mitoz va meyoz: 46 xromosoma qanday qilib 23 taga tushadi URL: https://testmakon.uz/news/article/mitoz-meyoz-gametogenez-xromosoma-soni/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Mitoz bitta hujayradan xromosoma soni o‘zgarmagan 2 ta hujayra beradi (2n → 2n), meyoz esa ikki ketma-ket bo‘linish orqali xromosoma soni yarmiga tushgan 4 ta hujayra beradi (2n → n). Gametogenez — meyozning organizmdagi ko‘rinishi: bitta birlamchi spermatotsitdan 4 ta spermatozoid, bitta birlamchi ovotsitdan esa faqat 1 ta tuxum hujayra va 3 ta yo‘naltiruvchi tanacha hosil bo‘ladi. Biologiya milliy sertifikat imtihoniga 28 kun qoldi — kuzgi sessiya 26-sentabr kuni o‘tkaziladi. Biologiyaning eng past natijasi genetikada — 51,1 foiz TestMakon bazasidagi rasm biologiyada boshqa fanlardan farq qiladi. Hujayra biologiyasi va sitologiya mavzusida 7 762 nafar o‘quvchi 109 306 ta savol ishlagan va 60,1 % to‘g‘ri javob bergan — bu yomon ko‘rsatkich emas. Lekin o‘sha o‘quvchilar genetika va irsiyat mavzusiga o‘tganda natija 51,1 % ga tushadi (40 105 ta savol) va bu biologiyadagi eng past ko‘rsatkich. Ikki raqam orasida to‘qqiz foiz farq bor. Farq aynan meyozda: chatishtirish sxemasini tuzish uchun avval gametada nechta xromosoma qolishini va nechta xil gameta hosil bo‘lishini bilish kerak. Buni bilmasdan Mendel masalasi yechilmaydi — genotipni yozib bo‘lmaydi. Sun’iy intellekt chatimizda ham shu mavzu qaytariladi: erkin savollar ichida «mitoz» so‘zi 5 marta, «meyoz» so‘zi 5 marta yozilgan. Bu bitta mavzuga tegishli o‘nta savol — chatdagi eng ko‘p so‘ralgan biologiya mavzularidan biri. Mitoz va meyoz: sakkiz belgi bo‘yicha yonma-yon Ikkalasini ajratishning eng tez yo‘li — quyidagi jadvalning uchinchi va oltinchi qatorini yodda saqlash. BelgiMitozMeyozBo‘linishlar soni1 ta2 ta ketma-ket (Meyoz I va Meyoz II)Hosil bo‘lgan hujayra2 ta4 taXromosoma soni2n → 2n (o‘zgarmaydi)2n → n (yarmiga tushadi)Konyugatsiya (gomologlar juftlashishi)yo‘qbor — profaza IKrossingover (uchastka almashinuvi)yo‘qbor — profaza IAnafazada nima ajraladiXromatidalarMeyoz I da gomologik xromosomalar, Meyoz II da xromatidalarNatijaviy hujayralar genetikasiOna hujayra bilan bir xilHar biri boshqachaQayerda uchraydiTana (somatik) hujayralari, o‘sish, regeneratsiyaJinsiy hujayra hosil bo‘lishi, spora hosil qilish Bosqichlar: profazadan telofazagacha Nomlar ikkalasida bir xil, lekin bosqichlarning ichidagi voqea boshqacha. Meyozda esa bu to‘rt bosqich ikki marta takrorlanadi. BosqichMitozda nima bo‘ladiMeyozda nima bo‘ladiProfazaXromosomalar spirallashadi, yadro pardasi yo‘qoladi, duk iplari hosil bo‘ladiProfaza I: gomologlar juftlashadi (bivalent), krossingover ketadi — eng uzun bosqichMetafazaXromosomalar ekvator tekisligiga bitta qator bo‘lib teriladiMetafaza I: bivalentlar ekvatorga ikki qator bo‘lib teriladiAnafazaHar bir xromosomaning ikki xromatidasi qutblarga ajraladiAnafaza I: butun gomologik xromosomalar (ikki xromatidali holida) qutblarga ketadiTelofazaIkki yadro shakllanadi, sitokinez bilan 2 ta hujayra hosil bo‘ladiTelofaza I: 2 ta hujayra, har birida gaploid (n) to‘plam, lekin xromosomalar hali ikki xromatidaliIkkinchi bo‘linishyo‘qMeyoz II mitoz sxemasida ketadi: xromatidalar ajraladi, jami 4 ta hujayra Ikkala bo‘linishdan oldin ham interfaza boradi va DNK aynan o‘sha yerda ikki hissa ko‘payadi (S bosqichi). Meyoz I bilan Meyoz II orasida esa DNK qayta ko‘paymaydi — shuning uchun gametada bitta xromatidali xromosoma qoladi. Test savollarining bir qismi shu bitta jumlaga qurilgan. Xromosoma va DNK soni qanday o‘zgaradi Imtihonda «2n4c», «n2c» ko‘rinishidagi yozuvlar chiqadi. Ular oddiy: n — xromosoma to‘plami, c — DNK molekulalari (xromatidalar) soni. HolatXromosoma soniDNK molekulalari (xromatida)Interfaza, G1 bosqichi2n2cInterfaza, S bosqichidan keyin (G2)2n4cMitoz metafazasi2n4cMitoz anafazasi (xromatidalar ajralganda)4n4cMitozdan keyingi hujayra2n2cMeyoz I metafazasi2n4cMeyoz I dan keyingi hujayran2cMeyoz II metafazasin2cGameta (meyoz II tugagach)n1c Jadvaldagi eng ko‘p adashtiradigan qator — mitoz anafazasi. U yerda xromatidalar ajralib, har biri mustaqil xromosomaga aylanadi, shuning uchun xromosoma soni vaqtincha 4n bo‘ladi, DNK miqdori esa o‘zgarmaydi. Odam hujayrasida bu 92 ta xromosoma degani — telofaza tugagach yana har qaysi hujayrada 46 taga qaytadi. Mitozni meyozdan qanday ajratasiz? Rasm yoki tavsif berilgan savolda uch qadamda hal qiling: Nechta hujayra hosil bo‘lgan? 2 ta — mitoz, 4 ta — meyoz. Xromosoma soni o‘zgarganmi? Ona hujayrada 2n edi, natijada ham 2n — mitoz; n bo‘lib qolgan — meyoz. Ekvatorda nechta qator bor? Bitta qator — mitoz metafazasi yoki metafaza II; ikki qator (juftlashgan gomologlar) — metafaza I. Qo‘shimcha belgi: agar tavsifda krossingover, bivalent, xiazma yoki konyugatsiya so‘zi bo‘lsa — bu faqat meyoz, boshqa javob yo‘q. Gametogenez: spermatogenez va ovogenez farqi Meyozning o‘zi — mexanizm. Gametogenez esa o‘sha mexanizmning organizmdagi ko‘rinishi va u erkak hamda urg‘ochi jinsda boshqacha kechadi. BosqichSpermatogenez (erkak)Ovogenez (urg‘ochi)Ko‘payishSpermatogoniylar mitoz bilan ko‘payadiOvogoniylar mitoz bilan ko‘payadi (asosan homila davrida)O‘sishBirlamchi spermatotsit (2n) hosil bo‘ladiBirlamchi ovotsit (2n) hosil bo‘ladi, sitoplazmaga zaxira modda to‘planadiYetilish — Meyoz I2 ta ikkilamchi spermatotsit (n)1 ta ikkilamchi ovotsit (n) + 1 ta yo‘naltiruvchi tanachaYetilish — Meyoz II4 ta spermatida (n)1 ta tuxum hujayra + 3 ta yo‘naltiruvchi tanachaShakllanishSpermatidalar dumli spermatozoidga aylanadiBu bosqich yo‘qBitta boshlang‘ich hujayradan natija4 ta ishga yaroqli gameta1 ta ishga yaroqli gameta Nega bitta tuxum hujayra, lekin to‘rtta spermatozoid? Meyoz ikkalasida ham bir xil: to‘rtta gaploid yadro hosil bo‘ladi. Farq sitoplazma taqsimotida. Ovogenezda sitoplazma teng bo‘linmaydi — deyarli hammasi bitta hujayraga o‘tadi, chunki bo‘lg‘usi tuxum hujayraga urug‘langandan keyingi birinchi bo‘linishlar uchun zaxira oziq modda kerak. Qolgan uchta yadro juda kam sitoplazma bilan yo‘naltiruvchi tanacha bo‘lib ajraladi va keyin nobud bo‘ladi. Shuning uchun hisob ikki xil: N ta birlamchi spermatotsit → 4N ta spermatozoid, lekin N ta birlamchi ovotsit → N ta tuxum hujayra + 3N ta yo‘naltiruvchi tanacha. Test savollarining katta qismi aynan shu ikki formulaga tayanadi. Ishlab chiqilgan misol: 2n = 20 bo‘lgan hujayra Bitta hayvon hujayrasida 20 ta xromosoma bor (2n = 20). Uni bosqichma-bosqich kuzatamiz. Mitoz yo‘li. Interfazadan keyin 20 xromosoma, 40 xromatida. Anafazada xromatidalar ajraladi — vaqtincha 40 xromosoma. Telofaza tugagach 2 ta hujayra, har birida 20 xromosoma va 20 xromatida. Meyoz yo‘li. Interfazadan keyin yana 20 xromosoma, 40 xromatida. Meyoz I tugaganda 2 ta hujayra hosil bo‘ladi va har birida 10 xromosoma, 20 xromatida (xromosomalar hali ikki xromatidali). Meyoz II tugaganda 4 ta hujayra bo‘ladi va har birida 10 xromosoma, 10 xromatida. Organizm darajasida. 100 ta birlamchi spermatotsit meyozga kirsa — 400 ta spermatozoid chiqadi, har birida 10 xromosoma. 100 ta birlamchi ovotsitdan esa 100 ta tuxum hujayra va 300 ta yo‘naltiruvchi tanacha chiqadi. Urug‘lanish. 10 + 10 = 20 — zigotada yana 2n = 20. Ana shu qaytarilish tur xromosomalari sonini avloddan avlodga saqlab qoladi. Meyoz genetika masalasida qanday ishlaydi Mendel masalasini yechayotganda meyoz ikki joyda kerak bo‘ladi. Birinchisi — gameta turlari soni. Anafaza I da gomologik juftlar bir-biridan mustaqil ravishda qutblarga tarqaladi. Shuning uchun geterozigota juftlar soni k bo‘lsa, gameta turlari 2k ta bo‘ladi: Aa — 2 ta (A, a), AaBb — 4 ta (AB, Ab, aB, ab), AaBbCc — 8 ta. AABb genotipida esa faqat bitta juft geterozigota, demak 2 ta gameta turi (AB, Ab). Ikkinchisi — krossingover. Bitta xromosomada joylashgan genlar birga meros bo‘ladi (birikkan irsiyat), lekin profaza I dagi krossingover ularni ajratib yuboradi. Shu sababli birikkan genlarda kutilmagan gameta turlari kam foizda chiqadi — masalan 8 % va 8 %, qolgan 84 % esa ota-ona kombinatsiyasi bo‘ladi. Genetika masalalari va irsiyat qonunlari haqida biologiya mavzulari qo‘llanmasida batafsil yozilgan. Sertifikat imtihonida bu blok qancha savol beradi? Biologiya milliy sertifikat imtihoni 43 topshiriqdan iborat. Rasmiy spetsifikatsiyada Y-1 bo‘limi 32 ta topshiriqqa bo‘lingan va ularning eng kattasi — «Hujayra ta’limoti, moddalar almashinuvi, ko‘payish, genetika» bloki: 10 ta topshiriq. Ya’ni Y-1 savollarining deyarli uchdan biri shu blokdan tushadi va mitoz, meyoz, gametogenez aynan uning ichida. Imtihon 26-sentabr kuni bo‘lib o‘tadi, ikkinchi kuzgi sessiya 21-noyabrda. Daraja shkalasi, to‘lov va DTM’da necha ball berishi biologiya sertifikati sahifasida; baholash tartibi «Milliy sertifikat qanday ishlaydi» sahifasida yozilgan. O‘zingizni tekshiring SavolJavob1. Ona hujayrada 2n = 24. Mitozdan keyingi hujayrada nechta xromosoma bor?24 ta2. O‘sha hujayra meyozga kirsa, gametada nechta xromosoma qoladi?12 ta3. Krossingover qaysi bosqichda ketadi?Profaza I4. Anafaza I da nima ajraladi — xromatidalarmi yoki gomologik xromosomalarmi?Gomologik xromosomalar5. AaBb genotipli organizm nechta xil gameta beradi?2² = 4 ta (AB, Ab, aB, ab)6. 50 ta birlamchi ovotsitdan nechta tuxum hujayra va nechta yo‘naltiruvchi tanacha hosil bo‘ladi?50 ta tuxum hujayra, 150 ta tanacha Beshinchi va oltinchi savolga xato javob bergan bo‘lsangiz, «Ishlab chiqilgan misol» bo‘limiga qayting — ikkalasi ham shu yerdagi ikki formulaga tayanadi. Mashq uchun: biologiya sertifikat formatidagi bepul variantlar — bank savollari hujayra biologiyasi bo‘yicha 163 ta faol savoldan iborat. Manba: imtihon sanalari — Baholash agentligi e’loni asosidagi 2026-yil kuzgi grafigi; topshiriqlar taqsimoti — biologiya fani rasmiy spetsifikatsiyasi (IV bo‘lim, 43 topshiriq); natija ko‘rsatkichlari — TestMakon bazasi, 2026-yil 29-avgust holatiga. --- ## Tenses: 155 ming savolda 100 ming noto‘g‘ri javob berilgan URL: https://testmakon.uz/news/article/ingliz-tili-tenses-cefr-tort-juftlik/ Sana: 2026-08-29 · Yangilangan: 2026-08-29 Kategoriya: DTM Chet tili milliy sertifikat imtihoniga 15 kun qoldi: kuzgi sessiya 13–15-sentabr kunlari o‘tkaziladi. Ro‘yxatdan o‘tish 29-avgustda yakunlandi, to‘lov 30-avgustgacha qabul qilinadi. Ya’ni ro‘yxatdan o‘tganlar uchun endi bitta savol qoladi: shu 15 kunda nimaga vaqt sarflash kerak. Bizning bazamiz javobni bitta raqam bilan beradi. TestMakon’da ingliz tili bo‘yicha eng ko‘p ishlangan mavzu — Tenses (fe’l zamonlari): 5 648 nafar o‘quvchi 155 054 ta savol ishlagan. Tenses eng past foizli mavzu emas — lekin ball aynan shu yerda yo‘qoladi Tenses bo‘yicha to‘g‘ri javob ulushi 35,4 %. Bu ingliz tilidagi eng past ko‘rsatkich emas: shart ergash gaplarida (Conditionals) natija 31,6 %, ko‘chirma gapda 31,7 %, majhul nisbatda 31,8 %, modal fe’llarda 32,9 %. Foizga qarab «avval Conditionals’ni takrorlayman» degan xulosa chiqadi. Bu xulosa noto‘g‘ri, chunki foiz mavzuning hajmini ko‘rsatmaydi. Noto‘g‘ri javoblarni sanab chiqsak, rasm o‘zgaradi. Ingliz tili mavzusiIshlangan savolTo‘g‘ri javobNoto‘g‘ri javobTenses (fe’l zamonlari)155 05435,4 %100 199Articles, nouns and quantifiers59 01637,0 %37 170Pronouns and determiners35 66239,7 %21 522Prepositions and linking words35 61835,6 %22 953Conditionals and wish clauses18 43331,6 %12 617Modal verbs18 71032,9 %12 561 Tenses bo‘yicha 100 199 ta noto‘g‘ri javob berilgan — bu ikkinchi o‘rindagi mavzudan (37 170) 2,7 barobar ko‘p va Conditionals’dan deyarli 8 barobar ko‘p. Sabab oddiy: zamonlar har bir gapda ishtirok etadi. O‘qish matnida ham, tinglashda ham, yozma qismda ham fe’l shakli tanlanadi. Shuning uchun mavzuni foiz bo‘yicha emas, yo‘qotilgan savol soni bo‘yicha saralash kerak — va bu saralashda Tenses birinchi o‘rinda turadi. Sun’iy intellekt chatimizdagi savollar ham shu yerga ishora qiladi: erkin savollar ichida «tense» so‘zi 10 marta, «present perfect» 5 marta, «present simple» 5 marta yozilgan. Nega 12 zamon jadvalini yodlash natijani ko‘tarmaydi Ingliz tilida 12 ta zamon shakli bor va ularning yasalish jadvali har bir darslikda beriladi. Lekin imtihon savoli «Present Perfect qanday yasaladi?» deb so‘ramaydi. U ikki shaklni yonma-yon qo‘yadi va qaysi biri shu kontekstga to‘g‘ri kelishini so‘raydi. Shuning uchun 12 ta shaklni yodlash o‘rniga to‘rtta juftlikni chuqur ochish samaraliroq. Bank savollarimizdagi chalkashliklarning katta qismi aynan shu to‘rt juftlikka to‘g‘ri keladi. Quyida har biri — qoida, ikkita taqqoslama misol va imtihonda qanday ko‘rinishda chiqishi bilan. 1-juftlik: Present Perfect va Past Simple Qoida. Past Simple — vaqt tugagan va gapda aytilgan. Present Perfect — vaqt aytilmagan yoki hozirgacha davom etadigan davr ichida (today, this week, this year). GapZamonNegaI have lost my keys.Present PerfectVaqt aytilmagan, natija hozir muhim — kalit hozir yo‘qI lost my keys yesterday.Past Simple«yesterday» — tugagan vaqtShe has lived in Tashkent for ten years.Present PerfectHali ham shu yerda yashaydiShe lived in Tashkent for ten years.Past SimpleEndi yashamaydi — davr tugagan Belgi so‘zlar. Past Simple: yesterday, last week, in 2019, two days ago, when I was a child. Present Perfect: ever, never, just, already, yet, so far, since 2020, for ten years. Eng ko‘p uchraydigan xato. «When» bilan boshlangan savolga Present Perfect qo‘yiladi: When have you finished? — bu shakl ishlatilmaydi. «When» so‘zining o‘zi vaqtni so‘rayapti, demak vaqt aniq: When did you finish? Imtihonda qanday chiqadi. Bo‘sh joyli gapda «since» yoki «for» ko‘rinsa — Present Perfect. Yozma qismda esa xato boshqacha ko‘rinadi: bitta xatboshida I have visited va I visited last summer aralashib ketadi va baholovchi buni zamon izchilligi buzilgani deb belgilaydi. 2-juftlik: Present Simple va Present Continuous Qoida. Present Simple — doimiy holat, odat, jadval, ilmiy fakt. Present Continuous — hozir ketayotgan yoki vaqtinchalik harakat. GapZamonNegaWater boils at 100 degrees.Present SimpleDoimiy faktThe water is boiling — turn it off.Present ContinuousHozir, shu daqiqadaHe works at a bank.Present SimpleDoimiy ishHe is working at a bank this summer.Present ContinuousVaqtinchalik — faqat shu yoz Holat fe’llari. know, like, love, hate, want, need, believe, understand, belong, seem, mean fe’llari odatda Continuous shaklda kelmaydi: I am knowing the answer emas, I know the answer. Bu qoida imtihonda alohida savol bo‘lib chiqadi. Ikkita ilg‘or holat. Birinchisi: «always» + Continuous shikoyat ma’nosini beradi — He is always losing his keys («doim yo‘qotib yuradi», norozilik bilan). Ikkinchisi: jadval bo‘yicha kelajak Present Simple bilan beriladi — The lesson starts at 8. Imtihonda qanday chiqadi. Tinglash qismida «at the moment», «right now» eshitilsa, savol Continuous shakliga qaratilgan bo‘ladi. O‘qish matnida esa muallif odatni tasvirlayaptimi yoki bir lahzani tasvirlayaptimi — shuni ajratish talab qilinadi. 3-juftlik: Past Perfect va Past Simple Qoida. Past Perfect faqat o‘tmishdagi ikki hodisa bo‘lganda va ulardan biri ikkinchisidan oldin bo‘lganda kerak. Hodisa bitta bo‘lsa — Past Simple. GapMa’nosiQaysi hodisa oldinWhen I arrived, the train had left.Men yetib kelganimda poyezd allaqachon ketgan ediPoyezd ketishiWhen I arrived, the train left.Men yetib keldim, keyin poyezd jo‘nadiMening kelishimShe told me she had seen the film.Filmni ko‘rish gapirishdan oldin bo‘lganFilmni ko‘rishShe told me she saw the film.Ikkalasi bir vaqtga yaqin yoki tartib muhim emasAniq emas Ikkinchi va uchinchi qatordagi farqni diqqat bilan o‘qing: bitta fe’l shakli butun gapning ma’nosini teskarisiga aylantiradi. Birinchi gapda poyezd ketib bo‘lgan, ikkinchisida siz uni ushlagansiz. Belgi so‘zlar. before, after, by the time, already, never … before, as soon as. Eng ko‘p uchraydigan xato. O‘tmish haqidagi har bir gapga Past Perfect qo‘yish. Agar hikoya ketma-ket voqealardan iborat bo‘lsa (I woke up, had breakfast and went out), hammasi Past Simple bo‘ladi — bu yerda «oldin bo‘lgan hodisa» tushunchasi yo‘q. Imtihonda qanday chiqadi. Yozma qismning hikoya turidagi topshirig‘ida (a story, an experience) baholovchi aynan shu juftlikni kuzatadi: o‘tmish ichidagi «yanada oldingi» hodisani to‘g‘ri belgilay olish B2 darajasining belgilaridan biri. 4-juftlik: will, be going to va Present Continuous Kelasi zamonda bitta emas, to‘rtta shakl raqobatlashadi va ular orasidagi tanlov qaror qachon qabul qilinganiga bog‘liq. ShaklQachon ishlatiladiMisolwillQaror gapirish paytida tug‘iladi; bashorat; va’daThe phone is ringing. — I will get it.be going toQaror oldin qabul qilingan; hozirgi dalil asosidagi bashoratLook at those clouds. It is going to rain.Present ContinuousKelishilgan uchrashuv: vaqt va joy aniqI am meeting Aziz at six tomorrow.Present SimpleJadval: transport, dars, seansThe plane takes off at 9:40. Farqni ko‘rsatadigan juft misol. — We are out of bread. — Really? I will buy some. (qaror shu daqiqada tug‘ildi). Va: Why are you going out? — I am going to buy some bread. (rejam oldindan bor edi). Eng ko‘p uchraydigan xato. Kelishilgan uchrashuvga «will» qo‘yish: I will meet my teacher at 5 tomorrow. Grammatik jihatdan gap noto‘g‘ri emas, lekin uchrashuv oldindan kelishilgan bo‘lsa ingliz tilida Present Continuous ishlatiladi — I am meeting my teacher at 5 tomorrow. Test savolida to‘g‘ri variant sifatida aynan shunisi beriladi. To‘rt juftlikni bitta jadvalda tanlash Imtihon paytida qoidani eslashga vaqt yo‘q. Gapdagi bitta so‘zga qarab tanlang: Gapda nima borQaysi zamonTekshiruv savoliyesterday, in 2019, two days ago, last weekPast SimpleVaqt aniq aytilganmi?ever, never, just, already, yet, since, forPresent PerfectVaqt aytilmaganmi yoki hozirgacha davom etadimi?When … ? bilan boshlangan savolPast Simple«When have you …?» shakli ishlatilmaydinow, at the moment, currently, this weekPresent ContinuousHarakat hozir ketayaptimi?always, usually, every day, on MondaysPresent SimpleBu odatmi yoki jadvalmi?before, after, by the time, already + o‘tmishPast PerfectO‘tmishda ikkita hodisa bormi?tomorrow + kelishilgan uchrashuvPresent ContinuousVaqt va joy oldindan belgilanganmi?Look! / evidence borbe going toBashorat hozirgi dalilga tayanadimi? Yozma qismda zamon izchilligi: ikki xatboshi taqqoslash Test savolida bitta bo‘sh joyni to‘g‘ri to‘ldirish yetarli. Yozma qismda esa baholovchi butun xatboshini o‘qiydi va zamonlar bir-biriga mos kelishini kuzatadi. Quyida bir xil mazmundagi ikki xatboshi berilgan. Xato variant. Last summer I go to Bukhara with my family. We have visited the old madrasahs and I take a lot of photos. It was very hot, so we are drinking cold tea in a small teahouse. I never see such beautiful buildings before. Bu yerda beshta xato bor va ularning hammasi bitta sababdan: hikoya o‘tmish haqida, lekin fe’llar hozirgi va tugallangan zamonlar orasida sakraydi. «Last summer» birinchi jumlada aytilgan — demak butun xatboshi o‘tmish zamonida ketishi kerak. To‘g‘rilangan variant. Last summer I went to Bukhara with my family. We visited the old madrasahs and I took a lot of photos. It was very hot, so we drank cold tea in a small teahouse. I had never seen such beautiful buildings before. Oxirgi jumlaga e’tibor bering: had never seen — bu Past Perfect va u shu yerda o‘rinli, chunki «bunday binolarni ko‘rmaganlik» safardan oldingi davrga tegishli. Ana shu bitta shakl xatboshini B1 darajasidan B2 darajasiga ko‘taradi. Amaliy qoida. Yozma topshiriqni boshlashdan oldin bitta savolga javob bering: men o‘tmish haqida yozayapmanmi, hozirgi holat haqidami yoki rejalar haqidami? Tanlangan asosiy zamonni butun matn davomida saqlang, undan chetga chiqish faqat ikkita holatda o‘rinli — «bundan ham oldin» (Past Perfect) va umumiy fakt (Present Simple). B1 va B2 chegarasi qayerdan o‘tadi? Multi-level formatda siz bitta imtihon topshirasiz va to‘plagan ballingizga qarab B1, B2 yoki C1 darajasi beriladi. Zamonlar bo‘yicha bu darajalar quyidagicha ajraladi. B1 darajasi — Present Simple, Past Simple, Present Continuous va Future (will / be going to) shakllarini kontekstga qarab to‘g‘ri tanlash, Present Perfect’ni asosiy holatlarda (ever, never, just, already) ishlata olish. B2 darajasi — Present Perfect va Past Simple orasidagi nozik farqni vaqt belgisi bo‘lmagan gaplarda ham ajratish, hikoyada Past Perfect’ni o‘rinli qo‘llash, Perfect Continuous shakllarini (has been working, had been waiting) tushunish va yozma matnda zamon izchilligini butun xatboshi davomida saqlash. Amaliy farq shunda: B1 da belgi so‘z yetarli (yesterday ko‘rdingiz — Past Simple qo‘ydingiz). B2 da belgi so‘z olib tashlanadi va tanlov faqat ma’noga qarab qilinadi. Shu sabab yuqoridagi to‘rt juftlik B1 dan B2 ga o‘tishdagi asosiy bosqich hisoblanadi. CEFR imtihonida bu savollar qanday ko‘rinishda chiqadi? Chet tili milliy sertifikat imtihoni multi-level formatda o‘tkaziladi: yozma qism — tinglab tushunish, o‘qish va yozish — bir kunda, gapirish (speaking) esa alohida bosqichda baholanadi. Ingliz, nemis, fransuz, turk va arab tillari bo‘yicha kuzgi sessiya 13–15-sentabr kunlari. Zamonlar alohida «grammatika bo‘limi» sifatida emas, to‘rt ko‘nikmaning ichida tekshiriladi: o‘qish qismida gap tuzilishi topshiriqlarida, tinglashda vaqt munosabatini tushunishda, yozishda esa matn izchilligida. Ya’ni bitta mavzudagi xato uch joyda ball yo‘qotadi. Natijaning DTM’dagi qiymati ham aniq: B2 va undan yuqori daraja ingliz tili fanidan maksimal ball beradi, B1 esa maksimal ballning 75 foizini. Daraja shkalasi, to‘lov va ro‘yxat tartibi CEFR sertifikati sahifasida, ingliz tili bo‘yicha alohida ma’lumot esa ingliz tili sahifasida yozilgan. Baholash tizimi «Milliy sertifikat qanday ishlaydi» sahifasida tushuntirilgan. Ro‘yxat yopildi — qolgan 15 kunda nima qilish mumkin Ro‘yxatdan o‘tish 29-avgustda tugadi, to‘lov 30-avgustgacha. Endi tayyorgarlikning aniq rejasi shunday bo‘lishi mumkin: 1–5-kun. To‘rt juftlikning har biri bo‘yicha 20 tadan savol ishlang va xato qilganlaringizni juftlik bo‘yicha ajrating — qaysi juftlik ko‘p xato bergani ko‘rinadi. 6–10-kun. Eng ko‘p xato bergan juftlikka qayting, yuqoridagi jadvallarni qayta o‘qing va o‘sha juftlik bo‘yicha 50 ta savol ishlang. 11–13-kun. To‘liq variant ishlang — zamonlar alohida emas, matn ichida chiqadi. 14–15-kun. Yangi qoida o‘rganmang. Faqat xatolar daftarini va tanlov jadvalini ko‘rib chiqing. TestMakon’da Tenses mavzusi bo‘yicha 390 ta faol savol bor. Ingliz tili bo‘yicha umumiy tayyorgarlik rejasi alohida qo‘llanmada berilgan. O‘zingizni tekshiring Yettita gap. Javob ustunini yopib qo‘ying va fe’lni to‘g‘ri shaklga qo‘ying. SavolTo‘g‘ri javob1. I ___ (see) that film last night.saw — «last night» tugagan vaqt2. ___ you ever ___ (be) to Samarkand?Have … been — tajriba, vaqt aytilmagan3. Look at him! He ___ (run) very fast.is running — hozir ketayotgan harakat4. The museum ___ (open) at 9 every morning.opens — jadval, doimiy fakt5. By the time we got there, the concert ___ (start).had started — ikkinchi hodisadan oldingisi6. — The bag is heavy. — I ___ (help) you.will help — qaror shu daqiqada tug‘ildi7. I ___ (meet) my teacher at 5 tomorrow, we agreed yesterday.am meeting — kelishilgan uchrashuv Ikkitadan ko‘p xato chiqsa, o‘sha juftlikning bo‘limiga qayting: har bir savol yuqoridagi to‘rt juftlikdan biriga tegishli — 1 va 2 birinchi juftlik, 3 va 4 ikkinchi, 5 uchinchi, 6 va 7 to‘rtinchi. Manba: imtihon sanalari, multi-level format va daraja qiymatlari — Baholash agentligi e’loni asosidagi 2026-yil kuzgi grafigi hamda amaldagi baholash tartibi; natija ko‘rsatkichlari — TestMakon bazasi, 2026-yil 29-avgust holatiga. --- ## Eng ko'p tanlangan 3 oliygoh: kirish uchun necha ball kerak bo'ldi URL: https://testmakon.uz/news/article/eng-kop-tanlangan-otm-va-yonalish-2026/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-08-28 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob: 2026-yilgi qabulda abituriyentlar eng ko'p Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti va O'zbekiston Milliy universitetini tanlagan. Eng ommabop yo'nalishlar — «Davolash ishi», «Iqtisodiyot» va «Filologiya va tillarni o'qitish: ingliz tili». Lekin ommaboplik va imkoniyat bir narsa emas: uchta yo'nalishning ikkitasida grantga kirish uchun deyarli maksimal ball kerak bo'ldi. Eng ko'p tanlangan uchta oliygoh va ularning haqiqiy chegarasi Vazirlik uchta yetakchini nomma-nom aytdi, lekin necha ball kerak bo'lganini aytmadi. Bizning bazamizda 2026-yilgi qabulning barcha guruhlari bo'yicha chegara ballari bor — quyida shu uchtasi. OTMGuruh soniO'rinGrant chegarasiKontrakt eng pastiToshkent davlat iqtisodiyot universiteti686 160160,9–189,0 (o'rtacha 179,9)59,1O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti753 750137,4–189,0 (o'rtacha 171,0)78,8O'zbekiston Milliy universiteti1337 27068,5–189,0 (o'rtacha 141,8)56,7 Uchala qatorning ham eng chetki ustunlari e'tiborga loyiq. TDIUda grant chegarasi 160,9 dan pastga tushmaydi, ammo kontrakt bo'yicha 59,1 ball bilan ham qabul qilingan guruh bor. Milliy universitetda esa tarqoqlik eng katta: grant 68,5 dan 189,0 gacha, ya'ni bitta universitet ichida 120,5 ball farq. Bu farq oddiy narsani anglatadi. «Milliy universitetga kirish qiyin» degan gap noaniq. Aniq gap: uning ayrim guruhlariga 68,5 ball bilan grantga kirilgan, ayrimlariga esa 189 ball ham zo'rg'a yetgan. Eng ko'p tanlangan uchta yo'nalish Yo'nalishGuruhO'rinGrant chegarasiKontrakt chegarasiDavolash ishi293 046185,9–189,0 (o'rtacha 187,2)155,4–188,1 (o'rtacha 173,9)Filologiya: ingliz tili574 630189,0 (hamma guruhda)130,6–186,9 (o'rtacha 172,6)Iqtisodiyot1828 625183,5–189,0 (o'rtacha 184,1)56,7–175,3 (o'rtacha 112,5) Jadvaldan uchta xulosa chiqadi. Ingliz tili filologiyasi — grantda 57 guruhning hammasida chegara 189,0. Ya'ni bu yo'nalishga grant faqat maksimal ball bilan berilgan. Kontrakt esa ancha keng: 130,6 dan boshlanadi. Batafsil kesim ingliz tili yo'nalishlari tahlilida. Davolash ishida grant va kontrakt orasidagi masofa eng qisqa — 187,2 va 173,9, ya'ni 13,3 ball. Tibbiyotda «grantga yetmadim, kontraktga o'taman» rejasi ishlamaydi: kontrakt ham deyarli o'sha darajada. Iqtisodiyotda esa masofa eng uzun — 184,1 va 112,5, ya'ni 71,6 ball. 182 ta guruh va 8 625 o'rin bor; kontrakt chegarasi ayrim guruhlarda 56,7 ballgacha tushgan. Ommabop yo'nalish, lekin ichida juda keng diapazon. Ishlab chiqilgan misol: 145 ball, iqtisodiyot yo'nalishi 145 ball to'plagan abituriyentni ko'raylik va uchta ommabop yo'nalish bo'yicha hisoblab chiqaylik: Davolash ishi — grant 185,9 dan, kontrakt 155,4 dan. 145 ball ikkalasiga ham yetmaydi. Yo'l yopiq. Ingliz tili filologiyasi — grant 189,0. Kontrakt 130,6 dan boshlanadi, demak ayrim guruhlarga ochiq. Iqtisodiyot — grant 183,5 dan, yetmaydi. Kontrakt o'rtachasi 112,5, eng pasti 56,7 — ochiq, tanlov keng. 145 ball bilan uchala ommabop yo'nalishdan bittasida ham grant yo'q. Ammo kontraktda ikkitasi ochiq. Bu yerda qaror ball haqida emas, pul haqida bo'lib qoladi — va kontrakt summasi yo'nalishga qarab farq qiladi. Uchta yetakchi ichida eng ochiq guruhlar «Eng ko'p tanlangan universitet» degani «hamma yo'nalishiga kirish qiyin» degani emas. Uchala OTMning ham chegarasi past guruhlari bor — va ular ko'pincha e'tibordan chetda qoladi. OTMEng past chegarali guruhGrantKontraktO'rinTDIUAxborot tizimlari va texnologiyalari160,9145,0150TDIUSun'iy intellekt (rus tilida)168,564,750O'zDJTUAxborot xizmati va jamoatchilik bilan aloqalar137,4130,615O'zDJTUSotsiologiya153,5101,120O'zMUKimyo muhandisligi68,557,050O'zMUGidrologiya68,758,725 Ikkita qator alohida diqqatga loyiq. TDIU, Sun'iy intellekt, rus tilida: grant chegarasi 168,5, lekin kontrakt chegarasi 64,7. Bir guruh ichida grant va kontrakt orasida 103,8 ball farq. Ya'ni 100 ball atrofidagi abituriyent bu guruhga kontrakt asosida kira olgan, garchi u yerda grant uchun deyarli maksimal ball talab qilingan bo'lsa ham. O'zMU, Kimyo muhandisligi: grant chegarasi 68,5, o'rin 50 ta. Milliy universitet nomi bilan grantga kirishning eng arzon yo'li shu. Gidrologiya (68,7) va Geologiya (74,7) ham shu qatorda. Til tanlash chegarani o'zgartiradi Yuqoridagi jadvalda bir naqsh ko'rinadi: rus tilidagi guruhlarda kontrakt chegarasi ko'pincha ancha past. O'zDJTUda «Axborot xizmati va jamoatchilik bilan aloqalar» yo'nalishi o'zbek tilida 130,6, rus tilida esa 78,8 ball bilan kontraktga ochilgan — bitta yo'nalish, ikki til, 51,8 ball farq. Sabab oddiy: rus tilidagi guruhlarda o'rin kamroq, lekin ariza beruvchilar soni undan ham kamroq. Rus tilida test topshira oladigan abituriyent uchun bu jiddiy imkoniyat. Bu qoida universal emas — ayrim guruhlarda teskarisi ham uchraydi. Shuning uchun tanlashdan oldin aynan o'sha guruhning raqamiga qarash kerak, umumiy qoidaga emas. Eng qimmat uchta guruh Uchala OTMda ham eng yuqori chegara bitta yo'nalishga tegishli — Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar. TDIUda, O'zDJTUda ham, O'zMUda ham u 189,0 ballda. Kontrakt esa 159,8 dan 183,5 gacha. Ya'ni bu yo'nalishga uch universitetning birortasida ham grant uchun maksimaldan past ball yetmagan. Agar rejangiz shu yo'nalish bo'lsa, zaxira variantni oldindan tayyorlash kerak — 188 ball ham yetarli emas. Ommaboplik nega imkoniyatni kamaytiradi Yo'nalish qancha ko'p tanlansa, o'rinlar shuncha tez to'ladi va chegara shuncha yuqoriga chiqadi. Ingliz tili filologiyasining 57 guruhida grant chegarasining 189,0 da qotib qolishi aynan shuning natijasi: o'rin 4 630 ta, lekin maksimal ball to'plaganlar undan ko'p. Teskari holat ham bor. 2026-yilgi kesimda 447 yo'nalishda grant chegarasi 80 balldan past bo'lgan — bular kam tanlanadigan yo'nalishlar. Ular orasida bitiruvchi daromadi yuqori bo'lganlari ham bor: masalan konchilik va texnologiya sohasida grantning eng past chegarasi 68,3 ball, bitiruvchining o'rtacha daromadi esa 8,1 mln so'm. Bu ro'yxatni qanday ishlatish kerak Ommabop uchlikni «eng yaxshi» deb emas, «eng raqobatli» deb o'qing — ro'yxat talabni ko'rsatadi, sifatni emas. Har bir yo'nalish uchun ikki raqamni yozib oling: grant chegarasi va kontrakt chegarasi. Ular orasidagi masofa zaxira rejangiz bor-yo'qligini aytadi. Bitta OTM ichidagi tarqoqlikni tekshiring. Milliy universitetdagi 120,5 ballik farq buni yaxshi ko'rsatadi. Ballingizga mos guruhlarni Menga moslari orqali ajratib oling, keyin ro'yxat bilan solishtiring. Umumiy fon: 2026-yil qanday o'tdi Bu yilgi qabulda davlat granti bo'yicha o'rtacha o'tish bali 134,6, to'lov-kontrakt bo'yicha 93,7 ball bo'ldi. Ikkala ko'rsatkich ham o'tgan yillarga nisbatan o'sdi — arizachilar soni kamaygan bo'lsa ham. Sabablari va raqamlari alohida tahlilda. Bog'liq materiallar: kontraktga necha ball kerak bo'ldi · 189 ball talab qilingan 230 guruh · qaysi viloyatda qaysi soha arzon. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yilgi qabul yakunlari bo'yicha ma'lumoti — eng ko'p tanlangan uchta OTM, eng ko'p qiziqish bildirilgan uchta yo'nalish, grant va kontrakt bo'yicha o'rtacha o'tish ballari. Chegara ballari — TestMakon bazasidagi 2026-yilgi qabul kesimi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. --- ## Eng ko'p maosh beradigan 10 oliygoh: yarmiga DTM bali bilan kirilmaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/otm-bitiruvchi-maoshi-va-kirish-bali/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-08-28 Kategoriya: DTM Ta'lim sifatini ta'minlash milliy agentligi 2025-yil iyuldan 2026-yil iyungacha bo'lgan davrda oliygoh bitiruvchilarining rasmiy daromadini hisobladi. Respublika bo'yicha o'rtacha ko'rsatkich — 4,9 mln so'm. Reyting e'lon qilingach biz uni o'z bazamizdagi 2026-yilgi kirish ballari bilan yonma-yon qo'ydik va bitta narsa darrov ko'zga tashlandi: eng yuqori daromadli o'nta OTMning yarmi DTM tanlovida umuman qatnashmaydi. Ya'ni ularga ball bilan kirilmaydi. OTMBitiruvchi daromadiDTM tanlovida qatnashadimiVGIK Toshkent filiali23,4 mlnyo'qInha universiteti12,6 mlnyo'qVestminster universiteti12,5 mlnyo'qJahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti10,6 mlnhaToshkent davlat iqtisodiyot universiteti10,3 mlnhaToshkent axborot texnologiyalari universiteti9,4 mlnhaSingapur menejmentni rivojlantirish instituti9,3 mlnyo'qPlexanov nomidagi RIU Toshkent filiali9,0 mlnyo'qToshkent davlat yuridik universiteti8,4 mlnhaNavoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti8,1 mlnha Bu jadval nimani ko'rsatmaydi Agentlik faqat rasmiy qayd etilgan daromadni hisobga olgan — ish beruvchi soliqqa ko'rsatgan summani. Norasmiy daromad, frilans, xorijdagi masofaviy ish bu raqamga tushmaydi. Shuning uchun IT va til sohalarida haqiqiy raqam jadvaldagidan yuqori bo'lishi mumkin. Ikkinchidan, indeks hisoblanganda bitiruvchining daromadi u yashayotgan hududdagi o'rtacha ish haqi bilan solishtirilgan. Bu muhim, chunki Toshkentda ishlaydigan bitiruvchi va viloyatda ishlaydigan bitiruvchi bir xil diplom bilan turlicha summa oladi. HududBitiruvchining o'rtacha oylik daromadiToshkent shahri6,6 mln so'mNavoiy viloyatiqariyb 5,0 mln so'mToshkent viloyati4,96 mln so'm Eng ko'p to'laydigan beshtasiga qanday kiriladi VGIK Toshkent filiali, Inha, Vestminster, Singapur menejmentni rivojlantirish instituti va Plexanov filiali — bularning birortasi davlat qabul tanlovi jadvalida yo'q. Ular abituriyentni o'z qoidasi bo'yicha oladi: o'z imtihoni, ingliz tili sertifikati, suhbat. DTM bali ularga kirish uchun asos emas. Buning ikki oqibati bor. Birinchisi — bu OTMlarga grant yo'q: o'qish to'liq to'lovli. Ikkinchisi — ularga qabul DTM natijasi e'lon qilinishini kutmaydi, o'z jadvali bo'yicha boradi. Demak, «eng ko'p maosh beradigan universitetga kiraman» degan reja DTM bali ustiga qurilmaydi. U pul va o'sha OTMning o'z talabi ustiga quriladi. Ball bilan kiriladigan beshtasi: qancha kerak bo'ldi Qolgan beshtasi davlat tanlovida. Ularning 2026-yilgi haqiqiy chegara ballari bizning bazamizda bor. OTMDaromadGrant chegarasi (2026)Kontrakt chegarasiJIDU10,6 mln176,6–189,0 (o'rtacha 185,6)eng past 161,6TDIU10,3 mln160,9–189,0 (o'rtacha 179,9)eng past 59,1TATU9,4 mln69,6–186,2 (o'rtacha 150,0)eng past 56,7TDYuU8,4 mln179,7–189,0 (o'rtacha 184,4)eng past 164,2Navoiy konchilik8,1 mln68,3–187,4 (o'rtacha 133,7)eng past 56,7 Jadvalda eng qiziq ustun — oxirgisi. TDIUda grant o'rtachasi 179,9 ball, lekin ayrim guruhlarda kontrakt chegarasi 59,1 ballgacha tushgan. TATUda esa grantning eng past chegarasi 69,6 ball. Bu bitta universitetning nomi ostida butunlay boshqa-boshqa raqobat borligini bildiradi. Ishlab chiqilgan misol: 112 ball bilan nima qilish mumkin Faraz qilaylik, sizda 112 ball. Reytingdagi beshta davlat OTMi bo'yicha holat quyidagicha: JIDU — grant chegarasi eng pasti 176,6, kontrakti 161,6. 112 ball bilan yo'l yopiq. TDYuU — grant 179,7 dan, kontrakt 164,2 dan. Yopiq. TDIU — grantga yo'q, lekin kontrakt chegarasi 59,1 gacha tushadigan guruhlar bor. Ochiq. TATU — grantning eng past chegarasi 69,6; kontrakt 56,7 dan. Ikkalasi ham ochiq, faqat qaysi yo'nalish ekanini tekshirish kerak. Navoiy konchilik — grant o'rtachasi 133,7, eng pasti 68,3. Ochiq. Ya'ni 112 ball «reytingdagi universitetga kira olmayman» degani emas. U «reytingdagi universitetning qaysi yo'nalishiga kiraman» degan savolga aylanadi. Ballingizga qaysi guruhlar mos kelishini Menga moslari bo'limida ko'rish mumkin. Soha bo'yicha farq universitet farqidan kichik SohaBitiruvchining o'rtacha rasmiy oylik daromadiIjod va sport6,33 mln so'mAmaliy fanlar5,50 mln so'mRespublika o'rtachasi4,90 mln so'mIjtimoiy-gumanitar4,61 mln so'mTibbiyot4,43 mln so'm Sohalar orasidagi farq 6,33 va 4,43 mln — ya'ni 1,9 mln so'm. Universitetlar orasidagi farq esa 23,4 va 8,1 mln. Boshqacha aytganda, qaysi sohani tanlaganingizdan ko'ra qaysi muassasada o'qiganingiz kuchliroq ta'sir qilgan. Bu tibbiyot bitiruvchisining kam olishini anglatmaydi. Tibbiyotda 4,43 mln — bu ko'pincha rezidentura yoki dastlabki ish yillari raqami; kasbiy o'sish egri chizig'i uzunroq. Bir yillik kesim uzoq muddatli daromadni ko'rsatmaydi. Bu raqamlarni qanday noto'g'ri o'qishadi Xato 1: «Reytingning yuqorisidagi OTMga hujjat topshiraman». Yuqoridagi beshtasiga hujjat topshirish mexanizmi butunlay boshqa — DTM orqali emas. Buni avgustda emas, ariza mavsumidan oldin bilish kerak. Xato 2: «Diplom maoshni belgilaydi». Agentlik o'zi aytadi: indeks hududdagi o'rtacha ish haqiga nisbatan hisoblangan. Toshkentdagi 6,6 mln va viloyatdagi 4,9 mln farqining bir qismi diplomga emas, mehnat bozoriga tegishli. Xato 3: «O'rtacha — bu men olaman degan summa». O'rtacha ichida 23 mln oladigan ham, 3 mln oladigan ham bor. Reyting yo'nalish tanlashda mo'ljal beradi, kafolat bermaydi. Qaror qoidasi Avval ballingizni aniqlang, keyin reytingga qarang — teskarisi emas. 2026-yilda grant bo'yicha o'rtacha o'tish bali 134,6, kontrakt bo'yicha 93,7 ball bo'ldi. Reytingdagi OTM DTM tanlovida qatnashadimi — birinchi tekshiradigan narsa shu. Universitet nomiga emas, aniq yo'nalish chegarasiga qarang: bitta OTM ichida farq 100 balldan oshadi. Daromad raqamini bir yillik kesim sifatida o'qing. U sohaning uzoq muddatli istiqbolini emas, o'tgan 12 oyni ko'rsatadi. Ijod va sport nega birinchi o'rinda turibdi 6,33 mln so'm bilan ijod va sport sohasi ro'yxatning tepasida. Bu kutilmagan natija, chunki bu sohaga kirish ballari eng yuqori emas. Sabab reytingning tuzilishida: eng yuqori daromadli OTM — VGIK Toshkent filiali, ya'ni kinematografiya instituti — aynan shu sohaga tegishli va uning 23,4 mln so'mlik ko'rsatkichi soha o'rtachasini yuqoriga tortadi. Bu statistikaning oddiy xususiyati: kichik sohada bitta kuchli muassasa o'rtachani sezilarli siljitadi. Amaliy fanlarda esa 5,5 mln so'm o'nlab OTM bo'ylab tarqalgan — bu raqam barqarorroq. Amaliy xulosa: soha o'rtachasini «shu sohaga kirsam shuncha olaman» deb o'qimang. Sohaning ichida qaysi muassasa ekani muhimroq. Bir yillik kesim va besh yillik qaror Siz bugun tanlayotgan yo'nalishdan besh yildan keyin bitirasiz. Agentlik esa 2025-yil iyul – 2026-yil iyun oralig'ida ishlagan bitiruvchilarni o'lchadi — ya'ni 2020–2024-yillarda o'qishga kirganlarni. Ular o'qishga kirganda mehnat bozori boshqacha edi. Shuning uchun bu jadval kelajakni emas, o'tgan davrni ko'rsatadi. Undan ikki xil foydalanish mumkin: To'g'ri: «bu diplom bilan ish topilyaptimi, rasmiy ishga joylashish bormi» degan savolga javob sifatida. Rasmiy daromad qayd etilgan bo'lsa, demak bitiruvchilar rasmiy sektorga joylashgan. Noto'g'ri: «besh yildan keyin shuncha olaman» degan bashorat sifatida. Ikkinchi tekshiruv nuqtasi — o'sha yo'nalishga bo'lgan raqobat. Agar daromad yuqori, lekin kirish bali past bo'lsa, bu odatda yo'nalishning yangiligini yoki hududiy cheklovni bildiradi. Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti aynan shunday holat: daromad 8,1 mln, grantning eng past chegarasi esa 68,3 ball. Tanlashdan oldin tekshiring OTM davlat qabul tanlovida qatnashadimi — qatnashmasa DTM bali kerak emas, lekin grant ham yo'q. Aniq yo'nalishning 2026-yilgi grant va kontrakt chegarasi qancha edi. O'sha yo'nalishda nechta o'rin bor — o'rin ko'p bo'lsa chegara pastroq tushadi. Diplomdan keyin ish qayerda: hudud kesimida farq 6,6 va 4,9 mln. Kontrakt narxi va daromad nisbati: to'lov necha oylik bitiruvchi maoshiga teng. Bog'liq materiallar: 83 oliygohning grant chegarasi · 10 soha bo'yicha taqqoslash · grant va kontrakt bali orasidagi farq. Manba: Ta'lim sifatini ta'minlash milliy agentligining 2025-yil iyul – 2026-yil iyun davri bo'yicha bitiruvchilar daromadi tahlili (respublika o'rtachasi, soha, OTM va hudud kesimlari). Kirish ballari — TestMakon bazasidagi 2026-yilgi qabul ma'lumotlari. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. --- ## Yana 1 568 maktab 100 ballik baholashga o'tadi: nima o'zgaradi URL: https://testmakon.uz/news/article/mezonli-baholash-1568-maktab-2027/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-08-28 Kategoriya: DTM 27-avgust kuni Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi yangi baholash tizimi joriy etiladigan maktablar ro'yxatini tasdiqladi. 2026/2027-o'quv yilidan qo'shimcha 1 568 ta umumiy o'rta ta'lim maktabi mezonlarga asoslangan baholashga o'tadi. Shu bilan tizim respublika bo'yicha 5 000 dan ortiq maktabni qamrab oladi. Darslar 2-sentabrda boshlanadi — ya'ni o'zgarish besh kundan keyin kuchga kiradi. Avval qanday edi, endi qanday bo'ladi Mezonlarga asoslangan baholash O'zbekiston maktablarida ilk bor 2023-yilda joriy etilgan va o'shanda 500 ta maktabni qamragan. Uch yilda tizim to'rt barobardan ko'proq kengaydi. YilTizimga qo'shilgan maktablarJami qamrov2023500 (birinchi to'lqin)5002024–2025bosqichma-bosqich kengaytirildi3 400 dan ortiq2026/20271 5685 000 dan ortiq Asosiy farq shkalada emas, balki bahoning qayerdan kelib chiqishida. NimaEski tizimMezonli tizimShkala5 ballik100 ballikBaho nimaga qo'yiladiumumiy taassurot, javob "to'g'ri/noto'g'ri"oldindan e'lon qilingan mezonlarO'quvchi bahoni oldindan biladimiyo'qha — mezon ish boshlanishidan oldin beriladiTahlilchorak oxirida o'rtachahar mezon bo'yicha alohida 100 ballik shkala 5 ballikka qanday aylanadi Mezonli tizimda o'quvchi yig'gan ball foizga o'tkaziladi, foiz esa jurnalga tushadigan bahoga aylanadi. Amaldagi jadval quyidagicha ishlaydi: 86–100 ball — «5», 71–85 ball — «4», 56–70 ball — «3», 55 balldan past — «2». Ya'ni «4» olish uchun ishning kamida 71 foizini mezonlar bo'yicha bajarish kerak. Ishlab chiqilgan misol. Matematikadan summativ ish 40 ballik. O'quvchi 29 ball to'pladi. 29 / 40 = 72,5 foiz — bu «4». Eski tizimda o'sha ish uchun o'qituvchi «4» ham, «3» ham qo'yishi mumkin edi va buni tushuntirib berish qiyin bo'lardi. Endi 29 ball qaysi mezonlardan yig'ilgani va qaysi 11 ball yo'qotilgani jadvalda ko'rinadi. Kim yutadi Birinchi navbatda — tayyorgarlikni o'zi rejalashtiradigan o'quvchi. Mezonlar ish boshlanishidan oldin beriladi, demak nimani mashq qilish kerakligi oldindan ma'lum. «O'qituvchi nimani so'raydi?» degan savol «qaysi mezonda kuchsizman?» degan savolga almashadi. Ikkinchidan — 11-sinf o'quvchisi. Mezonli baho DTM test bali bilan bir mantiqda ishlaydi: ikkalasi ham «umumiy taassurot» emas, aniq sanaladigan natija. Bizning bazamizdagi 466 903 ta ishlangan tengsizlik savolining atigi 28,1 foizi to'g'ri yechilgan — bu raqam aynan mezon bo'yicha ajratilgani uchun foydali. Yillik «4» baho bunday teshikni yashiradi, mezonli tahlil esa ko'rsatadi. Uchinchidan — ota-ona. Chorak oxirida «bolangiz yaxshi o'qiyapti» degan javob o'rniga qaysi mezonda necha ball yo'qotilgani ko'rinadi. Kim uchun qiyin bo'ladi Faqat yakuniy nazorat oldidan o'qiydigan o'quvchi uchun. Mezonli tizimda ball chorak davomida bo'lib yig'iladi: har summativ ish o'z ulushini qo'shadi. Oxirgi haftada hammasini qoplab bo'lmaydi, chunki o'tib ketgan ishlarning balli o'zgarmaydi. Ikkinchi qiyinchilik — o'qituvchi bilan «bahoni ko'taring» suhbati endi ishlamaydi. Ball mezonga bog'langan; uni o'zgartirish uchun ishning o'zi qayta baholanishi kerak. Sizning maktabingiz ro'yxatdami — qanday bilasiz Vazirlik ro'yxatni e'lon qildi. Tekshirishning eng qisqa yo'li — maktab ma'muriyatidan so'rash: 2026/2027-o'quv yilida maktab mezonlarga asoslangan baholashga o'tadimi. Direktor o'rinbosarlari bu ro'yxat bo'yicha maxsus seminar-treninglardan o'tkazilgan, shuning uchun javob maktabda bor. Ro'yxatda bo'lmasa ham, bu tizim bosqichma-bosqich kengayib bormoqda: 500 dan 5 000 gacha uch yilda yetdi. Qolgan maktablar keyingi to'lqinlarda qo'shiladi. Shu hafta nima qilish kerak Maktabdan so'rang: mezonli baholashga o'tamizmi va birinchi summativ ish qachon. O'tsangiz — birinchi darsda mezonlar jadvalini so'rang. U beriladigan hujjat, so'rash mumkin. Chorak boshidan ball yig'ing. Oxirgi haftada tuzatib bo'lmaydigan tizim bu. Zaif mavzuni chorak oxirini kutmasdan aniqlang. Buning uchun mavzu bo'yicha mashq testlari ishlaydi — natijadan qaysi mavzuda necha foiz to'g'ri yechganingiz ko'rinadi. DTMga tayyorlanayotgan bo'lsangiz Mezonli baho DTM baliga to'g'ridan-to'g'ri qo'shilmaydi — kirish bali faqat test natijasidan hisoblanadi. Lekin ikki tizim bir xil narsani o'lchaydi. 2026-yilgi qabulda grant bo'yicha o'rtacha o'tish bali 134,6, to'lov-kontrakt bo'yicha 93,7 ball bo'ldi; ayni paytda 233 935 abituriyent minimal 56,7 ball chegarasidan past to'pladi. Mezonli baholashning ma'nosi shu chegaradan oldinroq — 9-10-sinfdayoq — nima yetishmayotganini ko'rsatishda. Bog'liq materiallar: arizachilar kamaydi, lekin o'tish bali oshdi · kontraktga necha ball kerak bo'ldi · DTM tayyorgarlik qo'llanmasi. Shu mavzuda yana: 9-sinf va 11-sinf imtihoni: variant imtihondan bir kun oldin chiqadi Shu mavzuda yana: Bolangizning bahosini eMaktabda ko'rasiz, loginni maktab beradi Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining 2026-yil 27-avgustdagi rasmiy e'loni — yangi baholash tizimi joriy etiladigan maktablar ro'yxati tasdiqlangani, 1 568 ta maktab va 5 000 dan ortiq umumiy qamrov haqida. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. --- ## Arizachilar 33 foizga kamaydi, lekin o'tish bali 12,8 ballga oshdi URL: https://testmakon.uz/news/article/abituriyent-soni-kamaydi-ball-oshdi/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-08-28 Kategoriya: DTM Ikkita raqam bir-biriga zid tuyuladi. Bu yil bakalavriatga ariza berganlar soni uch yil oldingiga nisbatan 33 foizga kamaydi. Ayni paytda o'rtacha o'tish bali oshdi: grant bo'yicha 121,8 dan 134,6 ga. Kamroq odam topshirgan, lekin kirish qiyinlashgan. Ariza berganlar soni sakkiz yilda qanday o'zgardi YilAriza berganlar20191 066 92520201 484 0852021948 21120221 214 23220231 018 0072024894 2792025732 4112026677 900 2020-yilgi cho'qqi — 1 484 085 nafar. 2026-yilda esa 677 900. 2023-yil bilan solishtirsak, kamayish 340 mingga yaqin. Sabablardan biri sirtqi ta'limga qabulning to'xtatilishi bo'lishi mumkin — ilgari sirtqi shakl arizalarning sezilarli qismini tashkil qilardi. Minimal ballni to'play olmaganlar ulushi pasaymoqda Bu yil 233 935 nafar abituriyent minimal 56,7 balldan past natija ko'rsatdi — bu jami arizachilarning 37,54 foizi. Ko'rsatkich to'rt yildan beri pasayib bormoqda. O'quv yili56,7 balldan past to'plaganlar2023/2446%2024/2543%2025/2641%2026/2737,54% Ma'lumotni oliy ta'lim vazirining birinchi o'rinbosari Sardor Rajabov keltirdi. Uning izohiga ko'ra bu abituriyentlarning bilim darajasi yaxshilanayotganidan dalolat beradi. Bu jadvalni qanday noto'g'ri o'qishadi «Ulush pasaydi — demak tayyorgarlik yaxshilandi» degan xulosa to'liq emas. Ulush ikki yo'l bilan pasayishi mumkin: kuchli abituriyentlar ko'paysa yoki kuchsizlar umuman topshirmay qo'ysa. Ikkinchi mexanizm ham ishlagani ko'rinib turibdi: arizachilar soni 33 foizga kamaydi. Ya'ni ballni to'play olmaydiganlarning bir qismi shunchaki topshirmadi. Ikkala sabab birga ta'sir qilgan, faqat bittasini olish xato bo'ladi. Vazirlik ham buni ochiq aytgan: maktabni shu yilda bitirganlar orasidagi dinamika bo'yicha alohida ma'lumot hozircha yo'q. Ya'ni «maktab bitiruvchilari kuchaydi» degan xulosa uchun dalil hali chiqmagan. Eng muhim raqam — o'tish bali oshgani Ko'rsatkich2025/262026/27FarqGrant o'rtacha o'tish bali121,8134,6+12,8Kontrakt o'rtacha o'tish bali84,993,7+8,8 Mana bu yerda abituriyent uchun amaliy xabar bor. Arizachilar kamaygan bo'lsa ham o'rtacha o'tish bali ikkala toifada ham oshdi: grantda 12,8 ball, kontraktda 8,8 ball. Nega shunday? Ariza berganlar soni kamaydi, lekin o'rinlar soni ham cheklangan, qolgan abituriyentlar esa o'rtacha kuchliroq. Natijada har bir o'rin uchun raqobat kuchaydi. Amaliy hisob. O'tgan yil grant uchun 122 ball yetardi. Bu yil o'sha ball o'rtachadan 12 ball past. Ya'ni «o'tgan yilgi chegara» ga qarab tayyorgarlik rejasi tuzsangiz, kamida bir yil orqada qolasiz. DTM-2027 ga tayyorlanayotgan bo'lsangiz, mo'ljalni o'tgan yilgi chegaraga emas, undan 10–13 ball yuqoriga qo'ying. Yo'nalishlar bo'yicha aniq chegaralarni kontrakt chegaralari va 2026 o'tish ballari sahifasidan ko'ring. Kamayish kimga foyda, kimga zarar Foyda: o'rinlar soni saqlanib qolgan holda arizachilar kamaysa, umumiy qabul ehtimoli oshadi. 2026-yilda 677,9 ming arizachidan sezilarli qismi talabalikka tavsiya etildi. Zarar: qolganlar o'rtacha kuchliroq bo'lgani uchun yuqori ballli yo'nalishlarda raqobat qattiqlashdi. Ya'ni «kirish osonlashdi» degani ommaviy yo'nalishlarga tegishli, ustuvor yo'nalishlarga emas. Bu farqni ko'rish uchun soha kesimiga qarang: 10 soha o'rtasida 100 ball farq bor. Raqamni o'zimiz tekshirdik Vazirlik raqamini o'z bazamiz bilan solishtirdik. Bizda 2026-yilgi qabulning yo'nalish guruhlari bo'yicha o'tish ballari saqlanadi — 2 256 ta grant guruhi va 3 352 ta kontrakt guruhi. ManbaGrant o'rtachasiKontrakt o'rtachasiVazirlik ma'lumoti134,693,7TestMakon bazasi (2026 qabul)137,493,0 Kontrakt bo'yicha farq atigi 0,7 ball. Grantda biroz kattaroq, chunki bizning hisob guruhlar bo'yicha, vazirlikniki esa abituriyentlar bo'yicha — ko'p o'rinli guruhlar o'rtachani pastga tortadi. Xulosa: rasmiy raqam mustaqil ma'lumot bilan tasdiqlanadi. Uni ishonch bilan reja tuzishda ishlatish mumkin. «O'rtacha» sizni chalg'itmasin O'rtacha ball — bu chegaralar taqsimotining markazi, hamma yo'nalishga qo'yiladigan talab emas. Guruhlarni o'rtachaga nisbatan ajratganda manzara boshqacha ko'rinadi. ToifaO'rtachadan yuqoriO'rtachadan pastGrant guruhlari (jami 2 256)1 384872Kontrakt guruhlari (jami 3 352)1 3631 989 Kontrakt bo'yicha guruhlarning 59 foizi o'rtachadan pastda — ya'ni 3 352 guruhdan 1 989 tasiga 93,7 balldan kam bilan ham kirish mumkin bo'lgan. O'rtachani yuqoriga tortayotgan narsa — talab yuqori bo'lgan bir necha yuz yo'nalish. Grantda esa aksincha: guruhlarning 61 foizi o'rtachadan yuqorida. Ya'ni grant uchun o'rtacha ball ko'proq guruhda yetarli emas. Amaliy xulosa. «Menda 95 ball, o'rtacha 93,7 — demak kiraman» degan hisob kontraktda ko'p hollarda ishlaydi, grantda esa deyarli ishlamaydi. Ikki toifa uchun mo'ljal butunlay boshqacha. Nega ariza kamayib, ball oshdi Mexanizm oddiy va u ikki tomondan ishlaydi. Birinchidan, o'rinlar soni arizaga qarab kamaymaydi. Qabul parametrlari oldindan tasdiqlanadi. Arizachilar 33 foizga kamaysa ham o'rinlar soni shu nisbatda qisqarmaydi. Ikkinchidan, kim topshirmay qo'ydi — muhim. Topshirmaganlar orasida ko'proq minimal ballga ishonchi bo'lmaganlar bor. Ular chiqib ketgach, qolgan guruhning o'rtacha darajasi ko'tariladi. Natijada har bir o'rin uchun kurash kuchayadi va chegara ballari oshadi — aynan shu 2026-yilda ko'rindi. Sirtqi ta'lim to'xtatilishi qanchalik ta'sir qildi Arizachilar kamayishining sabablaridan biri sifatida sirtqi ta'limga qabulning to'xtatilishi ko'rsatilmoqda. Bu izohni tekshirib ko'rish mumkin. 2020-yilda ariza berganlar soni 1 484 085 ga chiqqan — bu sakkiz yillik cho'qqi. O'sha davrda sirtqi va maxsus sirtqi shakllar keng ochiq edi va ular ishlayotgan kattalarni ham qamrab olardi. Bugun kunduzgidan tashqari shakllar cheklangan. Kechki va masofaviy ta'limda esa grant umuman ajratilmaydi — ya'ni bu shakllar ariza oqimini avvalgidek tortmaydi. Shu bilan birga kamayishni faqat shu bilan izohlab bo'lmaydi: 2023-yildan 2026-yilgacha pasayish uzluksiz va bosqichma-bosqich ketgan. 11-sinf o'quvchisiga bu nima degani Agar keyingi yil topshirsangiz, ikkita raqamni yodda tuting. Birinchisi — mo'ljal. 2026-yilda grant o'rtachasi 134,6 bo'ldi va u har yili o'sib bormoqda. Rejani 145 ball atrofiga qo'ysangiz, o'sish tendensiyasini ham qoplaysiz. Ikkinchisi — 189 ball tuzilmasi. Maksimal ball 189: 1-mutaxassislik fani 30×3,1=93, 2-mutaxassislik 30×2,1=63, majburiy uch fan 30×1,1=33. Ya'ni 145 ballga chiqish uchun mutaxassislik fanlaridan yuqori natija shart — majburiy fanlar bilan bu chegaraga yetib bo'lmaydi. Ishlab chiqilgan misol. Majburiy uch fandan hammasini to'g'ri yechsangiz 33 ball olasiz. Grant o'rtachasiga yetish uchun qolgan 101,6 ballni ikki mutaxassislik fanidan yig'ish kerak — bu 30 tadan taxminan 22 va 20 ta to'g'ri javob degani. Tayyorgarlik rejasini shunga qarab taqsimlang. Fanlar bo'yicha tayyorgarlik rejasi: DTM tayyorgarlik qo'llanmasi. DTM-2027 uchun xulosa Mo'ljalni o'tgan yilgi chegaradan 10–13 ball yuqoriga qo'ying. «Arizachilar kamayyapti, oson bo'ladi» degan xulosaga suyanmang — o'tish bali aksincha oshmoqda. Minimal 56,7 ball chegarasini maqsad qilmang: bu yil ham 233 ming kishi undan past to'pladi. Yo'nalishni soha kesimidagi chegaraga qarab tanlang, umumiy o'rtachaga emas. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vaziri birinchi o'rinbosari Sardor Rajabovning 2026-yil avgustdagi ma'lumoti — arizachilar soni, minimal balldan past to'plaganlar ulushi va o'rtacha o'tish ballari. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. 🔗 Shuningdek: abituriyentlar eng ko'p tanlagan 3 oliygoh va ularning chegara ballari. --- ## Stipendiya 1-sentabrdan oshdi, lekin jadvalda eski raqam turibdi URL: https://testmakon.uz/news/article/stipendiya-7-foiz-oshadi-sentabr/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-08-28 Kategoriya: Talaba hayoti Stipendiyalar 2026-yil 1-sentabrdan 7 foizga oshdi. Shu kundan eng kam ish haqi 1 360 000 so'm, bazaviy hisoblash miqdori esa 440 000 so'm bo'ldi. Lekin bitta narsa hali kutilmoqda: stipendiyaning yangi aniq raqamlari yozilgan rasmiy jadval chiqmadi. 7-sentabr holatiga hukumat qarorining stipendiya jadvalida hali eski raqamlar turibdi: bazaviy stipendiya 428 000 so'm, reyting 86 balldan yuqori bo'lganlarga 513 600 so'm. Yangi miqdorlarni vazirlik buyrug'i tasdiqlaydi va u hali e'lon qilinmagan. Shuning uchun internetda uchraydigan "569 670 so'm" kabi raqamlarga ishonmang — ular hech qaysi amaldagi jadvalda yo'q. Nima o'zgardi Ko'rsatkichHozir1-sentabrdanEng kam ish haqi1 271 0001 360 000Bazaviy hisoblash miqdori412 000440 000Stipendiyalar—+7 foizByudjet xodimlari ish haqi—+7 foiz Asos — Prezidentning 2026-yil 23-iyundagi PF-115-son farmoni. Unda ish haqi, pensiya, stipendiya va nafaqalar miqdorini oshirish yozilgan. Diqqat: pensiya va nafaqalar uchun boshqa sana belgilangan — ular 1-iyulda oshirilgan. Talaba uchun ahamiyatli sana esa 1-sentabr. Stipendiyangiz qancha bo'ladi Farmonda stipendiyalar 7 foizga ko'payishi yozilgan. Quyidagi jadval — hozirgi miqdorlarga shu foizni qo'llagandagi hisob. ToifaHozirgi miqdor7 foiz oshsa71–85 ball (asosan «4» va «5»)428 000457 96086 balldan yuqori (barcha fandan «5»)513 600549 552Belgilangan toifadagi talabalar642 000686 940 Muhim ogohlantirish: o'ng ustundagi raqamlar — bizning hisobimiz, rasmiy jadval emas. Stipendiya miqdorlarining aniq jadvali Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining buyrug'i bilan tasdiqlanadi. Buyruq chiqqach raqamlar bir necha ming so'mga farq qilishi mumkin — yaxlitlash qoidasi tufayli. Yiliga qancha degani? Bazaviy stipendiya oluvchi uchun oyiga taxminan 30 ming so'm, o'quv yilining 10 oyida 300 ming so'mga yaqin qo'shimcha bo'ladi. Bazaviy hisoblash miqdori talabaga nima beradi Bazaviy hisoblash miqdori — davlat bojlari, yig'imlar va jarimalar hisoblanadigan o'lchov birligi. U 412 mingdan 440 mingga ko'tariladi. Talaba uchun ikkita amaliy oqibati bor. Birinchisi: shu miqdorga bog'langan ayrim stipendiya turlari avtomatik oshadi — masalan dual ta'lim stipendiyasi shu miqdorning karrasi qilib qo'yilgan. Ikkinchisi: bu miqdor davlat bojlari, yig'imlar va jarimalarni hisoblashda ham ishlatiladi. Ya'ni ayrim to'lovlar ham shu nisbatda oshadi. Kimga tegadi, kimga yo'q Kimga tegadi: davlat granti bilan kunduzgi ta'limda o'qiydigan va stipendiya oladigan talabalar. Ularning oylik stipendiyasi 1-sentabrdan yangi miqdorda hisoblanadi. Kimga tegmaydi: to'lov-kontrakt bilan o'qiganlarga — ularga davlat stipendiyasi to'lanmaydi. Kontraktchi uchun bu farmondan keladigan yagona o'zgarish shu miqdor orqali bo'ladi. Prezident va nomli stipendiyalar ham shu 7 foizga oshadi — ular ham stipendiya turkumiga kiradi. Ularning kimga berilishi alohida maqolada yozilgan. Qachon qo'lingizga tegadi Oshirish 1-sentabrdan kuchga kiradi. Amalda bu shuni anglatadi: sentabr oyi uchun hisoblanadigan stipendiya yangi miqdorda bo'ladi. Uni odatda oktabr boshida olasiz — universitetning to'lov jadvaliga qarab. Agar sentabr stipendiyasi eski miqdorda kelsa, dekanat yoki buxgalteriyaga murojaat qiling: farmon sanasi aniq va u barcha byudjet tashkilotlariga tegishli. Bu oshirish qanchalik sezilarli 7 foiz — katta raqammi yoki kichikmi? Solishtirish uchun ikkita mos yozuv nuqtasi bor. Birinchisi — yotoqxona va ijara. Bazaviy stipendiyaga qo'shiladigan taxminan 30 ming so'm ko'p universitetda yotoqxona oylik to'lovining kichik qismini qoplaydi. Ya'ni oshirish yashash xarajatini yopmaydi, lekin to'lov qoplanishi tartibi bilan birga qaralsa, farq sezilarli bo'ladi. Ikkinchisi — bitiruvchi maoshi. Bizning hisobimizga ko'ra bitiruvchining o'rtacha rasmiy oylik daromadi 4,9 million so'm. Bazaviy stipendiya esa yarim millionga ham yetmaydi. Ya'ni stipendiya — o'qish davridagi yordam, daromad manbai emas. O'zlashtirish stipendiyani qanday o'zgartiradi Stipendiya barcha grantchiga bir xil to'lanmaydi — u o'zlashtirish ko'rsatkichiga bog'langan. Jadvaldagi ikki toifa orasidagi farq hozirgi miqdorda 85 600 so'm, oshirilgandan keyin 91 592 so'm bo'ladi. Amaliy hisob: 71–85 ball oralig'idan 86 ballga chiqsangiz, o'quv yilining 10 oyida qo'shimcha 900 ming so'mdan ko'proq olasiz. Bu bitta fandan «4» ni «5» ga ko'tarish evaziga bo'lishi mumkin. Shuning uchun birinchi semestrdan boshlab baho yig'ish faqat obro' masalasi emas — u aniq pul. Nima qilish kerak Grantda o'qiysizmi, tekshiring: stipendiya faqat grantchilarga to'lanadi. O'zlashtirish ko'rsatkichingizni biling: 71–85 ball va 86+ ball uchun miqdor har xil. Sentabr stipendiyasi kelganda summani solishtiring. Vazirlik buyrug'i chiqqach aniq jadvalni tekshiring — biz maqolani yangilaymiz. Bog'liq materiallar Bakalavriat talabasi qancha stipendiya oladi Prezident va nomli stipendiyalar: kim oladi, qancha Foizsiz ta'lim krediti: kimga beriladi Shu mavzuda yana: Prezident stipendiyasini oxirgi kurs a'lochisi tanlov bilan oladi Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 23-iyundagi PF-115-son «Ish haqi, pensiyalar, stipendiyalar va nafaqalar miqdorini oshirish to'g'risida»gi farmoni. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. --- ## Tavsiyanoma bilan 5 foiz qo'shimcha ball: kimga va qaysi yo'nalishga URL: https://testmakon.uz/news/article/vatan-tayanchi-tavsiyanoma-5-foiz/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-08-28 Kategoriya: Qabul Adliya vazirligi 26-avgust kuni 3931-son bilan yangi idoraviy hujjatni davlat ro'yxatidan o'tkazdi. Unga ko'ra «Vatan tayanchi» harakati a'zolari va ikkita respublika musobaqasi g'oliblari oliy ta'lim muassasasiga kirishda to'plangan ballning 5 foizi miqdorida qo'shimcha ball oladi. Tavsiyanoma 3 yil amal qiladi. Kim oladi Kim tavsiyanoma oladiShartNechta«Vatan tayanchi» otryadi a'zosiHarakatda faol ishtirok + maktab, litsey yoki texnikumni a'lo baholar bilan tugatishHar otryaddan 1 nafar«Jasorat maktabi» bitiruvchisiA'lo baholar bilan tugatishHar otryaddan 1 nafar«Vatanparvarlar» musobaqasiRespublika bosqichida 1-o'rinJamoaning barcha a'zosi«Shijoat va g'ayrat» musobaqasiRespublika bosqichida g'olibJamoaning barcha a'zosi Birinchi ikki qatorda chegara qattiq: har bir otryaddan atigi bitta a'zo tavsiyanoma oladi. Musobaqa g'oliblarida esa jamoaning barcha a'zosiga beriladi. Maktab turi ham keng olingan: davlat va nodavlat umumiy o'rta ta'lim tashkilotlari, Prezident, ijod, sport va ixtisoslashtirilgan maktablar, maktab-internatlar, akademik litseylar hamda texnikumlar. Ya'ni texnikum bitiruvchisi ham bu ro'yxatga kiradi. Imtiyoz qayerda ishlaydi — va qayerda ishlamaydi Bu eng muhim cheklov. Tavsiyanoma hamma yo'nalishga emas, faqat ikki turdagi ta'lim muassasasiga kirishda amal qiladi: oliy harbiy yoki harbiylashtirilgan ta'lim muassasalari; yuridik ta'lim muassasalari. Ya'ni tavsiyanoma bilan tibbiyot, iqtisodiyot yoki IT yo'nalishiga kirsangiz qo'shimcha ball berilmaydi. Rejalashtirayotgan yo'nalishingiz shu ikki turdan birida bo'lishi shart. 5 foiz nechta ball — aniq hisob Qo'shimcha ball to'plangan ballning 5 foizi miqdorida beriladi. U test sinovi natijasiga ham, yakka tartibdagi yakuniy suhbat natijasiga ham qo'llanadi. Hisob shunday chiqadi: 160 ball to'plagansiz → qo'shimcha 8 ball → jami 168; 140 ball → qo'shimcha 7 ball → jami 147; 100 ball → qo'shimcha 5 ball → jami 105. Diqqat qiling: foiz bo'lgani uchun ballingiz qancha yuqori bo'lsa, imtiyoz ham shuncha katta. Past ball to'plagan abituriyentga bu imtiyoz kam qo'shadi — ya'ni u asosiy tayyorgarlikning o'rnini bosmaydi. Amaliy misol. Toshkent davlat yuridik universitetiga grant bilan kirish uchun 2026-yilda o'rtacha 184 ball atrofida kerak bo'ldi. 176 ball to'plagan tavsiyanomali abituriyent 8,8 qo'shimcha ball bilan 184,8 ga chiqadi — ya'ni imtiyoz aynan chegara atrofida hal qiluvchi bo'lishi mumkin. Tavsiyanomani kim beradi va qancha amal qiladi Tavsiyanomalarni Mudofaa vazirligi huzuridagi «Vatan tayanchi» bolalar va o'smirlar harbiy-vatanparvarlik harakati beradi. Universitet yoki BMBA emas — shuning uchun murojaat ham o'sha tashkilotga qilinadi. Berilgan tavsiyanoma 3 yil davomida amal qiladi. Bu muhim: bu yil ball yetmasa, tavsiyanoma keyingi ikki qabulda ham ishlaydi. Ya'ni uni bir yilda «ishlatib yuborish» shart emas. Bu qanday imtiyoz — va boshqalaridan farqi Qabul tizimida bir nechta imtiyoz turi bor va ular aralashtiriladi. Farqini bilib qo'ying: Imtihonsiz qabul — olimpiada g'oliblari uchun; test umuman topshirilmaydi. Qo'shimcha davlat granti — ayrim toifalarga umumiy parametrlardan tashqari ajratiladigan grant o'rni. Qo'shimcha ball — mana shu tavsiyanoma. Test topshirasiz, natijangizga 5 foiz qo'shiladi, keyin umumiy tanlovda qatnashasiz. Ya'ni tavsiyanoma sizni tanlovdan chiqarmaydi va grant kafolatlamaydi — u faqat ballingizni ko'taradi. Qolgan hammasi umumiy tartibda ketadi. Boshqa imtiyoz turlari haqida alohida maqolada yozilgan. Nega faqat harbiy va yuridik yo'nalish Cheklovning mantig'i tavsiyanomani beradigan tashkilotda: uni Mudofaa vazirligi huzuridagi harakat beradi va u o'z sohasiga kadr tayyorlashni qo'llab-quvvatlaydi. «Vatan tayanchi», «Vatanparvarlar», «Shijoat va g'ayrat» — hammasi harbiy-vatanparvarlik yo'nalishidagi harakat va musobaqalar. Shuning uchun imtiyozni «har qanday oliygohga arzon kirish yo'li» deb o'ylamang. Agar rejangiz tibbiyot yoki muhandislik bo'lsa, bu tavsiyanoma sizga ball qo'shmaydi va tayyorgarlik rejangizni o'zgartirmaydi. «A'lo baholar bilan tugatish» nimani anglatadi Birinchi ikki toifada shart ikkitali: harakatda faol ishtirok va ta'lim muassasasini a'lo baholar bilan tugatish. Ikkalasi bir vaqtda bajarilishi kerak — faqat faollik yoki faqat yaxshi baho yetmaydi. Bu 9-sinf o'quvchisi uchun aniq xabar: agar «Vatan tayanchi» otryadida bo'lsangiz va harbiy yoki yuridik yo'nalishni rejalashtirsangiz, attestat baholaringiz endi ikki marta ahamiyatli — ham otryaddan tavsiyanoma olish uchun, ham otryad ichidagi tanlovda birinchi bo'lish uchun. Chunki otryaddan bitta a'zo tanlanadi. Ya'ni raqobat avval otryad ichida bo'ladi. Nima qilish kerak Yuqoridagi to'rt toifadan biriga kirasizmi — tekshiring. Kirsangiz, «Vatan tayanchi» harakatiga murojaat qilib tavsiyanoma rasmiylashtiring. Yo'nalishingiz harbiy yoki yuridik ekanini tasdiqlang — boshqasida imtiyoz ishlamaydi. Ballingizni hisoblang: 5 foiz qo'shimcha sizni chegaradan o'tkazadimi. Tavsiyanoma 3 yil amal qilishini yodda tuting — shoshilish shart emas. Bog'liq materiallar DTM imtiyozlari: kim qo'shimcha grant oladi, kim imtihonsiz kiradi Kontraktga necha ball kerak: 2026 chegaralari Ballingizni kiriting — mos yo'nalishlarni ko'ring Shu mavzuda yana: Jamoat xavfsizligi universiteti 2027: 600 kursant, 300 masofaviy o'rin Shu mavzuda yana: Temurbeklar maktabi: 9-sinfdan keyin qabul, bitiruvchiga 30 foiz ball Manba: Adliya vazirligida 2026-yil 26-avgustda 3931-son bilan davlat ro'yxatidan o'tkazilgan idoraviy hujjat — «Vatan tayanchi» otryadi a'zolari hamda «Vatanparvarlar» va «Shijoat va g'ayrat» musobaqalari g'oliblariga oliy ta'lim muassasalariga o'qishga kirish uchun tavsiyanomalar berish tartibi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. --- ## Bitiruvchi maoshi 4,9 mln: qaysi oliygoh ko'p to'laydi va necha ball kerak URL: https://testmakon.uz/news/article/bitiruvchi-maoshi-va-otish-bali/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Ta'lim sifatini ta'minlash milliy agentligi bitiruvchilarning rasmiy oylik daromadini tahlil qildi: 2025-yil iyulidan 2026-yil iyunigacha respublika bo'yicha o'rtacha ko'rsatkich 4,9 million so'm. Lekin eng qiziq narsa ro'yxatning o'zida emas — uni o'tish ballari bilan yonma-yon qo'yganda ko'rinadi. Sohalar kesimi SohaO'rtacha oylik daromadIjod va sport6,33 mlnAmaliy fanlar5,5 mlnIjtimoiy-gumanitar4,61 mlnTibbiyot4,43 mlnRespublika o'rtachasi4,9 mln Tibbiyot ro'yxatning pastida turgani ko'pchilikni hayron qoldiradi. Sabab metodikada: agentlik rasmiy qayd etilgan daromadni hisobga olgan va uni bitiruvchi yashayotgan hududdagi o'rtacha ish haqi bilan solishtirgan. Tibbiyot bitiruvchisining birinchi yillari rezidentura va past razryadga to'g'ri keladi. Oliygohlar bo'yicha va necha ball kerakligi OliygohBitiruvchi maoshiKontrakt uchun eng past ball (2026)VGIK Toshkent filiali23,4 mln—Inha universiteti12,6 mln—Vestminster universiteti12,5 mln—Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti10,6 mln161,6Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti10,3 mln59,1Toshkent axborot texnologiyalari universiteti9,4 mln56,7Singapur menejment instituti (MDIS)9,3 mln—Plexanov universiteti Toshkent filiali9,0 mln—Toshkent davlat yuridik universiteti8,4 mln164,9Navoiy konchilik va texnologiyalar universiteti8,1 mln56,7 O'ng ustun — bizning 2026-yilgi qabul bazamizdan: o'sha oliygohga kontrakt asosida kirish uchun eng past o'tish bali. Xorijiy va nodavlat oliygohlar davlat qabul tanlovida qatnashmaydi, shuning uchun ularda chiziqcha turibdi — ular o'z qoidalari bo'yicha qabul qiladi. Jadvaldagi eng kutilmagan raqam Toshkent axborot texnologiyalari universiteti bitiruvchisi o'rtacha 9,4 million oladi — respublika o'rtachasidan deyarli ikki barobar ko'p. Ayni paytda TATUga kontrakt asosida kirish uchun eng past o'tish bali — 56,7, ya'ni minimal ball. Navoiy konchilik va texnologiyalar universitetida ham xuddi shunday: kontrakt minimali 56,7, bitiruvchi maoshi 8,1 million. Taqqoslang: Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetiga kontrakt bilan kirish uchun 161,6 ball kerak, bitiruvchi maoshi esa 10,6 million. Ya'ni 105 ball ko'p to'plash 1,2 million so'm farq beradi. Amaliy hisob. Ballingiz 60 bo'lsin. Iqtisodiyot yoki huquq yo'nalishidagi kuchli oliygohlarga yetmaysiz. Lekin TATU yoki Navoiy konchiligining kontrakt guruhlariga ariza berishingiz mumkin — va o'sha oliygohlar bitiruvchilari respublika o'rtachasidan ko'proq daromad oladi. Past ball «past maosh» degani emas; muhimi — qaysi sohaga tushishingiz. Hududlar: qayerda ishlaganingiz ham hal qiladi Eng yuqori o'rtacha daromad Toshkent shahriga to'g'ri keladi — 6,6 million. Navoiy viloyatida qariyb 5 million, Toshkent viloyatida 4,96 million. Navoiyning uchlikka kirishi tasodif emas: viloyatda konchilik va sanoat korxonalari ko'p, ular texnik yo'nalish bitiruvchisiga yuqori maosh beradi. Bu jadvaldagi Navoiy konchilik universiteti raqami bilan bir-birini tasdiqlaydi. Bu raqamlarni qanday noto'g'ri o'qishadi Birinchi xato: «VGIK filialiga kiraman, 23,4 million olaman» deb o'ylash. Bu o'rtacha ko'rsatkich va u kichik bitiruvchilar guruhidan hisoblangan — bir nechta yuqori daromad butun o'rtachani ko'taradi. Ikkinchi xato: tibbiyotni past deb hisoblash. Metodika birinchi yillardagi rasmiy daromadni oladi; shifokorning daromadi keyingi yillarda o'sadi, lekin bu tahlil oynasiga tushmaydi. Uchinchi xato: faqat oliygoh nomiga qarash. Bir oliygoh ichida ham yo'nalishlar bo'yicha farq katta — buni soha kesimidagi tahlil ko'rsatadi. Yuqori ball yuqori maosh degani emas Ko'pchilik shunday o'ylaydi: kirish bali qanchalik baland bo'lsa, bitirgach shuncha ko'p olasan. Bizning bazamizdagi grant ballarini agentlik raqamlari bilan yonma-yon qo'yganda bu qoida buziladi. OliygohGrant bali (2026 o'rtachasi)Bitiruvchi maoshiJahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti185,610,6 mlnToshkent davlat yuridik universiteti184,38,4 mlnToshkent davlat iqtisodiyot universiteti179,910,3 mlnToshkent axborot texnologiyalari universiteti152,29,4 mlnNavoiy konchilik va texnologiyalar universiteti133,58,1 mln Toshkent davlat yuridik universitetiga grant bilan kirish uchun o'rtacha 184,3 ball kerak — bu ro'yxatdagi ikkinchi eng yuqori talab. Ammo uning bitiruvchisi 8,4 million oladi. TATUga esa o'rtacha 152,2 ball bilan kiriladi, bitiruvchisi 9,4 million oladi. Ya'ni 32 ball kam talab qiladigan oliygoh bir million ko'p daromad beryapti. Sabab ballda emas — mehnat bozorida: IT mutaxassisiga talab huquqshunosga qaraganda yuqori. Xulosa: kirish bali raqobatni o'lchaydi, maosh esa bozorni. Ular bir-biriga bog'liq emas. Kim uchun nima degani Abituriyentga. Yo'nalish tanlayotganda ikkita ro'yxatni yonma-yon qo'ying: ballingizga yetadigan yo'nalishlar va shu sohalarning daromad ko'rsatkichi. «Ball yetmadi» degan yo'nalish o'rniga daromadi yuqori, lekin chegarasi past variant bo'lishi mumkin. 1-kurs talabasiga. Yo'nalishingiz ro'yxatning pastida bo'lsa ham vahima qilmang: bu o'rtacha ko'rsatkich va u sizning shaxsiy natijangizni belgilamaydi. Lekin qo'shimcha ko'nikma — til, dasturlash — shu o'rtachadan yuqoriga chiqishning eng oddiy yo'li. Bitiruvchiga. Raqam rasmiy daromad bo'yicha. Norasmiy ish hisobga olinmagan, shuning uchun haqiqiy tasvir biroz boshqacha bo'lishi mumkin. Lekin bank krediti yoki ipoteka olishda aynan rasmiy daromad qaraladi. Metodika: raqam qanday hisoblangan Agentlik 2025-yil iyulidan 2026-yil iyunigacha bo'lgan 12 oylik oynani olgan. Hisobga rasmiy qayd etilgan daromad kirgan — ya'ni ish beruvchi soliq organiga ko'rsatgan summa. Indeks hisoblanganda bitiruvchining daromadi u istiqomat qilayotgan hududdagi o'rtacha ish haqi bilan solishtirilgan. Shuning uchun hududlar kesimidagi farq — nafaqat maosh, balki mahalliy bozor darajasini ham ko'rsatadi. Bu metodikaning ikkita cheklovi bor. Birinchisi: bitirgach chet elga ketgan yoki norasmiy ishlaydigan bitiruvchi hisobga tushmaydi. Ikkinchisi: 12 oylik oyna — bu karyera boshlanishi, uzoq muddatli daromad emas. Nodavlat oliygohlar ro'yxatning tepasida — nega Birinchi uchlik — VGIK filiali, Inha va Vestminster — davlat qabul tanlovida qatnashmaydigan oliygohlar. Ularning bitiruvchisi yuqori daromad ko'rsatishining uchta oddiy sababi bor. Kirish filtri pul bilan. Bu oliygohlarda o'qish qimmat, demak u yerga moliyaviy imkoniyati bor oilalarning farzandlari boradi. Ular bitirgach ham kuchliroq tarmoqqa ega bo'ladi. Til. Ta'lim ingliz tilida olib boriladi, bitiruvchi xalqaro kompaniyaga yoki masofaviy ishga tez kiradi. Guruh kichik. Bitiruvchilar soni oz bo'lgani uchun bir nechta yuqori daromad butun o'rtachani sezilarli ko'taradi. Shuning uchun bu uch qatorni «men ham shu maoshni olaman» deb emas, «bu yerda boshqa mexanizm ishlayapti» deb o'qish to'g'ri. Davlat oliygohlari orasidagi taqqoslash sizga ko'proq narsa aytadi. Kontrakt to'lovi bilan solishtirganda Tabiiy savol: kontraktga to'laydigan pul bitirgach qaytadimi? Aniq javob berish uchun 2026/2027 o'quv yili kontrakt miqdorlari kerak, ular esa har bir oliygoh kengashi tomonidan alohida tasdiqlanadi — kontrakt narxi haqidagi maqolada nima aniq, nima hali noma'lumligi yozilgan. Lekin bitta narsa hozir ham ko'rinadi: bitiruvchining o'rtacha oylik daromadi 4,9 million. Bu ko'pchilik yo'nalishdagi yillik kontrakt to'lovining sezilarli qismiga teng. Ya'ni ta'lim xarajati bir necha oylik ish haqi bilan qoplanadigan darajada. Kontrakt to'lashda qiynalsangiz, ikkita yo'l bor: foizsiz ta'lim krediti va to'lovni qismlarga bo'lish (kamida 25 foizi 15-oktabrgacha). Qaror qoidasi Sohani oliygohdan oldin tanlang. Soha o'rtachasi 4,43 dan 6,33 milliongacha farq qiladi — bu oliygohlar orasidagi farqdan barqarorroq ko'rsatkich. Ballingizga mos yuqori daromadli variantni qidiring. 56,7 ball bilan ham respublika o'rtachasidan yuqori daromad beradigan oliygohlar bor. Hududni hisobga oling. Toshkent va Navoiy o'rtacha daromad bo'yicha oldinda. Maoshni yagona mezon qilmang. Bu rasmiy daromad statistikasi, kasb tanlash esa undan kengroq masala. Ballingizga qaysi yo'nalishlar mos kelishini ball bo'yicha tanlash sahifasidan ko'ring. Kontrakt chegaralari esa alohida maqolada. Manba: Ta'lim sifatini ta'minlash milliy agentligining bitiruvchilar daromadi tahlili (2025-yil iyul — 2026-yil iyun). O'tish ballari — TestMakon qabul bazasi, 2026-yil. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. --- ## Darslar 1-kurs uchun 7-sentabrdan, 2-kurs uchun 14-sentabrdan URL: https://testmakon.uz/news/article/darslar-qachon-boshlanadi-2026/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Yangi o'quv yilida darslar hamma uchun bir kunda boshlanmaydi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining 21-avgustdagi 356-son buyrug'iga ko'ra birinchi kurs 7-sentabrdan, ikkinchi va undan yuqori bosqichlar 14-sentabrdan o'qishni boshlaydi. Sanalar jadvali KimSanaNima bo'ladi1-bosqich (birinchi kurs)7-sentabrDarslar boshlanadi2-bosqich va undan yuqori14-sentabrDarslar boshlanadiKontraktchilar2-sentabrdanTo'lovni kutmasdan darsga qatnashishga ruxsatBarcha talabalar20-avgust — 30-sentabr«Dolzarb qirq kunlik»: kutib olish va turar joyKontraktchilar15-oktabrTo'lovning kamida 25 foizi «2-sentabr» bilan «7-sentabr» ni chalkashtirmang Bu eng ko'p adashiladigan nuqta. Ikkala sana ham to'g'ri, lekin ular har xil narsani bildiradi. 2-sentabr — qabul Nizomidagi doimiy qoida: to'lov-kontrakt asosida talabalikka tavsiya etilganlarga to'lovni hali qilmagan bo'lsalar ham darslarga qatnashishga ruxsat beriladigan sana. Ya'ni bu ruxsat sanasi. 7-sentabr — aynan shu o'quv yili uchun belgilangan darslarning boshlanish sanasi. Buyruqda birinchi bosqich uchun shu sana ko'rsatilgan. Amalda bu shuni anglatadi: 1-kurs talabasi 2-sentabrda universitetga borsa, darslar hali boshlanmagan bo'ladi. Darsga borish kuni — 7-sentabr. Kontraktchi uchun esa muhimi boshqa: to'lov qilmagan bo'lsangiz ham darsga kiritilasiz, lekin buning uchun rektor farmoyishi bo'lishi kerak. «Dolzarb qirq kunlik» nima Xuddi shu buyruq bilan 20-avgustdan 30-sentabrgacha bo'lgan davr oliy ta'lim tashkilotlarida «Dolzarb qirq kunlik» deb belgilandi. Uning mazmuni talaba uchun aniq: shu davrda universitetlar talabalarni kutib olish, turar joy bilan ta'minlash va bu jarayonda chiqadigan muammolarni tezkor hal qilish bilan shug'ullanadi. Amaliy xulosa: yotoqxona yoki joylashish bo'yicha muammoyingiz bo'lsa, uni 30-sentabrgacha ko'taring. Bu davrda masala bilan alohida shug'ullanadigan mas'ullar bor. Yotoqxona to'lovi qoplanishi haqida esa alohida tartib bor — ariza oyning 7-sanasiga qadar beriladi. 1-kursni nima kutmoqda Buyruqda birinchi bosqich talabalarini yangi muhitga moslashtirish bo'yicha alohida tadbirlar belgilangan: tantanali kutib olish; «Kredit ta'limi tizimiga kirish» haftaligi — bu shunchaki tadbir emas, kredit-modul tizimi qanday ishlashini tushuntiradigan mashg'ulot; «Talabalikka bag'ishlov» tadbiri. Kredit haftaligini o'tkazib yubormang: GPA, kredit va qarzdorlik qoidalarini birinchi haftada tushunib olgan talaba keyin kursda qolib ketmaydi. Bu qoidalar GPA va kredit-modul maqolasida ham yozilgan. Sentabr davomida barcha oliygohlarda «Mustaqillik darslari» ham o'tkaziladi — jadidlik harakati va qatag'on qurbonlariga bag'ishlangan mashg'ulotlar, davra suhbatlari, viktorina va sport musobaqalari. Birinchi kundan dars qoldirish hisoblanadi Ko'p 1-kurs talabasi birinchi hafta «tanishuv» deb o'ylab, darsga bormaydi. Bu xato: davomat 7-sentabrdan boshlab yoziladi va soatlar yig'ilib boradi. Qoldirilgan soat uchun uch bosqichli chora bor: 18 soat — ogohlantirish, 30 soat — qat'iy hayfsan va ota-onaga xabar, 74 soat — o'qishdan chetlashtirish uchun asos. Ya'ni bir semestrda 74 soat sababsiz qoldirish talabalikdan ayrilishga olib kelishi mumkin. Hisob oddiy: bir kunda 6 soat dars bo'lsa, 74 soat — taxminan 12 kun. Sentabr oyining o'zida ikki hafta yo'qolsa, chegara yarmigacha to'ladi. Batafsil: 1-kurs talabasi uchun qo'llanma. Nima qilish kerak: qisqa ro'yxat Bosqichingizni aniqlang: 1-kurs — 7-sentabr, qolgani — 14-sentabr. Kontraktchi bo'lsangiz, dekanatdan darsga ruxsat farmoyishi rasmiylashtirilganini so'rang. To'lovning kamida 25 foizini 15-oktabrgacha qiling — kechikish qabul buyrug'iga ta'sir qiladi. Turar joy masalasini 30-sentabrgacha hal qiling. Dars jadvalini universitetingizning rasmiy kanalidan tasdiqlab oling — ayrim oliygohlar boshlanish vaqtini o'zi belgilaydi. Bog'liq materiallar Tavsiya etildingizmi? Talaba bo'lish uchun yana uch qadam Kontrakt to'lovi: 15-oktabrgacha kamida 25 foiz 1-kurs talabasi uchun qo'llanma Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 21-avgustdagi 356-son buyrug'i — ta'lim tashkilotlarini yangi o'quv yiliga tayyorlash to'g'risida. Kontraktchilarga darsga ruxsat qoidasi — Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori, 1-ilova 10-bob. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. --- ## Imtiyozli diplom bilan bitirsangiz — katta o'qituvchi lavozimi URL: https://testmakon.uz/news/article/imtiyozli-diplom-malaka-toifasi/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-08-28 Kategoriya: Talaba hayoti Vazirlik 27-avgust kuni e'lon qildi: 2026-yildan boshlab bakalavriatni imtiyozli diplom bilan tugatib, birinchi bor ta'lim tashkilotiga ishga kiradigan bitiruvchiga ikkinchi malaka toifasi — katta o'qituvchi lavozimi — to'g'ridan-to'g'ri, attestatsiyadan o'tkazilmasdan beriladi. Bu o'zgarish pedagogika yo'nalishida o'qiyotganlar uchun bevosita pul masalasi: malaka toifasi lavozim va maoshni belgilaydi. Ilgari uni olish uchun ishga kirgach attestatsiya kutish kerak edi. Avval qanday edi, endi qanday HolatIlgari2026-yildanImtiyozli diplom bilan bitirgan, birinchi bor ishga kirdiAttestatsiyadan o'tishi kerak ediIkkinchi malaka toifasi to'g'ridan-to'g'ri beriladiOddiy diplom bilan bitirganAttestatsiyaAttestatsiya — o'zgarmadiMagistratura, hamma fandan «5» va attestatsiya 90–100AttestatsiyaBirinchi malaka toifasi — hali ishlab chiqilmoqda Jadvaldagi uchinchi qator muhim: magistratura bo'yicha imtiyoz — barcha fanlardan va attestatsiyadan «5» (90–100 ball) olganlarga birinchi malaka toifasi (yetakchi o'qituvchi) berish — hozircha joriy qilinmagan. Vazirlik uni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi bilan hamkorlikda ishlab chiqmoqda. Ya'ni bugungi kunda ishlaydigan qism — faqat bakalavriat. Kim yutadi Yutadigan aniq toifa: pedagogika yo'nalishi talabalari. Bu eng katta soha — 2026-yilgi qabulda pedagogikaga 21 925 ta o'rin ajratilgan, grant chegarasi 68 balldan boshlangan. Ya'ni bu imtiyoz o'n minglab talabaga tegishli. Yutqazadigan yo'q — hech kimning huquqi qisqarmadi. Lekin foydalanmay qoladiganlar bor: imtiyozli diplom olgan, ammo ariza bermagan bitiruvchi. Toifa avtomatik berilmaydi — uni o'zingiz so'rashingiz kerak. Imtiyozli diplom nima va uni qanday olasiz Imtiyozli (ba'zan «qizil» deb ataladigan) diplom — o'qish davomida baholarning aksariyati eng yuqori bo'lgan va yakuniy davlat attestatsiyasi a'lo topshirilgan bitiruvchiga beriladi. Aniq mezonlarni har bir universitet o'z nizomida belgilaydi, shuning uchun 1-kursdayoq dekanatdan so'rab qo'ying. Amaliy xulosa 1-kurs talabasi uchun: birinchi semestrdan boshlab baho yig'ish endi faqat stipendiya masalasi emas. U ishga kirgan kunning o'zidayoq lavozim va maosh farqini beradi. Ariza qanday beriladi: olti qadam Vazirlik tartibni aniq ko'rsatdi. Hamma narsa pedagog.uzedu.uz platformasida bajariladi: Pedagog.uzedu.uz da profilingizga kiring. «Murojaatlarim» bo'limini oching. Murojaat turi sifatida «To'g'ridan-to'g'ri» ni tanlang. Kerakli formalarni to'ldiring. Oxirgi formada imtiyoz tanlash qismida «Imtiyozli bakalavr diplomi» ni belgilang. «Yuborish» tugmasini bosing. Diqqat: 3-qadamdagi tur noto'g'ri tanlansa ariza attestatsiya yo'liga tushib ketadi va imtiyoz qo'llanmaydi. Aynan «To'g'ridan-to'g'ri» ni tanlang. Uchta shart bir vaqtda bajarilishi kerak Bakalavriat bosqichini tugatgan bo'lish (magistratura hozircha kirmaydi). Diplom imtiyozli bo'lishi. Ta'lim tashkilotiga birinchi bor ishga kirish. Uchinchi shart eng ko'p e'tibordan chetda qoladi. Agar siz ilgari boshqa ta'lim tashkilotida ishlagan bo'lsangiz, «birinchi bor» sharti bajarilmaydi. Bu qancha pul degani Malaka toifasi o'qituvchining tarif razryadini va shu orqali oylik maoshini belgilaydi. Aniq summa har yili tasdiqlanadigan ish haqi jadvaliga bog'liq, shuning uchun bu yerda taxminiy raqam berilmaydi — uni ishga kirayotgan tashkilotingiz buxgalteriyasidan aniqlashtiring. Muhimi boshqa narsada: toifani attestatsiyasiz olish vaqtni tejaydi. Attestatsiya odatda ish stajiga bog'liq bo'ladi — ya'ni oddiy yo'lda katta o'qituvchi lavozimini bir necha yildan keyin olardingiz. Endi u ishga kirgan kundan beriladi. Eslatma: 1-sentabrdan byudjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi va stipendiyalari oshirilishi ham e'lon qilingan — ikkala o'zgarish bir vaqtga to'g'ri keladi. Nima qilish kerak Bitiruvchi bo'lsangiz: diplomingiz imtiyozli bo'lsa, ishga kirgach darhol pedagog.uzedu.uz da ariza bering. Hali o'qiyotgan bo'lsangiz: imtiyozli diplom mezonlarini dekanatdan aniqlang va baholaringizni shunga qarab yig'ing. Abituriyent bo'lsangiz: pedagogika yo'nalishini tanlayotganda bu imtiyozni hisobga oling — u kasb boshlanishidagi maoshga ta'sir qiladi. Bog'liq materiallar Pedagogikaga kirish 2026: 21 925 o'rin, chegara 68 balldan Bakalavriat talabasi qancha stipendiya oladi 1-kurs talabasi uchun qo'llanma Shu mavzuda yana: Diplom yo'qolsa: dublikatni my.gov.uz orqali 10 ish kunida olasiz Manba: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligining rasmiy e'loni (2026-yil 27-avgust). Ariza platformasi — pedagog.uzedu.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. Shu mavzuda yana Bog'cha tarbiyachisi ishdan ajralmay bakalavr bo'ladi --- ## Yotoqxona to'lovi Davlat budjetidan qoplanadi: kimga va qanday URL: https://testmakon.uz/news/article/yotoqxona-tolovi-qoplanishi-2026/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-08-28 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilaning talaba farzandi davlat universiteti yotoqxonasida yashasa, oylik to'lovi Davlat budjeti hisobidan qoplab beriladi. Ariza kontrakt.edu.uz orqali, har oyning 7-sanasiga qadar beriladi. Grant yoki kontraktda o'qish ahamiyatsiz — shart faqat kunduzgi ta'lim shakli. ShartTalabOila holatiIjtimoiy reyestrga kiritilgan bo'lishiTa'lim shakliFaqat kunduzgiGrant yoki kontraktFarqi yo'q — ikkalasiga ham tegishliYashash joyiDavlat OTM turar joyi, shartnoma asosidaAriza joyikontrakt.edu.uzAriza muddatiHar oyning 7-sanasiga qadar Bu qoida qayerdan kelib chiqqan Tartib Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-yanvardagi 32-son qarori bilan tasdiqlangan va 29-yanvardan kuchga kirgan. U Prezidentning «Kambag'allikdan farovonlik sari» dasturi doirasidagi PQ-330 qarorini bajarish uchun qabul qilingan. Ya'ni bu bir martalik aksiya emas — doimiy tartib. 2026-yilda to'lovlar vazirlik va idoralarga ajratilgan mablag'lar doirasida moliyalashtiriladi, 2027-yildan boshlab esa Davlat budjeti parametrlarida alohida ko'rsatiladi. Kimga tegishli Nizom «ayrim toifadagi talaba» deb Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarning talaba farzandini belgilaydi. Boshqa toifalar bu tartibga kirmaydi. Oilangiz reyestrda bor-yo'qligini o'zingiz isbotlab o'tirmaysiz: universitet elektron so'rov yuboradi va ma'lumot «Elektron hukumat» tizimining idoralararo platformasidan yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalidan olinadi. Ikkita muhim shart bor. Birinchisi — faqat kunduzgi ta'lim shakli. Sirtqi, kechki va masofaviy shakldagilar bu tartibga kirmaydi. Ikkinchisi — yotoqxonada shartnoma asosida yashash: shartnomasiz yashaydiganning to'lovi qoplanmaydi. Xorijiy hamkor universitetlarning qo'shma dasturlarida va fakultetlarida o'qiyotgan talabalar ham shu tartibga kiradi. Yotoqxonaga navbatsiz joylashish Nizomning 5-bandida to'lovdan tashqari yana bir imtiyoz bor: bu toifadagi talabalar turar joyga ustuvorlik asosida, navbatsiz qabul qilinadi. Agar universitetning o'z yotoqxonasi bo'lmasa, ular davlat-xususiy sheriklik asosida qurilgan talabalar turar joyiga joylashtiriladi. Ya'ni «joy yo'q» javobi bu toifa uchun yakuniy javob emas. Ariza qanday beriladi Ariza rektor (filial direktori) nomiga yoziladi, lekin qog'ozda emas — talaba mustaqil ravishda «Talabalarga shartnoma asosida ko'rsatiladigan xizmatlar hisobini yuritish axborot tizimi» orqali yuboradi. Tizim manzili — kontrakt.edu.uz. Ariza o'quv yili uchun bir marotaba yuboriladi — har oy qayta yozish shart emas. Keyingi yo'l shunday: fakultetning yoshlar bilan ishlash bo'yicha dekan o'rinbosari arizalarni bir kun ichida umumlashtirib komissiyaga beradi. Komissiya arizani bir kun muddatda o'rganadi. Komissiya kotibi ma'lumotlarni bir hafta ichida a'zolarga taqdim etadi. Arizalar navbat asosida, ro'yxatga olinish ketma-ketligi bo'yicha ko'rib chiqiladi. 7-sana — eng muhim raqam Nizomning 9-bandi qat'iy: ariza oyning 7-sanasiga qadar berilishi kerak. Undan keyin taqdim etilgan arizalar o'sha oy bo'yicha ko'rib chiqilmaydi. Ishlab chiqilgan misol. Siz 1-kurs talabasisiz, 2-sentabrda yotoqxonaga joylashdingiz. Arizani 5-sentabrda yuborsangiz — sentabr oyi to'lovi qoplanadi. 9-sentabrda yuborsangiz — sentabr o'tib ketadi, qoplash oktabrdan boshlanadi. Yotoqxona to'lovi oyiga 300 ming so'm bo'lsa, ikki kun kechikish sizga 300 ming so'mga tushadi. Shuning uchun joylashgan zahoti ariza yuboring — shartnoma imzolangan bo'lsa kifoya. To'lov miqdori qanday belgilanadi Yotoqxona oylik to'lovi respublika bo'yicha yagona emas. Nizomning 15-bandiga ko'ra miqdorni har bir universitetning kengashi o'quv yili boshlangunga qadar tasdiqlaydi. Demak aniq summani o'z universitetingizdan bilib olasiz — boshqa OTMdagi raqamga qarab hisob qilmang. Shartnomada ham o'sha miqdor yoziladi. Komissiya kim va qanday qaror chiqaradi Qarorni universitetdagi maxsus komissiya chiqaradi. Yig'ilish a'zolarning kamida uchdan ikki qismi qatnashganda vakolatli bo'ladi, qaror esa qatnashganlarning uchdan ikki qismi yoqlab ovoz berganda qabul qilinadi. Muhim tafsilot: ariza beruvchi o'qiydigan fakultet dekanining yoshlar bilan ishlash bo'yicha o'rinbosari va Xotin-qizlar kengashi raisi yig'ilishda ishtirok etishi shart. Ya'ni qaror bir kishining xohishi bilan chiqarilmaydi. Zarur bo'lsa sizni ma'lumotlarga aniqlik kiritish uchun suhbatga chaqirishlari mumkin. Hujjatlardagi ma'lumot to'g'riligi uchun javobgarlik ariza beruvchining o'zida — bu 11-bandda yozilgan. Qaysi hollarda rad etiladi Nizomning 27-bandi rad etish yoki qoplashni bekor qilish asoslarini sanaydi. Ular uchta: ariza beruvchi yoki talabgor davlat OTM turar joyida shartnoma asosida yashamaganda; taqdim etilgan hujjatlarda noto'g'ri yoki soxta ma'lumot aniqlanganda; ariza va tegishli hujjatlar talab qilingan tartibda taqdim etilmaganda. Diqqat qiling: bu ro'yxatda «byudjet yetmadi» yoki «joy qolmadi» degan asos yo'q. Ya'ni shartlarga to'liq javob bersangiz va hujjatlaringiz joyida bo'lsa, rad etish uchun rasmiy asos qolmaydi. Rad javobi olsangiz nima qilasiz. 28-band bo'yicha sizga besh ish kuni ichida xato va kamchiliklarni tuzatish imkoniyati beriladi. Bu muddatni o'tkazib yuborsangiz ham yo'l yopilmaydi — umumiy tartibda takroran murojaat qilishga haqlisiz. Ijobiy qaror chiqsa, bir kun ichida rektorning buyrug'i rasmiylashtiriladi va ro'yxat to'lovni amalga oshirish uchun buxgalteriyaga beriladi. Ya'ni pul sizning qo'lingizga emas, to'g'ridan-to'g'ri yotoqxona to'loviga o'tadi. Yotoqxona qoplanishi va ijara qoplanishi — farqi nimada Ko'p talaba bu ikkisini chalkashtiradi. Ular alohida ikki mexanizm: BelgiYotoqxona to'loviIjara to'loviQayerda yashaysizUniversitet turar joyidaIjaradagi uydaQancha qoplanadiYashash xarajatiOylik ijaraning bir qismiKimgaIjtimoiy reyestrdagi oila farzandiTurar joy bilan qamrab olinmaganlarAsosVM 32-son (2026)Oliy ta'lim nizomi Ikkalasidan bir vaqtda foydalanib bo'lmaydi — mantiq oddiy: yo yotoqxonada yashaysiz, yo ijarada. Shuning uchun avval yotoqxonaga joy so'rang: bu toifa uchun navbatsiz joylashish huquqi bor va to'lov to'liq qoplanadi. Joy chiqmasagina ijara yo'liga o'ting. Pul qayerdan keladi va qachon o'tadi Bu savol muhim, chunki ko'pchilik «byudjet pulini kutib qolamanmi» deb xavotir oladi. Nizomning 4-bobida zanjir aniq yozilgan. Universitet shartnoma asosida yashaydigan talabalarni ko'rsatgan holda asoslantirilgan hisob-kitobni tayyorlaydi va idoraviy mansubligiga ko'ra tegishli vazirlik yoki idoraga yuboradi. Vazirlik hisob-kitoblarni umumlashtirib, mablag' ajratish uchun Iqtisodiyot va moliya vazirligiga taqdim etadi. 2026-yilda to'lovlar vazirlik va idoralarga ajratilgan mablag'lar doirasida moliyalashtiriladi. 2027-yildan boshlab esa budjet so'rovnomalari asosida Davlat budjeti parametrlarida alohida nazarda tutiladi — ya'ni mexanizm vaqtinchalik emas. Talaba uchun amaliy xulosa: siz pulni qo'lingizga olmaysiz va yotoqxonaga naqd to'lamaysiz. Ariza tasdiqlangach, buxgalteriya sizni qoplanadigan talabalar ro'yxatiga kiritadi. Ijtimoiy reyestr nima va unda ekaningizni qanday bilasiz Ijtimoiy reyestr — kam ta'minlangan oilalar hisobga olinadigan davlat axborot tizimi. Bu tartibning asosiy sharti aynan shu reyestrda bo'lish, chunki nizom «ayrim toifadagi talaba» deganda faqat shu oilalarning farzandini nazarda tutadi. Muhimi: siz reyestr haqidagi ma'lumotnomani o'zingiz olib borib topshirmaysiz. Nizomning 4-bandiga ko'ra ma'lumot ikki yo'ldan biri bilan olinadi — universitetning axborot tizimi «Elektron hukumat» platformasiga elektron so'rov yuboradi, yoki ma'lumot Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalidan olinadi. Shuning uchun oilangiz reyestrda bo'lsa, arizani shunchaki yuborasiz — tekshiruvni tizim o'zi qiladi. Reyestrda emasligiga ishonchingiz komil bo'lsa, bu tartib sizga tegishli emas; u holda ijara qoplash yoki stipendiya yo'llariga qarang. Ariza berishdan oldin tekshiring Oilangiz Ijtimoiy reyestrda bormi — bu asosiy shart. Ta'lim shaklingiz kunduzgimi. Yotoqxona shartnomasi imzolanganmi — imzolanmagan bo'lsa avval shu. Bugun oyning nechanchi sanasi — 7-sanadan keyin bo'lsa, ariza keyingi oydan hisoblanadi. kontrakt.edu.uz kabinetingizga kira olasizmi. Bog'liq materiallar Yotoqxonaga ariza: kim birinchi navbatda joylashtiriladi Yotoqxona tegmadimi? Ijara pulining bir qismi ham qoplanadi 1-kurs talabasi uchun qo'llanma: huquqlaringiz va dars qoldirish chegarasi Bakalavriat talabasi qancha stipendiya oladi Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-yanvardagi 32-son qarori — «Ayrim toifadagi talabalarning davlat oliy ta'lim tashkilotlari talabalar turar joylaridagi yashash xarajatlarini qoplab berish tartibi to'g'risidagi nizom» (1-ilova), 3, 5, 9, 10, 11, 15, 16 va 23-bandlar. Kuchga kirgan: 29.01.2026. Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. 🔗 Shuningdek: 1-sentabrdan stipendiya, ish haqi va nafaqalar 7 foizga oshadi. --- ## Xohlamagan yo'nalishga tavsiya etildingizmi: to'rt yo'l va sharti URL: https://testmakon.uz/news/article/yonalishni-ozgartirish-mumkinmi/ Sana: 2026-08-28 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Tanlov natijasi chiqdi va siz ro'yxatda beshinchi yoki oltinchi o'ringa qo'ygan yo'nalishga tushdingiz. Endi savol bitta: buni o'zgartirib bo'ladimi? Qisqa javob — yo'q, lekin uchta boshqa yo'l bor va ularning har birida oldindan bilish kerak bo'lgan shart bor. Nega tavsiya etilgan yo'nalish o'zgartirilmaydi Tanlov natijasi qo'lda emas, algoritm bilan chiqariladi: siz ro'yxatdan o'tishda yo'nalishlarni o'zingiz tartibladingiz, tizim esa ballar ketma-ketligi bo'yicha har bir o'rinni to'ldirdi. Sizni boshqa yo'nalishga ko'chirish o'sha yo'nalishga o'z bali bilan tushgan boshqa abituriyentning o'rnini olish degani bo'lardi. Qabul Nizomida biror organga tavsiya etilgan yo'nalishni almashtirish vakolati berilmagan. Ya'ni ariza yozib, telefon qilib yoki qabul komissiyasiga borib bu masalani hal qilib bo'lmaydi — bunday tartib umuman mavjud emas. To'rt yo'l va ularning sharti Yo'lQachonAsosiy shartNima yo'qotasizHujjat topshirmaslikHozir—Grant bilan tavsiya etilgan bo'lsangiz — keyingi yil grant huquqiKirib, keyin ko'chirish10–20 yanvarMos (turdosh) yo'nalish bo'lishi shartBir semestr vaqtTa'lim shaklini o'zgartirishXuddi shu oynadaO'sha OTMda o'sha yo'nalish bo'lishiOdatda grant maqomiKeyingi yil qayta topshirishIyun 2027—Bir yil; grant bilan kirgan bo'lsangiz — grant huquqi ham Eng qimmat xato: grantni tashlab ketish Ko'pchilik shunday o'ylaydi: «bu yil kirmayman, keyingi yil yaxshiroq tayyorlanib, xohlagan yo'nalishimga grant bilan kiraman». Nizomning 48-bandi bu rejani buzadi. Bandda aniq yozilgan: davlat granti asosida talabalikka qabul qilingan abituriyentning ikkinchi marta shu ta'lim bosqichida davlat granti asosida oliy ta'lim olishiga ruxsat etilmaydi. Bu ma'lumot vazirlikning axborot tizimidan real vaqt rejimida olinadi va bunday abituriyentlar grant uchun tanlovda umuman ishtirok etmaydi. Amalda bu shunday ko'rinadi. Grant bilan tavsiya etildingiz, hujjat topshirdingiz, buyruq chiqdi — demak siz «grant asosida qabul qilingan» hisoblanasiz. Keyin o'qishni tashlasangiz ham, bu yozuv qoladi. Keyingi yil qayta topshirsangiz, ballingiz 180 bo'lsa ham grant ro'yxatiga tushmaysiz — faqat kontrakt tanlovida qatnashasiz. Muhim farq: agar siz hali hujjat topshirmagan va buyruq chiqmagan bo'lsangiz, ya'ni rasman qabul qilinmagan bo'lsangiz, bu cheklov sizga tegishli emas. Chegara aynan qabul buyrug'i. «Kiraman, keyin ko'chib olaman» nega ishlamaydi Ikkinchi keng tarqalgan reja — kirib olib, birinchi semestr davomida boshqa yo'nalishga ko'chish. Ko'chirish Nizomining 10-bandi buni to'g'ridan-to'g'ri rad etish asosi qilib belgilagan: birinchi kursning birinchi semestriga o'qishni ko'chirishga yo'l qo'yilmaydi. Istisnolar bor, lekin ular tor: kasallik tufayli akademik ta'til berilgan holatlar, o'qigan ta'lim yo'nalishi endi mavjud bo'lmagan holat va ko'chirib tiklash. Oddiy «yoqmadi» sabab bo'lolmaydi. Demak eng erta imkoniyat — ikkinchi semestr. Bu esa kamida bir yarim semestr o'sha yo'nalishda o'qish degani. Ko'chirishning ikkinchi sharti: mos yo'nalish Vaqt kelganda ham ko'chirish avtomatik emas. Nizomga ko'ra ariza rad etiladigan asoslardan biri — oliy ta'lim tashkilotida mos (turdosh) ta'lim yo'nalishi yoki ta'lim shakli mavjud bo'lmasa. Mos yoki turdoshlikni OTMdagi maxsus komissiya aniqlaydi: kadrlar tayyorlash yo'nalishlari, o'quv rejalari va dasturlari mazmunan yaqin bo'lishi kerak. Ishlab chiqilgan misol. Sizni «Kimyoviy texnologiya» yo'nalishiga tavsiya etishdi, siz esa «Dasturiy injiniring» ni xohlaysiz. Bu ikkisi mazmunan turdosh emas — o'quv rejalari deyarli kesishmaydi. Ya'ni ikkinchi semestrda ariza bersangiz ham komissiya rad etadi. Aksincha, «Kimyoviy texnologiya» dan «Oziq-ovqat texnologiyasi» ga o'tish real: fanlar bir-biriga yaqin. Shuning uchun ko'chirish rejasini tuzishdan oldin OTM saytidan o'sha yo'nalishning o'quv rejasini oching va o'zingizniki bilan solishtiring. Ko'chirish arizasi qachon qabul qilinadi Bu savolga aniq javob bor va u ko'pchilikni hafsalasini pir qiladi. Ko'chirish Nizomining 14-bandiga ko'ra arizalar bir o'quv yilida atigi ikki marta, elektron platforma orqali qabul qilinadi: kuzgi semestr mashg'ulotlari boshlanishidan oldin — 15-iyuldan 5-avgustgacha (5-avgust kuni ham); bahorgi semestr mashg'ulotlari boshlanishidan oldin — 10-yanvardan 20-yanvargacha (20-yanvar kuni ham). Ya'ni bu yilning kuzgi oynasi 5-avgustda yopilgan — tanlov natijalari chiqqunga qadar. Demak hozir tavsiya etilgan abituriyent uchun eng yaqin imkoniyat — 10–20 yanvar. Bu sanani hoziroq telefoningizga eslatma qilib qo'ying: oyna atigi 11 kun ochiq turadi. Ariza faqat elektron platforma orqali beriladi — vazirlikning rasmiy sayti yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali. Qog'ozda dekanatga olib borish tartibi yo'q. Komissiya nimani tekshiradi Ariza berilgach qaror OTMdagi Talabalar o'qishini ko'chirish va qayta tiklash bo'yicha komissiya tomonidan chiqariladi. Nizomning 37-bandiga ko'ra komissiya ikki narsani sinchiklab tekshiradi: o'qigan va ko'chirilishi so'ralayotgan yo'nalishlar mos yoki turdosh ekanligini, hamda ko'chirish asosini tasdiqlovchi hujjatlarni. Hujjatlar talab darajasida bo'lmasa, rektorning talabalikka qabul qilish to'g'risidagi buyrug'i rasmiylashtirilmaydi. Ya'ni komissiya «ha» desa ham, hujjat yetishmasa jarayon oxirgi bosqichda to'xtaydi. Eski OTMda sizning akademik ma'lumotnomangiz, reyting daftarchangiz va o'quv kartochkangiz nusxasi qoladi — bu 36-bandda yozilgan. Shuning uchun birinchi semestrni «baribir ko'chaman» deb tashlab qo'ymang: baholaringiz yangi joyga o'zingiz bilan boradi. Kontrakt bilan tavsiya etilganlar uchun hisob boshqacha 48-banddagi cheklov faqat davlat granti asosida qabul qilinganlarga tegishli. Agar sizni to'lov-kontrakt asosida tavsiya etishgan bo'lsa, o'qimaslik qarori keyingi yilgi grant huquqingizga ta'sir qilmaydi — siz grant tanlovida to'la huquq bilan qatnashasiz. Bu ikki toifa uchun qaror butunlay boshqacha bo'lishini anglatadi. Birinchi hisob: grant bilan tavsiya etildingiz. Yo'nalish yoqmaydi, lekin o'qish bepul. Tashlab ketsangiz keyingi yil faqat kontrakt tanlovida qatnashasiz — ya'ni bir yil vaqt ustiga to'rt yillik kontrakt to'lovi qo'shiladi. Bunday holatda kirib, yanvarda turdosh yo'nalishga ko'chishga urinish deyarli har doim foydali. Ikkinchi hisob: kontrakt bilan tavsiya etildingiz. Yo'qotadiganingiz — bir yil. Agar bu yilgi ballingiz grant chegarasiga yaqin bo'lgan bo'lsa (masalan, xohlagan yo'nalishingizda chegara 132 edi, siz 128 to'plagansiz), bir yil qo'shimcha tayyorgarlik grantga olib chiqishi mumkin. Bu holatda qayta topshirish mantiqiy. Qaysi holatda ekaningizni bilish uchun tavsiya xatingizdagi asosga qarang: u yerda «davlat granti» yoki «to'lov-kontrakt» deb aniq yozilgan bo'ladi. Nima qilish kerak: qadamlar Grant yoki kontrakt ekanini aniqlang. Grant bo'lsa, tashlab ketish narxi yuqori — keyingi yil grant huquqi yo'qoladi. Tavsiya etilgan yo'nalishning o'quv rejasini o'qing. Nomi yoqmagani bilan mazmuni yoqishi mumkin — birinchi kursda fanlar ko'p hollarda umumiy bo'ladi. Turdosh yo'nalish bor-yo'qligini tekshiring. Bor bo'lsa — kirasiz va ikkinchi semestrda ariza berasiz. Yo'q bo'lsa — ko'chirish yo'li yopiq. Qaror qiling. Kontrakt bo'lsa va turdosh yo'nalish yo'q bo'lsa, keyingi yil qayta topshirish mantiqiy bo'lishi mumkin. 10–20 yanvarni belgilab qo'ying. Ko'chirish rejangiz bo'lsa, ariza aynan shu 11 kun ichida beriladi. Muddatni o'tkazib yubormang. Hujjat topshirish va kontrakt to'lovi muddati qat'iy — kechiksangiz qaror sizsiz qabul qilinadi. Bog'liq materiallar Tavsiya etildingizmi? Talaba bo'lish uchun yana uch qadam — hujjat, shartnoma va buyruq tartibi Kontrakt to'lovi: 15-oktabrgacha kamida 25 foiz O'qishga kirolmadingizmi? 6 ta imkoniyat Ballingizni kiriting — mos yo'nalishlarni ko'ring Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori — 1-ilova 48-band (davlat granti takroran berilmasligi, 2026-yil 11-iyundagi 299-son qarori tahriri); 3-ilova 10-band (rad etish asoslari), 14-band (ariza muddatlari), 36 va 37-bandlar (komissiya va hujjatlar). Tekshirilgan sana: 2026-yil 28-avgust. --- ## Trigonometriya — matematikada eng past natija: 27,5 foiz URL: https://testmakon.uz/news/article/trigonometriya-dtm-davriylik-xatosi/ Sana: 2026-08-27 · Yangilangan: 2026-08-27 Kategoriya: DTM Matematikadagi o'n uchta yirik mavzuni to'g'ri javob ulushi bo'yicha saraladik. Eng pastda trigonometriya turibdi — 27,5 foiz. U hatto tengsizliklardan ham past, holbuki tengsizliklarda deyarli formula yo'q, trigonometriyada esa o'nlab formula bor. Odatdagi tushuntirish shunday bo'ladi: «formulasi ko'p, shuning uchun qiyin». Bizning raqamlarimiz bu tushuntirishni rad etadi. Formulaning ko'pligi sabab emas — mana dalil Matematika mavzusiIshlangan savolTo'g'ri javobTrigonometriya77 69727,5 %Tengsizliklar va sistemalar474 58728,1 %Progressiyalar13 20828,7 %Tenglamalar va sistemalar237 28230,4 %Algebraik ifodalar va ayniyatlar148 73332,1 %Daraja, ildiz va logarifm102 00832,1 %Matnli masalalar158 99937,5 %Sonlar va amallar95 72540,9 % Jadvalga qarang: daraja, ildiz va logarifm mavzusida ham formula kam emas, lekin natija 32,1 foiz — trigonometriyadan 4,6 punkt yuqori. Algebraik ayniyatlar ham formulaga to'la, natija yana 32,1 foiz. Ya'ni «formula ko'p bo'lsa natija past» degan bog'liqlik ishlamayapti. Demak sabab boshqa joyda. Uni topish uchun savollarning o'ziga qaradik. Savollar aslida nimani so'rayapti? Bankimizda trigonometriya bo'yicha 65 ta savol bor. Ularni ko'rib chiqsangiz, bitta naqsh darrov ko'zga tashlanadi. Savollarning katta qismi «sin x ni hisoblang» demaydi. Ular quyidagicha so'raydi: «tenglamaning [0; 2π) oralig'ida nechta ildizi bor?» «umumiy yechimini toping» «eng katta ildizini toping» «tengsizlikni yeching» — javob esa oraliqlar oilasi Uchala savol turi ham bitta narsani tekshiradi: davriylikni. Ya'ni javob bitta son emas, cheksiz oila; va sizdan o'sha oiladan kerakli qismini ajratib olish talab qilinadi. Aynan shu joyda 10 931 ta o'quvchidan uchdan ikki qismi adashadi. Ular sin x = 1/2 ni yecha oladi, lekin «[0; 2π) da nechta ildiz» degan savolga javob berolmaydi. Bu bilim emas, texnika muammosi. Umumiy yechim: to'rtta formula, hammasi shu Trigonometriyaning butun «formula tog'i»dan test uchun majburiysi shu to'rttasi. TenglamaUmumiy yechimIzohsin x = a (|a| ≤ 1)x = (−1)ⁿ · arcsin a + πnbitta oila, ishora navbatlashadicos x = a (|a| ≤ 1)x = ± arccos a + 2πnikkita shox, davri 2πtg x = ax = arctg a + πndavri π, 2π emasctg x = ax = arcctg a + πndavri π Uchinchi qatorga alohida e'tibor bering. Tangens va kotangensning davri π, sinus va kosinusniki esa 2π. Ko'pchilik hamma joyga 2πn qo'yib chiqadi va tangensli savollarda ildizlarning yarmini yo'qotadi. Bu — eng ko'p uchraydigan bitta xato. «Nechta ildiz» savolini yechishning uch qadami Bu savol turi test varaqasida eng ko'p uchraydi va uni yechish tartibi har doim bir xil. Umumiy yechimni yozing — n yoki k harfi bilan. n = 0, 1, 2, … qiymatlarni ketma-ket qo'ying va har birida chiqqan sonni oraliq bilan solishtiring. Manfiy n larni ham unutmang. Oraliqqa tushganlarini sanang. Chegara yopiqmi (kvadrat qavs) yoki ochiqmi (dumaloq qavs) — buni alohida tekshiring. Misol. cos 3x = −1 tenglamaning [0; 2π) oralig'ida nechta ildizi bor? Avval ichki argumentni butun deb qaraymiz: cos t = −1 bo'lsa, t = π + 2πk. Endi t = 3x ni qo'yamiz: 3x = π + 2πk, demak x = π/3 + 2πk/3. Endi k ni qo'yib chiqamiz. k = 0 da x = π/3 — oraliqqa tushdi. k = 1 da x = π/3 + 2π/3 = π — tushdi. k = 2 da x = π/3 + 4π/3 = 5π/3 — tushdi. k = 3 da x = 7π/3, bu 2π dan katta — tushmadi. Javob: 3 ta. E'tibor bering, agar ichki argument 3x emas x bo'lganida, javob 1 ta bo'lardi. Uchga ko'paytirilgan argument yechimlar sonini uch barobar oshirdi. Ichki koeffitsiyent yechimlar sonini qanday ko'paytiradi IfodaIchki davrNechta yechim (bitta 2π da)sin x, cos x2π1–2 tasin 2x, cos 2xπ2 barobar ko'psin 3x, cos 3x2π/33 barobar ko'ptg xπ2 barobar ko'ptg 2xπ/24 barobar ko'p Qoida oddiy: sin(kx) yoki cos(kx) ko'rinishida ichki davr 2π/k ga teng bo'ladi, demak berilgan oraliqda yechimlar soni k barobar ko'payadi. Tangens uchun davr π/k. Ikkinchi misol shuni tasdiqlaydi: tg 2x = 1 tenglamaning [0; π) dagi ildizlari. tg u = 1 bo'lsa u = π/4 + πk. u = 2x, demak 2x = π/4 + πk va x = π/8 + πk/2. k = 0 da π/8, k = 1 da 5π/8 — ikkalasi ham [0; π) ichida. k = 2 da 9π/8, oraliqdan chiqdi. Javob: 2 ta. Almashtirish: tengsizlikni oddiy kvadratga keltirish Trigonometrik tengsizlik ko'pchilikni qo'rqitadi, lekin ularning katta qismi almashtirish bilan oddiy kvadrat tengsizlikka aylanadi. Misol. 2cos²x − cos x − 1 > 0. Bu yerda c = cos x deb belgilaymiz. Hosil bo'ladi: 2c² − c − 1 > 0, ya'ni (2c + 1)(c − 1) > 0. Bundan c < −1/2 yoki c > 1. Endi orqaga qaytamiz. c > 1 bo'lishi mumkin emas — kosinus hech qachon 1 dan katta bo'lmaydi, bu shox tashlab yuboriladi. Qoladi cos x < −1/2, bu esa x ∈ (2π/3 + 2πn; 4π/3 + 2πn). Shu misolda ikkita alohida xato yashiringan. Birinchisi — c > 1 shoxini tashlamaslik. Ikkinchisi — javobga davr qo'shishni unutish, ya'ni +2πn siz yozib qo'yish. Ikkalasi ham variantlar ichida tayyor turadi. Qiymatlar jadvali: yodlash shart bo'lgan yagona narsa Trigonometriyada haqiqatan yodlanadigan narsa juda kam: 0, π/6, π/4, π/3, π/2 burchaklari uchun sinus va kosinus qiymatlari. Qolgani shulardan chiqadi. Bitta amaliy usul bor: kosinusni yodlamang. sin(π/2 − x) = cos x ayniyatidan foydalanib, kosinus qiymatlarini sinusdan chiqaring. Shunda yodlanadigan qatorlar soni ikki barobar kamayadi va chalkashish ehtimoli ham shuncha tushadi. O'zingizni tekshiring: bankdan beshta savol Quyidagilar — platformamizdagi haqiqiy test savollari. Avval yeching, keyin javobga qarang. SavolJavobcos 3x = −1 tenglamaning [0; 2π) dagi ildizlari soni3 tatg 2x = 1 tenglamaning [0; π) dagi ildizlari soni2 tacos²x − sin²x = 1/2 umumiy yechimix = ± π/6 + πn2cos²x − cos x − 1 > 0x ∈ (2π/3 + 2πn; 4π/3 + 2πn)sin x = 2 tenglamaning ildizlari soniyechim yo'q Oxirgi savol bejiz turmagan: sin x = 2 da yechim yo'q, chunki sinus [−1; 1] dan chiqmaydi. Test varaqasida bunday «tuzoq» savollar bo'ladi va ular uchun ham variant tayyorlangan bo'ladi. Nimadan boshlash kerak Agar yuqoridagi beshtadan ikkitasi yoki undan kami chiqqan bo'lsa, formulalarni yodlashdan boshlamang — foyda bermaydi. Tartib boshqacha: To'rtta umumiy yechim formulasini yozib oling va tangensning davri π ekanini alohida belgilab qo'ying. Faqat «nechta ildiz» turidagi 20 ta savol ishlang — boshqasiga tegmang. Keyin ichki koeffitsiyentli (sin 2x, cos 3x, tg 2x) savollardan 20 ta. Oxirida almashtirishli tengsizliklar. Bu tartibning ma'nosi shu: har bir bosqich oldingisining ustiga quriladi va siz xatoni qayerda qilayotganingizni aniq ko'rasiz. Aralash ishlaganingizda esa xato sababi ko'rinmay qoladi. Mashq uchun amaliyot bo'limidan foydalaning — bankimizda shu mavzu bo'yicha 65 ta savol bor. Matematikaning boshqa bo'limlari bo'yicha reja matematika qo'llanmasida, tengsizliklar bo'yicha alohida tahlil esa shu maqolada. Matematika DTM testida majburiy fan: 30 ta savol, har biri 1,1 ball. Trigonometriya bu savollarning sezilarli qismini egallaydi va u eng past natijali mavzu bo'lgani uchun — bu yerda yutilgan har bir savol raqobatchilaringizdan ajralib turish imkonini beradi. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — «Trigonometriya» mavzusi bo'yicha 10 931 ta o'quvchi, 77 697 ta ishlangan savol, 27,5 % to'g'ri javob va 65 ta savol banki (UserTopicPerformance, Question). Taqqoslash 5 000 dan ortiq savol ishlangan 13 ta matematika mavzusi bo'yicha. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. Shu mavzuda yana: Progressiyalar: formulalar jadvali va 3 ta yechilgan masala Shu mavzuda yana Fizika: gidrostatika va Arximed kuchi — 29,3 foiz Kimyo: organik birikmalar — 27,8 foiz Shu mavzuda yana: oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari va elektron balans · magnit maydon va induksiya EYK masalalari · Qadimgi Yunoniston va Rim sanalari. --- ## Tengsizliklar: 474 ming savolning atigi 28 foizi to'g'ri yechilgan URL: https://testmakon.uz/news/article/tengsizliklar-dtm-eng-kop-xato/ Sana: 2026-08-27 · Yangilangan: 2026-08-27 Kategoriya: DTM Bizning platformada abituriyentlar bitta matematika mavzusi bo'yicha 474 584 ta savol ishlashgan. To'g'ri javob — atigi 28,1 foiz. Mavzu: tengsizliklar va ularning sistemasi. Bu shunchaki past natija emas. Bu — matematikadagi eng ko'p ishlangan mavzu bo'lib, ayni paytda deyarli eng past natijali mavzu. 16 331 ta o'quvchi shu mavzuga tegdi; ulardan kamida o'n savol ishlaganlari 10 265 ta, va 574 tasi o'ntadan bittasini ham to'g'ri yecha olmadi. Raqamlar nima deydi Quyidagi jadval — o'z bazamiz: har bir mavzu bo'yicha abituriyentlar ishlagan savollar soni va to'g'ri javob ulushi. Matematika mavzusiIshlangan savolTo'g'ri javobTrigonometriya77 69727,5 %Tengsizliklar va ularning sistemasi474 58428,1 %Funksiyalar va grafiklar6 43728,6 %Progressiyalar13 20828,7 %Planimetriya14 53430,3 %Tenglamalar va sistemalar237 28030,4 %Matnli masalalar158 99937,5 %Sonlar va amallar95 72540,9 % E'tibor bering: sonlar va amallar mavzusida to'g'ri javob 40,9 foiz, tengsizliklarda esa 28,1. Farq — 12,8 foiz punkt. Ya'ni bir xil abituriyent oddiy hisob-kitobda ikki savoldan bittasiga yaqin javob topadi, tengsizlikka kelganda esa uch savoldan bittasini ham zo'rg'a yechadi. Eng qiziq tomoni shu: tengsizliklar qiyin mavzu emas. Unda yodlanadigan formula deyarli yo'q. Xatolarning aksariyati hisobda emas — belgi va aniqlanish sohasida. Quyida to'rtta eng ko'p uchraydigan xato va ularning har biriga bittadan haqiqiy savol. Tengsizlik tenglamadan nimasi bilan farq qiladi? Tenglamada javob — son yoki bir nechta son. Tengsizlikda javob — oraliq. Shu bitta farq uchta oqibatga olib keladi. Birinchidan, javobni tekshirish qiyinlashadi: tenglamada topilgan sonni qo'yib ko'rasiz, tengsizlikda esa butun oraliqni tekshirish kerak. Ikkinchidan, oraliqning chegarasi qo'shiladimi yoki yo'qmi degan savol paydo bo'ladi — bu «≤» va «<» farqi. Uchinchidan, ba'zi amallar tengsizlik belgisini aylantirib yuboradi, tenglamada esa bunday narsa yo'q. Test varianti aynan shu uch nuqtadan foydalanadi. Variantlar ichida ko'pincha to'g'ri oraliq ham, chegarasi noto'g'ri qo'yilgan oraliq ham, belgisi aylantirilmagan oraliq ham turadi — uchalasi bir-biriga juda o'xshaydi. Xato 1. Manfiy songa bo'lganda belgi aylanmaydi Qoida bitta: tengsizlikning ikkala tomonini manfiy songa ko'paytirsangiz yoki bo'lsangiz, belgi teskarisiga aylanadi. Musbat songa ko'paytirilganda aylanmaydi. Misol: −3x > 12. Ikkala tomonni −3 ga bo'lamiz va belgini aylantiramiz: x < −4. Agar aylantirmasangiz, x > −4 chiqadi — bu butunlay boshqa oraliq va u ham variantlar ichida turadi. Amaliy maslahat: agar noma'lum oldida manfiy koeffitsiyent bo'lsa, uni bo'lish o'rniga ko'chiring. −3x > 12 ni 0 > 12 + 3x ko'rinishiga keltirsangiz, keyin 3x < −12 va x < −4 chiqadi — belgi bilan umuman ishlashingiz shart emas. Bu kichik odat xatolarning katta qismini yo'q qiladi. Xato 2. Modul tengsizligida ikki holat chalkashadi Modul belgisi tengsizlikni ikkiga bo'ladi, lekin qanday bo'lishi belgining yo'nalishiga bog'liq. Ko'rinishNimaga yoyiladiJavob shakli|f(x)| < a (a > 0)−a < f(x) < abitta oraliq|f(x)| > a (a > 0)f(x) < −a yoki f(x) > aikkita oraliq|f(x)| < a (a ≤ 0)yechim yo'qbo'sh to'plam|f(x)| > a (a < 0)har qanday xbutun son o'qi Bankimizdagi haqiqiy savol: |2x + 1| ≤ 7. Bu birinchi qator — «kichik» ko'rinishi, demak bitta oraliq: −7 ≤ 2x + 1 ≤ 7. Uch qismdan 1 ni ayiramiz: −8 ≤ 2x ≤ 6. Ikkiga bo'lamiz: −4 ≤ x ≤ 3. Shu savolning variantlari orasida −3 ≤ x ≤ 4 ham bor. U −4 ≤ x ≤ 3 ga juda o'xshaydi va shoshib ishlagan abituriyent aynan shuni tanlaydi. Farq — 1 ni ayirish o'rniga qo'shib yuborishda. Ikkinchi misol qiyinroq: x² − |x| − 2 < 0, butun yechimlar soni so'ralgan. Bu yerda almashtirish yordam beradi: t = |x| deb olamiz, t ≥ 0. U holda t² − t − 2 < 0, ya'ni (t − 2)(t + 1) < 0, demak −1 < t < 2. Lekin t ≥ 0, shuning uchun 0 ≤ t < 2, ya'ni |x| < 2 va −2 < x < 2. Butun sonlar: −1, 0, 1 — uchta. Xato 3. Kasrni qisqartirib, ildizni yo'qotish Bu eng nozik tuzoq. Bankimizdagi savol: (x² − x − 6) / (x² − 9) ≤ 0, butun yechimlar so'ralgan. Ko'pchilik shunday qiladi: surat (x − 3)(x + 2), maxraj (x − 3)(x + 3). (x − 3) qisqaradi, qoladi (x + 2)/(x + 3) ≤ 0, bundan −3 < x ≤ −2 va butun yechim −2. Javob to'g'ri, lekin yo'l xavfli: qisqartirilgan (x − 3) ko'pincha unutiladi. To'g'ri tartib bunday. Avval aniqlanish sohasini yozing: maxraj nolga teng bo'lmasin, ya'ni x ≠ 3 va x ≠ −3. Shundan keyingina qisqartiring. Agar x = 3 ni javobga qo'shib yuborsangiz, ifoda umuman aniqlanmagan nuqtani yechim deb e'lon qilgan bo'lasiz. Ikkinchi qoida: kasr tengsizlikda maxrajni ko'paytirib tashlamang. Maxrajning ishorasi noma'lum, demak belgi aylanadimi-yo'qmi bilmaysiz. Kasrni bir tomonga yig'ib, intervallar usulini qo'llash kerak. Xato 4. Ildiz va logarifmda aniqlanish sohasi unutiladi Ildiz ostidagi ifoda manfiy bo'lolmaydi, logarifm ostidagi ifoda esa qat'iy musbat bo'lishi shart. Bu shartlar yechimdan oldin yoziladi. Bankdagi savol: √(x − 1) − √(2x − 5) > 0. Avval aniqlanish sohasi: x − 1 ≥ 0 va 2x − 5 ≥ 0, demak x ≥ 2,5. Endi tengsizlikni ko'chiramiz: √(x − 1) > √(2x − 5). Ikkala tomon manfiy emas, shuning uchun kvadratga ko'tarish mumkin: x − 1 > 2x − 5, bundan x < 4. Ikkala shartni birlashtiramiz: 2,5 ≤ x < 4. Agar aniqlanish sohasini yozmasangiz, faqat x < 4 qoladi — va bu variantlar ichida turadi. Logarifmda ham xuddi shunday. log₂(x − 1) ≥ 3 savolida ko'pchilik darrov x − 1 ≥ 8 deb yozadi va x ≥ 9 ni topadi. Javob to'g'ri, chunki x ≥ 9 allaqachon x > 1 shartini qanoatlantiradi. Lekin belgi «≤» bo'lganda shu odat xatoga olib keladi: aniqlanish sohasi javobni kesib qo'yadi. Intervallar usuli: besh qadamli tartib Ko'phadli va kasr tengsizliklarning deyarli hammasi bitta usul bilan yechiladi. Uni yodlab olsangiz, mavzuning yarmi yopiladi. Hamma narsani bir tomonga yig'ing, ikkinchi tomonda 0 qolsin. Surat va maxrajni ko'paytuvchilarga ajrating. Nollarni toping: surat nolga aylanadigan nuqtalar va maxraj nolga aylanadigan nuqtalar. Bu nuqtalarni son o'qiga qo'ying. Maxrajning nollari doim ochiq (to'ldirilmagan) nuqta bo'ladi. Eng o'ngdagi oraliqdan boshlab ishorani belgilang va chapga qarab almashtirib boring. Beshinchi qadamda bitta istisno bor: agar ko'paytuvchi juft darajada bo'lsa (masalan (x − 2)²), o'sha nuqtada ishora almashmaydi. Bu qoidani bilmaslik javobni butunlay o'zgartirib yuboradi. O'zingizni tekshiring: bankdan beshta savol Quyidagilar — platformamizdagi haqiqiy test savollari. Avval o'zingiz yeching, keyin javobga qarang. SavolJavob10^(x−1) < 10⁴x < 5log₂(x − 1) ≥ 3x ∈ [9; +∞)|2x + 1| ≤ 7x ∈ [−4; 3]x² − |x| − 2 < 0 tengsizligini qanoatlantiruvchi butun sonlar soni3 ta (−1, 0, 1)√(x−1) − √(2x−5) > 0x ∈ [2,5; 4) Uchtasini to'g'ri yechsangiz, mavzu asosan o'zlashtirilgan — faqat tezlik ustida ishlang. Ikki yoki undan kam bo'lsa, quyidagi rejadan boshlang. Nimadan boshlash kerak? Tengsizliklarni «o'qib» o'rganib bo'lmaydi — faqat ishlab. Lekin tartibsiz ishlash ham foyda bermaydi: xatolar to'rtta guruhga bo'linadi va ularni alohida yopish kerak. KunNima qilinadi1–2Belgi qoidasi: manfiyga ko'paytirish va bo'lish. 20 ta oddiy chiziqli tengsizlik.3–4Intervallar usuli: kvadrat va ko'phadli tengsizliklar.5–6Modul: to'rt ko'rinish, har biriga 10 tadan misol.7–8Kasr tengsizliklar va qisqartirish tuzog'i.9–10Ildiz va logarifm: avval ODZ, keyin yechim. Har bir kundan keyin xato qilgan savolingizni qaytadan, boshidan yeching — javobga qaramasdan. Xato qaerda ketganini topmasangiz, ertaga xuddi shu joyda yana adashasiz. Mashq qilish uchun amaliyot bo'limidagi matematika testlaridan foydalaning — bankimizda shu mavzu bo'yicha 390 ta savol bor. Butun matematika bo'limi bo'yicha tayyorgarlik rejasini matematika qo'llanmasida ko'rishingiz mumkin, umumiy tayyorgarlik tartibi esa to'liq qo'llanmada. Matematika DTM testida majburiy fan: 30 ta savol, har biri 1,1 ball, jami 33 ball. Tengsizliklar bu savollarning sezilarli qismini tashkil qiladi — ya'ni bitta mavzuni yopish bilan umumiy balingizni bir necha ball ko'tarishingiz mumkin. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — 16 331 ta o'quvchi, «Tengsizliklar va ularning sistemasi» mavzusi bo'yicha 474 584 ta ishlangan savol va 390 ta savol banki (UserTopicPerformance, Question). Ball tuzilmasi: Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori asosidagi test tartibi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. Shu mavzuda yana: trigonometriya — matematikadagi eng past natijali mavzu. Shu mavzuda yana: Progressiyalar: formulalar jadvali va 3 ta yechilgan masala Shu mavzuda yana Kimyo: mol va stexiometriya — 28,9 foiz to'g'ri javob Fizika: saqlanish qonunlari — 28,7 foiz to'g'ri javob Shu mavzuda yana: oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari va elektron balans · magnit maydon va induksiya EYK masalalari · Qadimgi Yunoniston va Rim sanalari. --- ## Tavsiya etildingizmi? Talaba bo'lish uchun yana uch qadam bor URL: https://testmakon.uz/news/article/tavsiya-etilgach-hujjat-va-buyruq/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: DTM Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. Talabalikka tavsiya etilish — bu hali talaba bo'lish emas. Rasman talaba bo'lish uchun uchta narsa kerak: ma'lumot hujjatlarini qabul komissiyasiga topshirish, kontraktda bo'lsangiz to'lovning kamida 25 foizini 15-oktabrgacha to'lash va oliygoh rektorining talabalar safiga qabul buyrug'i. Bularsiz ball o'tgan bo'lsa ham talaba bo'lolmaysiz. Tavsiyadan talabalikkacha bo'lgan yo'l qanday? QadamKim bajaradiMuddatDavlat komissiyasi qabul to'g'risida qaror chiqaradiDavlat komissiyasiNatijalardan keyinDarslarga qatnashishga ruxsat buyrug'iOliygoh rektoriQarordan keyin bir hafta ichidaKontraktchilar uchun darsga ruxsatOliygoh rektori2-sentabrdanMa'lumot hujjatlarini topshirishAbituriyentQabul komissiyasigaTalabalar safiga qabul buyrug'iOliygoh rektoriHujjatlar topshirilgachKontrakt to'lovining kamida 25 foiziAbituriyent yoki buyurtmachi15-oktabrdan kechiktirmayKontraktchini talabalikka rasmiylashtirish buyrug'iOliygoh rektoriTo'lov amalga oshirilgach Jadvalda ikki xil buyruq borligiga e'tibor bering. Birinchisi — darslarga qatnashishga ruxsat, ikkinchisi — talabalar safiga qabul. Ular boshqa-boshqa hujjatlar: birinchisi bilan darsga borasiz, lekin rasman hali talaba emassiz. Kontraktchilar uchun sana nega 2-sentabr? Diqqat: 2-sentabr — darslarning boshlanish sanasi EMAS. Bu kontraktchilarga to'lovni kutmasdan darsga qatnashishga ruxsat beriladigan sana. Vazir buyrug'iga ko'ra 2026/2027 o'quv yilida darslar 1-bosqich uchun 7-sentabrdan, 2- va undan yuqori bosqichlar uchun 14-sentabrdan boshlanadi — batafsil. Nizomda alohida yozilgan: to'lov-kontrakt asosida talabalikka tavsiya etilgan abituriyentlarni 2-sentabrdan boshlab darslarga qatnashishga ruxsat etish to'g'risida rektor buyrug'i rasmiylashtiriladi. Ya'ni to'lovni hali qilmagan bo'lsangiz ham, 2-sentabrdan darsga borishingiz mumkin. Lekin rasman talaba bo'lish to'lovdan keyin bo'ladi. Shartnoma qayerdan olinadi? Belgilangan namunadagi shartnoma blankalari kontrakt.edu.uz elektron platformasi orqali oliygoh tomonidan beriladi. Berish muddati — abituriyentlarning talabalikka tavsiya etilgani e'lon qilingan kundan boshlab. Shartnoma oliygoh bilan yuridik yoki jismoniy shaxs o'rtasida tuziladi. Ya'ni to'lovni siz o'zingiz emas, ish beruvchi tashkilot yoki homiy ham qilishi mumkin. 25 foiz to'lov qachon va qanchadan? To'lov miqdorining kamida 25 foizi har yili 15-oktabrdan yoki Davlat komissiyasi belgilagan muddatdan kechiktirilmasdan to'lanishi lozim. Qo'shimcha qabul (avval «super-kontrakt» deb atalgan) asosida kirganlar uchun ulush boshqacha. To'lov muddati va miqdorining batafsil tahlilini alohida maqolada yozganmiz. Hujjat topshirmasangiz nima bo'ladi? Nizomda to'g'ridan-to'g'ri yozilgan: ma'lumot hujjatlarini qabul komissiyasiga taqdim etmaslik oliygohning abituriyentni o'qishga qabul qilmasligiga asos bo'ladi. Ya'ni bu texnik formallik emas — hujjatsiz qabul buyrug'i chiqmaydi va o'rningiz boshqasiga o'tadi. Qalbaki hujjat aniqlansa? Bu eng og'ir oqibat. Hujjatning qalbakiligi aniqlansa, abituriyent kirish imtihonlaridan chetlashtiriladi. Agar allaqachon talabalikka qabul qilingan bo'lsa — talabalar safidan chetlashtiriladi, va bu haqda belgilangan tartibda huquqni muhofaza qilish organlari xabardor qilinadi. Bu qoida o'qish davomida ham kuchda qoladi: qalbakilik ikkinchi yoki uchinchi kursda aniqlansa ham natija bir xil. Keyingi qadamlar qanday? Talaba bo'lgach bilishingiz kerak bo'lgan qoidalar: 1-kurs qo'llanmasi, GPA qanday hisoblanadi va akademik qarzdorlik qoidalari. Yotoqxona va ijara puli qoplanishi haqida ham alohida maqola bor. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 1-ilova 9-bob 71-band va 10-bob 79–80-bandlar (lex.uz/uz/docs/-7726569). Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Kontraktga necha ball kerak: 1 016 guruhda 60 balldan past URL: https://testmakon.uz/news/article/kontrakt-chegara-ballari-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 2026 qabulida kontrakt chegara bali 56,7 dan 188,1 ballgacha bo'ldi, o'rtacha esa 93,0. Bu grant chegarasidan (137,4) 44 ball past. Eng muhimi: 1 016 ta guruhda kontrakt chegarasi 60 balldan past chiqdi — ya'ni minimal 56,7 ballning o'zi yetgan. Kontrakt chegarasi qanday hisoblanadi? Grant o'rinlari to'lgach, qolgan talabgorlar kontrakt o'rinlariga navbatga turadi. Ball bo'yicha yuqoridan pastga to'ldiriladi va oxirgi kirgan abituriyentning bali o'sha guruhning kontrakt chegarasi bo'lib qoladi. Pastki chegara qonun bilan belgilangan: talabalikka tavsiya etilish uchun eng kam ball — 56,7, ya'ni 189 ballning 30 foizi. Undan past ball bilan hech qanday o'rinda o'qish mumkin emas. Kontrakt ballari qanday taqsimlangan? Ball oralig'iGuruhlar soni56,7 – 59,91 01660 – 69,955170 – 89,935490 – 109,9414110 – 139,9415140 – 169,9542170 va yuqori161 Jadvalning yuqori qatoriga qarang: 1 016 ta guruh, ya'ni kontrakt chegarasi ma'lum bo'lgan guruhlarning deyarli uchdan biri, 60 balldan past chegara bergan. Bu abituriyent uchun eng muhim raqam: minimal ball to'plagan bo'lsangiz ham, tanlov maydoni juda keng. Qaysi sohalarda kontrakt arzon, qaysida qimmat? SohaKontrakt chegarasi (o'rtacha)Eng pastSog'liqni saqlash135,057,9San'at va gumanitar123,656,8Pedagogika113,256,7Iqtisod va huquq107,756,7Xizmatlar100,056,7Ijtimoiy fanlar98,856,7Tabiiy fanlar80,756,7Axborot texnologiyalari71,056,7Muhandislik va qurilish63,356,7Qishloq xo'jaligi62,056,7 Farq katta: tibbiyotda kontrakt chegarasi o'rtacha 135,0, qishloq xo'jaligida esa 62,0. Ya'ni 73 ball tafovut. Diqqat qiling — o'ng ustunda deyarli hamma sohada 56,7 turibdi: har bir sohada minimal ball yetadigan kamida bitta guruh bor. Grant va kontrakt orasidagi farq qancha? Respublika bo'yicha o'rtacha farq 44,4 ball (grant 137,4, kontrakt 93,0). Lekin sohaga qarab bu farq keskin o'zgaradi: axborot texnologiyalarida grant 141,9, kontrakt 71,0 — farq 70,9 ball. Qishloq xo'jaligida esa grant 80,6, kontrakt 62,0 — farq atigi 18,6. Xulosa amaliy: IT sohasida kontraktga o'tish eng oson, qishloq xo'jaligida esa grant bilan kontrakt orasida deyarli farq yo'q. Ikkinchi holatda ozgina ball qo'shsangiz, kontrakt o'rniga grant olishingiz mumkin. Eng yuqori kontrakt chegarasi qayerda? 188,1 ball — bu maksimal 189 dan atigi 0,9 past. Ya'ni ayrim yo'nalishlarda kontrakt o'rniga ham deyarli barcha savolga to'g'ri javob berish talab qilingan. Bunday holat asosan tibbiyot va chet tili yo'nalishlarida uchraydi. Umuman olganda 472 ta guruhda kontrakt chegarasi 150 balldan yuqori bo'lgan. Bu raqamlardan qanday foydalanish kerak? Ballingiz 56,7 dan yuqori bo'lsa, siz allaqachon tanlov ishtirokchisisiz. Keyingi qadam — o'z balingizga mos kontrakt guruhlarini topish. Buning uchun o'tish ballari sahifasida yo'nalishlarni kontrakt bali bo'yicha saralang. Ballingizga mos variantlarni «Menga moslari» xizmati avtomatik topib beradi. Grant va kontrakt farqining to'liq tahlilini alohida maqolada ko'rishingiz mumkin. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — 2026-yil qabuli, kontrakt chegara bali mavjud 3 352 ta yo'nalish-guruh. Minimal ball qoidasi: Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. 🔗 Shuningdek: Arizachilar 33 foizga kamaydi, lekin o'tish bali 12,8 ballga oshdi. 🔗 Shuningdek: eng ko'p tanlangan 3 oliygoh: kirish uchun necha ball kerak bo'ldi. --- ## Kim abituriyent bo'la oladi: to'rt toifa va ro'yxatning ikki bosqichi URL: https://testmakon.uz/news/article/kim-abituriyent-bola-oladi-royxat-tartibi/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Bakalavriatga abituriyent sifatida ro'yxatdan o'tish uchun to'rt toifadagi ma'lumot hujjatlaridan biri kifoya: o'n bir yillik maktab, o'rta maxsus ta'lim, boshlang'ich kasbiy ta'lim yoki 2020-yilgacha olingan o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi. Ro'yxat ikki bosqichda, my.gov.uz va Agentlik sayti orqali onlayn amalga oshiriladi. Kim abituriyent bo'la oladi? Kim ro'yxatdan o'ta oladiUmumiy o'rta ta'lim (o'n bir yillik maktab) tashkilotini tugatganlarO'rta maxsus ta'lim (to'qqiz yillik tayanch + ikki yillik o'rta maxsus) tashkilotini tugatganlarBoshlang'ich kasbiy ta'lim (to'qqiz yillik + ikki yillik) tashkilotini tugatganlar2020-yil 24-sentabrgacha o'rta maxsus, kasb-hunar ta'limi (to'qqiz + uch yillik) tashkilotini tugatganlar Ro'yxatning uchinchi qatoriga e'tibor bering: kasb-hunar maktabi bitiruvchisi ham to'liq huquqli abituriyent. Bu ko'p uchraydigan xato tushuncha — «faqat 11-sinf tugatganlar topshira oladi» degan gap noto'g'ri. To'rtinchi qator esa eski tizim bitiruvchilari uchun: «Ta'lim to'g'risida»gi Qonun kuchga kirgan 2020-yil 24-sentabrgacha uch yillik kollejni tugatganlar ham hujjat topshira oladi. Ro'yxat qanday bosqichlardan iborat? BosqichMuddatNima tanlanadi1-bosqichHar yili 5-iyundan 25-iyunga qadar (25-iyun ham)Fanlar majmuasi, ta'lim tili, test topshirish hududi, kasbiy imtihon bo'lsa uning turi2-bosqichNatijalar e'lon qilingachOliygoh va bakalavriat ta'lim yo'nalishlari Ikki bosqichning mantiqi shu: birinchisida siz qaysi fanlardan imtihon topshirishni tanlaysiz, ikkinchisida esa test natijasini bilib turib qaysi oliygohga borishni tanlaysiz. Bu tartib abituriyent uchun qulay: yo'nalish tanlashda taxmin qilish shart emas, ball allaqachon ma'lum bo'ladi. Ro'yxatdan qayerda o'tiladi? Nizomda ikkita rasmiy kanal ko'rsatilgan: O'zbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz) va Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy veb-sayti. Boshqa hech qanday sayt yoki vositachi orqali ro'yxatdan o'tib bo'lmaydi. Pul evaziga «ro'yxatdan o'tkazib beraman» degan takliflarga ishonmang. Qabul komissiyasi kim va nima qiladi? Har bir oliygohda kamida to'qqiz nafar malakali mutaxassisdan iborat qabul komissiyasi tuziladi. Uning tarkibi oliygoh Kengashi tomonidan tasdiqlanadi, rektor esa lavozimi bo'yicha komissiya raisi hisoblanadi. Imtihonlarni o'tkazish uchun zarur shart-sharoit yaratishni esa hokimliklar va oliygoh rektorlari birgalikda ta'minlaydi. Hujjatlarni topshirmasangiz nima bo'ladi? Nizomda aniq yozilgan: ma'lumot to'g'risidagi hujjatlarni qabul komissiyasiga taqdim etmaslik oliygohning abituriyentni o'qishga qabul qilmasligiga asos bo'ladi. Ya'ni ball o'tgan bo'lsa ham, hujjatsiz talaba bo'lolmaysiz. Bundan ham jiddiy holat — qalbaki hujjat. Hujjatning qalbakiligi aniqlansa, abituriyent kirish imtihonlaridan (talaba bo'lgan bo'lsa, talabalar safidan) chetlashtiriladi va bu haqda huquqni muhofaza qilish organlari xabardor qilinadi. Keyingi qadam qanday? Ro'yxatdan o'tgach, test kuni qoidalarini yo'riqnomamizdan o'qing. Fan juftligini tanlashda alohida qo'llanma yordam beradi. Yo'nalishlarning o'tish ballarini o'tish ballari sahifasida ko'ring, ballingizga mos variantlarni esa «Menga moslari» xizmati topib beradi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 1-ilova 2-bob 7–8-bandlar, 3-bob 9–10-bandlar, 10-bob 79–80-bandlar (lex.uz/uz/docs/-7726569). Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. Shu mavzuda yana Nogironligi bo'lgan abituriyentga 2 foiz qo'shimcha grant --- ## Ingliz tiliga 189 ball: kontrakt bilan ham 170 ball talab qilindi URL: https://testmakon.uz/news/article/ingliz-tili-yonalishlari-2026-ball/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Ingliz tili bilan bog'liq yo'nalishlar 2026 qabulining eng qiyin nuqtasi bo'ldi: 118 ta guruh, 8 720 ta o'rin, grant chegarasi o'rtacha 187,6 ball. «Filologiya va tillarni o'qitish: ingliz tili» yo'nalishida chegara hamma joyda 189,0 — ya'ni maksimal ball. Eng kutilmagani esa kontraktda: bu yo'nalishlarga kontrakt bilan kirish uchun ham o'rtacha 170 ball kerak bo'lgan. Uchta ingliz tili yo'nalishi qanday farq qiladi? Yo'nalishGuruhO'rinGrant chegarasiKontrakt chegarasiXorijiy til va adabiyoti: ingliz tili543 880187,4167,0 (eng past 104,1)Filologiya va tillarni o'qitish: ingliz tili413 845189,0172,3 (eng past 130,6)Tarjima nazariyasi va amaliyoti: ingliz tili23995185,9173,3 (eng past 154,5) Uchalasi ham ingliz tiliga asoslangan, lekin maqsadi boshqa: birinchisi til va adabiyot mutaxassisi, ikkinchisi o'qituvchi, uchinchisi tarjimon tayyorlaydi. Nega filologiyada chegara aynan 189,0? Chunki grant o'rinlari juda kam, talabgor esa juda ko'p. 41 ta guruhdan grant chegarasi ma'lum bo'lganlarining hammasida chegara maksimal ballda to'xtagan. Bu shuni bildiradi: bitta savolni yo'qotgan abituriyent ham grantga tushmagan. Solishtiring: respublika bo'yicha 3 908 guruhdan atigi 62 tasida chegara 189,0 bo'lgan — ularning katta qismi aynan shu yo'nalish. Kontrakt bilan kirish osonmi? Yo'q, va bu asosiy kashfiyot. Ingliz tili yo'nalishlarida kontrakt chegarasi o'rtacha 169,8, eng pasti esa 104,1. Taqqoslash uchun: respublika bo'yicha kontrakt chegarasining o'rtachasi 93,0. Ya'ni ingliz tiliga kontrakt bilan kirish ham o'rtacha yo'nalishga grant bilan kirishdan qiyinroq. Bu boshqa hech qaysi sohada uchramaydigan holat. Qayerda nisbatan arzon? Uchta yo'nalish ichida eng past kontrakt chegarasi «Xorijiy til va adabiyoti» yo'nalishida — 104,1 ball. Bu yo'nalishda o'rin ham eng ko'p: 54 ta guruhda 3 880 ta joy. Ya'ni ingliz tili sohasiga kirmoqchi bo'lsangiz va balingiz 189 ga yetmasa, birinchi navbatda shu yo'nalishni ko'ring — u eng keng eshik. Boshqa chet tillari qanday? Ingliz tilidan tashqari yo'nalishlarda raqobat pastroq. San'at va gumanitar sohasining umumiy grant o'rtachasi 167,2 ball — bu ingliz tilidan 20 ball past. Sohaning to'liq kesimini alohida maqolada ko'rishingiz mumkin. Sertifikat yordam beradimi? Ha, lekin bilvosita. Chet tili sertifikati DTM testida imtiyoz beradi va bu sizning umumiy balingizni ko'taradi. Milliy sertifikat va IELTS o'rtasidagi farqni taqqoslash maqolasida yozganmiz. Ingliz tili fanidan DTM'ga tayyorgarlik uchun qo'llanmamiz bor, mashq testlarini esa amaliyot bo'limida ishlashingiz mumkin. Yo'nalishlarning aniq ballari o'tish ballari sahifasida. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — 2026-yil qabuli, nomida «ingliz» so'zi bo'lgan 118 ta yo'nalish-guruh. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. 🔗 Shuningdek: ingliz tili filologiyasida 57 guruhning hammasida grant chegarasi 189 ball. --- ## Beshta yo'nalish tanlash: ustuvorlik qoidasi va teng ball hukmi URL: https://testmakon.uz/news/article/besh-yonalish-ustuvorlik-tanlovi/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Abituriyent beshta bakalavriat yo'nalishini tanlaydi va ularni ketma-ketlikda yozadi. Tanlov shu tartibda o'tadi: birinchi yo'nalishga ball yetsa, natijangiz o'sha yerda e'lon qilinadi va qolgan to'rttasi umuman ko'rilmaydi. Ikkita ustuvorlik turi bor va ular butunlay boshqacha ishlaydi. Ikkita ustuvorlik turi qanday farq qiladi? Ustuvorlik turiTanlov qanday ketadiKimga mos«Ta'lim granti»Avval beshta yo'nalishning hammasi grant bo'yicha tekshiriladi; grant chiqmasa, o'sha beshtasi kontrakt bo'yicha qayta ko'riladiGrant asosiy maqsad bo'lsa«Ta'lim yo'nalishi»Har bir yo'nalish navbati bilan grant yoki kontrakt bo'yicha tekshiriladiAniq yo'nalish asosiy maqsad bo'lsa Farqni misolda ko'rsak. Ballingiz 150. «Ta'lim granti» ustuvorligini tanlasangiz, tizim avval beshala yo'nalishingizni grant bo'yicha tekshiradi; hech qaysisiga yetmasa, o'sha beshtasini kontrakt bo'yicha qayta ko'radi. «Ta'lim yo'nalishi» ustuvorligida esa boshqacha: birinchi yo'nalishga ball grant yoki kontrakt bo'yicha yetsa — tamom, natija o'sha yerda e'lon qilinadi. Ya'ni birinchi yo'nalishga kontrakt bilan tushib qolishingiz mumkin, holbuki uchinchi yo'nalishda grant o'rni bo'lgan bo'lishi mumkin edi. Qaysi ustuvorlikni tanlash kerak? Savolga o'zingizga javob bering: siz uchun grant muhimmi yoki aniq kasb muhimmi? Grant muhim bo'lsa — «Ta'lim granti». Kasb muhim bo'lsa va kontraktga to'lay olsangiz — «Ta'lim yo'nalishi». Bu tanlov qaytarib bo'lmaydigan qaror, chunki natija e'lon qilingach o'zgartirilmaydi. Grantga tushsangiz kontrakt tanlovi bo'ladimi? Yo'q. Nizomda aniq yozilgan: abituriyent beshta yo'nalishdan biriga ta'lim granti asosida talabalikka tavsiya etilsa, unga tanlagan yo'nalishlar bo'yicha to'lov-kontrakt asosida tanlovda ishtirok etishga ruxsat etilmaydi. Ya'ni grant chiqsa, u yakuniy qaror bo'ladi — «grantim bor, lekin men boshqa yo'nalishga kontrakt bilan kirmoqchiman» degan variant yo'q. Beshtadan kam yo'nalish tanlasa bo'ladimi? Ha. Nizomda ko'rsatilgan: beshtadan kam yo'nalish tanlagan abituriyentlar o'zlari tanlagan yo'nalishlarda xuddi shu tartibga mos ravishda tanlovda ishtirok etadi. Lekin amaliy maslahat: har bir bo'sh qoldirilgan o'rin — bu yo'qotilgan imkoniyat. Beshtasini ham to'ldiring, oxirgi ikkitasiga chegarasi past yo'nalishlarni yozing. Ballar teng bo'lib qolsa nima bo'ladi? Bu eng muhim va kam ma'lum qoida. Bitta yo'nalish bo'yicha oxirgi qabul o'rni uchun ikki yoki undan ko'p abituriyentning umumiy ballari teng bo'lsa, teng balli abituriyentlarning barchasi talabalikka tavsiya etiladi. Ya'ni «bittasi kiradi, qolgani chetda qoladi» degan holat yo'q. Kvota ustidan chiqib ketilsa ham, teng ball to'plaganlarning hammasi qabul qilinadi. Kim umuman tanlovda qatnasha olmaydi? Kim tanlovda qatnasha olmaydiTest sinovida ishtirok etmagan (kasbiy imtihonga kirgan bo'lsa ham)Kasbiy (ijodiy) imtihonda yoki uning bir turida ishtirok etmagan (testga kirgan bo'lsa ham)Oliy harbiy ta'lim tashkilotiga hujjat topshirib, talabalikka tavsiya etilgan«Chaqiriqqacha harbiy ta'lim» yo'nalishida kasbiy imtihon maksimal balining 33,3 foizidan kam to'plagan Birinchi ikki qatorga diqqat qiling: kasbiy (ijodiy) imtihon talab qilinadigan yo'nalishlarda ikkala imtihonga ham kirish shart. Faqat bittasiga kirsangiz, natijangiz umuman hisobga olinmaydi. Kasbiy imtihon qoidalarini alohida maqolada yozganmiz. Ball 189 dan qanday yig'ilishini bu yerda ko'ring, yo'nalishlarning chegara ballari esa o'tish ballari sahifasida. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 1-ilova 10-bob, 76–78-bandlar (lex.uz/uz/docs/-7726569). Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Xorijiy fuqarolar O'zbekiston oliygohiga qanday qabul qilinadi URL: https://testmakon.uz/news/article/xorijiy-fuqarolar-otmga-qabul-tartibi/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Xorijiy fuqarolar O'zbekiston oliygohlariga test sinovisiz, universitet o'tkazadigan suhbat natijasiga ko'ra qabul qilinadi. Qabul faqat to'lov-kontrakt asosida bo'ladi, yiliga qoida tariqasida ikki marta o'tkaziladi. Kontrakt narxi mahalliy fuqarolar uchun belgilangan bazaviy miqdordan kam bo'lishi mumkin emas. Qabulning asosiy shartlari nima? SavolJavobKirish imtihoni bormiYo'q — oliygoh o'tkazadigan suhbat natijasiga ko'ra qabul qilinadiGrant beriladimiYo'q — faqat to'lov-kontrakt asosidaYiliga necha marta qabulQoida tariqasida ikki martaKontrakt narxiO'zbekiston fuqarolari uchun belgilangan bazaviy miqdordan kam emasNarxni kim belgilaydiOliygoh, bo'ysunuvi bo'yicha vazirlik bilan kelishilgan holdaQanday ma'lumot kerakUmumiy o'rta, o'rta maxsus, kasbiy yoki kasb-hunar ta'limi yoki unga tenglashtirilganO'qish tiliTa'lim dasturida nazarda tutilgan tillardaDiplomBelgilangan namunadagi oliy ma'lumot to'g'risidagi hujjat Nega suhbat, test emas? Chunki DTM test sinovi O'zbekiston maktab dasturiga asoslangan va o'zbek, rus yoki qoraqalpoq tilida o'tkaziladi. Xorijiy fuqaro uchun bu adolatli o'lchov bo'lmaydi. Shuning uchun nizom boshqa yo'l belgilagan: oliygohning o'zi suhbat o'tkazadi va uning natijasiga ko'ra qaror qabul qiladi. Suhbat tartibi va mezonlarini oliygoh o'zi belgilaydi — bu markazlashtirilmagan jarayon. Kontrakt narxi qanday hisoblanadi? Nizomda aniq chegara qo'yilgan: xorijiy fuqarolarni to'lov-kontrakt asosida o'qitish qiymati tegishli bakalavriat yo'nalishi uchun O'zbekiston fuqarolariga nisbatan belgilangan bazaviy to'lov-kontrakt miqdoridan kam bo'lmagan miqdorda belgilanadi. Ya'ni pastki chegara bor, yuqori chegara yo'q — oliygoh vazirlik bilan kelishib narxni o'zi belgilaydi. Istisno faqat O'zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarida boshqacha tartib ko'rsatilgan hollarda. Yiliga necha marta hujjat topshirish mumkin? Xorijiy fuqarolar oliygohlar tomonidan bir o'quv yilida, qoida tariqasida, ikki marta o'qishga qabul qilinishi mumkin. Bu mahalliy abituriyentlardan jiddiy farq: ular uchun qabul yiliga bir marta, iyun-avgust oylarida. Ikki marta qabul degani odatda kuzgi va bahorgi semestr boshida deganidir — aniq sanalarni oliygohning o'zidan bilish kerak. Diplom qanday beriladi? O'qishni muvaffaqiyatli tugatgan xorijiy fuqaroga belgilangan namunadagi oliy ma'lumot to'g'risidagi tegishli hujjat, ya'ni diplom beriladi. Bu mahalliy talabalar oladigan diplom bilan bir xil hujjat. O'zbekistonlik abituriyent uchun bu nimani anglatadi? Bir muhim narsani: xorijiy fuqarolar grant o'rinlariga da'vogar emas. Ular faqat kontrakt asosida qabul qilinadi, demak ular sizning grant tanlovingizga qatnashmaydi va chegara balingizga ta'sir qilmaydi. Kontrakt o'rinlarida esa ular ishtirok etadi, lekin kontrakt narxi ular uchun kamida bazaviy miqdorda bo'lgani uchun oliygoh uchun bu qo'shimcha daromad manbai hisoblanadi. Chet elda o'qish yoki xorijiy diplom yo'llari qanday? Teskari yo'nalish — o'zbekistonlik talabaning chet elda o'qishi — boshqa qoidalar bilan tartibga solinadi. Xorijiy hamkor bilan qo'shma dastur haqida alohida maqolada, 2027 dan boshlanadigan «2+2» modellari haqida esa bu yerda yozganmiz. O'zbekiston oliygohlarining o'tish ballarini o'tish ballari sahifasida ko'rishingiz mumkin. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 1-ilova 11-bob, 81–85-bandlar (lex.uz/uz/docs/-7726569). Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Texnikum direktoriga 50 foiz ustama: menejerlik sertifikati joriy URL: https://testmakon.uz/news/article/texnikum-rahbari-menejerlik-sertifikati/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Kasbiy ta'lim Qisqacha javob. 2026-yil 20-avgustdagi hukumat qarori bilan texnikum rahbarlari uchun yangi rag'batlantirish tizimi joriy etildi: 2026/2027 o'quv yilidan boshlab menejerlik sertifikatiga ega direktor lavozim maoshining 50 foizi, o'rinbosari esa 30 foizi miqdorida har oylik ustama oladi. Sertifikat elektron shaklda, QR-kod bilan beriladi. Ustama qancha va kimga beriladi? LavozimMenejerlik sertifikati bo'lsa oylik ustamaTexnikum direktorilavozim maoshining 50 foiziDirektor o'rinbosarilavozim maoshining 30 foizi Ustama avtomatik emas: u faqat menejerlik o'quv kursini muvaffaqiyatli yakunlab, sertifikat olgan rahbarlarga to'lanadi. Kurs Kasbiy ta'lim agentligi tomonidan reja-grafik asosida tashkil etiladi. Menejerlik sertifikati nima? Bu — rahbarning strategik rejalashtirish, kadrlar bilan ishlash, moliyaviy resurslarni boshqarish, ta'lim sifati nazorati hamda zamonaviy boshqaruv qarorlarini qabul qilish salohiyatini tasdiqlovchi hujjat. Sertifikat davlat namunasida bo'ladi, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanadi va QR-kod qo'yilgan holda elektron shaklda beriladi. Qog'oz variant ko'zda tutilmagan. O'qituvchilar malakasi endi qayerda oshiriladi? KimMalakasi qayerda oshiriladiUmumta'lim fanlari o'qituvchilariA. Avloniy nomidagi Pedagogik mahorat milliy instituti va hududiy markazlarMaxsus fan o'qituvchilariOliy ta'lim tashkilotlari va ular huzuridagi malaka oshirish markazlariIshlab chiqarish ta'limi ustalariHududiy ilg'or kasbiy mahorat texnikumlari va litsenziyaga ega tashkilotlar Bu taqsimotning ma'nosi bor: umumta'lim fanlari (matematika, ona tili, tarix) pedagogika institutida, maxsus kasbiy fanlar esa tegishli soha oliygohida o'rgatiladi. Ishlab chiqarish ta'limi ustalari uchun esa amaliyot muhiti — ilg'or texnikumlar tanlangan. Davlat buyurtmasi qachon tasdiqlanadi? Kasbiy ta'lim agentligi har yili 1-dekabrga qadar kasbiy ta'lim tashkilotlarining boshqaruv va pedagog kadrlari malakasini oshirish bo'yicha davlat buyurtmasini tasdiqlaydi. Ya'ni keyingi yil uchun kim, qayerda va qachon malaka oshirishi dekabr oyida ma'lum bo'ladi. Agentlik shuningdek xorijiy ta'lim tashkilotlarida stajirovka dasturlarini tashkil etish choralarini ko'rishi belgilangan. Bu o'zgarish nima uchun kerak? Kasbiy ta'lim tizimida so'nggi yillarda ketma-ket islohotlar bo'lyapti: dual ta'lim stipendiyasi, ko'chirish va qayta tiklashning yangi tartibi, investor buyurtmasi asosida imtihonsiz qabul. Bularning hammasi texnikum rahbaridan yangi ko'nikma talab qiladi — korxonalar bilan shartnoma tuzish, moliyani boshqarish, o'quv rejani moslash. Ustama aynan shu ko'nikmani rasmiylashtirishga qaratilgan: rahbar boshqaruvni o'rgansa, maoshi oshadi. Talaba va o'quvchi uchun bu nimani anglatadi? Bevosita ta'sir yo'q, lekin bilvosita bor. Texnikum direktorining ustamasi uning boshqaruv sifatiga bog'lab qo'yilishi — o'quv sharoiti, amaliyot va bandlik ko'rsatkichlariga e'tibor kuchayishini anglatadi. Texnikumdagi boshqa yangiliklar: investor buyurtmasi bilan imtihonsiz qabul, dual ta'lim stipendiyasi va o'qishni ko'chirishning yangi tartibi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-avgustdagi 451-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8421889), 1-band «a» va «b» kichik bandlari, 3-band, 1-ilova. Prezidentning 2025-yil 23-oktabrdagi PQ-316-son qarori ijrosi doirasida. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Huquq yo'nalishiga IQ test bilan kirish: B2 sertifikat sharti URL: https://testmakon.uz/news/article/tdyu-iq-test-bilan-qabul-raqamli-huquq/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. Toshkent davlat yuridik universitetining ikkita xalqaro yo'nalishiga — «Raqamli huquq» va «Xalqaro huquq va qiyosiy huquqshunoslik» — qabul oddiy DTM testi bilan emas, IQ test tartibida o'tkaziladi. Bunda tanlovda faqat chet tilidan kamida B2 darajadagi sertifikatga ega abituriyentlar ishtirok eta oladi. Bu yo'nalishlarga qabul nimasi bilan farq qiladi? ShartOddiy yo'nalish«Raqamli huquq» va «Xalqaro huquq»Kirish imtihoni turiDTM test sinovi (5 fan, 90 savol)IQ test tartibida tanlovKim o'tkazadiBilim va malakalarni baholash agentligiUniversitet ixtisoslashgan xorijiy tashkilotlar bilanChet tili sertifikatiTalab qilinmaydiKamida B2 daraja SHARTTest tiliO'zbek, rus yoki qoraqalpoqO'zbek, rus yoki qoraqalpoqRo'yxatdan o'tishUmumiy tartibdaUmumiy tartibda Farq ikkita: imtihon turi va til sertifikati. B2 sertifikat bu yerda imtiyoz emas, kirish sharti — usiz tanlovda umuman ishtirok eta olmaysiz. IQ test tartibi nima degani? Nizomda yozilishicha, tanlov xalqaro standartlarga muvofiq Toshkent davlat yuridik universiteti tomonidan ixtisoslashgan xorijiy tashkilotlar bilan hamkorlikda IQ test tartibida o'tkaziladi. Ya'ni bu tarix yoki ona tili fanidan bilim tekshirish emas — mantiqiy fikrlash, matnni tushunish va tahlil qilish qobiliyatini o'lchaydigan sinov. Yodlash orqali tayyorlanib bo'lmaydigan format. B2 sertifikat qanday bo'lishi kerak? Talab shunday: chet tillari bo'yicha kamida B2 darajadagi milliy yoki unga mos darajadagi xalqaro sertifikat. Ya'ni ikkala variant ham qabul qilinadi — milliy sertifikat ham, xalqaro sertifikat ham. Milliy sertifikat va IELTS o'rtasidagi farqni taqqoslash maqolasida ko'rib chiqqanmiz. Milliy sertifikat topshirish tartibi esa yo'riqnomada. Test qaysi tilda topshiriladi? Abituriyentlar test sinovlarini o'zbek, rus va qoraqalpoq tillaridan birida topshiradi. Ya'ni B2 sertifikat kirish sharti bo'lsa ham, imtihonning o'zi ona tilingizda bo'ladi — bu muhim tafsilot, ko'pchilik buni bilmaydi. Ro'yxatdan o'tish alohida bo'ladimi? Yo'q. Abituriyentlarning ro'yxatdan o'tishi umumiy tartibda, ya'ni nizomning 3-bobida belgilangan qoidalar bo'yicha amalga oshiriladi — har yili 5-iyundan 25-iyunga qadar Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali va Agentlik sayti orqali. Kimga bu yo'l mos keladi? Uch shartning uchalasi bir vaqtda bo'lsa: chet tilini B2 darajada bilasiz, huquq sohasini tanlagansiz va standart test formatida emas, mantiqiy masalalarda kuchliroqsiz. Bunday abituriyent uchun bu yo'l oddiy tanlovdan afzalroq — raqobat doirasi keskin torayadi, chunki B2 sertifikati bo'lganlar soni cheklangan. Solishtirish uchun: yurisprudensiya yo'nalishi 2026 qabulida 11 ta oliygohda 2 610 o'rin bilan ochilgan va grant chegarasi o'rtacha 177,6 ball. Ya'ni oddiy yo'l bilan kirish uchun deyarli maksimal ball kerak. Yo'nalishlarning aniq ballarini o'tish ballari sahifasida tekshiring, ballingizga mos variantlarni esa «Menga moslari» topib beradi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 1-ilova 11¹-bob, 85¹–85³-bandlar (lex.uz/uz/docs/-7726569); o'rin va ball raqamlari — TestMakon.uz ma'lumotlar bazasi, 2026 qabuli. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. Shu mavzuda yana Odil sudlov akademiyasida «Sud faoliyati» magistraturasi --- ## Qo'shma ta'lim dasturi: ikki diplom va sertifikat imtiyozi URL: https://testmakon.uz/news/article/qoshma-talim-dasturi-ikki-diplom-qabul/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. Qo'shma ta'lim dasturini muvaffaqiyatli tugatgan bitiruvchi ikkita diplom oladi: xorijiy hamkor universitet joylashgan davlatda tan olinadigan diplom va O'zbekiston oliygohining davlat namunasidagi diplomi. Qabul ikki bosqichda o'tadi, chet tili sertifikati bo'lsa ikkinchi bosqich o'tkazib yuboriladi. Qo'shma ta'lim dasturi nima? Bu — O'zbekiston oliygohi va xorijiy hamkor universitet birgalikda olib boradigan ta'lim dasturi. U integratsiyalashgan dasturlardan farq qiladi: bu yerda siz bitta oliygohga kirasiz va o'sha yerda o'qiysiz, lekin dastur ikki tomon tomonidan tasdiqlangan bo'ladi. 2022-yil 1-yanvardan boshlab har bir qo'shma dastur vazirlik ekspertizasidan o'tishi shart. Ijobiy ekspertiza xulosasi bo'lmagan dasturlarga talaba qabul qilish to'xtatiladi — bu abituriyent uchun asosiy himoya nuqtasi. Qabul qanday bosqichlardan iborat? BosqichKim o'tkazadiO'tish sharti1-bosqich: kirish imtihoniO'zbekiston oliygohi xorijiy hamkor bilan kelishilgan tartibdaMaksimal balning kamida 30 foizi2-bosqich: chet tili imtihoniDavlat test markazi, oliygoh buyurtmasi asosidaMaksimal balning kamida 30 foiziTanlovQabul parametrlari doirasidaIkkala bosqichdan o'tganlar orasida Diqqat qiling: har ikkala bosqichda ham chegara — maksimal balning 30 foizi. Bu DTM testining 56,7 ballik minimal chegarasidan ancha past, chunki tanlov keyingi bosqichda, qabul parametrlari doirasida hal qilinadi. Sertifikat bo'lsa nima o'zgaradi? DarajaKerakli sertifikatNatijaBakalavriat (spetsialitet)Kamida B12-bosqich imtihonidan ozod, maksimal ball beriladiMagistraturaKamida B22-bosqich imtihonidan ozod, maksimal ball beriladiKlinik ordinaturaKamida B22-bosqich imtihonidan ozod, maksimal ball beriladi Bu qoidaning ahamiyati katta: sertifikat egasi imtihondan ozod bo'libgina qolmay, o'sha bosqich uchun maksimal ball oladi. Ya'ni umumiy reytingda avtomatik ravishda oldinga chiqadi. Milliy sertifikat ham, unga tenglashtirilgan xalqaro sertifikat ham qabul qilinadi. Ikkisining farqini taqqoslash maqolasida yozganmiz. Qabul shartlarini qayerdan bilish mumkin? Nizomda muddat aniq belgilangan: qo'shma ta'lim dasturlariga oid ma'lumotlar, qabul parametrlari va ikkala bosqichda imtihon o'tkazish tartibi qabul jarayoni boshlanishidan kamida ikki oy oldin oliygohning, vazirlikning va Davlat test markazining rasmiy saytlarida joylashtiriladi. Ya'ni iyunda boshlanadigan qabul uchun ma'lumot aprelda saytda bo'lishi kerak. Agar yo'q bo'lsa — bu talab bajarilmagan degani. Diplom qayerda tan olinadi? Nizomda shunday yozilgan: qo'shma ta'lim dasturlari asosida oliygohni muvaffaqiyatli tamomlagan bitiruvchilarga xorijiy hamkor oliygoh joylashgan davlatda tan olinadigan diplom hamda O'zbekiston oliygohining davlat namunasidagi diplomi taqdim etiladi. Ikkinchi diplom O'zbekistonda ishlash uchun, birinchisi esa hamkor davlatda karyera davom ettirish uchun kerak bo'ladi. Bu integratsiyalashgan dasturlardan qanday farq qiladi? Integratsiyalashgan dasturlar — bu 2027/2028 o'quv yilidan yigirmata oliygohda boshlanadigan «2+2» va «1+3» modellari, ya'ni o'qishning bir qismi chet elda o'tadi. Qo'shma dastur esa allaqachon ishlaydi va odatda to'liq O'zbekistonda o'qiladi. Integratsiyalashgan dasturlar haqida alohida maqolada yozganmiz. Yo'nalishlarning o'tish ballarini o'tish ballari sahifasida, ballingizga mos variantlarni esa «Menga moslari» xizmatida ko'ring. Shu mavzuda yana: Diplom yo'qolsa: dublikatni my.gov.uz orqali 10 ish kunida olasiz Manba: Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 6-iyuldagi 421-son qarori (lex.uz/uz/docs/-5495526), 2-band «v», «g», «e» kichik bandlari; Oliy ta'lim to'g'risidagi nizom (ro'yxat raqami 3807), 11-bob 78-band. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Kiberxavfsizlik instituti tashkil etildi: kimga va qanday yo'l URL: https://testmakon.uz/news/article/kriptologiya-kiberxavfsizlik-instituti-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 2026-yil 20-avgustda Prezident qarori bilan O'zbekiston Respublikasi Kriptologiya, axborot xavfsizligi va innovatsion texnologiyalar instituti tashkil etildi. U Toshkent axborot texnologiyalari universiteti huzuridagi Radioelektron tizimlar va axborot texnologiyalari markazi negizida ochilgan va soha bo'yicha respublikadagi yetakchi davlat oliy ta'lim muassasasi maqomini oladi. Institut aynan nima qiladi? Institut nima bilan shug'ullanadiKriptologiya, axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik bo'yicha kadrlarni qayta tayyorlash va malaka oshirishSun'iy intellekt, katta hajmdagi ma'lumotlarni qayta ishlash va raqamli kriminalistika yo'nalishlarida ilmiy tadqiqotAxborotni kriptografik va texnik himoya qilish vositalarini ishlab chiqish, ishlab chiqarish va sertifikatlashDavlat organlari axborot tizimlarini kiberxavfsizlik talablariga muvofiqligi bo'yicha ekspertizadan o'tkazishMuhim axborot infratuzilmasi obyektlarini attestatsiyadan o'tkazishSoha bo'yicha normativ hujjatlar va milliy standartlar loyihalarini ishlab chiqish Ro'yxatdan ko'rinib turibdiki, bu faqat o'quv muassasasi emas: institut bir vaqtning o'zida ekspertiza va sertifikatlash markazi hamda ilmiy-ishlab chiqarish tashkiloti bo'ladi. Bakalavriatga qabul bo'ladimi? Qarorda bakalavriat qabuli haqida gap yo'q. Institutga berilgan ruxsat aniq yozilgan: kriptologiya, axborotni himoya qilish, axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik ixtisosliklari bo'yicha oliy ta'limdan keyingi ta'limni, ya'ni doktorantura darajasidagi tayyorgarlikni tashkil etish. Ya'ni maktab bitiruvchisi to'g'ridan-to'g'ri bu institutga hujjat topshira olmaydi. Yo'l boshqacha: avval kiberxavfsizlik yoki axborot xavfsizligi yo'nalishida bakalavriatni tugatish, keyin bu yerda ilmiy darajaga borish. Kiberxavfsizlik bo'yicha bakalavriat qayerda bor? 2026 qabulida axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasiga jami 14 989 ta o'rin ajratilgan, ulardan grant chegarasi bo'lgan 160 ta guruhda o'rtacha ball 141,9. Kontrakt chegarasi esa o'rtacha 71,0 — bu barcha o'nta soha ichida eng past kontrakt chegarasi. Ya'ni IT sohasiga kontrakt bilan kirish nisbatan oson, grant esa raqobatli. Sohaning to'liq kesimini IT yo'nalishlari 2026 maqolasida ko'rishingiz mumkin. Institut xodimlariga qanday shart yaratilgan? Qarorda alohida band bor: institut xodimlari, jalb qilinadigan professor-o'qituvchi va mutaxassislarga Toshkent viloyati hududida birlamchi bozordan uy-joy sotib olish uchun ipoteka krediti ajratiladi. Dastlabki badal — uy qiymatining kamida 15 foizi, muddat 20 yil. Bu qadam sohaning asosiy muammosiga qaratilgan: kriptologiya va kiberxavfsizlik mutaxassislari xususiy sektorda ancha yuqori maosh oladi, davlat tashkilotida ushlab qolish uchun qo'shimcha rag'bat kerak. Institut boshqa oliygohlarga qanday ta'sir qiladi? Qarorda yozilishicha, institut kriptologiya, axborotni himoya qilish, axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik sohalarida boshqa oliy ta'lim tashkilotlari faoliyatini muvofiqlashtiradi. Amalda bu shuni anglatadi: bu yo'nalishlardagi o'quv dasturlari, standartlar va malaka talablari markazlashtiriladi. Institut huzurida soha olimlari va yuqori malakali mutaxassislardan iborat ilmiy-texnik kengash ham tashkil etiladi. Bu abituriyent uchun nimani anglatadi? Ikki narsani. Birinchidan, kiberxavfsizlik yo'nalishi endi aniq karyera yo'liga ega bo'ldi: bakalavriat, keyin ixtisoslashgan institutda ilmiy daraja va davlat tizimida ekspertiza ishi. Ikkinchidan, sohaga davlat e'tibori kuchayishi odatda keyingi yillarda grant kvotasining o'sishini bildiradi. IT yo'nalishlarining o'tish ballarini o'tish ballari sahifasida tekshiring. Ballingizga mos variantlarni «Menga moslari» xizmati topib beradi, informatika fanidan tayyorgarlikni esa alohida qo'llanmada ko'ring. Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 20-avgustdagi PQ-300-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8421875), 21.08.2026 dan kuchga kirgan; o'rin va ball raqamlari — TestMakon.uz ma'lumotlar bazasi, 2026 qabuli. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Universitetda fanni o'zingiz tanlaysiz: kredit-modul qoidalari URL: https://testmakon.uz/news/article/talaba-fan-tanlash-kredit-modul-tizimi/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Universitetda dars jadvali sizga tayyor holda berilmaydi — uning bir qismini o'zingiz tuzasiz. Rasmiy nizomga ko'ra har bir talaba shaxsiy ta'lim trayektoriyasini shakllantiradi: namunaviy o'quv reja va tanlov fanlari katalogi asosida qaysi fanlarni o'qishini o'zi belgilaydi. Tanlangan fanlarni har semestrning birinchi haftasi ichida o'zgartirish ham mumkin. Shaxsiy ta'lim trayektoriyasi nima? Bu — siz tanlagan va sizga ketma-ketlikda bilim to'plash imkonini beradigan o'quv yo'li. Nizomda yozilishicha, turli ta'lim trayektoriyalari natijada bir xil malaka olishga olib kelishi mumkin: ya'ni bitta diplomga bir necha yo'l bilan borish mumkin. Trayektoriyani talaba mustaqil ravishda, guruh murabbiyi yordamida tuzadi. Har o'quv yilidan oldin unga o'zgartirish yoki qo'shimcha kiritish mumkin. 1-kurs talabasi fanlarga qanday yoziladi? QadamNima bo'ladi1Guruh murabbiyi ro'yxatga olish xizmatidan login va parol oladi va sizga beradi2Ta'lim jarayoni va ta'lim dasturi tushuntiriladi, talaba portalidan foydalanish o'rgatiladi3O'qituvchilar o'z fanlari bo'yicha tanishtiruv taqdimoti o'tkazadi4Majburiy va tanlov fanlari bilan tanishasiz5Talaba portali orqali fanlarga ro'yxatdan o'tasiz Diqqat qiling: 1-kurs talabalarini ro'yxatdan o'tkazish akademik va kasbga yo'naltirish tadbirlari o'tkazilgandan keyin boshlanadi. Ya'ni tanishtiruv taqdimotlarini o'tkazib yubormang — aynan o'sha yerda qaysi tanlov fanini olishni hal qilasiz. Fikringizni o'zgartirsangiz nima bo'ladi? Nizomda aniq yozilgan: talabalar tanlagan fanlarini har semestrning dastlabki birinchi haftasi ichida o'zgartirishi mumkin. Birinchi hafta o'tgach, tanlov qat'iylashadi. Yana bir holat bor: agar biror fanga yozilganlar soni yetarli bo'lmasa, ro'yxatga olish xizmati sizga trayektoriyani o'zgartirish zarurligi haqida xabar beradi. Ya'ni tanlov fani ochilmasligi ham mumkin. Ro'yxatga olish xizmati kim va nima qiladi? Ro'yxatga olish xizmati nima qiladiO'quv jarayoni jadvalini tuzadi va bajarilishini nazorat qiladiTalabalarning fanlarga ro'yxatdan o'tishini nazorat qiladiAkademik guruhlarni shakllantiradiOraliq, yakuniy baholash va davlat attestatsiyasini nazorat qiladiTranskript shakllarini tuzadi va ma'lumotlarni kiritadiTalabalar kontingenti bo'yicha statistikani yuritadi Bu xizmat o'quv-metodik bo'lim tarkibida ishlaydi. Har bir talabani ro'yxatdan o'tkazish sanasi va vaqtini ham u belgilaydi — odatda GPA ko'rsatkichi va kontrakt to'lovi amalga oshirilganiga qarab. Ya'ni to'lov kechiksa, fanlarga yozilish ham kechikadi. Bir yilda nechta kredit va qanday dars turlari bor? Ta'lim dasturi bir akademik o'quv yiliga 60 kredit to'g'ri kelishini hisobga olib tuziladi. Har bir ta'lim elementi uchun kamida 6 ta ta'lim natijasi ko'rsatiladi. Dars turlari ro'yxati keng: ma'ruza, seminar, amaliy mashg'ulot, laboratoriya ishi, kollokvium, kurs ishi, yakka tartibdagi mashg'ulot, maslahat, mustaqil ta'lim, mustaqil ish, o'quv dala amaliyoti, malakaviy amaliyot, stajirovka va bitiruv malakaviy ishi. Ta'lim dasturi katalogini qayerdan topasiz? Oliygoh ta'lim dasturi katalogi va o'qitish sharoitlari to'g'risidagi batafsil ma'lumotni o'z veb-saytiga o'quv yili boshlanishidan kamida bir oy oldin joylashtirishi shart. Ya'ni sentabrda boshlanadigan o'quv yili uchun katalog avgustda saytda bo'lishi kerak. Agar katalog saytda yo'q bo'lsa, bu nizom talabining bajarilmaganini bildiradi — dekanatdan so'rashga to'liq haqingiz bor. Bu tizim nima uchun kerak? Kredit-modul tizimi Yevropaning ECTS tizimiga asoslangan. Uning asosiy foydasi — kreditlarning ko'chirilishi: bir oliygohda to'plangan kreditlar boshqasida tan olinishi mumkin. Aynan shu akademik mobillikni, ya'ni bir semestrni boshqa universitetda o'qish imkonini beradi. Akademik mobillik shartlari haqida alohida maqolada yozganmiz. GPA qanday hisoblanishi bu yerda, 1-kurs talabasi uchun umumiy qo'llanma esa shu maqolada. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi 824-son qarori bilan tasdiqlangan nizom (lex.uz/uz/docs/-5193564), 2-bob 4-band, 3-bob 5–9-band, 7-bob 33–40-band; Oliy ta'lim to'g'risidagi nizom (ro'yxat raqami 3807), 5-bob 23–24-band. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Qaysi viloyatda qaysi soha arzon: 2026 grant ballari jadvali URL: https://testmakon.uz/news/article/hudud-soha-kesimi-2026-grant-bali/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 2026 qabulida bir xil soha turli hududlarda 50 balldan ortiq farq bilan ochildi. Masalan muhandislikda grant chegarasi Surxondaryoda 68,4, Navoiyda esa 124,3 ball. Ayni paytda iqtisod va huquq sohasida barcha hududlar deyarli bir xil: 178 dan 185 ballgacha. Hudud va soha kesimidagi to'liq jadval Jadvaldagi raqamlar — o'sha hududdagi oliygohlarda shu soha bo'yicha grant chegarasining o'rtachasi. HududPedagogikaMuhandislikQishloq xo'jaligiIqtisod-huquqTabiiy fanlarAKTTibbiyotToshkent shahri152,294,879,6181,4122,3149,6161,3Farg'ona145,584,894,1180,1134,6143,3166,3Andijon154,283,577,6182,0125,0136,8165,6Samarqand161,188,181,0181,3130,1132,7169,8Qoraqalpog'iston152,784,989,1181,0118,2139,1177,1Qashqadaryo147,982,177,9182,5125,2127,3171,2Buxoro154,189,283,2181,3128,8146,7164,7Namangan148,684,778,5178,6125,4139,3171,0Jizzax155,080,978,1178,2112,3121,8149,2Sirdaryo145,780,081,0182,4119,6124,7161,3Surxondaryo154,068,4—181,3120,9137,7115,7Xorazm151,577,0——121,2—172,2Navoiy—124,380,2185,4—157,9— Qaysi sohada hudud eng ko'p ahamiyatga ega? Muhandislik. Farq 68,4 (Surxondaryo) dan 124,3 (Navoiy) gacha — 55,9 ball. Ya'ni bir xil muhandislik diplomi uchun bir hududda 68 ball yetadi, boshqasida 124 kerak. Ikkinchi o'rinda axborot texnologiyalari: Jizzaxda 121,8, Navoiyda 157,9 — 36,1 ball farq. Uchinchi o'rinda tibbiyot: Surxondaryoda 115,7, Qoraqalpog'istonda 177,1. Qaysi sohada hudud deyarli ahamiyatsiz? Iqtisod va huquq. Bu sohada eng past ko'rsatkich 178,2 (Jizzax), eng yuqorisi 185,4 (Navoiy) — atigi 7,2 ball farq. Ya'ni iqtisodiyot yoki huquqqa grant bilan kirmoqchi bo'lsangiz, hudud tanlash sizga deyarli yordam bermaydi — talabgor hamma joyda ko'p. Pedagogikada ham farq nisbatan kichik: 142,1 dan 161,1 gacha, ya'ni 19 ball. Toshkent haqiqatan qiyinroqmi? Har doim ham emas. Poytaxtda muhandislik chegarasi 94,8 — bu Farg'ona (84,8), Andijon (83,5) va Qashqadaryodan (82,1) yuqori. Lekin Navoiydan (124,3) ancha past. Pedagogikada esa Toshkent 152,2 bilan Samarqand (161,1), Jizzax (155,0) va Andijondan (154,2) pastroq. Ya'ni «poytaxt doim qiyin» degan qoida ishlamaydi — har bir soha alohida hisoblanadi. Har bir hududda eng arzon soha qaysi? HududEng arzon sohaBallSurxondaryoMuhandislik68,4XorazmMuhandislik77,0AndijonQishloq xo'jaligi77,6QashqadaryoQishloq xo'jaligi77,9JizzaxQishloq xo'jaligi78,1NamanganQishloq xo'jaligi78,5Toshkent shahriQishloq xo'jaligi79,6SirdaryoMuhandislik80,0NavoiyQishloq xo'jaligi80,2 O'n to'rt hududdan o'n uchtasida eng arzon soha — qishloq xo'jaligi yoki muhandislik. Faqat Toshkent viloyatida boshqacha: u yerda eng past chegara tabiiy fanlarda (117,4), chunki viloyatda agrar va texnika yo'nalishlari kam. Bu jadvaldan qanday foydalanish kerak? Uch qadam. Birinchidan, o'zingizga qiziq sohani tanlang. Ikkinchidan, jadvaldan shu soha ustunida balingizdan past raqamlarni toping. Uchinchidan, o'sha hududdagi aniq yo'nalishlarni o'tish ballari sahifasidan tekshiring. Yodda tuting: bular o'rtacha ko'rsatkichlar. Bitta hudud ichida ham yo'nalishlar orasida katta farq bo'ladi. Ballingizga mos aniq variantlarni «Menga moslari» xizmati topib beradi, sohalar bo'yicha to'liq kesim esa kesimlar sahifasida. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — 2026-yil qabuli, 3 908 ta yo'nalish-guruh, 83 ta davlat oliygohi. Sohalar xalqaro ISCED tasnifi bo'yicha guruhlangan, hudud oliygohning joylashuvi bo'yicha olingan. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## 189 ball chegarasi: 230 guruhda grantga maksimal ball kerak URL: https://testmakon.uz/news/article/grant-eng-yuqori-185-ball-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 2026 qabulida 230 ta yo'nalish-guruhda grant chegarasi 185 balldan yuqori chiqdi — bu 13 841 ta o'rin va 51 ta oliygoh. Ulardan 62 tasida chegara aynan 189,0 ball, ya'ni mumkin bo'lgan maksimum: grantga kirish uchun deyarli barcha savolga to'g'ri javob berish kerak bo'lgan. 189 ball qanday yig'iladi? DTM testida 5 fan, 90 savol. Birinchi mutaxassislik fani 30 savol, har biri 3,1 ball — jami 93. Ikkinchi mutaxassislik 30 savol, har biri 2,1 ball — 63. Uchta majburiy fan (ona tili, matematika, tarix) 30 savol, har biri 1,1 ball — 33. Yig'indi 189,0. Chegara 189,0 bo'lishi shuni bildiradi: o'sha guruhga grant bilan kirganlarning eng pastki bali ham maksimal bo'lgan. Bitta savolni yo'qotgan abituriyent grant o'rniga tushmagan. Qaysi sohalarda bunday chegara ko'p? SohaGuruh soni (185+ ball)Iqtisod va huquq70San'at va gumanitar54Sog'liqni saqlash49Pedagogika30Ijtimoiy fanlar19Tabiiy fanlar2Axborot texnologiyalari2 Ro'yxatning uchdan ikki qismi uch sohaga tegishli: iqtisod-huquq, gumanitar (asosan chet tillari) va tibbiyot. Muhandislik va qishloq xo'jaligida esa 185 balldan yuqori chegarali birorta ham guruh yo'q — bu ikki soha ro'yxatning butunlay boshqa uchida turadi. Qaysi yo'nalishlarda maksimal ball talab qilingan? Yo'nalishGuruh soniO'rinDavolash ishi232 551Xorijiy til va adabiyoti: ingliz tili302 155Filologiya va tillarni o'qitish: ingliz tili171 350Moliya va moliyaviy texnologiyalar251 295Bank ishi171 075Pediatriya ishi12900Iqtisodiyot14770Stomatologiya14745Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar12670Tarjima nazariyasi va amaliyoti: ingliz tili11450 Jadvalning yarmi — ingliz tili bilan bog'liq yo'nalishlar: xorijiy til va adabiyoti, filologiya, tarjima nazariyasi. Ular birgalikda 58 ta guruh va 3 955 ta o'rin. Ikkinchi yirik blok — tibbiyot: davolash ishi, pediatriya va stomatologiya jami 49 guruh. Qaysi oliygohlarda eng ko'p? OliygohGuruh soni (185+ ball)Qoraqalpoq davlat universiteti16Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti16Samarqand davlat chet tillar instituti14Qarshi davlat universiteti11Andijon davlat chet tillari instituti10Buxoro davlat universiteti10O'zbekiston Milliy universiteti9Qoraqalpog'iston tibbiyot instituti8 Bu yerda kutilmagan narsa bor: ro'yxat boshida Toshkent oliygohlari emas, Qoraqalpoq davlat universiteti turibdi — 16 ta guruhda 185 dan yuqori chegara. Sabab shundaki, Qoraqalpog'istonda chet tili va iqtisodiyot yo'nalishlariga o'rin nisbatan kam, talabgor esa ko'p. 185 ball to'play olmasangiz nima qilish kerak? Ikki yo'l bor. Birinchisi — kontrakt. Xuddi shu yo'nalishlarda kontrakt chegarasi ancha past bo'ladi, chunki kontrakt o'rinlari grantdan bir necha barobar ko'p. Ikkinchisi — bir xil yo'nalishni boshqa oliygohda izlash: masalan ingliz tili filologiyasi 15 ta oliygohda bor va hammasida 189 bo'lsa ham, xorijiy til va adabiyoti yo'nalishida chegara 186,9 dan boshlanadi. Uchinchi variant — yaqin sohaga o'tish. Iqtisodiyotga 184,2 kerak bo'lsa, logistikaga 164,8, psixologiyaga 148,5 ball yetadi. Qayerdan tekshirish mumkin? Har bir yo'nalishning aniq chegarasini 2026-yil o'tish ballari sahifasida ko'ring. Ballingizga mos variantlarni «Menga moslari» xizmati topib beradi. Ballning 189 qanday yig'ilishi haqida batafsil alohida maqolada yozganmiz. Eng past chegarali yo'nalishlar ro'yxati esa bu yerda. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — 2026-yil qabuli, 3 908 ta yo'nalish-guruh. Hisobga grant chegara bali 185,0 va undan yuqori guruhlar olindi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## GPA qanday hisoblanadi va qaysi chegaradan pastga tushmasligi kerak URL: https://testmakon.uz/news/article/gpa-qanday-hisoblanadi-kredit-modul/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. GPA — bu o'zlashtirgan baholaringizning kredit bo'yicha o'rtachasi. U oddiy o'rtacha emas: har bir fanning bahosi o'sha fanga ajratilgan kreditga ko'paytiriladi. Kursdan kursga o'tish uchun universitet 2,4 dan 3,0 gacha oraliqda GPA chegarasi belgilaydi, aniq raqamni har bir oliygoh o'zi tanlaydi. GPA aynan qanday hisoblanadi? Rasmiy formula shunday: har bir fanning kreditini o'sha fandan olgan bahoyingizga ko'paytirasiz, hammasini qo'shasiz va jami kreditlar soniga bo'lasiz. Ya'ni GPA = (K1×U1 + K2×U2 + ... + Kn×Un) ni (K1 + K2 + ... + Kn) ga bo'lgan natija. Bunda K — fanga ajratilgan kreditlar miqdori, U — shu fandan to'plagan bahoyingiz. Misolda ko'rsak nima chiqadi? FanKreditBahoKredit × bahoOliy matematika6424Informatika5525Fizika4312Ingliz tili3515Falsafa248Jami20—84 Bu misolda GPA = 84 : 20 = 4,2. Diqqat qiling: fizikadan «3» olingan bo'lsa ham, uning krediti kam (4) bo'lgani uchun umumiy natijaga ta'siri informatikadan olingan «5» dan kichik. Xulosa amaliy: kredit ko'p bo'lgan fanlar GPA ni ko'proq harakatlantiradi. Agar vaqtingiz cheklangan bo'lsa, kuchni 6 kreditlik fanga sarflang, 2 kreditlikka emas. Bir o'quv yilida nechta kredit bor? Ta'lim dasturi bir akademik o'quv yiliga 60 kredit to'g'ri kelishini hisobga olib ishlab chiqiladi. Ya'ni bakalavriatning to'rt yilida jami 240 kredit. Kreditlar butun yoki kasr sonlarda ifodalanishi mumkin. Kredit — bu soat emas, o'quv yuklamasining o'lchov birligi. Unga ma'ruza, amaliy mashg'ulot, laboratoriya, mustaqil ta'lim va amaliyot birgalikda kiradi. GPA yetmasa nima bo'ladi? HolatNatijaGPA universitet belgilagan chegaradan yuqoriKeyingi kursga o'tasizGPA chegaradan pastShu kursda qayta o'qish uchun qoldirilasizAkademik qarzdorlik bor, GPA yetarliO'qishdan chetlashtirilmaysizKursda qolgansizFaqat qarzdor fanlarni qayta o'qiysiz va faqat ularga to'laysiz Eng muhim qoida shu: semestr yakunida akademik qarzdorligi bor talaba o'qishdan chetlashtirilmaydi. U kursda qoldiriladi. Bir kursda qayta o'qish soni ham cheklanmaydi. Faqat umumiy muddat cheklovi bor: bakalavriatda 1-kursga qabul qilingandan keyin jami 8 yilgacha, magistraturada 4 yilgacha o'qish mumkin. Baholar qanday tizimda qo'yiladi? Talabalar o'qitish shaklidan qat'i nazar vazirlik belgilagan mezonlar bo'yicha baholanadi. Baholash usullari yozma ish, og'zaki javob, amaliy ish, loyiha, portfolio va nazorat turlarini qamrab oladi — bularning qaysi biri qo'llanishi fan dasturida (sillabusda) oldindan yoziladi. Ijobiy baho olsangiz kreditlar beriladi. Belgilangan ta'lim natijalariga erisha olmasangiz, o'sha fan bo'yicha kreditlar berilmaydi — baho «bor» bo'lsa ham kredit yo'q degani. Boshqa universitetda olingan kreditlar hisobga olinadimi? Ha. Kreditlarni ko'chirish oliygohlar o'rtasidagi baholash tizimlarini o'zaro solishtirish jadvali bo'yicha o'tkaziladi. Bu akademik mobillik uchun asos bo'ladi — bu haqda alohida maqolada yozganmiz. Chetlashtirilgan talaba qayta tiklansa ham, unga qadar o'zlashtirgan kreditlari to'liq hajmda hisobga olinadi. Chetlashtirish asoslari ro'yxati bu maqolada, 1-kurs talabasi bilishi kerak bo'lgan qoidalar esa qo'llanmada. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi 824-son qarori bilan tasdiqlangan nizom (lex.uz/uz/docs/-5193564), 2-bob 4-band, 3-bob 6-band, 6-bob 29–32-band, 8-bob 42-band. Oxirgi tahrir 29.09.2025. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Akademik qarzdorlik: chetlashtirilmaysiz, lekin qayta o'qish pullik URL: https://testmakon.uz/news/article/akademik-qarzdorlik-qayta-oqish-narxi/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Akademik qarzdorlik uchun o'qishdan chetlashtirilmaysiz — bu qat'iy qoida. Lekin qarzdor fanni qayta o'qish pullik: to'lov bir kredit qiymati bo'yicha hisoblanadi, ya'ni yillik bazaviy kontrakt summasini o'sha yildagi kreditlar soniga bo'lib chiqiladi. Grantda o'qiyotgan bo'lsangiz ham, qayta o'qish uchun o'z hisobingizdan to'laysiz. Qachon akademik qarzdor bo'lib qolasiz? VaziyatOqibatBir fanning auditoriya soatining 25 foizini sababsiz qoldirdingizShu fandan chetlashtirilasiz, yakuniy nazoratga kiritilmaysizYakuniy nazoratga kiritilmadingizAkademik qarzdor hisoblanasizYakuniy nazoratga kirmadingizAkademik qarzdor hisoblanasizYakuniy nazoratdan qoniqarsiz baho oldingizAkademik qarzdor hisoblanasiz Birinchi qatorga alohida e'tibor bering. 25 foiz — bu ko'p emas. Semestrda haftasiga ikki soatlik fan bo'lsa, 30 soatlik kursda 8 soat sababsiz qoldirish yetarli: siz yakuniy nazoratga umuman kiritilmaysiz va avtomatik ravishda qarzdor bo'lasiz, imtihonga tayyorgarligingizdan qat'i nazar. Qarzdor fanni qachon topshirish mumkin? Ikki imkoniyat bor: ta'til vaqtida yoki keyingi semestrlar mobaynida. Ikkalasida ham shart bitta — avval to'lovni amalga oshirasiz, keyin o'zlashtirilmagan fanni o'z hisobingizdan qayta o'qish huquqiga ega bo'lasiz. Qayta o'qish qancha turadi? Narx universitet tomonidan butun o'quv yilining kontrakt summasidan kelib chiqib belgilanadi. Mexanizm aniq: bir kredit qiymati — bazaviy to'lov-kontrakt miqdorini rejalashtirilgan kreditlar soniga bo'lish yo'li bilan topiladi. HisobMisolYillik bazaviy kontrakt15 000 000 so'mBir yildagi kreditlar60Bir kredit qiymati250 000 so'm4 kreditlik fanni qayta o'qish1 000 000 so'm Jadvaldagi raqamlar shartli misol, chunki kontrakt miqdori har bir oliygoh va yo'nalishda har xil. Lekin hisoblash usuli hamma joyda bir xil: kredit qancha ko'p bo'lsa, qayta o'qish shuncha qimmat. 6 kreditlik oliy matematikani qayta o'qish 2 kreditlik falsafadan uch barobar qimmatroq turadi. Qarzdorlik bilan keyingi kursga o'tish mumkinmi? Ha, agar GPA yetsa. Nizomda to'g'ridan-to'g'ri yozilgan: semestr va o'quv yili yakuni natijalari bo'yicha akademik qarzdorligi bor ta'lim oluvchilar o'qishdan chetlashtirilmaydi. Kursdan kursga o'tish GPA ko'rsatkichi bo'yicha hal qilinadi va oliygoh uni 2,4 dan 3,0 gacha oraliqda mustaqil belgilaydi. GPA yetmasa, o'sha kursda qayta o'qish uchun qoldirilasiz. Kursda qolgan talaba hamma narsani qaytadan to'laydimi? Yo'q. Bu ko'p uchraydigan xato tushuncha. Nizomda aniq yozilgan: kursdan kursga qolgan talabalar faqat qarzdor bo'lgan fanlarni o'zlashtiradi va ularga mos ravishda shartnoma mablag'larini to'laydi. Ya'ni butun yilni qaytadan to'lash shart emas — faqat topshira olmagan fanlaringizning kreditiga to'laysiz. Necha marta kursda qolish mumkin? Shartnoma asosida bir kursda qayta o'qish soni cheklanmaydi. Cheklov faqat umumiy muddatda: bakalavriatda 1-kursga qabul qilingandan keyin jami 8 yilgacha, magistraturada 4 yilgacha. Ya'ni to'rt yillik bakalavriatda ikki marta kursda qolish uchun ham vaqt bor, lekin uchinchisi muddatni tugatib qo'yishi mumkin. Chetlashtirish qachon bo'ladi? Qarzdorlik uchun emas — boshqa asoslar bo'yicha. Ular orasida 74 soat dars qoldirish, ichki tartib qoidalarini buzish va kontrakt to'lovini o'z vaqtida amalga oshirmaslik bor. To'liq ro'yxatni chetlashtirish asoslari maqolasida ko'ring. GPA qanday hisoblanishi alohida maqolada, akademik ta'til olish tartibi esa bu yerda. Kontrakt to'lovini to'lashga qiynalayotgan bo'lsangiz, foizsiz ta'lim krediti shartlarini o'qing. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi 824-son qarori bilan tasdiqlangan nizom (lex.uz/uz/docs/-5193564), 8-bob 41–43-band va 9-bob 45-band. Oxirgi tahrir 29.09.2025. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Texnikumga imtihonsiz qabul: investor buyurtmasi yo'li ochildi URL: https://testmakon.uz/news/article/texnikum-investor-buyurtma-imtihonsiz-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 2026-yil 20-avgustdagi hukumat qarori bilan texnikumlarga yangi qabul yo'li ochildi: investor buyurtmasi asosida shakllantirilgan guruhlarga o'quvchilar imtihonsiz, to'g'ridan-to'g'ri qabul qilinadi. Bu 2026/2027 o'quv yilidan boshlanadi va faqat to'lov-kontrakt asosida amal qiladi. Imtihonsiz qabul aynan kimga tegishli? Qoida hamma uchun emas. U faqat investor buyurtmasi asosida tuzilgan alohida guruhlarga tegishli. Ya'ni biror korxona texnikum bilan shartnoma tuzib, o'ziga kerakli kasb bo'yicha guruh ochtiradi — o'sha guruhga o'quvchilar kirish imtihonisiz olinadi. Qarorda aniq yozilgan: texnikumlarga investorlarning buyurtmasi asosida o'quvchilarni tegishli kasb va mutaxassisliklar bo'yicha to'lov-kontrakt asosida, to'g'ridan-to'g'ri o'qishga qabul qilishga ruxsat beriladi. O'qish tekinmi yoki pullikmi? Pullik. Qarorda shunday deyilgan: 2026/2027 o'quv yilidan boshlab investorlar buyurtmasi asosida kadrlar tayyorlash to'lov-kontrakt asosida, jismoniy shaxslar yoki investorlar mablag'lari hisobidan tashkil etiladi. Amalda bu ikki xil bo'lishi mumkin: to'lovni oila o'zi qiladi yoki uni buyurtmachi korxona o'z zimmasiga oladi. Ikkinchi holatda o'quvchi uchun o'qish bepul chiqadi, lekin korxona bilan shartnoma shartlari alohida kelishiladi. O'quv dasturi oddiy guruhlardan farq qiladimi? Ha. Investor buyurtmasi asosida shakllantirilgan guruhlarda o'quv reja va dasturlariga investor takliflari asosida 30 foizgacha o'zgartirish kiritishga ruxsat berilgan. Ya'ni darslarning uchdan bir qismigacha korxonaning haqiqiy ehtiyojiga moslanadi. Bu o'quvchi uchun ijobiy tomon: siz o'rganadigan narsa aynan sizni ishga oladigan korxonada kerak bo'lgan narsa bo'ladi. Qabul parametrlarini kim belgilaydi? Zanjir shunday: hokimliklar va investorlar har yili 1-fevralga qadar kadrlarga ehtiyoj to'g'risidagi ma'lumotlarni Kasbiy ta'lim agentligiga topshiradi. Agentlik takliflarni o'rganib chiqadi va texnikumlarga kasb va mutaxassisliklar kesimida yangi o'quv yili uchun qabul parametrlarini tasdiqlaydi. Taklifni investorning o'zi, hokimlik yoki texnikumning o'zi ham kiritishi mumkin. Korxonalarga qanday imtiyoz berilyapti? Shu qarorning asosiy moliyaviy qismi — dual ta'limni yo'lga qo'ygan tashkilotlarga imtiyozli kredit. ShartMiqdorKredit summasi5 mlrd so'mgachaMuddat7 yilImtiyozli davr2 yilFoiz stavkasiMarkaziy bank asosiy stavkasi + 4 foiz punktHar 1 mlrd so'm uchun shartkamida 5 o'quvchi dual ta'limda, kamida 1 bitiruvchi ishga olinadiBanklar«O'zmilliybank» va «Aloqabank» Kredit olish uchun bir nechta shart bir vaqtda bajarilishi kerak: texnikum bilan amaldagi shartnoma bo'lishi, o'quvchilar uchun ish joyi va amaliyot tashkil etilgani, ularga «ustoz» biriktirilgani, o'quvchilar bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzilib ish haqi to'lanayotgani va joriy yilda texnikum bitiruvchisi ishga olingani. Kredit qanday tartibda ajratiladi? QadamKim bajaradiMuddatBankka murojaat qilishTashkilotdual ta'lim yo'lga qo'yilgach 2 hafta ichidaHujjatlarni ko'rib chiqishTijorat banki5 ish kuniShartnoma tuzish va pul o'tkazishTijorat banki3 ish kuniRad javobini yozma berishTijorat banki1 hafta ichidaRad etishdan shikoyatTashkilot3 ish kuni ichida Agar tashkilot shartni buzsa — beshta o'quvchini ikki o'quv yili dual ta'limga jalb qilmasa yoki bitiruvchini bir yil ishlatmasa — texnikum bu haqda bankka xabar beradi va kredit foizi oddiy stavkaga o'tkaziladi. Nizom nodavlat kasbiy ta'lim tashkilotlariga tatbiq etilmaydi. Bu o'zgarish nimani anglatadi? Texnikumga kirishning uchinchi yo'li paydo bo'ldi. Birinchisi — umumiy tanlov (test natijasi bo'yicha), ikkinchisi — 10-sinfdan o'tish (28-dekabrdan 17-yanvargacha), uchinchisi — endi investor buyurtmasi bo'yicha imtihonsiz kontrakt guruhi. Dual ta'lim shaklida o'qiyotganlar uchun alohida stipendiya ham bor: bu haqda dual ta'lim stipendiyasi maqolasida yozganmiz. Texnikumda o'qishni ko'chirish tartibi esa alohida maqolada. Oliy ta'lim yo'nalishlari bo'yicha o'tish ballarini shu sahifada ko'rishingiz mumkin. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-avgustdagi 449-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8423638), 21.08.2026 dan kuchga kirgan. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Qaysi universitetga kirish oson: 83 oliygoh grant chegarasi 2026 URL: https://testmakon.uz/news/article/qaysi-otmga-kirish-oson-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 2026 qabulida 83 ta davlat oliygohi bo'yicha grant chegarasining o'rtachasi 91,6 balldan 185,6 ballgacha farq qildi. Ya'ni universitetni tanlash ball talabini deyarli ikki baravar o'zgartiradi: bir xil daraja bilan bir joyda grantga kirasiz, boshqasida kontraktga ham yetmaysiz. Qaysi universitetlarda grant chegarasi eng past? Quyidagi ro'yxatda kamida sakkizta grant guruhi bo'lgan oliygohlar bor. O'rtacha chegara — o'sha oliygohdagi barcha yo'nalishlar grant balining o'rtachasi. OliygohHududO'rinGrant chegarasiAndijon qishloq xo'jaligi va agrotexnologiyalar institutiAndijon2 48591,6Toshkent kimyo-texnologiya instituti, Yangiyer filialiSirdaryo1 25595,1Toshkent davlat agrar universitetiToshkent3 39595,3Jizzax politexnika institutiJizzax2 80597,1Qarshi davlat texnika universitetiQashqadaryo4 21597,4Andijon davlat texnika institutiAndijon2 515104,2Toshkent davlat texnika universitetiToshkent3 850106,1Buxoro davlat texnika universitetiBuxoro3 715106,6Farg'ona davlat texnika universitetiFarg'ona5 045109,8 Ro'yxatning mantiqi aniq: agrar va texnika oliygohlari eng past chegarani beradi. Sabab yo'nalishlar tarkibida — bu oliygohlarda muhandislik va qishloq xo'jaligi yo'nalishlari ustun, bu ikki sohaning respublika bo'yicha grant o'rtachasi esa 89,7 va 80,6 ball. Qaysi universitetlarga kirish eng qiyin? OliygohO'rinGrant chegarasiJahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti550185,6Toshkent davlat sharqshunoslik universiteti1 125183,4Samarqand davlat chet tillar instituti1 940180,1Andijon davlat chet tillari instituti1 225180,0Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti5 900179,9O'zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi227177,3Qoraqalpog'iston tibbiyot instituti250177,1Ipak yo'li turizm va madaniy meros xalqaro universiteti1 100174,2«Cyber university» davlat universiteti1 150173,8 Eng qiziq raqam shu jadvalda. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti bir vaqtning o'zida ham eng katta (5 900 o'rin), ham deyarli eng qiyin (179,9) oliygoh. Odatda o'rin ko'p bo'lsa chegara tushadi, bu yerda esa aksincha — talabgor o'rindan ham ko'p bo'lgan. Nega bitta universitet ichida ham farq katta? O'rtacha ko'rsatkich aldashi mumkin. O'zbekiston Milliy universitetida o'rtacha 141,6, lekin eng past yo'nalishi 68,5, eng yuqorisi 189,0 — bitta oliygoh ichida 120,5 ball tafovut. Eng katta ichki tarqoqlik Qarshi davlat texnika universiteti, Qoraqalpoq davlat universiteti va Termiz davlat universitetida: ularning har birida ham 68 ballik, ham 189 ballik yo'nalish bor. Shuning uchun oliygoh nomiga emas, aniq yo'nalishning o'z chegarasiga qarash kerak. Eng ko'p o'rin qaysi oliygohlarda? OliygohO'rinGrant chegarasiToshkent davlat iqtisodiyot universiteti5 900179,9O'zbekiston Milliy universiteti5 845141,6Farg'ona davlat universiteti5 725147,5Toshkent davlat transport universiteti5 375138,0Farg'ona davlat texnika universiteti5 045109,8Qoraqalpoq davlat universiteti5 035137,5Andijon davlat universiteti4 850149,7Qarshi davlat texnika universiteti4 21597,4Termiz davlat universiteti4 080151,2 Hududda o'qish arzonroqmi? Har doim ham emas. Grant chegarasining hududiy o'rtachasi: Toshkent shahri 140,7, Samarqand 155,5, Xorazm 150,9, Surxondaryo 149,8. Ya'ni Samarqand, Xorazm va Surxondaryo oliygohlarida o'rtacha chegara poytaxtdan yuqori. Eng past o'rtacha esa Jizzax (122,0), Qashqadaryo (127,4) va Sirdaryo (128,7) oliygohlarida. Sabab yana yo'nalishlar tarkibida: Jizzax va Qashqadaryoda politexnika va texnika oliygohlari ustun, Samarqandda esa chet tillar va iqtisodiyot yo'nalishlari ko'p. Bu ro'yxatdan qanday foydalanish kerak? Uch qadam. Birinchidan, o'z balingizni aniq biling. Ikkinchidan, shu balga mos yo'nalishlarni 2026-yil o'tish ballari sahifasidan izlang. Uchinchidan, tanlagan yo'nalishingizni bir nechta oliygohda solishtiring — bir xil nomdagi yo'nalishda farq 90 balldan oshishi mumkin. Ballingizga mos yo'nalishlarni avtomatik topish uchun «Menga moslari» xizmatidan foydalaning, sohalar kesimidagi taqqoslashni esa kesimlar sahifasida ko'ring. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — 2026-yil qabuli bo'yicha 3 908 ta yo'nalish-guruh, 167 868 ta o'rin, 83 ta davlat oliygohi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. 🔗 Shuningdek: eng ko'p maosh beradigan 10 oliygoh va ularning kirish ballari. --- ## 68 balldan grant: 447 yo'nalishda chegara 80 balldan past URL: https://testmakon.uz/news/article/grant-eng-past-yonalishlar-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 2026 qabulida grant chegarasi 80 balldan past bo'lgan 447 ta yo'nalish-guruh bor edi — bu 22 623 ta o'rin va 51 ta oliygoh. Ularning 167 tasida chegara aynan 68 ball atrofida, ya'ni mumkin bo'lgan eng pastida turdi. 68 ball nima degani va u qanday paydo bo'ladi? DTM testida maksimal ball 189: mutaxassislik fanlaridan 93 va 63, uchta majburiy fandan 33. Talabalikka tavsiya etilish uchun kerak bo'lgan eng kam ball — 56,7. Grant esa alohida: har bir guruhda grant chegarasi shu guruhga eng past ball bilan grantga kirgan abituriyentning bali bo'ladi. Agar yo'nalishga talabgor kam bo'lsa, grant o'rinlari to'lgunicha ball pasayib boradi va 68 ball atrofida to'xtaydi. Ya'ni 68 ball — bu yo'nalishning qiymati emas, talabgor kamligining belgisi. Qaysi sohalarda chegara eng past? SohaGuruh soniO'rinMuhandislik va qurilish26913 200 dan ortiqQishloq xo'jaligi835 100 dan ortiqTabiiy fanlar512 400 dan ortiqPedagogika211 000 dan ortiqXizmatlar15500 dan ortiqAxborot texnologiyalari6200 dan ortiq Ro'yxatning to'rtdan uch qismi — muhandislik va qishloq xo'jaligi. Tibbiyot, iqtisod va huquq sohalarida esa 80 balldan past chegarali birorta ham guruh yo'q. Ijtimoiy fanlar va san'at yo'nalishlarida bittadan. Qaysi yo'nalishlarda o'rin ko'p? Yo'nalishNechta oliygohdaO'rinOziq-ovqat texnologiyasi161 250Yengil sanoat muhandisligi101 175Kimyo muhandisligi191 095Texnologik mashinalar va jihozlar161 010Yo'l muhandisligi121 000Geografiya25915Energetika muhandisligi9835Qurilish muhandisligi15800Texnologik ta'lim19695Elektr muhandisligi9675 Bu jadvalning amaliy ma'nosi shu: agar balingiz 70–80 oralig'ida bo'lsa, siz uchun eng katta imkoniyat oziq-ovqat texnologiyasi, kimyo muhandisligi va yengil sanoat yo'nalishlarida. Geografiya esa 25 ta oliygohda past chegara bergan — pedagogik yo'nalishlar ichida eng kengi. Qaysi oliygohlarda bunday yo'nalish ko'p? OliygohGuruh soniO'rinQoraqalpoq davlat universiteti38933Qarshi davlat texnika universiteti331 615Farg'ona davlat texnika universiteti291 825Buxoro davlat texnika universiteti261 465Jizzax politexnika instituti261 405Andijon davlat texnika instituti231 135Andijon qishloq xo'jaligi va agrotexnologiyalar instituti23900Toshkent davlat agrar universiteti221 425Nukus davlat texnika universiteti22560 Diqqat qiling: ro'yxatda Toshkentdagi oliygohlar deyarli yo'q, faqat agrar universitet bor. Bu tabiiy — poytaxtga talabgor har doim ko'p, shuning uchun chegara ham yuqori. Past chegarali yo'nalishga kirish yomonmi? Yo'q. Grant chegarasi — bu o'sha yilgi raqobat ko'rsatkichi, diplom sifati emas. Bir xil nomdagi yo'nalish bitta oliygohda 68, boshqasida 164 ball talab qilishi mumkin, o'quv dasturi esa deyarli bir xil. Lekin ikkita narsani hisobga oling. Birinchidan, chegara har yili o'zgaradi — 2027 da bu yo'nalishlarga talabgor ko'payib, ball ko'tarilishi mumkin. Ikkinchidan, past chegara ko'pincha o'sha kasbga bo'lgan talabning pastligini emas, maktabda bu fan juftligini tanlaganlar kamligini bildiradi: kimyo va fizika juftligini tanlaganlar soni ingliz tili juftligidan ancha kam. Ballingizga mos yo'nalishni qanday topasiz? To'liq ro'yxatni 2026-yil o'tish ballari sahifasidan ko'ring — u yerda har bir yo'nalishning grant va kontrakt chegarasi bor. Ballingizni kiritib avtomatik moslarini topish uchun «Menga moslari» xizmatidan foydalaning. Muhandislik va qishloq xo'jaligi sohalarining to'liq kesimini muhandislik sohasi sahifasida ko'rishingiz mumkin. Keyingi yilga tayyorlanayotgan bo'lsangiz, mashq testlarida zaif mavzularingizni aniqlang. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — 2026-yil qabuli, 3 908 ta yo'nalish-guruh. Hisobda grant chegara bali 68,0 dan 80,0 gacha bo'lgan guruhlar olindi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Eng ko'p o'rinli yo'nalishlar 2026: iqtisodiyotga 7 380 o'rin URL: https://testmakon.uz/news/article/eng-kop-orinli-yonalishlar-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 2026 qabulida eng ko'p o'rin iqtisodiyot yo'nalishiga ajratildi — 48 ta oliygohda 7 380 ta o'rin. Lekin o'rin ko'pligi kirish osonligini bildirmaydi: iqtisodiyotning grant chegarasi o'rtacha 184,2 ball, ya'ni mumkin bo'lgan 189 dan atigi 5 ball past. Eng ko'p o'rinli o'n oltita yo'nalish qaysi? Yo'nalishO'rinNechta oliygohdaGrant chegarasiIqtisodiyot7 38048184,2Axborot tizimlari va texnologiyalari4 34027137,5Menejment4 15039178,5Buxgalteriya hisobi3 91534178,7Xorijiy til va adabiyoti: ingliz tili3 88023187,4Filologiya va tillarni o'qitish: ingliz tili3 84515189,0Tarix3 47526169,1Matematika3 43026160,5Davolash ishi2 97114187,2Psixologiya2 96028148,5Biologiya2 84526163,6Turizm va mehmondo'stlik2 73425174,8Yurisprudensiya2 61011177,6Boshlang'ich ta'lim2 56517166,2Maktabgacha ta'lim2 49017119,2Logistika2 45022164,8 Nega o'rin ko'p bo'lsa ham ball tushmagan? Jadvalning asosiy saboqi shu. Iqtisodiyot, menejment, buxgalteriya hisobi va ingliz tili — to'rttasi ham ro'yxatning yuqorisida, to'rttasining ham chegarasi 178 balldan yuqori. Ya'ni talabgor soni o'rin sonidan tezroq o'sgan. Buning sababi fan juftligida: bu yo'nalishlarga ona tili va matematika yoki ingliz tili juftligi bilan kiriladi, bu esa maktab bitiruvchilarining eng katta qismi tanlaydigan majmua. Qaysi katta yo'nalishda chegara pastroq? Ro'yxatdagi eng arzon variant — maktabgacha ta'lim: 2 490 o'rin, 17 ta oliygoh, grant chegarasi o'rtacha 119,2 ball. Bu iqtisodiyotdan 65 ball past. Ikkinchi o'rinda axborot tizimlari va texnologiyalari (137,5), uchinchida psixologiya (148,5). Ya'ni katta yo'nalishlar ichida ham 65 balllik tanlov maydoni bor — faqat ro'yxatni ochib ko'rish kerak. «Ingliz tili» yo'nalishlari nega alohida? Ikkita ingliz tili yo'nalishi jadvalda yonma-yon turibdi va ikkalasi ham eng yuqorida: xorijiy til va adabiyoti 187,4, filologiya va tillarni o'qitish esa 189,0 — ya'ni o'n beshta oliygohning hammasida maksimal ball. Amalda bu shuni bildiradi: ingliz tili filologiyasiga grant bilan kirish uchun deyarli barcha savolga to'g'ri javob berish kerak. Ayni paytda kontrakt chegarasi ancha past, shuning uchun bu yo'nalishga kirganlarning katta qismi kontraktda o'qiydi. Tibbiyot yo'nalishlari qanday? Davolash ishi 14 ta oliygohda 2 971 o'rin bilan o'ninchi o'rinda, chegarasi 187,2. Tibbiyot sohasida o'rin nisbatan kam, talabgor esa juda ko'p — natijada chegara doim yuqori turadi. Yo'nalish tanlashda bu ro'yxat qanday yordam beradi? Ikki savolga javob bering. Birinchisi: bu yo'nalish nechta oliygohda bor? Ko'p bo'lsa, sizga bir nechta shahar variantlari ochiladi. Ikkinchisi: chegara balingizdan qanchalik uzoq? Farq 20 balldan ko'p bo'lsa, kontrakt variantini ham hisobga oling. Har bir yo'nalishning oliygohlar kesimidagi aniq chegarasini 2026-yil o'tish ballari sahifasida ko'ring. Ballingizga mos variantlarni «Menga moslari» xizmati topib beradi, sohalar bo'yicha umumiy manzara esa kesimlar sahifasida. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — 2026-yil qabuli, 3 908 ta yo'nalish-guruh, 167 868 ta o'rin. Yo'nalish nomi bo'yicha barcha oliygoh va ta'lim shakllari yig'ilgan. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. Shu mavzuda yana: bir xil yo’nalish, turli ball. --- ## Bir xil yo'nalish, 96 ball farq: qayerda grant arzonroq URL: https://testmakon.uz/news/article/bir-xil-yonalish-turli-ball-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Bir xil nomdagi yo'nalish turli oliygohlarda butunlay boshqa ball talab qiladi. Eng katta tafovut — energetika muhandisligida: 22 ta oliygohda bu yo'nalish bor, chegara Farg'onada 68,0 ball, Navoiyda esa 164,5 ball. Farq 96,5 ball, ya'ni maksimal balning yarmidan ko'p. Qaysi yo'nalishlarda farq eng katta? Yo'nalishNechta oliygohdaEng pastEng yuqoriFarqEnergetika muhandisligi2268,0164,596,5Biotibbiyot muhandisligi1468,2162,594,3Elektr muhandisligi1571,1160,489,3Fizika3690,8174,884,0Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish2068,1149,681,5Arxitektura1368,0147,879,8Konchilik ishi868,0146,678,6Texnologik mashinalar va jihozlar1868,1145,777,6Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi3370,3147,076,7Mexatronika va robototexnika1468,3143,074,7 Ro'yxat kutilmagan bo'lishi mumkin: eng katta tafovut gumanitar emas, aynan texnika yo'nalishlarida. Sabab shundaki, bu yo'nalishlar ham poytaxtdagi ixtisoslashgan oliygohlarda, ham viloyat texnika institutlarida bor — talabgor oqimi esa butunlay boshqacha. Bir yo'nalish, ikki chegara: aniq misollar Yo'nalishOliygohGrant chegarasiEnergetika muhandisligiFarg'ona davlat texnika universiteti68,0Energetika muhandisligiNavoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti164,5Biotibbiyot muhandisligiAndijon davlat texnika instituti68,2Biotibbiyot muhandisligiToshkent davlat tibbiyot universiteti162,5Mexatronika va robototexnikaFarg'ona davlat texnika universiteti68,3Mexatronika va robototexnikaToshkent axborot texnologiyalari universiteti143,0 Uchala misolda ham diplomda yoziladigan yo'nalish nomi bir xil. Farqni yaratayotgan narsa — oliygohning joylashuvi va nomi. Navoiy konchilik universiteti energetika bo'yicha mintaqadagi asosiy oliygoh hisoblanadi, shuning uchun unga talabgor ko'p. Nega bunday farq bo'ladi? Grant chegarasi yo'nalishning qiyinligi yoki sifatiga bog'liq emas. U bitta narsa bilan aniqlanadi: shu guruhga necha kishi ariza bergani va ularning bali. Grant o'rinlari yuqori balldan pastga qarab to'ldiriladi, oxirgi kirgan kishining bali chegara bo'lib qoladi. Demak yuqori chegara — bu talabgor ko'pligining ko'rsatkichi. Past chegara esa o'sha oliygohda o'rin ko'p yoki hududda shu fan juftligini tanlaganlar kam ekanini bildiradi. Bundan qanday foydalanish mumkin? Agar kasb siz uchun muhim bo'lsa, oliygoh nomi emas — yo'nalish muhim bo'lsa, bu jadval sizga pul va yil tejaydi. Masalan 100 ball to'plagan abituriyent energetika muhandisligiga Navoiyda kira olmaydi, lekin Farg'ona, Buxoro yoki Qarshi texnika universitetlarida grant bilan o'qiy oladi. Xuddi shu mantiq arxitektura (68,0 dan 147,8 gacha) va ekologiya (70,3 dan 147,0 gacha) yo'nalishlarida ham ishlaydi. Ro'yxatni tanlashda bitta oliygohga emas, bir necha shahardagi bir xil yo'nalishga qarang. Fizika nega alohida turadi? Fizika 36 ta oliygohda bor va eng past chegarasi ham 90,8 ball — ya'ni undan pastga tushmagan. Bu ro'yxatdagi boshqa yo'nalishlardan farqli holat: fizikada eng past chegara ham 68 emas, chunki bu fanni tanlaydiganlar soni cheklangan bo'lsa-da, ular odatda kuchli abituriyentlar. Ro'yxatni qayerdan ko'rish mumkin? Har bir yo'nalishning oliygohlar kesimidagi chegarasi 2026-yil o'tish ballari sahifasida bor — yo'nalish nomini yozib qidiring va barcha oliygohlar ro'yxatini solishtiring. Ballingizga mos variantlarni avtomatik topish uchun «Menga moslari» xizmati, sohalar bo'yicha umumiy manzarani ko'rish uchun esa kesimlar sahifasi ishlaydi. Manba: TestMakon.uz o'z ma'lumotlar bazasi — 2026-yil qabuli, kunduzgi ta'lim shakli. Hisobga kamida oltita oliygohda grant chegarasi bo'lgan yo'nalishlar olindi. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust. --- ## Qaysi sohada grantga kirish oson: 10 soha, 100 ball farq URL: https://testmakon.uz/news/article/sohalar-taqqoslash-grant-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida grantga kirish eng oson soha — qishloq xo'jaligi (o'rtacha 80,6 ball), eng qiyini — iqtisodiyot, biznes va huquq (181,2 ball). Farq 100,6 ball, ya'ni imtihonda to'planadigan 189 ballning yarmidan ko'pi. Demak bir xil natija bilan bir sohada grant olasiz, boshqasida esa kontrakt chegarasiga ham yetmaysiz. 10 soha: to'liq taqqoslash Quyidagi jadval 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha hisoblangan va grant chegarasi bo'yicha eng qulaydan eng qattig'igacha saralangan. SohaJami / grant o'rniGrant o'rtachaQishloq xo'jaligi8 555 / 5 63080,6Muhandislik va qurilish29 715 / 22 96089,7Tabiiy fanlar va matematika16 750 / 13 035123,4Axborot texnologiyalari14 989 / 9 035141,9Ijtimoiy fanlar va jurnalistika5 690 / 3 470149,8Pedagogika va ta'lim21 925 / 15 780151,1Xizmatlar va sport11 919 / 6 520151,1Tibbiyot9 648 / 8 063166,7San'at va gumanitar19 953 / 9 660167,2Iqtisodiyot, biznes va huquq28 724 / 16 175181,2 Eng ko'p grant o'rni qayerda? Muhandislik va qurilishda — 22 960 ta. Bu bir vaqtning o'zida ikkinchi eng qulay soha ham: grantga o'rtacha 89,7 ball yetgan. Ya'ni bu yerda ham o'rin ko'p, ham chegara past. Aksincha, iqtisodiyot va huquqda 16 175 ta grant o'rni bor, lekin chegara 181,2 ball. Ko'p o'rin har doim oson degani emas — talabgorlar soni ham shu yerda eng katta. Qaysi sohada grant ulushi eng past? San'at va gumanitar sohasida: 19 953 ta o'rindan grant tegadigani atigi 9 660 ta, ya'ni yarmidan kami. Xizmatlar va sportda ham manzara shunga yaqin — 11 919 dan 6 520 tasi. Sababi bir xil: bu sohalarda kechki va masofaviy shakl ulushi katta, u yerda esa davlat granti umuman berilmaydi. Eng yuqori nisbat tibbiyotda: 9 648 o'rindan 8 063 tasi grant. Lekin u yerda eng past chegara ham 111,3 ball — ya'ni tizimdagi eng baland "pol". Sizning balingiz qaysi sohaga yetadi? 68–90 ball: qishloq xo'jaligi va muhandislik — grant real. Boshqa sohalarda kontrakt varianti qoladi. 90–125 ball: yuqoridagilarga tabiiy fanlar qo'shiladi; muhandislikda tanlov ancha kengayadi. 125–150 ball: axborot texnologiyalari, ijtimoiy fanlar, pedagogika ochiladi. 150–170 ball: tibbiyot va san'at-gumanitarning bir qismi yetadi. 170+ ball: iqtisodiyot, huquq, xalqaro munosabatlar, til filologiyasi. Bu — o'rtacha ko'rsatkichlar bo'yicha yo'l xaritasi. Aniq guruh chegarasi oliygoh va hududga qarab o'zgaradi, shuning uchun yakuniy qarordan oldin "Menga mos yo'nalishlar" orqali o'z balingizni 3 415 ta guruhga solishtiring. Soha ichidagi tafovutni unutmang O'rtacha raqam sohaning ichidagi farqni yashiradi, va bu farq ba'zan sohalararo farqdan katta. Misollar: tabiiy fanlarda amaliy matematika 170,6 ↔ geografiya 78,0 (92,6 ball); ijtimoiy fanlarda xalqaro munosabatlar 189,0 ↔ arxivshunoslik 70,4 (118,6 ball). Shuning uchun to'g'ri tartib shunday: avval sohani, keyin soha ichidagi aniq yo'nalishni tanlang. Har bir soha bo'yicha batafsil tahlil alohida maqolalarda: qishloq xo'jaligi, muhandislik, axborot texnologiyalari, pedagogika, tibbiyot, san'at va gumanitar, iqtisodiyot va huquq. Grant bilan kontrakt orasidagi farq-chi? U ham sohaga qarab keskin o'zgaradi. Respublika bo'yicha o'rtacha farq 39,5 ball, lekin iqtisodiyotda 73,5 ballgacha kengayadi, tibbiyotda esa atigi 31,7 ball. Batafsil hisob — grant va kontrakt bali farqi maqolasida. Ta'lim shakli bo'yicha esa qoida hamma joyda bir xil: kechki va masofaviyda grant yo'q. Manba: hisob-kitob Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha o'tkazildi; sohalar ISCED tasnifi bo'yicha yo'nalish shifrining birinchi uch raqami asosida ajratildi (601–610). Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. 🔗 Shuningdek: qaysi soha bitiruvchisi qancha maosh olyapti. --- ## Ijtimoiy fanlar 2026: psixologiyaga 148, arxivshunoslikka 70 URL: https://testmakon.uz/news/article/ijtimoiy-fanlar-jurnalistika-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida ijtimoiy fanlar va jurnalistika sohasiga 37 ta oliygohda 5 690 ta o'rin ajratilgan, shundan 3 470 tasi grant. Grant o'tish bali o'rtacha 149,8. Lekin o'rtacha raqam bu yerda ayniqsa aldamchi: xalqaro munosabatlarda chegara 189,0 ball, arxivshunoslikda esa 70,4 ball bo'lgan — farq 118,6 ball. Sohaning yarmi bitta yo'nalishda Bu — sohaning eng muhim xususiyati. 5 690 ta o'rindan 2 960 tasi, ya'ni yarmidan ko'pi psixologiyaga tegishli. Qolgan sakkizta yo'nalish esa 2 730 ta o'rinni bo'lishadi, ayrimlarida atigi 125–215 ta o'rin bor. Amaliy ma'nosi: bu sohaga kirmoqchi bo'lsangiz, katta ehtimol bilan siz psixologiya bilan raqobatlashasiz. Undan tashqaridagi yo'nalishlar tor va shu sababli chegaralar keskin farq qiladi. Qaysi yo'nalishga necha ball kerak? Yo'nalishGrant / kontrakt o'rtacha ballO'rinlarPsixologiya148,5 / 90,12 960Kutubxona-axborot faoliyati102,9 / 63,5600Jurnalistika147,3 / 86,9525Sotsiologiya144,9 / 75,0510Xalqaro munosabatlar189,0 / 176,3400Siyosatshunoslik188,1 / 172,9355Axborot xizmati va jamoatchilik bilan aloqalar137,1 / 87,1215Arxivshunoslik81,4 / 62,4125 Xalqaro munosabatlar nega deyarli imkonsiz? Grant chegarasi 189,0 — maksimal ball. Kontrakt esa 176,3. Ya'ni bu yo'nalishda na grant, na kontrakt "zaxira variant" bo'la olmaydi: 176 balldan past natija bilan siz umuman kira olmaysiz. Siyosatshunoslikda ham xuddi shunday manzara — 188,1 va 172,9. Bu ikki yo'nalish jami 755 ta o'rin beradi va ular respublikadagi eng qattiq eshiklardan. Taqqoslash uchun, tibbiyot sohasida ham eng past chegara 111,3 ball edi. Jurnalistika va psixologiya orasida qaysi biri qulayroq? Grant bo'yicha ular deyarli teng: psixologiya 148,5, jurnalistika 147,3. Farq kontraktda ko'rinadi — 90,1 va 86,9, ikkalasi ham grant chegarasidan taxminan 60 ball past. Ya'ni bu ikki yo'nalishda "grantga yetmasa kontrakt" rejasi haqiqatan ishlaydi va ancha keng oyna beradi. Sotsiologiyada bu oyna yanada kengroq: 144,9 ga qarshi 75,0. Sohada eng qulay eshik qayerda? Arxivshunoslikda. Eng past grant chegarasi 70,4 ball — Andijon davlat universitetida, keyin Farg'ona davlat universitetida 81,3 va O'zbekiston Milliy universitetida 92,6 ball. Kutubxona-axborot faoliyatida ham chegara 102,9 ball bilan sohaning o'rtachasidan ancha past. Bu ikki yo'nalish jami 725 ta o'rin beradi — ya'ni xalqaro munosabatlar va siyosatshunoslikka teng hajm, lekin 100 ball pastroq chegarada. Qaysi oliygohda o'rin ko'p? Eng katta kvota O'zbekiston Milliy universitetida — 725 o'rin. Keyin Farg'ona va Andijon davlat universitetlari (350 tadan), Termiz davlat universiteti (325), O'zbekiston davlat san'at va madaniyat instituti (300). Aniq ballar ijtimoiy fanlar sohasi sahifasida. Ta'lim shakli bo'yicha nima farq bor? Kunduzgiga 3 570 ta o'rin ajratilgan va deyarli hammasi — 3 470 tasi — grant asosida. Bu juda yuqori nisbat. Kechkidagi 635 va masofaviydagi 1 485 ta o'rinda esa grant yo'q. Ya'ni bu sohada grant o'rni ko'p, lekin kunduzgi o'rinlarning umumiy soni kichik — shuning uchun raqobat keskin. O'z balingiz bilan qaysi guruhga tushishingizni "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring, fan juftligini esa fan juftligi maqolasi bo'yicha tanlang. Manba: hisob-kitob Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha o'tkazildi (soha shifri 603 bilan boshlanadigan 147 ta yo'nalish guruhi). Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. --- ## San'at va gumanitar 2026: ingliz tiliga 189, falsafaga 171 URL: https://testmakon.uz/news/article/sanat-gumanitar-yonalishlari-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida san'at va gumanitar sohasiga 49 ta oliygohda 19 953 ta o'rin ajratilgan, lekin grant beriladigani atigi 9 660 tasi — yarmidan kami. Grant o'tish bali o'rtacha 167,2 ball, ingliz tili filologiyasida esa 189,0 — imtihonda to'plash mumkin bo'lgan maksimal natija. Nega bu sohada grant o'rni shunchalik kam? Mana bu sohaning asosiy xususiyati. 19 953 ta o'rindan grant tegadigani 9 660 ta, ya'ni ikkitadan bittasidan ham kam. Sababi ta'lim shakli taqsimotida: kunduzgiga 14 938 o'rin ajratilgan (grantli 9 660), kechkiga 3 630 va masofaviyga 1 385 ta o'rin — bu ikki shaklda esa davlat granti umuman yo'q. Taqqoslash uchun: muhandislikda 29 715 o'rindan 22 960 tasi grant, ya'ni to'rtdan uch qismi. Demak bu sohada nafaqat ball yuqori, balki grant o'rinlarining ulushi ham kichik. Qaysi yo'nalishga necha ball kerak? Yo'nalishGrant / kontrakt o'rtacha ballO'rinlarFilologiya: ingliz tili189,0 / 172,33 845Tarix169,1 / 89,33 475Filologiya: o'zbek tili184,3 / 159,72 075Filologiya: rus tili169,6 / 121,31 635Tarjima nazariyasi: ingliz tili185,9 / 173,3995Filologiya: nemis tili184,7 / 150,1510Filologiya: xitoy tili187,7 / 169,1410Filologiya: fransuz tili182,3 / 144,2385Falsafa171,1 / 125,4370 Ingliz tili filologiyasida grant chegarasi 189,0 ballga tenglashgan — bu yo'nalishga grant bilan kirish uchun amalda bitta ham xato qilmaslik kerak bo'lgan. Kontrakt bali ham 172,3, ya'ni "grantga yetmasa kontraktga o'taman" rejasi bu yerda ishlamaydi. Tarix nega boshqacha ishlaydi? Jadvaldagi eng katta tafovut aynan tarixda: grant 169,1, kontrakt esa 89,3 — farq 79,8 ball. Til yo'nalishlarida bu farq 15–35 ball atrofida. Amaliy xulosa: tarixni tanlagan abituriyent uchun kontrakt eshigi juda keng ochiq, til yo'nalishlarida esa deyarli yopiq. Ya'ni bir xil soha ichida ikki butunlay boshqa strategiya kerak. Sohada eng past chegara qayerda? Eng quyi grant bali — 79,7 ball, Qoraqalpoq davlat universitetining filologiya yo'nalishida. Undan keyin O'zbekiston davlat konservatoriyasida bastakorlik san'ati 81,9 ball (4 o'rin) va Yunus Rajabiy nomidagi O'zbek milliy musiqa san'ati institutida 92,1 ball (16 o'rin). Ya'ni san'at yo'nalishlari — sohaning eng qulay qismi, lekin ular kichik kvotali va ko'pchiligida kasbiy (ijodiy) imtihon topshirish talab qilinadi. Bu esa oddiy testdan boshqa tayyorgarlik degani. Qaysi oliygohda o'rin ko'p? Eng katta kvota O'zbekiston davlat jahon tillari universitetida — 3 130 o'rin. Keyin Samarqand davlat chet tillar instituti (1 240), Qoraqalpoq davlat universiteti (1 200), Namangan davlat universiteti va O'zbekiston Milliy universiteti (1 150 tadan). Har bir guruh bo'yicha aniq ballar san'at va gumanitar sohasi sahifasida. Chet tili sertifikati bu yerda nima beradi? Juda ko'p narsa. Chet tili fani majmuada bo'lgan yo'nalishlarga kirishda B2 va undan yuqori darajadagi sertifikat shu fandan maksimal ball beradi, B1 esa maksimal balning 75 foizini. Chegara 189 ballga tenglashgan yo'nalishda bu hal qiluvchi ustunlik. Batafsil: B1 sertifikat 75 foiz ball beradi va IELTS yoki milliy sertifikat. O'z balingiz bilan qaysi yo'nalishga yetishingizni "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring. Manba: hisob-kitob Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha o'tkazildi (soha shifri 602 bilan boshlanadigan 549 ta yo'nalish guruhi). Chet tili sertifikati qoidasi — Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 12-bandi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana: ingliz tili yo’nalishlari tahlili. --- ## Qishloq xo'jaligiga kirish 2026: grant eng arzon — 80,6 ball URL: https://testmakon.uz/news/article/qishloq-xojaligi-yonalishlari-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida qishloq xo'jaligi sohasiga 23 ta oliygohda 8 555 ta o'rin ajratilgan, shundan 5 630 tasi grant asosida. Grant o'tish bali o'rtacha atigi 80,6 — bu o'nta soha ichida eng past ko'rsatkich. Eng quyi chegara 68,0 ball, kontraktda esa o'rtacha 62,0 ball yetgan. Nega bu soha grant bo'yicha eng qulay? Raqamlar bilan taqqoslang: qishloq xo'jaligida grantga o'rtacha 80,6 ball kerak bo'lgan, iqtisodiyot va huquqda esa 181,2 ball. Farq 100,6 ball — imtihonda to'planadigan 189 ballning yarmidan ko'pi. Amaliy ma'nosi shu: 90 ball to'plagan abituriyent bu sohada grant o'rtachasidan yuqori turadi, iqtisodiyotda esa kontrakt chegarasiga ham yetmaydi. Soha tanlash bu yerda ball to'plashdan kam ahamiyatli qaror emas. Grant qaysi ta'lim shaklida beriladi? Sohada kunduzgi ta'limga 7 045 ta o'rin ajratilgan va shundan 5 630 tasi grant asosida — ya'ni kunduzgi o'rinlarning to'rtdan uch qismidan ko'pi. Kechki ta'limdagi 1 510 ta o'rinda esa davlat granti umuman yo'q, hammasi kontrakt. Bu qoida barcha sohaga tegishli va kechki va masofaviy ta'lim tahlilida raqamlar bilan ko'rsatilgan. Qaysi yo'nalishga necha ball kerak? Yo'nalishGrant / kontrakt o'rtacha ballO'rinlarAgronomiya88,0 / 64,4895Veterinariya meditsinasi113,0 / 71,9875Qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalashtirish74,7 / 57,2860Zooinjeneriya78,4 / 62,5725Meva-sabzavotchilik va uzumchilik76,5 / 63,5615Veterinariya sanitariya ekspertizasi85,9 / 63,9600Agrokimyo va tuproqshunoslik96,6 / 69,4530O'simliklar himoyasi va karantini69,7 / 57,7485Yer kadastri va yer tuzish72,5 / 58,9435 Jadvaldan ko'rinadiki, sohaning katta qismida grant chegarasi 70–90 ball oralig'ida. Eng past chegara — 68,0 ball, "O'simliklar himoyasi va karantini" yo'nalishida (Toshkent davlat agrar universitetida 100 o'rin, Andijonda 30 o'rin). Bu grant uchun mumkin bo'lgan eng quyi daraja va u nazariy raqam emas — real guruhlar shu chegarada ochilgan. Sohada eng qattiq eshik qayerda? Eng yuqori chegara — 134,8 ball, "Gidrotexnika inshootlari va nasos stansiyalari" yo'nalishida (Buxoro davlat texnika universiteti). Undan keyin agrokimyo va tuproqshunoslik O'zbekiston Milliy universitetida 126,6 ball, veterinariya meditsinasi Andijonda 123,4 ball. E'tiborlisi shundaki, sohaning eng yuqori chegarasi ham 135 balldan oshmaydi. Boshqa sohalarda esa chegara 189 ballgacha ko'tariladi — masalan tabiiy fanlarda amaliy matematika 170,6 ball talab qilgan. Veterinariya nega ajralib turadi? Jadvalga diqqat qiling: veterinariya meditsinasida grant bali 113,0 — soha o'rtachasidan 32 ball yuqori, kontrakt bali esa 71,9 bilan sohadagi eng yuqorilardan. Sabab tushunarli: bu tibbiyotga yaqin, amaliy kasb va tibbiyotga bali yetmagan abituriyentlarning tabiiy ikkinchi tanlovi. Tibbiyot sohasida esa eng past chegara 111,3 ball — ya'ni veterinariya deyarli o'sha darajada. Qaysi oliygohda o'rin ko'p? Eng katta kvota Toshkent davlat agrar universitetida — 1 835 o'rin. Undan keyin Andijon qishloq xo'jaligi va agrotexnologiyalar instituti (1 715), Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti (ikki kesimda 925 va 885), Qarshi davlat texnika universiteti (465). Har bir guruh bo'yicha aniq ballarni qishloq xo'jaligi sohasi sahifasida ko'rish mumkin. Kimga bu soha mos keladi? Agar balingiz 70–110 oralig'ida bo'lsa va grantda o'qishni istasangiz, bu — eng real yo'l. Fan juftligi odatda biologiya va kimyo yoki matematika va biologiya bo'ladi; qaysi kombinatsiya qaysi yo'nalishga olib borishini fan juftligi maqolasida ko'ring. O'z balingiz bilan qaysi guruhga tushishingizni "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring, tayyorgarlikni mavzu bo'yicha mashq testlaridan boshlang. Manba: hisob-kitob Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha o'tkazildi (soha shifri 608 bilan boshlanadigan 200 ta yo'nalish guruhi). Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. --- ## Kontrakt to'lovidan 12 foiz qaytariladi: kimga va qancha URL: https://testmakon.uz/news/article/kontrakt-tolovidan-12-foiz-soliq/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Kontrakt to'lovi ish haqingiz hisobidan amalga oshirilsa, o'sha summadan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'i — 12 foiz — ushlab qolinmaydi. Ya'ni 20 million so'mlik kontraktda 2,4 million so'm cho'ntagingizda qoladi. Bu Soliq kodeksining 378-moddasida yozilgan doimiy imtiyoz, har yili qayta e'lon qilinadigan aksiya emas. Bu "qaytarish"mi yoki "olinmaslik"mi? Aniq atama muhim. Soliq kodeksida bu to'lovlar soliq solinmaydigan daromadlar ro'yxatiga kiritilgan. Ya'ni asosiy holat — soliq umuman ushlab qolinmaydi: ish beruvchi ish haqingizdan kontrakt summasini to'g'ridan-to'g'ri o'tkazsa, o'sha qismdan 12 foiz hisoblanmaydi. Agar soliq allaqachon ushlab qolingan bo'lsa — masalan siz kontraktni o'z pulingizdan to'lagan bo'lsangiz — o'shanda ortiqcha to'langan summani qaytarib olish masalasi tug'iladi. Shuning uchun eng oson yo'l: kontraktni ish haqidan to'lash tartibini oldindan rasmiylashtirish. Kimning to'lovi hisobga olinadi? Kodeksda uch toifa aniq sanalgan: o'zining, farzandlarining, shuningdek yigirma olti yoshga to'lmagan erining (xotinining) ta'lim olishi uchun to'lov. Ikkita nuqtaga e'tibor bering. Birinchisi — farzand uchun yosh chegarasi qo'yilmagan, ya'ni katta yoshli farzandingizning kontraktini to'lasangiz ham imtiyoz ishlaydi. Ikkinchisi — turmush o'rtog'i uchun chegara bor: u 26 yoshga to'lmagan bo'lishi shart. Qaysi ta'lim muassasalari kiradi? Kodeksda "O'zbekiston Respublikasining professional va oliy ta'lim tashkilotlari" deyilgan. Ya'ni universitet, institut, akademiya bilan birga texnikum va kollejlar ham kiradi. Davlat yoki nodavlat ekani ajratilmagan — shart faqat tashkilotning O'zbekistonda bo'lishi. Texnikumda o'qiyotgan bo'lsangiz, dual ta'lim shaklida stipendiya ham olishingiz mumkin — bu haqda dual ta'lim stipendiyasi maqolasida yozganmiz. Bog'cha va maktab to'lovlari ham kiradimi? Kiradi, lekin chegara bilan — va aynan shu joyda ko'p xato qilinadi. Nodavlat maktabgacha ta'lim tashkilotlari va maktablar ko'rsatadigan xizmatlar uchun ota-ona to'laydigan summa har bir farzand uchun oyiga 3 million so'mgacha soliqdan ozod. Undan ortig'iga imtiyoz tatbiq etilmaydi. Xuddi shu chegara 3 yoshdan 18 yoshgacha nogironligi bo'lgan bolalar uchun kunduzgi parvarish xizmatiga ham qo'llaniladi. Bu norma 2026-yil 17-apreldagi qonun tahririda belgilangan — ya'ni nisbatan yangi. Ta'lim krediti bilan to'lasam-chi? Imtiyoz unga ham tegishli. Kodeksda alohida yozilgan: professional va oliy ta'lim tashkilotlarida o'qish uchun tijorat banklari ajratgan ta'lim kreditlarini (foizlari bilan) qoplashga yo'naltirilgan daromadlarga ham shu imtiyoz qo'llaniladi. Ya'ni kreditni qaytarayotgan oy-oy to'lovlaringiz ham 12 foizdan ozod. Ta'lim kreditining o'zi kimga va qanday shartlar bilan berilishini ta'lim krediti maqolasida ko'ring. Amalda qancha tejaladi? Yillik kontraktNima bo'ladiTejaladi, so'm10 000 000Shu summadan 12% olinmaydi1 200 00015 000 000Shu summadan 12% olinmaydi1 800 00020 000 000Shu summadan 12% olinmaydi2 400 00030 000 000Shu summadan 12% olinmaydi3 600 000 Hisob oddiy: rezident jismoniy shaxs daromadiga soliq stavkasi 12 foiz, demak imtiyoz shu foizni to'g'ridan-to'g'ri saqlab qoladi. Kontrakt qancha katta bo'lsa, tejash shuncha sezilarli. Bu imtiyoz kimga eng foydali? Ishlab, ayni paytda o'qiyotgan talabaga va farzandining kontraktini to'layotgan ota-onaga. Ya'ni imtiyoz ish haqi bor odamga ishlaydi — daromadi bo'lmagan talabaning o'zi undan foydalana olmaydi, lekin uning kontraktini to'layotgan ota-onasi foydalanadi. Kontrakt to'lovining muddati va ulushlari alohida masala: birinchi qismini 15-oktabrgacha kamida 25 foiz qilib to'lash shart. Narx qanday belgilanishi esa super-kontrakt va tabaqalashtirilgan to'lov maqolasida. Qanday rasmiylashtiriladi? Imtiyoz avtomatik ishlamaydi — buning uchun to'lov hujjat bilan tasdiqlanishi kerak: shartnoma va to'lov hujjati. Amaliy tartib ikki xil: ish beruvchi orqali (buxgalteriyaga shartnoma va to'lov hujjatini taqdim etasiz, ular ish haqidan o'tkazadi) yoki soliq organiga daromad deklaratsiyasi orqali. Aniq hujjatlar ro'yxati va muddatlarni ish beruvchingiz buxgalteriyasidan yoki soliq organidan aniqlashtiring — bu qism kodeksda emas, idoraviy tartibda belgilanadi. Kontrakt to'lay olmaslik xavfi bo'lsa, boshqa yo'llar ta'lim krediti va grant imkoniyatini tekshirish orqali ochiladi. Shu mavzuda yana: Xususiy maktab to'lovi uchun soliq imtiyozi 6 million so'mga oshadi Manba: O'zbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 378-moddasi 16-bandi (2023-yil 28-dekabrdagi O'RQ-891-son va 2026-yil 17-apreldagi O'RQ-1129-son qonunlari tahririda) hamda 381-moddasi (rezident jismoniy shaxs uchun 12 foizlik stavka), lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. --- ## Xorijiy diplom O'zbekistonda: 2+2 modeli va 20 ta OTM ro'yxati URL: https://testmakon.uz/news/article/integratsiyalashgan-talim-dasturlari-2027/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Xalqaro ta'lim Qisqacha javob. 2027/2028 o'quv yilidan boshlab 20 ta oliygohda bosqichma-bosqich integratsiyalashgan ta'lim dasturlari joriy etiladi. Ular bakalavriatda "1+3" va "2+2", magistraturada "1+1" modeli asosida ishlaydi: o'qishning bir qismi O'zbekistonda, qolgani xorijiy hamkor universitetda o'tadi va diplom o'sha hamkor universitetdan beriladi. "2+2" modeli aslida qanday ishlaydi? Model nomidagi raqamlar o'quv yillarini bildiradi. "2+2" — ikki yil O'zbekistonda, ikki yil xorijiy hamkor universitetda. "1+3" — bir yil shu yerda, uch yil xorijda. Magistraturadagi "1+1" esa bir yildan ikki mamlakatda. Asosiy shart — dasturlarni hamkor universitet tan olishi. Shuning uchun ular QS yoki THE xalqaro reytinglarining top-100 ro'yxatiga kiruvchi oliy ta'lim tashkilotlarining akademik talablariga solishtirib moslashtiriladi. Ya'ni O'zbekistonda o'qigan birinchi ikki yilingiz chetda qayta o'qitilmaydi, kredit sifatida hisobga olinadi. Bu dasturlarni kim ishlab chiqadi? Buyuk Britaniyaning "IQF — Integrated qualifications framework" ta'lim tashkiloti bilan hamkorlikda Xalqaro malakalar va baholash markazi tashkil etilgan. Aynan shu markaz dasturlarni xalqaro talablarga moslashtirish, "1+3", "2+2", "1+1" modellarini ishlab chiqish va yetakchi xorijiy universitetlarning O'zbekistonda kampus, filial yoki franshiza ochishi bo'yicha kelishuvga erishish vazifasini oladi. Qaysi oliygohlarda joriy etiladi? Qarorning 1-ilovasida 20 ta tashkilot sanab o'tilgan: O'zbekiston Milliy universiteti, Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, Toshkent davlat pedagogika universiteti, Toshkent davlat tibbiyot universiteti, Toshkent davlat transport universiteti. "ToshTech" texnika universiteti, Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti, Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti, Bank-moliya akademiyasi, Davlat siyosati va boshqaruvi akademiyasi. O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti, Andijon davlat chet tillari instituti, Samarqand davlat chet tillari instituti, Milliy rassomlik va dizayn instituti. Buxoro davlat universiteti, Namangan davlat universiteti, Termiz davlat universiteti, Samarqand iqtisodiyot va servis instituti, Farg'ona davlat texnika universiteti, Xalqaro qishloq xo'jaligi universiteti. Ro'yxat yopiq emas: Xalqaro malakalar va baholash markazi taklifiga asosan vazirlik unga o'zgartirish va qo'shimcha kiritishi mumkin. Integratsiyalashgan dasturlar oliy maktabi nima? Tajriba-sinov tariqasida Toshkent arxitektura-qurilish universiteti huzurida alohida Integratsiyalashgan dasturlar oliy maktabi tashkil etiladi. U universitetning tarkibiy bo'linmasi bo'ladi, ammo yuridik shaxs maqomiga, mustaqil balansga va o'z g'azna hisobvaraqlariga ega. Ta'lim jarayoni Britaniyaning 3–8-ta'lim darajalariga muvofiq quriladi. Dastlabki bosqichda hamkorlar — Northumbria va Hertfordshire universitetlari, keyinchalik QS yoki THE reytingining top-300 ro'yxatiga kiruvchi boshqa universitetlar qo'shiladi. Diplom O'zbekistonda tan olinadimi? Ha — bu savolning javobi qarorda to'g'ridan-to'g'ri yozilgan. Oliy maktabni muvaffaqiyatli tamomlagan bitiruvchiga xorijiy hamkor oliy ta'lim tashkilotining va Oliy maktabning diplomi beriladi, u O'zbekiston Respublikasida oliy ma'lumot to'g'risidagi hujjat sifatida tan olinadi. Ya'ni diplomni alohida tan oldirish tartibidan o'tish shart bo'lmaydi. Bu xorijda o'qib qaytganlar duch keladigan asosiy to'siqni olib tashlaydi. "El-yurt umidi" bilan qanday bog'liq? Dasturlar "El-yurt umidi" jamg'armasi stipendiatlari uchun alohida imkoniyatni nazarda tutgan holda ishlab chiqiladi: ta'limning dastlabki bosqichi O'zbekistonda o'tadi, keyingi bosqichlari esa Buyuk Britaniya va boshqa davlatlarning yetakchi hamkor universitetlarida uzluksiz davom ettiriladi. Qarorning maqsadlaridan yana biri — o'rta maxsus va kasbiy ta'limdan oliy ta'limga uzluksiz o'tishning jozibador shakllarini joriy etish. Ya'ni texnikum bitiruvchisi uchun ham bu yo'l ochiladi; hozirgi tartibda u universitetning 2-kursiga suhbat asosida kirishi mumkin. Abituriyent hozir nima qilishi kerak? Dasturlar 2027/2028 o'quv yilidan bosqichma-bosqich boshlanadi, ya'ni hozirgi 10–11-sinf o'quvchilari birinchi to'lqinga tushadi. Eng foydali tayyorgarlik — chet tili: xorijiy universitetda o'qish bosqichi til sertifikatisiz ochilmaydi. Chet tili sertifikati bilan kirish imkoniyatlari alohida maqolada yozilgan. Shu bilan birga bu dasturlar hozirgi qabul tizimini bekor qilmaydi: 2026 va 2027 qabulida oliygohlar odatdagi tartibda o'rin ajratadi. Qaysi sohada nechta o'rin borligini kesimlar bo'limida ko'rib chiqing. Nodavlat va xorijiy filiallardan davlat oliygohiga o'tish tartibi esa alohida hujjat bilan belgilangan. Shu mavzuda yana: Yevropada bepul magistratura: Erasmus Mundus arizasi oktabrda ochiladi Shu mavzuda yana: Toshkentdagi xorijiy universitetda o'qish 25 milliondan turadi Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 17-iyuldagi PQ-269-son "Respublikada xalqaro ta'lim standartlari asosida o'rta maxsus, kasbiy va oliy ta'lim dasturlarini joriy etishga doir qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida"gi qarori (1–6-bandlar va 1-ilova), lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. --- ## Tabiiy fanlar 2026: matematikaga 160, geografiyaga 78 ball URL: https://testmakon.uz/news/article/tabiiy-fanlar-yonalishlari-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida tabiiy fanlar va matematika sohasiga 44 ta oliygohda 16 750 ta o'rin ajratilgan, shundan 13 035 tasi grant. Soha bo'yicha grant o'tish bali o'rtacha 123,4. Lekin bu o'rtacha raqam aldamchi: amaliy matematikaga 170,6 ball kerak bo'lgan, geografiyaga esa 78,0 ball yetgan. Nega "tabiiy fanlar" degan umumiy raqam ish bermaydi? Soha ichidagi tafovut — bu maqolaning asosiy topilmasi. Eng qattiq yo'nalish bilan eng yumshog'i orasidagi farq 92,6 ball, ya'ni imtihonda to'planadigan 189 ballning yarmidan ko'pi. Amalda bu shuni bildiradi: "men tabiiy fanlarga kiraman" degan reja hech narsani anglatmaydi. Matematika yoki biologiyani tanlasangiz, grant uchun 160 balldan yuqori natija kerak. Geografiya, kimyo yoki fizikani tanlasangiz, 80–105 ball ham yetadi. Bitta soha, ammo butunlay boshqa musobaqa. Qaysi yo'nalishga necha ball kerak? Yo'nalishGrant / kontrakt o'rtacha ballO'rinlarMatematika160,5 / 88,23 430Biologiya163,6 / 127,42 845Kimyo96,7 / 63,32 390Fizika106,3 / 60,42 065Amaliy matematika170,6 / 94,31 890Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi102,6 / 69,61 535Geografiya78,0 / 59,21 525Geologiya91,2 / 59,2360Mexanika va matematik modellashtirish96,8 / 62,2325 Jadval soha ichida ikkita aniq guruhni ko'rsatadi. Yuqori guruh — matematika, amaliy matematika va biologiya: bular eng ko'p o'rin oladi va eng qattiq chegaraga ega. Quyi guruh — geografiya, kimyo, fizika, geologiya, mexanika: chegara 78–107 ball oralig'ida. Nega fizika va kimyoga ball past? Bu birinchi qarashda g'alati: fizika va kimyo — DTM'ning eng og'ir fanlari, lekin ularning nomdosh yo'nalishlariga grant chegarasi atigi 106,3 va 96,7 ball. Sababi talabgorlar sonida: aynan shu fanlarni yaxshi biladigan abituriyentlar odatda muhandislik, tibbiyot yoki IT tomonga ketadi, "sof" fizika va kimyo yo'nalishlariga esa raqobat kamayadi. Shuning uchun fizika yoki kimyoni kuchli biladigan, lekin muhandislikka ball yetkaza olmaydigan abituriyent uchun bu yo'nalishlar real grant imkoniyati bo'lib qoladi. Taqqoslash uchun: muhandislik va qurilish sohasida grant o'rtacha 89,7 ball, ya'ni deyarli bir xil daraja. Biologiyada nega kontrakt ham qimmat? Jadvalga qayting: biologiyada grant 163,6, kontrakt esa 127,4 ball. Farq atigi 36,2 ball — sohadagi eng tor tafovut. Matematikada esa farq 72,3 ball (160,5 va 88,2). Ya'ni biologiyada "grantga yetmasa kontraktga o'taman" hisobi zaif ishlaydi — u yerda kontrakt o'rni ham qattiq talab qilinadi. Buning sababi tushunarli: biologiya tibbiyotga kira olmagan abituriyentlarning tabiiy ikkinchi tanlovi, shuning uchun kontraktda ham raqobat yuqori qoladi. Grant qaysi ta'lim shaklida bor? Sohada kunduzgi ta'limga 13 285 o'rin ajratilgan va shundan 13 035 tasi grant asosida. Kechki ta'limdagi 3 115 va masofaviy ta'limdagi 350 o'rinda esa davlat granti umuman yo'q — hammasi kontrakt. Sohaning eng past grant chegaralari meteorologiya va gidrologiya yo'nalishlarida: Qoraqalpoq davlat universitetida meteorologiya 68,1 ball, Qarshi davlat texnika universitetida gidrologiya 68,4 ball. Eng yuqorisi — 185,7 ball: Buxoro davlat universitetining amaliy matematika va O'zbekiston Milliy universitetining biologiya guruhlarida. Qaysi oliygohda o'rin ko'p? Eng katta kvota O'zbekiston Milliy universitetida — 1 620 o'rin. Keyin Andijon davlat universiteti (1 075), Samarqand davlat universitetining Urgut filiali (985), Termiz davlat universiteti (825), Qoraqalpoq davlat universiteti (805) va Farg'ona davlat universiteti (750). Bu soha, muhandislikdan farqli o'laroq, klassik universitetlarga tayanadi. Har bir guruh bo'yicha aniq ballarni tabiiy fanlar va matematika sohasi sahifasida ko'rishingiz mumkin. Fan juftligini qanday tanlash kerak? Xulosa amaliy: avval yo'nalishni, keyin fan juftligini tanlang — teskarisi emas. Matematika va biologiya yo'nalishlari 160 balldan yuqori natija talab qilgani uchun ularga faqat kuchli tayyorgarlik bilan borish mantiqiy. Fizika, kimyo, geografiya va ekologiya esa o'rtacha ball bilan grantga real yo'l ochadi. Qaysi kombinatsiya qaysi yo'nalishga olib borishini fan juftligi maqolasida ko'ring, o'z balingizni "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring va fanlarni mavzu bo'yicha mashq testlarida mustahkamlang. Manba: hisob-kitob Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 399 ta yo'nalish guruhi bo'yicha o'tkazildi (soha shifri 605 bilan boshlanadigan yo'nalishlar). Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Yana o‘qing: 10 soha taqqoslandi: qaysi birida grant arzon. --- ## Muhandislikka kirish 2026: 22 960 grant o'rni, 68 balldan URL: https://testmakon.uz/news/article/muhandislik-qurilish-yonalishlari-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida muhandislik va qurilish sohasiga 42 ta oliygohda 29 715 ta o'rin ajratilgan, shundan 22 960 tasi grant asosida. Grant o'tish bali o'rtacha atigi 89,7 ball, eng past chegara esa 68,0 — tizimdagi eng quyi grant darajasi. Kontraktga esa o'rtacha 63,3 ball yetgan. Nega bu soha grant bo'yicha eng qulay? Mana shu — maqoladagi asosiy raqam. Muhandislikda grantga o'rtacha 89,7 ball kerak bo'lgan. Iqtisodiyot, biznes va huquq sohasida esa xuddi shu yilda o'rtacha 181,2 ball talab qilingan — buni alohida tahlilda hisoblab chiqqanmiz. Farq 91,5 ball, ya'ni deyarli ikki barobar. Amaliy ma'nosi shu: 100 ball to'plagan abituriyent iqtisodiyotda grantga hatto yaqinlasha olmaydi, muhandislikda esa o'rtacha chegaradan yuqori turadi. Soha tanlash — ball to'plashdan kam ahamiyatli qaror emas. Grant qaysi ta'lim shaklida beriladi? Ta'lim shakliGrant holatiO'rinlarKunduzgiGrant bor — 22 960 o'rin23 810KechkiGrant yo'q, hammasi kontrakt5 905 Kunduzgi o'rinlarning deyarli barchasiga grant tegadi — 23 810 tadan 22 960 tasi. Bu boshqa sohalarda kam uchraydigan nisbat. Kechki ta'limdagi 5 905 o'rinda esa davlat granti umuman yo'q; bu qoida barcha sohaga tegishli va kechki va masofaviy ta'lim tahlilida ko'rsatilgan. Qaysi yo'nalishga necha ball kerak? Yo'nalishGrant / kontrakt o'rtacha ballO'rinlarEnergetika muhandisligi102,0 / 65,91 890Oziq-ovqat texnologiyasi71,1 / 57,71 695Transport vositalari muhandisligi95,4 / 59,61 645Kimyo muhandisligi74,4 / 58,31 620Yengil sanoat muhandisligi73,4 / 57,51 575Texnologik mashinalar va jihozlar78,8 / 59,31 540Qurilish muhandisligi76,7 / 58,81 495Biotexnologiya138,1 / 110,81 405Elektr muhandisligi95,9 / 64,91 225 Jadvaldan ko'rinadiki, sohaning katta qismida grant chegarasi 70–100 ball oralig'ida. Oziq-ovqat texnologiyasi, yengil sanoat va kimyo muhandisligi 71–75 ball atrofida — bu 1 695, 1 575 va 1 620 o'rin degani, ya'ni kichik yo'nalishlar emas. Sohada eng qattiq va eng yumshoq eshik qayerda? Eng yuqori chegara — 169,9 ball, "Aviatsiya muhandisligi" yo'nalishida (Toshkent davlat transport universiteti). Undan keyin biotexnologiya: Toshkent farmatsevtika institutida 167,7 ball. Ya'ni sohada ham "qimmat" yo'nalishlar bor va ular odatda aviatsiya, biotexnologiya kabi tor ixtisosliklar. Eng past chegara esa 68,0 ball — bu grant uchun mumkin bo'lgan eng quyi daraja. Shu ballda grant ochilgan guruhlar orasida Farg'ona davlat texnika universitetining energetika muhandisligi (200 o'rin) va yengil sanoat muhandisligi (150 o'rin), Toshkent davlat agrar universitetining metrologiya va standartlashtirish yo'nalishi bor. Ya'ni 68 ball — nazariy raqam emas, real katta guruhlar shu chegarada ochilgan. Qaysi oliygohda o'rin ko'p? Eng katta kvota Toshkent davlat transport universitetida — 2 725 o'rin. Undan keyin Farg'ona davlat texnika universiteti (2 650), Toshkent davlat texnika universiteti (2 600), Toshkent kimyo-texnologiya instituti (2 295), Buxoro davlat texnika universiteti (2 000) va Qarshi davlat texnika universiteti (1 950). Diqqat qiling: ro'yxatning yarmi — hududiy texnika universitetlari. Poytaxtdagi oliygohlarga ball odatda yuqoriroq bo'ladi, hududlarda esa xuddi shu yo'nalishga chegara pastroq. Har bir guruh bo'yicha aniq ballarni muhandislik va qurilish sohasi sahifasida ko'rish mumkin. Kimga bu soha mos keladi? Agar balingiz 70–110 oralig'ida bo'lsa va grantda o'qishni istasangiz, muhandislik hozircha eng real yo'l. Fan juftligi odatda matematika va fizika yoki matematika va kimyo bo'ladi — fan juftligini tanlash maqolasida qaysi kombinatsiya qaysi yo'nalishga olib borishi yozilgan. O'z balingiz bilan qaysi guruhga tushishingizni "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring, tayyorgarlikni esa mavzu bo'yicha mashq testlaridan boshlang. Manba: hisob-kitob Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 665 ta yo'nalish guruhi bo'yicha o'tkazildi (soha shifri 607 bilan boshlanadigan yo'nalishlar). Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Yana o‘qing: 10 soha taqqoslandi: grant 80,6 dan 181,2 ballgacha. --- ## Doktorantura 2026: kirish imtihoni o'rniga tadqiqot taqdimoti URL: https://testmakon.uz/news/article/doktorantura-islohoti-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Magistratura Qisqacha javob. 2026-yil 1-sentabrdan doktoranturaga qabul va stipendiya tizimi o'zgaradi. Davlat budjeti hisobidan ajratiladigan kvotaning kamida 60 foizi ustuvor ilmiy ixtisosliklarga beriladi, ularga qabul qilingan doktorantlarga bazaviy stipendiyaning 1,7 baravari to'lanadi. Eng katta yangilik — ustuvor ixtisosliklarga kirish imtihoni umuman o'tkazilmaydi, uning o'rniga ilmiy tadqiqot ishi taqdimoti baholanadi. Ustuvor ilmiy ixtisoslik nima degani? "O'zbekiston — 2030" strategiyasidan kelib chiqib, ilmiy kadrlar tayyorlashning ustuvor yo'nalishlari alohida ro'yxat bilan tasdiqlangan. Shu ro'yxatga kiruvchi ixtisosliklar ustuvor hisoblanadi va ular uchun boshqa moliyalash hamda boshqa qabul tartibi ishlaydi. Amalda bu shuni bildiradi: doktoranturaga hujjat topshirishdan oldin o'z ixtisosligingiz ustuvor ro'yxatda bor-yo'qligini aniqlash kerak. Javob butun jarayonni — qabul shaklini ham, stipendiyani ham — o'zgartiradi. Ustuvor ixtisoslikda stipendiya qancha bo'ladi? Stipendiya endi bir xil emas, ixtisoslikka qarab farq qiladi. Ustuvor ilmiy ixtisosliklarga qabul qilingan doktorantlarga bazaviy stipendiyaning 1,7 baravari miqdorida oshirilgan stipendiya to'lanadi. Bundan tashqari alohida modda bor: tadqiqot ishida zarur bo'ladigan asbob-uskuna va boshqa tovarlar xaridi uchun har oy bazaviy stipendiyaning 30 foizi miqdorida qo'shimcha mablag' ajratiladi. Diqqat qiling — bu pul doktorantning qo'liga emas, u tahsil olayotgan oliy ta'lim yoki ilmiy tashkilotga yo'naltiriladi, ya'ni uskunani tashkilot sotib oladi. Kirish imtihoni o'rniga nima bo'ladi? Bu — islohotning eng jiddiy qismi. Ustuvor ilmiy ixtisosliklarga qabul kirish imtihoni o'rniga ilmiy tadqiqot ishi taqdimoti bo'yicha o'tkaziladi. Taqdimotga qo'yiladigan talablarni oliy ta'lim yoki ilmiy tashkilot mustaqil belgilaydi. Ya'ni tayyorgarlikning mazmuni o'zgaradi: test yoki og'zaki imtihonga emas, o'z tadqiqot g'oyangizni himoya qila oladigan darajada tayyorlanish kerak. Talablar har tashkilotda har xil bo'lgani uchun ularni oldindan aynan o'sha tashkilotdan so'rab bilish zarur. Milliy sertifikat imtiyozi saqlanadimi? Yo'q — va bu ko'pchilikni ogohlantirishi kerak bo'lgan o'zgarish. Ilgari tegishli fan yo'nalishida milliy sertifikatga ega talabgor mutaxassislik fani bo'yicha imtihondan ozod etilar va unga maksimal ball qo'yilardi. Farmon bilan bu tartib bekor qilinadi. Milliy sertifikat oliy ta'limga kirishda o'z kuchini saqlab qoladi — bu haqda milliy sertifikat yo'riqnomasida va IELTS bilan taqqoslashda yozganmiz. O'zgarish faqat oliy ta'limdan keyingi bosqichga, ya'ni doktoranturaga tegishli. Birinchi o'quv yilida nima o'qitiladi? Tayanch doktorantura bosqichining birinchi o'quv yilida endi alohida darslar o'tiladi: sohaviy maxsus fanlar, ilmiy tadqiqot metodologiyasi va akademik yozish, shuningdek statistika va ma'lumotlar tahlili. Ilgari doktorant asosan mustaqil ishlardi; endi tadqiqot ko'nikmalari alohida o'rgatiladi. Ilmiy rahbarga ham yangi talab qo'yildi: u doktorantning ixtisosligiga mos fan tarmog'ida ilmiy tadqiqot tajribasiga ega bo'lishi shart. Ilmiy rahbarga to'lov qanday o'zgaradi? 2027-yil uchun qabuldan boshlab ilmiy rahbarlik uchun oylik to'lov o'rniga bir martalik rag'batlantiruvchi to'lov boshlanadi — u tayanch doktoranturaga qabul qilingan stajyor-tadqiqotchi va o'z vaqtida himoya qilgan doktorant uchun to'lanadi. Ilmiy rahbarTo'lov turiEng kam ish haqiga nisbatanXirsh indeksi 5 dan kamBir martalik rag'batlantirish40 baravarigachaXirsh indeksi 5 dan yuqoriBir martalik rag'batlantirish80 baravarigacha Doktorant uchun bu bilvosita, ammo muhim signal: rahbar endi jarayonni cho'zishdan emas, o'z vaqtida himoya qildirishdan manfaatdor bo'ladi. «Loyiha ichida ilmiy daraja» nima degani Falsafa doktori (PhD) darajasini amaliy tadqiqot loyihasi ichida olish uchun alohida dastur ochiladi. Innovatsion rivojlanish agentligi ustuvor ilmiy ixtisosliklar bo'yicha muddati uch yildan oshmaydigan tadqiqot loyihalari uchun yiliga bir marta tanlov e'lon qiladi. Loyihada ishtirok etuvchi doktorantni loyiha rahbari tanlov o'tkazib qabul qiladi va o'sha rahbar bir vaqtning o'zida uning ilmiy rahbari hisoblanadi. Doktorant loyiha bajarilayotgan tashkilotning izlanuvchisi bo'ladi va unga tayanch doktorantura uchun belgilangan miqdorda stipendiya to'lanadi. Qo'shimcha yengillik: loyiha davrida dissertatsiyani himoya qilgan tadqiqotchining ilmiy hisoboti ekspertizadan o'tkazilmaydi. Bu magistr bitiruvchisi uchun nimani anglatadi? Doktorantura rejangizda bo'lsa, uchta ishni hozirdan boshlang. Birinchisi — ixtisosligingiz ustuvor ro'yxatda bor-yo'qligini aniqlash. Ikkinchisi — tayyor tadqiqot g'oyasi va uni ko'rsatadigan material to'plash. Uchinchisi — mos tajribaga ega ilmiy rahbar izlash. Magistraturaga kirishning o'zi haqida magistratura qabuli maqolasida, oliy ta'limdagi stipendiyalar to'g'risida esa Prezident va nomli stipendiyalar maqolasida batafsil yozilgan. Shu mavzuda yana: Tibbiyotga kirish o'zgaradi: «Davolash ishi» o'rniga «Umumiy tibbiyot» Shu mavzuda yana: Xorijda olgan ilmiy darajangizni my.gov.uz orqali tan oldirasiz Manba: O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 26-maydagi PF-98-son "Yangi avlod ilmiy kadrlarini tayyorlash va ularni attestatsiya qilish tizimini takomillashtirish to'g'risida"gi Farmoni (1–5-bandlar), lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana Xorijda PhD olganga 946 mln so'mlik uy krediti --- ## Dual ta'limda stipendiya 2026: 440 mingdan 1,3 million so'mgacha URL: https://testmakon.uz/news/article/dual-talim-stipendiyasi-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Kasbiy ta'lim Qisqacha javob. 2026/2027 o'quv yilidan boshlab davlat texnikumlarida dual ta'lim shaklida o'qiyotgan o'quvchilarga stipendiya to'lanadi. Birinchi kursda — baholardan qat'i nazar — bazaviy hisoblash miqdori barobarida, ya'ni 1-sentabrdan 440 000 so'm. Keyingi semestrlarda o'zlashtirish 85 foizdan yuqori bo'lsa, miqdor uch baravarga chiqadi — 1 320 000 so'm. Bu OTM a'lochi talabasining stipendiyasidan (513 600 so'm) ikki yarim barobar ko'p. Dual ta'lim nima va bu stipendiya kimga tegishli? Dual ta'lim — o'qishning bir qismi texnikumda, ikkinchi qismi korxonada o'tadigan shakl. Texnikum korxona bilan shartnoma tuzadi, korxona esa har bir o'quvchiga ustoz biriktiradi va uning amaliy tayyorgarligi uchun javob beradi. Yangi nizom faqat davlat kasbiy ta'lim tashkilotlariga — texnikumlarga tegishli, nodavlat muassasalarga tatbiq etilmaydi. Talab qoidasi 2026/2027 o'quv yilidan boshlab dual ta'lim shaklida tahsil olayotgan o'quvchilarga nisbatan qo'llaniladi, ya'ni amalda 1-sentabrdan ishlaydi. Birinchi kursda qancha to'lanadi? Boshlang'ich, o'rta va o'rta maxsus kasbiy ta'lim dasturlari bo'yicha dual ta'limga birinchi kursga qabul qilingan har bir o'quvchiga — fanlarni o'zlashtirishidan qat'i nazar — bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida stipendiya to'lanadi. Bazaviy hisoblash miqdori 2026-yil 1-sentabrdan 440 000 so'm etib belgilangan. Demak birinchi kurs o'quvchisi baholaridan qat'i nazar oyiga shu miqdorni oladi. Bu tizimdagi kam uchraydigan holat: odatda stipendiya baholarga bog'lanadi, bu yerda esa birinchi kurs kafolatlangan. Uch baravar stipendiyani kim oladi? Ikkinchi semestrdan boshlab miqdor avvalgi semestr natijalariga qarab belgilanadi. KimShartBir oyda, so'm1-kurs o'quvchisiShartsiz, baholardan qat'i nazar440 000O'zlashtirishi 85 foizdan yuqoriSemestr yakunida barcha fandan "5" va "4"1 320 000Kasb tanlovi g'olibiRespublika yoki xorijiy tanlov g'olibi1 320 000 E'tibor bering: 85 foizlik shart faqat o'rtacha ko'rsatkich emas — nizomda alohida ta'kidlangan, semestr yakunida fanlardan baholaringiz "5" va "4" bo'lishi talab etiladi. Bitta "3" chiqsa, uch baravar stipendiya yopiladi. Kasblar bo'yicha respublika va xorijiy tanlovlar ro'yxatini Kasbiy ta'lim agentligi belgilaydi. Pul qayerdan keladi va qachon to'lanadi? Mablag' Davlat budjeti hisobidan ajratiladi — ya'ni bu korxonaning xayriyasi emas, davlat kafolati. Kasbiy ta'lim agentligi moliya yili boshida mablag'ni maxsus platforma orqali texnikumlar hisobvarag'iga o'tkazadi, texnikum esa o'quvchilarga har oyning 15-sanasiga qadar to'lab beradi. Texnikum o'quv yili boshlanishidan kamida bir hafta oldin o'quvchilar va korxonalar to'g'risidagi ma'lumotlarni platformaga kiritishi shart — buyruq, texnikum bilan korxona o'rtasidagi shartnoma va korxonaning har bir o'quvchi bilan tuzgan shartnomasi ilova qilinadi. Ma'lumotlarni kiritishga texnikum direktori shaxsan javobgar. Davomat stipendiyaga ta'sir qiladimi? Ha, va bu yangi tizimning eng qattiq joyi. Texnikumdan guruh rahbari va korxonadan biriktirilgan ustoz platformaga kunlik davomatni kiritib boradi, bu natijalar esa stipendiya to'lash bo'yicha xulosa berishda hisobga olinadi. O'zlashtirish ko'rsatkichlari "Kasbiy ta'lim jarayonlarini boshqarish — EMIS PT" tizimida qayd etiladi. Ya'ni sizni ikki tomon kuzatadi: texnikum baholaringizni, korxona esa ish joyidagi intizom va topshiriqlarni. Korxona o'qish yakunida bajarilgan ishlar natijasi va egallangan amaliy ko'nikmalarni alohida baholaydi. Stipendiya qaysi hollarda to'xtatiladi? Nizomda o'nta asos sanab o'tilgan. Amaliy jihatdan eng muhimlari: Ishlab chiqarish vazifalarini, amaliyot rejasi yoki ish topshiriqlarini bajarmaslik, amaliyot kundaligini vaqtida yuritmaslik. Korxonaning ichki tartib-qoidalarini buzish. Uzrsiz sabablarga ko'ra 74 soatdan ortiq dars qoldirish. O'qishni dual ta'lim shaklidan boshqa shaklga ko'chirish yoki dual ta'lim shartnomasini bekor qilish. Akademik ta'til olish, o'qishdan chetlashtirilish, boshqa davlatga ko'chib ketish, sud qarori bilan ozodlikdan mahrum etilish. Korxona o'quvchining ko'nikmalari yoki intizomini qoniqarsiz baholasa, platforma orqali texnikumga so'rov yuboradi va direktor uch kun ichida to'xtatish buyrug'ini chiqaradi. Muhim nuqta: 18-bandda sanalgan sabablar mavjud bo'lganda direktor korxonaning so'rovisiz ham stipendiyani to'xtatishi mumkin. To'xtatish sababi platformada ko'rsatiladi. To'xtatilgan stipendiyani qayta tiklash mumkinmi? Ha. Qayta tiklash korxona xulosasi va guruh rahbarining bildirgisi asosida navbatdagi oydan amalga oshirilishi mumkin. Baholash mezonlari: ishlab chiqarish jarayonlarida faol ishtirok etish, ustoz topshiriqlarini o'z vaqtida bajarish, amaliyot kundaligini yuritish, nazariy darslarda to'liq ishtirok etish va korxona tartib-qoidalariga rioya qilish. Bu texnikum tanlashga qanday ta'sir qiladi? Amaliy xulosa oddiy: agar texnikumda dual ta'lim guruhi bor bo'lsa, u moliyaviy jihatdan boshqa shakllardan sezilarli ustun. 1 320 000 so'm — ko'p oilada real daromadga teng summa, ustiga korxonada amaliy tajriba va ish joyi bilan aloqa qo'shiladi. Shuning uchun hujjat topshirishdan oldin texnikumdan qaysi kasblar bo'yicha dual guruh ochilishini va qaysi korxona bilan shartnoma borligini so'rab bilish kerak. Texnikumda o'qishni ko'chirish, tiklash va ta'lim shaklini o'zgartirish tartibi alohida hujjat bilan belgilangan — bu haqda kasbiy ta'limda o'qishni ko'chirish maqolasida yozganmiz. Diqqat qiling: boshqa ta'lim shaklidan dual ta'limga ko'chirish taqiqlangan, ya'ni dual guruhga faqat qabul paytida tushasiz. Maktabdan keyingi boshqa yo'l — akademik litsey, texnikumdan keyin esa universitetning 2-kursiga suhbat asosida kirish imkoniyati bor. Oliy ta'limdagi stipendiya miqdorlari bilan taqqoslash uchun Prezident va nomli stipendiyalar maqolasiga qarang. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 30-iyundagi 341-son qarori bilan tasdiqlangan "Texnikumlarda dual ta'lim shaklida tahsil olayotgan o'quvchilarga stipendiya to'lash tartibi to'g'risida"gi Nizom (1, 4–6, 11, 13–24-bandlar), lex.uz; bazaviy hisoblash miqdori — Prezidentning 2026-yil 23-iyundagi PF-115-son farmoni. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana Bog'cha to'lovi: hudud va soatga qarab yangi jadval --- ## Akademik litseyga kirish tartibi 2026: 3 ta tanlov qoidasi URL: https://testmakon.uz/news/article/akademik-litsey-qabul-tartibi-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Maktab Qisqacha javob. Akademik litseyga faqat umumiy o'rta ta'lim maktabining 9-sinf bitiruvchisi kira oladi. Ro'yxatdan o'tish my.edu.uz portali orqali, har yili 10-iyundan 10-iyulgacha va bepul. Abituriyent uchtagacha litseyning bittadan yo'nalishini tanlaydi — lekin tanlovlar teng emas: birinchi tanlovingizga ball yetib qolsa, ikkinchi va uchinchisida qatnashish huquqingiz yopiladi. Kim topshira oladi va ro'yxat qachon ochiladi? Nizom bo'yicha abituriyent — bu belgilangan tartibda ro'yxatdan o'tgan, umumiy o'rta ta'lim maktabining 9-sinf bitiruvchisi. Ro'yxatdan o'tish Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali yoki Yagona ta'lim xizmatlari portali my.edu.uz orqali, har yili 10-iyundan 10-iyulgacha va bepul amalga oshiriladi. Hujjatlarning katta qismini o'zingiz yuklamaysiz: ID karta ma'lumotlari Ichki ishlar vazirligi bazasidan, tug'ilganlik guvohnomasi Adliya vazirligi bazasidan, 9-sinfni tamomlaganlik haqidagi elektron shahodatnoma esa Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi bazasidan avtomatik olinadi. O'zingiz yuklaydigan narsa — imtiyozli kirish huquqini beruvchi hujjatlar: olimpiada, tanlov yoki musobaqa g'olibi ekaningizni tasdiqlovchi diplom, sertifikat, guvohnoma, shuningdek til yoki umumta'lim fanlari bo'yicha milliy yoxud xalqaro sertifikat. Bir muhim istisno bor: bu Nizom Mudofaa vazirligi, Ichki ishlar vazirligi, Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati va Milliy gvardiya tizimidagi akademik litseylarga tatbiq etilmaydi — u yerda o'z tartibi ishlaydi. Nega tanlov tartibi hal qiluvchi ahamiyatga ega? Ro'yxatdan o'tishda uchtagacha akademik litseyning bittadan mos yo'nalishini tanlash mumkin, ammo ularning ta'lim tili bir xil bo'lishi shart. Test sinovi esa siz tanlagan hududda — Qoraqalpog'iston Respublikasi, viloyat markazi yoki Toshkent shahrida o'tkaziladi. Endi asosiy qoida. Tanlovlar ustuvorlik bo'yicha ko'rib chiqiladi: agar to'plagan balingiz birinchi tanlagan litsey yo'nalishiga qabul qilish uchun yetarli bo'lsa, natijangiz o'sha yerda e'lon qilinadi va ikkinchi hamda uchinchi tanlovda qatnashishga ruxsat berilmaydi. Birinchisiga yetmay, ikkinchisiga yetsa — natija ikkinchisida chiqadi va uchinchisi yopiladi. Uchalasiga ham yetmasa, natijangiz birinchi tanlagan yo'nalishda e'lon qilinadi. Amalda bu shuni bildiradi: birinchi o'ringa "yetib borsam yaxshi bo'lardi" degan litseyni emas, haqiqatan ham eng ko'p xohlagan variantni qo'yish kerak. Chunki birinchi tanlov "ishlab ketsa", qolgan ikkitasi umuman ko'rilmaydi. Yana bir foydali qoida: agar bitta yo'nalishning oxirgi o'rni uchun ikki yoki undan ko'p abituriyentning ballari teng chiqib qolsa, ularning barchasi o'qishga qabul qilinadi. Imtihon qanday o'tadi? Ikki shakl bor: kirish test sinovlari va ijodiy imtihon. Ayrim yo'nalishlarda test o'rniga ijodiy imtihon o'tkaziladi — buni vazirlik har yili tasdiqlaydigan fanlar majmuasi belgilaydi. Ikkala holatda ham imtihon litseyda ta'lim olib boriladigan tilda (o'zbek, rus yoki qoraqalpoq) bo'ladi, topshiriqlar esa 5–9-sinf umumta'lim dasturlari asosida tuziladi. Ijodiy imtihonlar test sinovlaridan oldin, har yili 18-iyulgacha o'tkaziladi va natijalari 20-iyulgacha agentlikka taqdim etiladi. Ijodiy imtihon natijasi test natijasiga qo'shib hisoblanadi — lekin faqat test sinovida qatnashgan bo'lsangiz. Testga kelmagan abituriyentning natijasi ham, imtiyozlari ham yakuniy hisobda inobatga olinmaydi. Tartib qat'iy: imtihon joyiga uyali telefon, mikrokalkulyator, lug'at, jadval, kitob va shu kabilarni olib kirish taqiqlanadi. Qoidani buzgan abituriyentga dalolatnoma tuziladi va u imtihondan chetlashtiriladi. Ijodiy imtihonni qayta topshirishga ruxsat berilmaydi. Natija qachon chiqadi va apellyatsiya qanday beriladi? Yakuniy natijalar kirish test sinovlari to'liq yakunlangandan so'ng besh kun ichida my.edu.uz portalida va litseyning rasmiy saytida e'lon qilinadi. Natijadan norozi bo'lsangiz, e'lon qilingan kundan boshlab uch ish kuni ichida my.edu.uz orqali elektron shaklda apellyatsiya shikoyati berish huquqingiz bor. Shikoyatga abituriyent ruxsatnomasining nusxasi ilova qilinadi. Shikoyat ikki hafta davomida ko'rib chiqiladi va uni ko'rib chiqish kuni haqida sizga yoki ota-onangizga xabarnoma yuboriladi — ko'rib chiqishda shaxsan ishtirok etish huquqingiz bor. Maslahat kengashi esa test kunlari haqida besh kun oldin xabardor qilishi shart. Litseydan litseyga o'tish mumkinmi? Mumkin, lekin oyna tor va sabab uzrli bo'lishi kerak. Arizalar yozgi ta'til davrida 20-iyundan 20-iyulgacha, qishki ta'tilda esa 20-dekabrdan 20-yanvargacha qabul qilinadi. Uzrli sabablar ro'yxati yopiq: respublikaning bir hududidan ikkinchisiga doimiy yashash uchun ko'chib o'tish, ota-onaning xizmat o'tash joyi o'zgarishi, ota-onaning xorijdagi davlat xizmatidan qaytishi, shuningdek 8–9-sinf o'quvchilari uchun xalqaro nufuzli fan olimpiadasi g'olibligi. Bitta litsey ichida yo'nalish o'zgartirish direktor buyrug'i bilan hal bo'ladi, boshqa litseyga o'tish esa vazirlik ruxsatini talab qiladi: hujjatlar 1-avgustga (qishda 22-yanvarga) qadar yuboriladi, javob 15-avgustga (qishda 5-fevralga) qadar beriladi. Alohida ta'kidlangan taqiq: umumiy o'rta ta'lim maktablari va kasb-hunar maktablaridan akademik litseyga o'qishni ko'chirishga ruxsat etilmaydi. Ya'ni litseyga faqat qabul orqali kirasiz, "o'tib olish" yo'li yo'q. Texnikum va kollejlarda esa boshqa hujjat va boshqa muddatlar amal qiladi — buni kasbiy ta'limda o'qishni ko'chirish maqolasida yozganmiz. O'quvchi qaysi hollarda chetlashtiriladi? Nizom ikki guruhga ajratadi. O'quv yili davomida chetlashtirish asoslari: doimiy yashash uchun boshqa hududga yoki mamlakatga chiqib ketish, sud hukmi bilan ozodlikdan mahrum etilish, salomatligi tufayli akademik ta'til olish va vafot etish. O'quv semestri yakunida esa boshqa asoslar ishlaydi: boshqa litseyga ko'chirilish, o'z arizasiga muvofiq ketish, hamda o'quv dasturi talablari bajarilmasligi. Oxirgisining o'lchovi aniq: semestr yakunida ikki yoki undan ortiq fandan "qoniqarsiz" baho olish yoxud uzrli sababsiz 76 soat va undan ortiq darsni qoldirish. Qaror litseyning pedagogik kengashi tomonidan qabul qilinadi, chetlashtirilgan o'quvchi haqidagi ma'lumot bir hafta ichida Bolalar masalalari bo'yicha hududiy komissiyaga yuboriladi. Salomatligi tufayli chetlashtirilgan o'quvchini qayta tiklash uchun ota-ona litsey direktori nomiga ariza beradi va u 15 kun ichida ko'rib chiqiladi. O'quvchi o'qigan yo'nalish to'xtatilgan bo'lsa, uning xohishiga ko'ra turdosh yo'nalishga tiklash mumkin. Litseydan keyin nima bo'ladi? Akademik litsey — universitetga tayyorgarlik yo'li. Litseyni tugatgach abituriyent umumiy asosda kirish imtihonlarida qatnashadi, shuning uchun fanlarni erta boshlab, muntazam mashq qilgan o'quvchi yutadi: mavzu bo'yicha mashq testlari aynan shu uchun. Qaysi sohada nechta o'rin borligini va ballar qanday taqsimlanganini kesimlar bo'limida ko'rib chiqishingiz mumkin. Agar litsey o'rniga kasb egallash yo'lini o'ylayotgan bo'lsangiz, texnikum bitiruvchilari uchun universitetning 2-kursiga suhbat asosida qabul imkoniyati ham bor. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 5-iyundagi 320-son qarori bilan tasdiqlangan "O'quvchilarni akademik litseylarga qabul qilish, ularning o'qishini ko'chirish, qayta tiklash va o'qishdan chetlatish tartibi to'g'risida"gi Nizom (1–2, 11–13, 17, 19–25, 60–63, 67–68, 81–89, 91–95-bandlar), lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Yana o‘qing: Texnikumda dual ta’lim stipendiyasi — qancha to‘lanadi. Shu mavzuda yana Litsey o'quvchisiga oyiga 880 ming so'mgacha stipendiya Oltin medal sharti yumshadi: xulq-atvor talabi olib tashlandi --- ## Iqtisodiyot va huquq 2026: 28 724 o'rin, grant 169 balldan URL: https://testmakon.uz/news/article/iqtisodiyot-huquq-yonalishlari-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida iqtisodiyot, biznes va huquq sohasiga 54 ta oliygohda 28 724 ta o'rin ajratilgan. Shundan grant beriladigani atigi 16 175 ta — qolgani kechki va masofaviy ta'lim, u yerda davlat granti umuman yo'q. Grantga o'tish bali o'rtacha 181,2, eng past chegara 169,4 ball. Kontraktda esa o'rtacha 107,7 ball yetgan. Sohaga nechta o'rin ajratilgan? Bu soha ichida iqtisodiyot, menejment, buxgalteriya, moliya, bank ishi, marketing, statistika va yurisprudensiya yo'nalishlari bor. Jami 645 ta yo'nalish guruhi shakllantirilgan. O'rinlar ta'lim shakli bo'yicha quyidagicha taqsimlangan. Ta'lim shakliGrant bormiO'rinlarKunduzgiHa — 16 175 o'rin grant asosida16 710MasofaviyYo'q, hammasi kontrakt8 260KechkiYo'q, hammasi kontrakt3 754 Ya'ni sohaning 12 014 ta o'rni — deyarli har uch o'rindan bittasi — grantga umuman da'vo qila olmaydi. Bu qoida faqat iqtisodiyotga xos emas, butun tizim bo'ylab shunday; buni kechki va masofaviy ta'lim tahlilida raqamlar bilan ko'rsatganmiz. Grantga necha ball kerak? Grant o'tish ballari 169,4 dan 189,0 gacha oraliqda, o'rtacha 181,2 ball. Imtihonda jami 189 ball to'plash mumkinligini hisobga olsangiz, manzara aniq bo'ladi: bu sohada grant deyarli maksimal natijani talab qiladi. Eng past grant chegarasi — 169,4 ball, "Savdo ishi" yo'nalishida (Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti va Namangan davlat texnika universiteti). Undan keyingi eng qulay eshik — 175,8 ball bilan "Marketing", bir necha texnika oliygohida. Eng yuqori chegara esa 189,0 ball: "Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar" hamda "Moliya va moliyaviy texnologiyalar" guruhlarida. Kontraktga necha ball kerak? Kontrakt manzarasi butunlay boshqacha: o'rtacha 107,7 ball, eng past chegara esa 56,7 ball — bu umumiy minimal ball, ya'ni imtihondan o'tish uchun zarur bo'lgan eng quyi daraja. 56,7 ball bilan kontraktga kirish mumkin bo'lgan guruhlar "Iqtisodiyot" va "Menejment" yo'nalishlarida, asosan hududiy oliygohlarda uchraydi. Nega bu sohada grant bilan kontrakt orasidagi tafovut shunchalik katta? Mana shu — maqoladagi eng muhim raqam. Iqtisodiyot va huquq sohasida grant bilan kontrakt o'tish ballari orasidagi farq o'rtacha 73,5 ball. Taqqoslash uchun: butun respublika bo'yicha bu farq o'rtacha 39,5 ball, biz buni alohida tahlilda hisoblab chiqqanmiz. Demak bu sohada tafovut respublika o'rtachasidan deyarli ikki barobar keng. Amaliy xulosa oddiy: agar iqtisodiyotni tanlagan bo'lsangiz va balingiz 170 dan past bo'lsa, grantga kirish ehtimoli deyarli yo'q — lekin xuddi shu yo'nalishning kontrakt o'rniga tushish imkoniyati juda keng. Ya'ni bu sohada asosiy savol "kiraman yoki yo'q" emas, "grant yoki kontrakt" bo'lib qoladi. Qaysi yo'nalishga ball ko'p, qaysiga kam? Yo'nalishGrant / kontrakt o'rtacha ballO'rinlarIqtisodiyot184,2 / 113,77 380Menejment178,5 / 97,54 150Buxgalteriya hisobi178,7 / 97,73 915Yurisprudensiya177,6 / 150,22 610Moliya va moliyaviy texnologiyalar187,8 / 106,62 320Marketing176,1 / 89,62 005Bank ishi186,3 / 106,81 885Biznesni boshqarish177,9 / 97,01 375Jahon iqtisodiyoti va xalqaro munosabatlar189,0 / 166,7834 Yurisprudensiyada kontrakt nega bunchalik qattiq? Jadvalga diqqat qiling: yurisprudensiyada grant bali 177,6 — sohaning o'rtachasidan past. Lekin kontrakt bali 150,2, ya'ni sohadagi eng yuqori kontrakt chegarasi. Farq atigi 27,4 ball. Bu shuni bildiradi: huquqda "grantga yetmasa, kontrakt bilan o'tib ketaman" hisobi ishlamaydi — u yerda kontrakt o'rni ham qattiq raqobatda. Xuddi shu holat "Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar" yo'nalishida yanada keskin: grant 189,0, kontrakt 166,7. Aksincha, marketingda tafovut eng keng — 176,1 ga qarshi 89,6. Qaysi oliygohda o'rin ko'p? Eng katta kvota — Toshkent davlat iqtisodiyot universitetida, 4 750 o'rin. Undan keyin Samarqand iqtisodiyot va servis instituti (2 000), Toshkent davlat transport universiteti (1 075), Toshkent to'qimachilik va yengil sanoat instituti (1 050), Namangan davlat texnika universiteti va Buxoro davlat universiteti (1 000 tadan). E'tiborlisi shundaki, iqtisodiyot yo'nalishlari faqat ixtisoslashgan oliygohlarda emas — texnika universitetlari ham katta kvota oladi va u yerdagi chegara odatda pastroq bo'ladi. Har bir oliygoh va guruh bo'yicha aniq ballarni iqtisodiyot, biznes va huquq sohasi sahifasida ko'rishingiz mumkin. O'z balingiz qaysi yo'nalishga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring, tayyorgarlikni esa mavzu bo'yicha mashq testlaridan boshlang. Shu mavzuda yana: Markaziy bank talabaga oyiga 1,3 million so'm stipendiya beradi Manba: hisob-kitob Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 645 ta yo'nalish guruhi bo'yicha o'tkazildi (soha ISCED shifri 604 bilan boshlanadigan yo'nalishlar, ta'lim yo'nalishi guruhi biriktirilgan qatorlar). Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Yana o‘qing: Muhandislikda grant 89,7 balldan — soha kesimi. Yana o‘qing: Qaysi sohada grantga kirish oson — 10 soha taqqoslandi. --- ## Prezident va nomli stipendiyalar 2026: kim oladi, qancha URL: https://testmakon.uz/news/article/prezident-nomli-stipendiyalar-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining davlat stipendiyasi — oyiga 1 811 191 so'm, nomli davlat stipendiyalari — 1 207 461 so'm. Taqqoslash uchun: oddiy bazaviy stipendiya 428 000 so'm, barcha fandan "a'lo" o'qiyotgan talabaniki 513 600 so'm. Muhim nuqta: nomli yoki Prezident stipendiyasini olsangiz, sizga endi oddiy talaba stipendiyasi tayinlanmaydi — o'rniga shu katta summa keladi. Qaysi stipendiya qancha to'lanadi? Miqdorlar Vazirlar Mahkamasining 59-son qarori 2-ilovasida jadval ko'rinishida belgilangan. Quyidagi raqamlar shu jadvalning 2026-yil 30-iyundagi tahririga tegishli. Stipendiya turiKimgaBir oyda, so'mPrezident davlat stipendiyasiTanlov g'olibi talabalar1 811 191Nomli davlat stipendiyalari13 ta nomli stipendiya sohiblari1 207 461Oshirilgan stipendiyaReyting 86 ball va undan yuqori, barcha fandan "a'lo"513 600Bazaviy stipendiyaGrant va stipendiyali to'lov-kontrakt talabalari428 000Qizlar uchun maxsus stipendiyaIjtimoiy reyestrdagi oilaning a'lochi talaba-qizlari428 000 dan Bu jadvaldan tashqari ikkita ustama bor: 1 va 2-guruh nogironligi bo'lgan talabalarga stipendiya belgilangan miqdordan 50 foiz yuqori to'lanadi; to'liq davlat ta'minotidagi yetim va ota-ona qaramog'idan mahrum talabalarga ham bazaviy miqdorga nisbatan 50 foiz oshirilgan stipendiya beriladi. Nomli davlat stipendiyalari qaysilar? Ular 13 ta: Beruniy, Ibn Sino, Navoiy, Kamoliddin Behzod, Ulug'bek, Imom al-Buxoriy, Bobur, Pahlavon Mahmud, To'lepbergen Qaipbergenov, Ibroyim Yusupov, Botir Zokirov, Abdulla Avloniy va Islom Karimov nomidagi stipendiyalar. Ularni tayinlash tartibi Vazirlar Mahkamasining 226-son qarori bilan tasdiqlangan nizomlar asosida, tanlov yo'li bilan amalga oshiriladi — ya'ni bu stipendiyalar avtomatik emas, ariza va tanlov orqali olinadi. Endi eng ko'p e'tibordan chetda qoladigan qoida. Nizomda aniq yozilgan: Prezidentning hamda nomli davlat stipendiyalari sohiblariga talabalar uchun belgilanadigan oddiy stipendiyalar tayinlanmaydi. Ya'ni ikkitasi qo'shilib to'lanmaydi — nomli stipendiya oddiy stipendiyaning o'rniga keladi. Buni bilmagan talaba "1 207 461 ustiga yana 428 000 tushadi" deb kutadi va yanglishadi. Abituriyent Prezident stipendiyasini qanday olishi mumkin? Bu yo'l aynan endi o'qishga kirganlar uchun ochiq. Davlat oliy ta'lim muassasalari bakalavriatining kunduzgi ta'lim shakliga kirish imtihonlarida — test sinovlari, kasbiy (ijodiy) imtihon yoki yozma imtihonda — eng yuqori ball to'plagan 200 nafar abituriyent Davlat budjeti hisobidan moliyalashtiriladigan Prezident grantiga da'vogar bo'ladi. Keyin Vazirlar Mahkamasi belgilagan tartibda tanlov o'tkaziladi. Tanlovda g'olib chiqqan talabaga Prezident stipendiyasi ikkinchi kursning o'quv yili boshidan tayinlanadi va to'lanadi. Demak birinchi kursda bu stipendiya kelmaydi — 200 talikka tushish esa imtihon balingizga bog'liq. Kirish ballaringiz qaysi yo'nalishda nimaga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" bo'limida tekshirib ko'rishingiz mumkin. Qizlar uchun maxsus stipendiya kimga beriladi? Bu nisbatan yangi to'lov va u alohida ishlaydi — umumiy stipendiya saqlanib qolgan holda, unga qo'shimcha tarzda oyma-oy to'lanadi. Shartlari ikkita va ikkalasi ham bajarilishi kerak: semestr yakunida barcha fandan faqat "a'lo" baho hamda oilaning Ijtimoiy reyestrga kiritilgan bo'lishi. Miqdori oilaning toifasiga qarab belgilanadi: Ijtimoiy reyestrning "davlat ta'minotidagi oila" toifasidagi talaba-qizga maxsus stipendiya bazaviy stipendiyaning ikki baravari miqdorida (hozirgi jadval bo'yicha 856 000 so'm), "kambag'al oila" toifasida bazaviy stipendiya miqdorida (428 000 so'm), "kambag'allik chegarasidagi oila" toifasida esa kambag'al oila uchun belgilangan miqdorda. To'lov naqd pulsiz — ijtimoiy kartaga o'tkaziladi. Qaror OTM kengashi tomonidan tasdiqlanib, rektor buyrug'i bilan rasmiylashtiriladi. Qizlar uchun boshqa qo'llab-quvvatlash chorasi — qo'shimcha grant kvotasi; u haqda xotin-qizlar uchun 4 000 ta qo'shimcha grant maqolasida yozganmiz. Tanlov qanday o'tadi va nechta o'rin bor? Kvotalar alohida farmon bilan belgilangan. Prezident davlat stipendiyasi tayanch doktoranturada 10 ta, magistratura bosqichida 22 ta; bakalavriat bosqichi uchun esa har bir oliy ta'lim muassasasiga 1 tadan nomli davlat stipendiyasi ajratiladi. Ya'ni bakalavrda raqobat o'z oliygohingiz ichida boradi. Tanlovning dastlabki bosqichi oliy ta'lim muassasasining o'zida o'tkaziladi va keyingi bosqichga tavsiya etiladigan talabgorlar professor-o'qituvchilar va talabalar ishtirokida aniqlanadi. Navbatdagi bosqich esa Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligida tashkil etiladigan komissiyalar tomonidan o'tkaziladi. Muhim kengaytma: Prezident va nomli davlat stipendiyalari faqat davlat oliygohlari talabalari uchun emas. Ular qo'shma ta'lim dasturlari asosida o'qiyotgan, shuningdek respublikada faoliyat yurituvchi xorijiy oliy ta'lim tashkilotlari filiallari va nodavlat oliygohlar bakalavriat talabalariga ham tatbiq etiladi. Va eng kuchli imtiyoz: Prezident yoki nomli davlat stipendiyasi sohibi bo'lgan bitiruvchi davlat oliygohi magistraturasiga bakalavriat yo'nalishiga mos yoki turdosh mutaxassislik bo'yicha kirish imtihonlarisiz, qo'shimcha davlat granti asosida qabul qilinadi. Ya'ni stipendiya bir yillik pul emas — u magistraturaga ochiq eshik ham. Magistraturaga kirishning umumiy tartibi alohida maqolada yozilgan. Qoraqalpog'iston Respublikasi oliygohlari talabalari uchun alohida ikkita nomli stipendiya joriy etilgan — To'lepbergen Qaipbergenov va Ibroyim Yusupov nomidagi davlat stipendiyalari. Yana qanday qo'shimcha to'lov bor? Har bir oliy ta'lim muassasasida Talabalarni rag'batlantirish jamg'armasi ishlaydi. Uning mablag'i hisobidan alohida qobiliyat va iqtidor egasi bo'lgan, jamoat ishlarida faol, shuningdek ijtimoiy himoyaga muhtoj talabalarga belgilangan stipendiyaga nisbatan 50 foizgacha qo'shimcha to'lov berilishi mumkin. Bu majburiy emas — miqdor va kimga berilishi OTM darajasida hal qilinadi, shuning uchun dekanatdan aniq so'rab bilish kerak. Stipendiya qaysi hollarda uziladi? Stipendiya har semestr qayta belgilanadi. Semestrda fanlarning 30 foizi va undan ortig'idan "qoniqarli" baho olinsa, keyingi semestr davomida stipendiya to'lanmaydi. Kontrakt asosida o'qiyotganlar esa stipendiyani faqat stipendiyali to'lov-kontrakt shaklini tanlagan bo'lsa oladi. Miqdorlar va reyting shartlari haqida batafsil ma'lumot bakalavriat stipendiyasi maqolasida. Akademik ta'til davrida stipendiya to'lanishi esa akademik ta'til qoidalariga bog'liq. 1-sentabrdan miqdorlar o'zgaradimi? Ha. Prezident farmoniga ko'ra 2026-yil 1-sentabrdan budjet tashkilotlari xodimlarining ish haqi va stipendiyalar miqdori 7 foizga oshiriladi. Shu bilan birga 1-sentabrdan mehnatga haq to'lashning eng kam miqdori 1 360 000 so'm, bazaviy hisoblash miqdori esa 440 000 so'm etib belgilangan. Yuqoridagi jadvalning o'zi qanday yangilanadi? 2-ilovaga izoh qo'yilgan: bazaviy miqdorlar o'zgargan taqdirda jadvaldagi raqamlarga oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining buyrug'i bilan tegishli o'zgartirish kiritiladi. Ya'ni yangi aniq summalar vazirlik buyrug'i chiqqach rasmiy bo'ladi — shu paytgacha e'lon qilinmagan raqamlarga ishonmang. Grantga kirishga imtiyoz beradigan toifalar ro'yxati esa DTM imtiyozlari maqolasida. Shu mavzuda yana: Prezident stipendiyasini oxirgi kurs a'lochisi tanlov bilan oladi Shu mavzuda yana: Markaziy bank talabaga oyiga 1,3 million so'm stipendiya beradi Manba: Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-yanvardagi 59-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom (4-bob, 10, 101, 102-bandlar) va uning 2-ilovasi — 30.06.2026 dagi 353-son qaror tahririda, lex.uz; nomli stipendiyalar tartibi — Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 13-oktabrdagi 226-son qarori; kvotalar va magistraturaga imtihonsiz qabul — Prezidentning 2021-yil 9-sentabrdagi PF-6309-son farmoni (10.04.2026 dagi PF-58-son tahririda), lex.uz; 7 foizlik oshirish — Prezidentning 2026-yil 23-iyundagi PF-115-son farmoni, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana Akademik litsey o'quvchisining stipendiyasi: 880 ming so'mgacha Oltin medal sharti yumshadi: xulq-atvor talabi olib tashlandi --- ## Texnikum va kollejda o'qishni ko'chirish: yangi tartib 2026 URL: https://testmakon.uz/news/article/texnikum-kollej-oqishni-kochirish-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Kasbiy ta'lim Qisqacha javob. 2026-yil 20-avgustda Vazirlar Mahkamasi 450-son qarorini qabul qildi va u 21-avgustdan kuchga kirdi. Endi davlat texnikum va kollejlarida o'qishni ko'chirish, qayta tiklash hamda ta'lim shaklini o'zgartirish — my.gov.uz portali yoki Davlat xizmatlari markazi orqali beriladigan bepul davlat xizmati. Ariza oynasi yiliga bitta: har yili 1-avgustdan 20-avgustgacha. Maktabning 10-sinf o'quvchisi texnikumga o'tmoqchi bo'lsa, uning oynasi butunlay boshqa vaqtda — 28-dekabrdan 17-yanvargacha. Yangi tartibda aynan nima o'zgardi? Ilgari texnikum yoki kollejda o'qishni ko'chirish masalasi asosan muassasa ichida, qog'oz ariza bilan hal qilinardi va muddat har joyda har xil edi. Yangi reglament uchta narsani qat'iy belgilab qo'ydi: ariza qayerga beriladi, qachon beriladi va javob necha kunda keladi. Ariza endi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz) orqali yoki Davlat xizmatlari markaziga shaxsan borib topshiriladi. Portal orqali ariza dam olish va bayram kunlaridan qat'i nazar sutkaning 24 soati davomida yuboriladi — faqat ish vaqtidan keyin kelgan ariza navbatdagi ish kunida qabul qilingan hisoblanadi. Natija — o'qishni ko'chirish yoki tiklash to'g'risidagi xulosa — shaxsiy kabinetingizga elektron shaklda tushadi. Bir muhim chegara bor: bu tartib faqat davlat kasbiy ta'lim tashkilotlari uchun. Nodavlat texnikum va kollejlarga reglament qoidalari tatbiq etilmaydi — u yerda o'z ichki tartibi saqlanib qoladi. Ariza qachon topshiriladi? Bu — maqoladagi eng muhim jadval. Muddat o'tib ketsa, keyingi imkoniyat bir yildan keyin bo'ladi, chunki oyna yiliga bir marta ochiladi. XizmatKimga tegishliAriza oynasiO'qishni ko'chirishTexnikum/kollej o'quvchisi boshqa kasbiy ta'lim tashkilotiga o'tmoqchi1–20 avgustO'qishni qayta tiklashO'qishdan chetlatilgan yoki to'xtatgan o'quvchi1–20 avgustTa'lim shaklini o'zgartirishBir shakldan boshqasiga o'tmoqchi bo'lgan o'quvchi1–20 avgust10-sinfdan texnikumga o'tishUmumiy o'rta ta'lim maktabining 10-sinf o'quvchisi28-dekabr – 17-yanvar Har ikki oynada ham oxirgi kun hisobga kiradi: 20-avgust va 17-yanvar kuni yuborilgan ariza qabul qilinadi. Nega 10-sinf o'quvchisi sentabrda texnikumga o'ta olmaydi? Bu — ko'pchilik bilmaydigan qoida va aynan hozir, o'quv yili boshlanishi arafasida ko'p oilaning rejasini buzadi. Maktabning 10-sinfida o'qiyotgan farzandingizni texnikumga o'tkazmoqchi bo'lsangiz, sentabrda ham, oktabrda ham ariza qabul qilinmaydi. Yagona oyna — 28-dekabrdan 17-yanvargacha, ya'ni birinchi yarim yillik tugagandan keyin. Amalda bu shuni bildiradi: qaror kuzda pishib yetilsa ham, o'tish qishki ta'tilda rasmiylashtiriladi va o'quvchi ikkinchi yarim yillikdan texnikumda o'qishni boshlaydi. Shu sababli 10-sinfga o'tish yoki texnikumni tanlash haqidagi qarorni yozda, 9-sinfdan keyinoq o'ylab qo'ygan ma'qul. Yana bir qat'iy taqiq bor: 10-sinf o'quvchisining o'qishini texnikumning dual ta'lim shakliga ko'chirishga ruxsat berilmaydi. Boshqa ta'lim shaklidan dual ta'limga o'tish ham mumkin emas. Arizani kim ko'rib chiqadi va javob necha kunda keladi? Arizangizni kim ko'rishi siz qayerdan qayerga o'tayotganingizga bog'liq: Bitta muassasa ichida — bir darajadagi ta'lim dasturlari bo'yicha ko'chirish yoki ta'lim shaklini o'zgartirishni texnikumning o'zi hal qiladi. Bitta viloyat ichida — Qoraqalpog'iston Respublikasi Kasbiy ta'lim agentligi yoxud viloyat va Toshkent shahar kasbiy ta'lim boshqarmasi ko'rib chiqadi. Viloyatlararo — xulosani Kasbiy ta'lim agentligi beradi. Qayta tiklash — murojaatni o'quvchi ilgari o'qigan texnikum yoki kollejning o'zi ko'radi. Muddat aniq belgilangan: vakolatli organ ariza topshirish muddati tugagandan keyin 10 kun ichida xulosani portalga elektron shaklda yuboradi. Ya'ni 3-avgustda ariza bergan bo'lsangiz ham, javobni 20-avgustdan keyin kutasiz — hisob umumiy oyna yopilgandan boshlanadi. Davlat xizmatlari markazi orqali murojaat qilgan bo'lsangiz, xulosa kelgach 10 daqiqa ichida sizga yuboriladi va uni qog'oz shaklda ham talab qilish huquqingiz bor. Qaysi hollarda boshqa viloyatga ko'chish mumkin? Hududlararo ko'chirish avtomatik emas — reglament to'rtta asosni sanab o'tgan: Bir hududdagi kasbiy ta'lim tashkilotidan boshqa hududdagi kasbiy ta'lim tashkilotiga o'tish. Yashash manzili o'zgarganda 10-sinf o'quvchisining o'qishini ikkinchi hududdagi texnikumga ko'chirish. Ota-onasi davlat xizmatchisi yoki harbiy xizmatchi bo'lib, ish joyi vazirlik yoki idora tomonidan o'zgartirilgan bo'lsa. Sport turlariga tayyorlash markazlari, harbiy yoki harbiylashtirilgan maktablardan chetlashtirilgan o'quvchining o'qishini texnikumga ko'chirish. Alohida holat: o'quvchi o'qigan kasb yoki mutaxassislik to'xtatilgan bo'lsa, uning xohishiga ko'ra turdosh kasbga tiklanadi. Agar o'sha texnikumda bunday kasb qolmagan bo'lsa, hududiy boshqarma boshqa muassasaga tiklash bo'yicha xulosa beradi. Arizani qanday sabablarga ko'ra rad etishadi? Bu yerda yangi tartib o'quvchi foydasiga ishlaydi. Rad etish uchun faqat ikkita asos bor: so'rovnomada ko'rsatilgan hujjat yoki ma'lumotlar to'liq taqdim etilmagan bo'lsa, yoxud ma'lumotlar noto'g'ri yoki buzib ko'rsatilgan bo'lsa. Boshqa har qanday asos bilan rad etish taqiqlanadi. Rad javobi olsangiz, ariza topshirish muddati tugagunga qadar hujjatlarni tuzatib qayta yuborishingiz mumkin. Agar tayyor xulosaning o'zida noto'g'ri ma'lumot chiqib qolsa — 15 kun ichida qayta murojaat qilish huquqingiz bor. Xizmatning istalgan bosqichida arizadan voz kechish ham mumkin: bu holda so'rovnoma ko'rilmasdan qoldiriladi. Qanday ma'lumot va hujjat tayyorlab qo'yish kerak? Ariza to'liq elektron so'rovnoma shaklida to'ldiriladi va shaxsingiz daktiloskopiya, ERI yoki Mobil-ID orqali tasdiqlanadi. Tayyorlab qo'yish kerak bo'lgan ma'lumotlar: Pasport yoki ID-karta ma'lumotlari va JSHSHIR (10-sinf o'quvchisida hujjat bo'lmasa — tug'ilganlik haqidagi guvohnoma). Hozir o'qiyotgan muassasa: hududi, nomi, kasb (mutaxassislik) nomi va kodi, ta'lim shakli, ta'lim tili, kurs. O'tmoqchi bo'lgan muassasa bo'yicha shu ma'lumotlarning barchasi. Akademik ma'lumotnoma (transkript) — ko'chirish va ta'lim shaklini o'zgartirishda so'raladi. O'qishni ko'chirish sababi va unga asos bo'ladigan hujjat. 10-sinf o'quvchisi uchun qo'shimcha: maktab nomi yoki raqami, sinfi, ta'lim tili, shahodatnoma ma'lumotlari. Ilova qilinadigan fayllar faqat PDF, PNG yoki JPEG formatda bo'lishi kerak. So'rovnomaning 4-bandida ko'rsatilmagan qo'shimcha ma'lumot yoki hujjatni sizdan talab qilish taqiqlangan — bunday holatda talabni bajarishga majbur emassiz. Xizmat uchun o'quvchidan ham, ota-onadan ham hech qanday to'lov undirilmaydi. 10-sinf o'quvchisiga beriladigan ma'lumotnoma QR-kod bilan tasdiqlanadi va uni portaldan yuklab olish mumkin. Bu tartib oliy ta'limdagi perevoddan nimasi bilan farq qiladi? Ikkalasini aralashtirib yubormang — bular butunlay boshqa hujjatlar va boshqa muddatlar. Universitetda o'qishni ko'chirish Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori bilan tartibga solinadi, uning o'z bosqichlari va imtihonlari bor; bu haqda o'qishni ko'chirish 2026: shartlar, hujjatlar va muddatlar maqolasida yozganmiz. Universitetda o'qishni qayta tiklash tartibi ham alohida — u qayta tiklash bo'yicha qo'llanmada batafsil yoritilgan. Texnikumni tugatgandan keyingi qadam esa uchinchi mavzu: bitiruvchilar universitetning 2-kursiga suhbat asosida kirishlari mumkin — bu imkoniyat alohida maqolada tushuntirilgan. Kelgusida universitetga kirish rejangiz bo'lsa, fanlar bo'yicha bilimingizni mavzu bo'yicha mashq testlari bilan hozirdan mustahkamlab boring va yo'nalishlar kesimidan qaysi sohada o'rin ko'pligini ko'rib qo'ying. Shu mavzuda yana: Diplom yo'qolsa: dublikatni my.gov.uz orqali 10 ish kunida olasiz Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-avgustdagi 450-son qarori bilan tasdiqlangan Ma'muriy reglament (6, 11, 12, 14, 16–23-bandlar), lex.uz. Hujjat 2026-yil 21-avgustdan kuchga kirgan. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Yana o‘qing: Akademik litseyga kirish tartibi: 3 ta tanlov qoidasi. Yana o‘qing: Dual ta’limda stipendiya: 440 mingdan 1,3 million so‘mgacha. Shu mavzuda yana: investor buyurtmasi bilan imtihonsiz qabul · texnikum rahbariga menejerlik ustamasi. --- ## Tibbiyotga kirish 2026: 9 648 o'rin, 9 yo'nalish — qayerda 189, qayerda 111 ball URL: https://testmakon.uz/news/article/tibbiyot-yonalishlari-2026-ball-orin/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida tibbiyot sohasiga 9 648 ta o'rin ajratilgan — 20 ta oliygoh, 9 ta yo'nalish. O'rtacha grant chegarasi 166.7 ball, ya'ni sohaning umumiy darajasi juda baland. Eng ko'p o'rin «Davolash ishi»da (2 971 ta), eng past chegara esa «Ijtimoiy ish» yo'nalishida — 111.3 ball. Tibbiyotga necha ball bilan kirish mumkin? Ko'pchilik «tibbiyotga 189 ball kerak» deb o'ylaydi, lekin bu faqat eng nufuzli yo'nalishlarga taalluqli. Soha ichida chegara juda keng tarqalgan — pastdagi ikkita jadval buni aniq ko'rsatadi. Qaysi yo'nalishlarda ball eng yuqori? Yo'nalishUniversitetGrantKontraktDavolash ishiSamarqand davlat tibbiyot universiteti189.0176.2 Qaysi yo'nalishlarda ball pastroq? Yo'nalishUniversitetGrantKontraktIjtimoiy ishO‘zbekiston Milliy universiteti111.393.7 Ko'rib turganingizdek, farq 77.7 ballgacha yetadi. Ya'ni tibbiyot sohasida qolish istagi bo'lsa, «Davolash ishi»dan tashqari variantlar ham bor va ular ancha yengil. Eng ko'p o'rin qaysi yo'nalishlarga ajratilgan? Yo'nalishO'rinlarO'rtacha grant baliDavolash ishi2 971187.2Ijtimoiy ish1 920112.6Pediatriya ishi1 715185.0Stomatologiya790185.8Tibbiy profilaktika ishi625149.2Farmatsiya559163.3Fundamental tibbiyot470150.6Oliy hamshiralik ishi368173.3 Qaysi oliygohlarda o'rin ko'p? UniversitetO'rinlarToshkent davlat tibbiyot universiteti2 590Andijon davlat tibbiyot instituti960Samarqand davlat tibbiyot universiteti707Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti695Farg‘ona jamoat salomatligi tibbiyot instituti626Toshkent Farmatsevtika Instituti550Guliston davlat universiteti500Urganch davlat tibbiyot instituti475 Tibbiyotda kechki yoki masofaviy ta'lim bormi? Sohaning asosiy qismi — kunduzgi ta'lim (8 898 o'rin). Qolgan shakllarda o'rin juda kam va ular asosan tibbiyotga yondosh yo'nalishlarga tegishli. Amalda tibbiyotni tanlagan abituriyent kunduzgi shaklga tayyorlanishi kerak — kechki va masofaviy ta'limda grant ham berilmaydi. Kontraktga kirish osonroqmi? Tibbiyotda yo'q. Boshqa sohalarda grant va kontrakt bali orasida o'rtacha 39 ball farq bor, tibbiyotning yetakchi yo'nalishlarida esa bu farq 1 balldan kam — kontrakt o'rinlari ham to'lib ketadi. Batafsil: grant va kontrakt bali farqi. Tayyorgarlikni qanday qurish kerak? fan juftligi odatda biologiya va kimyo — ikkalasini teng olib boring; 189 ballik yo'nalishlarda xatoga joy yo'q: har bir savol 3,1 ball; zaxira variant sifatida chegarasi pastroq yo'nalishni oldindan belgilab qo'ying; mavzu bo'yicha mashq: biologiya va kimyo testlari. Barcha tibbiyot yo'nalishlarining to'liq ro'yxati va ballari: tibbiyot sohasi kesimi. Balingizga mos variantlar: «Ballim bilan qayerga?». Shu mavzuda yana: Tibbiyotga kirish o'zgaradi: «Davolash ishi» o'rniga «Umumiy tibbiyot» Manba: 2026-yilgi qabul ma'lumotlari — 153 ta qabul yozuvi, 9 648 o'rin. TestMakon bazasi, 2026-yil 26-avgust holatiga. Yana o‘qing: Veterinariya: tibbiyotga yaqin, chegara 113 ball. --- ## Pedagogikaga kirish 2026: 21 925 o'rin — eng katta soha, chegara 68 balldan boshlanadi URL: https://testmakon.uz/news/article/pedagogika-yonalishlari-2026-ball/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. Pedagogika va ta'lim — 2026 qabulining eng katta sohasi: 21 925 ta o'rin, 30 ta oliygoh, 24 ta yo'nalish. Chegara esa juda keng: «Xorijiy til va adabiyoti»da 189.0 ballgacha ko'tarilgan bo'lsa, «Texnologik taʼlim»da atigi 68.0 ball. Nega pedagogikada o'rin eng ko'p? Maktablarda o'qituvchilarga bo'lgan ehtiyoj yuqori bo'lgani uchun bu sohaga eng katta kvota ajratiladi. Shuning uchun pedagogika — grantga kirish ehtimoli eng yuqori bo'lgan yo'nalishlardan biri, ayniqsa viloyat oliygohlarida. Eng ko'p o'rin qaysi yo'nalishlarga ajratilgan? Yo'nalishO'rinlarO'rtacha grant baliXorijiy til va adabiyoti: ingliz tili3 880187.4Boshlangʻich taʼlim2 565166.2Maktabgacha taʼlim2 490119.2Jismoniy madaniyat2 280171.5Oʻzbek tili va adabiyoti1 995176.3Ona tili va adabiyoti: rus tili1 380122.2Milliy gʻoya, maʼnaviyat asoslari va huquq taʼlimi1 035174.1Musiqa taʼlimi965147.7 Jadvaldagi eng qiziq nuqta — «Maktabgacha ta'lim»: o'rin ko'p (2 490 ta), chegara esa 119 ball atrofida. Bu — pedagogika sohasida grantga kirishning eng real yo'llaridan biri. Qayerda ball eng baland? Yo'nalishUniversitetGrantKontraktXorijiy til va adabiyoti: ingliz tiliToshkent davlat sharqshunoslik universiteti189.0185.5 Qayerda ball eng past? Yo'nalishUniversitetGrantKontraktTexnologik taʼlimNamangan davlat pedagogika instituti68.056.8 68 ball — bu 2026 qabulidagi eng past grant chegaralaridan biri. Ya'ni pedagogika sohasida grant o'rni bo'sh qolgan yo'nalishlar ham bor. Qaysi oliygohlarda o'rin ko'p? UniversitetO'rinlarChirchiq davlat pedagogika universiteti2 010O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti1 825Farg‘ona davlat universiteti1 600Namangan davlat pedagogika instituti1 450Jizzax davlat pedagogika universiteti1 380Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti1 280Termiz davlat pedagogika instituti1 275Shahrisabz davlat pedagogika instituti1 265 Kechki ta'lim imkoniyati bormi? Ha, pedagogika — kechki ta'lim eng ko'p ochilgan sohalardan biri: 4 065 ta o'rin. Bu ishlab yurgan yoki oilali abituriyentlar uchun qulay, lekin kechki shaklda grant berilmaydi. Kimga tavsiya qilinadi? grantga kirishni birinchi o'ringa qo'yganlarga — chegara pastroq yo'nalishlar ko'p; o'z hududida qolib o'qimoqchi bo'lganlarga — pedagogika oliygohlari deyarli har viloyatda bor; chet tili kuchli bo'lsa — «Xorijiy til va adabiyoti» eng nufuzli, lekin eng qattiq raqobatli yo'nalish; ballingizni oldindan hisoblang: «Ballim bilan qayerga?». Barcha yo'nalishlar ro'yxati: pedagogika sohasi kesimi. Hududlar bo'yicha taqqoslash: hududlar kesimi. Shu mavzuda yana: Harbiy ta'lim yo'nalishiga kirish uchun turnikda 11 marta tortilasiz Manba: 2026-yilgi qabul ma'lumotlari — 457 ta qabul yozuvi, 21 925 o'rin. TestMakon bazasi, 2026-yil 26-avgust holatiga. Yana o‘qing: Til va filologiya yo‘nalishlari: chegara 189 ballgacha. --- ## Muhandislik-ixtirochilik olimpiadasi: g'oliblarga imtihonsiz qo'shimcha grant va 3 yillik sertifikat URL: https://testmakon.uz/news/article/muhandislik-ixtirochilik-olimpiadasi/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. Maktab o'quvchilari uchun muhandislik-ixtirochilik olimpiadalari o'tkaziladi va respublika bosqichida g'olib bo'lgan bitiruvchi sinf o'quvchisiga imtihonsiz, qo'shimcha davlat granti asosida o'qishga kirish huquqini beruvchi sertifikat beriladi. Sertifikat uch yil amal qiladi, ya'ni undan g'olib bo'lgan yili yoki keyingi ikki yil ichida foydalanish mumkin. Olimpiada nima uchun tashkil qilinadi? Maqsad — maktab o'quvchilari o'rtasida ijodkorlik, ixtirochilik va konstruktorlik ko'nikmalarini rivojlantirish. Bu odatiy fan olimpiadasidan farq qiladi: bu yerda tayyor javobni topish emas, muhandislik yechimini yaratish baholanadi. Muhim tafsilot: olimpiada o'g'il va qiz bolalar uchun alohida-alohida o'tkaziladi va g'oliblar ham alohida aniqlanadi. Ya'ni qizlar o'g'il bolalar bilan bir kvotada raqobatlashmaydi. Yo'nalishlar qachon e'lon qilinadi? Har yili avgust oyida vazirlik tomonidan joriy o'quv yilidagi olimpiadaning yo'nalishlari, tanlov bosqichlari, turlari, shartlari va baholash mezonlari e'lon qilinadi. Shu e'lon bilan birga g'oliblar qo'shimcha davlat granti asosida qabul qilinadigan bakalavriat yo'nalishlari ro'yxati ham tasdiqlanadi. Demak reja shunday quriladi: avgustdagi e'londa qaysi yo'nalishlar borligini ko'rasiz, so'ng shu yo'nalishga mos mavzuda tayyorgarlik ko'rasiz. G'olibga nima beriladi? KimNima oladiRespublika bosqichi g'olibi (bitiruvchi sinf)Imtihonsiz qo'shimcha davlat granti sertifikati (3 yil amal qiladi)G'oliblarBelgilangan mukofot pullariJamoa rahbari (bir nafar o'qituvchi)Mukofot puliQuyi sinf o'quvchilariTashkilotchilarning qimmatbaho sovg'alari Sertifikat qaysi yo'nalishlarga yaraydi? Faqat olimpiada yo'nalishiga mos va turdosh bakalavriat yo'nalishlariga. Ya'ni robototexnika bo'yicha g'olib bo'lgan o'quvchi shu yo'nalishga yaqin muhandislik dasturiga imtihonsiz kira oladi, lekin, masalan, tibbiyotga emas. Ro'yxat har yili vazirlik tomonidan tasdiqlanadi. Kimga ayniqsa foydali? texnika fanlariga qiziqqan, loyiha qilishni yaxshi ko'radigan 9–11-sinf o'quvchilariga; DTM testida ball to'plash qiyin, lekin amaliy ishda kuchli o'quvchilarga; muhandislik yo'nalishini tanlaganlarga — bu sohada o'rinlar ko'p va olimpiada qo'shimcha yo'l ochadi; qizlarga — alohida hisob-kitob tufayli imkoniyat kengroq. Boshqa imtiyozlar bilan birga ishlaydimi? Qabul jarayonida turli imtiyozlar bor: xalqaro sertifikatlar, ijtimoiy toifalar, maqsadli qabul. Ularning har biri alohida shartga ega va bir vaqtda ikkitasidan foydalanish har doim ham mumkin emas. Batafsil: DTM imtiyozlari — kim qo'shimcha grant oladi, kim imtihonsiz kiradi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori. Hujjat matni: lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. --- ## Ko'zi ojiz abituriyentlar uchun qabul: tanlovsiz qo'shimcha grant va an'anaviy imtihon URL: https://testmakon.uz/news/article/kozi-ojiz-abituriyentlar-qabul-tartibi/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. Ko'zi ojiz abituriyentlar DTM test sinovlarida emas, oliy ta'lim tashkilotining o'zida an'anaviy shaklda (yozma yoki og'zaki) imtihon topshiradi. Imtihondan muvaffaqiyatli o'tganlar — ko'p ballli tizimda maksimal ballning 55 foizi va undan yuqori, besh ballli tizimda «3», «4» yoki «5» baho olganlar — tanlovsiz, qo'shimcha davlat granti asosida talabalikka qabul qilinadi. Kim ko'zi ojizlar toifasiga kiradi? Nizomga ko'ra bu toifaga ikki guruh kiradi: ko'zi bo'yicha 1-guruh nogironligi to'g'risida belgilangan shakldagi ma'lumotnomaga ega, umumiy o'rta yoki o'rta maxsus, kasbiy ta'limni tugatganlar; ko'zi bo'yicha 2-guruh nogironligi bo'lgan, maxsus maktab-internat yoki imkoniyati cheklangan shaxslar uchun ixtisoslashgan ta'lim tashkiloti hujjatiga ega shaxslar. Hujjatlarning asli qabul komissiyasiga taqdim etilishi shart: nogironlik to'g'risidagi ma'lumotnoma ko'rsatilmasa, qabul buyrug'i rasmiylashtirilmaydi. Imtihon qanday o'tkaziladi? SavolJavobImtihon shakliYozma yoki og'zaki — qabul komissiyasi belgilaydiDasturUmumiy o'rta ta'lim fan dasturlariga to'liq mosQachonHar yili iyul oyida, e'lon qilingan muddatlardaKomissiyaFan komissiyasiga ko'zi ojizlar yoki nogironlar jamiyati vakili kiritiladiNazoratImtihon jarayoni videotasvirga olinadi va 3 yil saqlanadi Abituriyentlar bilan tushuntirish ishlari uchun qabul komissiyasi tomonidan maxsus mas'ul xodim ajratiladi, imtihon fanlari bo'yicha maslahatlar esa alohida jadval asosida tashkil etiladi. Natijaga rozi bo'lmasa nima qilish kerak? Apellyatsiya huquqi bor. Rektor buyrug'i bilan kamida 3 nafardan iborat apellyatsiya komissiyasi tuziladi. Shikoyat imtihon natijalari e'lon qilingan vaqtdan boshlab 24 soat ichida qabul qilinadi va uch kun ichida ko'rib chiqiladi. Muddat qat'iy — kechiksangiz, ariza qabul qilinmaydi. Qabul qanday rasmiylashtiriladi? Oliy ta'lim tashkiloti imtihon yakunlangach uch kun ichida natijalarni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga taqdim etadi. Davlat komissiyasi qaroriga muvofiq rektor buyrug'i bilan abituriyent tanlovsiz, ya'ni umumiy reyting tanlovida qatnashmagan holda, qo'shimcha davlat granti asosida talabalikka qabul qilinadi. Bu tartib qanday afzallik beradi? Uch jihat muhim: birinchidan, imtihon markazlashgan test emas — sharoit va shakl abituriyentga moslashtiriladi. Ikkinchidan, o'tish uchun boshqalar bilan raqobatlashish shart emas: 55 foiz chegarasi bosib o'tilsa yetarli. Uchinchidan, o'qish grant asosida bo'ladi, ya'ni kontrakt to'lash masalasi tug'ilmaydi. Nimaga oldindan tayyorlanish kerak? tanlagan yo'nalishning fanlar majmuasini aniqlang — imtihon aynan shu fanlardan bo'ladi; hujjatlar aslini oldindan yig'ib qo'ying; iyul oyidagi imtihon jadvalini oliygohning qabul komissiyasidan tasdiqlang; fan bo'yicha bilimni mustahkamlash uchun mavzu bo'yicha mashq testlaridan foydalaning. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori. Hujjat matni: lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. --- ## IT yo'nalishlariga kirish 2026: 14 989 o'rin — 68 balldan 186 ballgacha URL: https://testmakon.uz/news/article/it-yonalishlari-2026-ball-orin/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida axborot texnologiyalari sohasiga 14 989 ta o'rin ajratilgan — 36 ta oliygoh bo'ylab 12 ta yo'nalish. O'rtacha grant chegarasi 141.9 ball. Eng qattiq raqobat kiberxavfsizlik va axborot xavfsizligida (186.2 ballgacha), eng past chegara esa telekommunikatsiya yo'nalishlarida — 68.1 ball. IT yo'nalishlariga necha ball kerak? Soha ichidagi farq juda katta: eng yuqori va eng past chegara orasida 118.1 ball bor. Bu shuni anglatadiki, 70–80 ball bilan ham IT sohasida o'qish imkoniyati mavjud — faqat yo'nalishni to'g'ri tanlash kerak. Eng ko'p o'rin qaysi yo'nalishlarda? Yo'nalishO'rinlarO'rtacha grant baliAxborot tizimlari va texnologiyalari4 340137.5Dasturiy injiniring2 450154.9Kompyuter injiniringi2 220126.0Sunʼiy intellekt2 165149.8Axborot xavfsizligi1 264170.6Kiberxavfsizlik injiniringi885181.3Telekommunikatsiya texnologiyalari865100.0Radioelektron qurilmalar va tizimlar23586.3 «Axborot tizimlari va texnologiyalari» — sohaning eng katta yo'nalishi, o'rtacha chegarasi ham nisbatan yumshoq. «Sun'iy intellekt» esa yangi bo'lsa-da, allaqachon 2 mingdan ortiq o'rin bilan yirik yo'nalishga aylangan. Raqobat eng qattiq joylar qayerda? Yo'nalishUniversitetGrantKontraktKiberxavfsizlik injiniringiMuhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti186.2109.7Axborot xavfsizligiMuhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti180.470.8Sunʼiy intellektMuhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti178.671.1 Ball past bo'lsa qayerga topshirish mumkin? Yo'nalishUniversitetGrantKontraktTelekommunikatsiya texnologiyalariQarshi davlat texnika universiteti68.156.7Pochta aloqasi texnologiyasiMuhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti73.763.8Radioelektron qurilmalar va tizimlarToshkent davlat texnika universiteti75.962.1Televizion texnologiyalarNukus davlat texnika universiteti88.1None Bu yo'nalishlar ham IT sohasiga kiradi va dasturlashni mustaqil o'rganishga to'sqinlik qilmaydi. Ko'pchilik amaliyotchi dasturchi diplom yo'nalishidan qat'i nazar shu yo'lni bosib o'tgan. Qaysi oliygohlarda IT o'rinlari ko'p? UniversitetO'rinlarMuhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti2 605Nukus davlat texnika universiteti1 355Farg‘ona davlat texnika texnika universiteti1 200Qarshi davlat texnika universiteti700Namangan davlat texnika universiteti680Andijon davlat universiteti675Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti600“Cyber university” davlat universiteti575 IT yo'nalishida masofaviy o'qish mumkinmi? Ha, va bu sohaning kuchli tomoni: masofaviy shaklda 4 650 ta o'rin ochilgan — boshqa sohalarga qaraganda ancha ko'p. Ishlab yurgan yoki boshqa hududda yashaydiganlar uchun real imkoniyat. Faqat esda tuting: masofaviy ta'limda grant berilmaydi. Nimadan tayyorlanish kerak? ko'p yo'nalishda fan juftligi — matematika va fizika yoki matematika va informatika; matematika majburiy fan sifatida ham hisobga olinadi, ya'ni ikki karra muhim; mashq: matematika va informatika testlari; grant kvotalari IT sohasida oshirilgan — bu haqda alohida yozgan edik. Barcha IT yo'nalishlari ro'yxati va ballari: axborot texnologiyalari kesimi. Manba: 2026-yilgi qabul ma'lumotlari — 297 ta qabul yozuvi, 14 989 o'rin. TestMakon bazasi, 2026-yil 26-avgust holatiga. Yana o‘qing: 10 soha kesimida IT qayerda turadi. Shu mavzuda yana: kiberxavfsizlik instituti tashkil etildi. --- ## Rus va qoraqalpoq tilida o'qish 2026: 25 609 ta o'rin — qaysi OTM va yo'nalishlarda URL: https://testmakon.uz/news/article/rus-qoraqalpoq-tilida-oqish-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida rus tilidagi guruhlarga 20 234 ta, qoraqalpoq tilidagi guruhlarga 5 375 ta o'rin ajratilgan — jami 25 609 ta. Rus tilida o'qish 67 ta OTMda, qoraqalpoq tilida 9 ta OTMda mumkin. Muhim jihat: rus guruhlarida grant o'tish bali o'rtacha 150.2 — o'zbek guruhlaridagi 134.6 balldan sezilarli yuqori. Qaysi tilda qancha o'rin bor? Ta'lim tiliGuruhlarOTM soniO'rinlarO'rtacha grant baliO'zbek2 89783141 609134.6Rus7286720 234150.2Qoraqalpoq25595 375128.1 Nega rus guruhlarida ball yuqoriroq? Sabab — taklif va talab nisbati. Rus tilidagi o'rinlar umumiy hajmning kichik qismini tashkil qiladi, lekin ularga talabgorlar soni nisbatan ko'p: shahar maktablari, rus tilida ta'lim olgan bitiruvchilar va qo'shni hududlardan kelayotganlar shu guruhlarga da'vogar bo'ladi. Natijada o'rtacha grant chegarasi 15.6 ballga yuqori chiqadi. Bu — amaliy xulosa: agar ikkala tilda ham o'qiy olsangiz, o'zbek guruhini tanlash grant olish ehtimolini oshiradi. Aksincha, rus tilida kuchli bo'lsangiz va ball yetarli bo'lsa, rus guruhida raqobat kamroq bo'lgan yo'nalishlarni topish mumkin. Rus tilida eng ko'p o'rin qaysi OTMlarda? UniversitetRus tilidagi o'rinlarToshkent davlat iqtisodiyot universiteti1 435O‘zbekiston davlat jahon tillari universiteti1 295O‘zbekiston Milliy universiteti1 075Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti955Toshkent davlat texnika universiteti900Toshkent davlat transport universiteti875Toshkent davlat tibbiyot universiteti780O‘zbekiston milliy pedagogika universiteti575Farg‘ona davlat universiteti505Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti496 Rus tilida qaysi yo'nalishlar ochiq? Yo'nalishO'rinlarO'rtacha grant baliFilologiya va tillarni oʻqitish: rus tili1 635169.6Ona tili va adabiyoti: rus tili1 380122.2Iqtisodiyot1 140184.6Filologiya va tillarni oʻqitish: ingliz tili667189.0Davolash ishi630187.6Xorijiy til va adabiyoti: ingliz tili600187.4Buxgalteriya hisobi560178.5Menejment540179.0 To'liq ro'yxat va har bir yo'nalishning o'tish bali: rus tilidagi yo'nalishlar kesimi. Qoraqalpoq tilida qayerda o'qish mumkin? UniversitetO'rinlarQoraqalpoq davlat universiteti2 114Nukus davlat texnika universiteti1 075Ajiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti782Andijon qishloq xo'jaligi va agrotexnologiyalar instituti570O‘zbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universiteti Nukus filiali313O‘zbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti Nukus filiali197 Qoraqalpoq tilidagi ta'lim asosan Qoraqalpog'iston Respublikasidagi OTMlarda jamlangan — jami 9 ta tashkilot, 5 375 ta o'rin. Ro'yxat: qoraqalpoq tilidagi yo'nalishlar. Test qaysi tilda topshiriladi? Abituriyent ro'yxatdan o'tishda ta'lim tilini tanlaydi va test sinovlari o'sha tilda o'tkaziladi. Tanlangan til keyinchalik o'qish tilini ham belgilaydi, shuning uchun ariza berishdan oldin qaysi tilda kuchliroq ekaningizni realistik baholang: bir xil bilim bilan o'z tilingizda 5–10 ball ko'proq to'plash odatiy holat. Sayt bo'ylab barcha kesimlar — kesimlar sahifasida. Balingiz bo'yicha yo'nalish tanlash uchun «Ballim bilan qayerga?». Manba: 2026-yilgi qabul ma'lumotlari, TestMakon bazasi (3 880 ta guruh). Hisob 2026-yil 26-avgust holatiga. --- ## Kechki va masofaviy ta'lim 2026: 43 377 ta o'rin bor, lekin grant yo'q URL: https://testmakon.uz/news/article/kechki-masofaviy-talim-2026-orinlar/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. 2026 qabulida kechki ta'limga 25 362 ta, masofaviy ta'limga 18 015 ta o'rin ajratilgan — jami 43 377 ta. Eng muhim farq: bu ikki shaklda davlat granti yo'q, barcha o'rinlar to'lov-kontrakt asosida. Kunduzgi ta'limda esa 124 491 ta o'rin bor va grant aynan shu yerda beriladi. Kechki va masofaviy ta'limda grant beriladimi? Yo'q. TestMakon bazasidagi 2026 qabul yozuvlari bo'yicha kechki ta'limning 812 ta guruhida ham, masofaviy ta'limning 395 ta guruhida ham grant o'tish bali umuman qayd etilmagan — chunki bu shakllarga davlat granti ajratilmaydi. Kunduzgi ta'limda esa grant bor va eng past grant chegarasi 68.0 ball bo'lgan. Demak tanlov shunday tuziladi: grant kerak bo'lsa — faqat kunduzgi; ishlab o'qish yoki boshqa shaharda yashab o'qish kerak bo'lsa — kechki yoki masofaviy, lekin to'liq kontrakt bilan. Qaysi shaklda qancha o'rin bor? Ta'lim shakliGuruhlarOTM soniO'rinlarKunduzgi2 70179124 491Kechki8125525 362Masofaviy3954518 015 Ya'ni har to'rtinchi o'rindan bittasi (jami 43 377 ta) — kechki yoki masofaviy. Bu — kunduzgi ta'limga ball yetmagan yoki ishdan ajralolmaydigan abituriyent uchun katta imkoniyat. Masofaviy ta'limda qaysi yo'nalishlar ochiq? Yo'nalishO'rinlarIqtisodiyot2 355Axborot tizimlari va texnologiyalari1 565Menejment1 400Buxgalteriya hisobi1 085Dasturiy injiniring950Turizm va mehmondoʻstlik925Kompyuter injiniringi875Psixologiya835 Masofaviy ta'limni eng ko'p taklif qilayotgan OTMlar: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti, O‘zbekiston Milliy universiteti, Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, Farg‘ona davlat universiteti. To'liq ro'yxatni masofaviy ta'lim kesimi sahifasida ko'rishingiz mumkin. Kechki ta'limda-chi? Yo'nalishO'rinlarIqtisodiyot1 095Filologiya va tillarni oʻqitish: ingliz tili1 070Xorijiy til va adabiyoti: ingliz tili775Matematika710Boshlangʻich taʼlim700Tarix695Maktabgacha taʼlim680Biologiya610 Kechki ta'lim ko'proq pedagogika, filologiya va texnika yo'nalishlarida ochilgan — 55 ta OTMda. Ro'yxat: kechki ta'lim kesimi. Xususiy OTMlarda masofaviy ta'lim bormi? Ha, 2026/2027 o'quv yilida bir qator nodavlat oliy ta'lim tashkilotlari ham masofaviy shaklda talaba qabul qilmoqda. Bunda muhim shart: har bir OTMning har bir yo'nalishi masofaviy shaklda bo'lmaydi — hujjat topshirishdan oldin aynan tanlagan yo'nalishingiz shu shaklda ochilganini OTMning o'zidan tasdiqlab oling. Diplomda ta'lim shakli yoziladimi? Diplom davlat namunasidagi hujjat bo'lib, unda ta'lim yo'nalishi ko'rsatiladi. Kechki yoki masofaviy shaklda olingan diplom huquqiy jihatdan kunduzgi diplomdan kam emas — magistraturaga ham, ishga ham bir xil asos bo'ladi. Farq — o'quv jarayonining tashkil etilishida va stipendiya masalasida: kontrakt asosidagi kechki/masofaviy talabaga davlat stipendiyasi to'lanmaydi. Qaysi shaklni tanlash kerak? Grant imkoniyati muhim bo'lsa — kunduzgi (faqat shu yerda grant bor); ishlayotgan bo'lsangiz va shaharda yashasangiz — kechki; boshqa hududda yashasangiz yoki oilaviy sabab bo'lsa — masofaviy; har uch holatda ham to'lov muddatiga e'tibor bering — kontrakt to'lovining kamida 25 foizi 15-oktabrgacha to'lanishi shart. O'z balingiz bilan qaysi yo'nalishlarga imkoniyat borligini «Ballim bilan qayerga?» bo'limida tekshiring, barcha kesimlar esa kesimlar sahifasida. Manba: 2026-yilgi qabul (mandat) ma'lumotlari — TestMakon bazasidagi 3 908 ta qabul yozuvi, 167 868 ta o'rin. Hisob-kitob 2026-yil 26-avgust holatiga. Yana o‘qing: Iqtisodiyot sohasida 12 014 o‘rin grantsiz — batafsil. Yana o‘qing: Muhandislikda 22 960 grant o‘rni — batafsil. --- ## Hududlar kesimi 2026: qayerda o'rin ko'p, qayerda grantga kirish oson — 14 hudud jadvali URL: https://testmakon.uz/news/article/hududlar-kesimi-2026-orin-va-ball/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida 14 ta hudud bo'yicha jami 167 868 ta o'rin taqsimlangan. Toshkent shahri 32 ta OTM va 56 566 ta o'rin bilan yetakchi — bu umumiy hajmning 34 foizi. Eng past o'rtacha grant chegarasi Jizzax (122.0 ball), eng yuqorisi Samarqand (155.5 ball) hududidagi OTMlarda. Qaysi hududda qancha o'rin va qanday ball? Jadval har bir hudud bo'yicha OTM soni, ajratilgan o'rinlar va o'sha hududdagi yo'nalishlarning o'rtacha grant o'tish balini ko'rsatadi. O'rtacha ball qanchalik past bo'lsa, o'sha hududda grantga kirish shunchalik yengil: HududOTMO'rinlarO'rtacha grant baliToshkent3256 566140.7Farg'ona517 805136.1Andijon613 685129.0Qoraqalpog'iston811 555134.8Samarqand811 467155.5Buxoro49 945139.7Namangan39 930138.1Qashqadaryo39 145127.4Jizzax36 640122.0Surxondaryo36 455149.8Sirdaryo35 855128.7Toshkent viloyati13 395140.7Xorazm33 365150.9Navoiy12 060133.5 Nega Toshkentda ball yuqori? Toshkent shahrida 32 ta oliy ta'lim tashkiloti jamlangan va eng nufuzli yo'nalishlar (xalqaro munosabatlar, iqtisodiyot, tibbiyot, IT) aynan shu yerda. Talabgorlar butun mamlakatdan kelgani uchun raqobat tabiiy ravishda yuqori: poytaxt OTMlarining o'rtacha grant chegarasi 140.7 ball. Shuni ham hisobga oling: o'rtacha ball — bu hududdagi barcha yo'nalishlarning o'rtachasi. Bitta hudud ichida ham 189 ballik yo'nalish ham, 70 ballik yo'nalish ham bo'lishi mumkin. Qaysi hududlarda grantga kirish osonroq? HududO'rtacha grant baliO'rinlarJizzax122.06 640Qashqadaryo127.49 145Sirdaryo128.75 855Andijon129.013 685Navoiy133.52 060 Bu hududlardagi OTMlarda o'rtacha chegara past — ya'ni bir xil ball bilan poytaxtda kontraktga tushib qolgan abituriyent shu yerda grantga kirishi mumkin. Ayniqsa pedagogika, qishloq xo'jaligi va muhandislik yo'nalishlarida farq sezilarli. Qaysi hududlarda raqobat qattiq? HududO'rtacha grant baliOTMSamarqand155.58Xorazm150.93Surxondaryo149.83Toshkent140.732Toshkent viloyati140.71 Diqqat qiling: bu ro'yxatda faqat poytaxt emas. Ayrim viloyatlarda OTM soni kam, lekin ular tibbiyot yoki chet tili kabi yuqori ballik yo'nalishlarga ixtisoslashgani uchun o'rtacha chegara ko'tarilib ketadi. Hududni tanlashda nimaga qarash kerak? o'rtacha ballga emas, aniq yo'nalishning o'tgan yilgi baliga qarang; yotoqxona imkoniyatini tekshiring — boshqa hududga o'qishga kirish turar joy xarajatini qo'shadi; kontrakt narxi hududga qarab farq qiladi; keyinchalik o'qishni ko'chirish imkoniyati bor, lekin u alohida shart va muddatlarga bog'liq. Har bir hudud bo'yicha OTMlar ro'yxati: hududlar kesimi. Balingizga mos yo'nalishlarni tanlash uchun «Ballim bilan qayerga?» bo'limidan foydalaning. Manba: 2026-yilgi qabul ma'lumotlari, TestMakon bazasi. O'rtacha ball — hududdagi grant chegarasi qayd etilgan yo'nalishlar bo'yicha. Hisob 2026-yil 26-avgust holatiga. --- ## Grant va kontrakt bali orasidagi farq 2026: o'rtacha 39.5 ball, ayrim yo'nalishlarda 125.1 ballgacha URL: https://testmakon.uz/news/article/grant-kontrakt-ball-farqi-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. 2026 qabulida grant va kontrakt o'tish ballari solishtirilgan 2 212 ta yo'nalishda farq o'rtacha 39.5 ballni tashkil qildi. Ayrim yo'nalishlarda farq 125.1 ballgacha yetadi: grantga 187.4 ball kerak bo'lsa, kontraktga 62.3 ball bilan ham kirish mumkin bo'lgan. Tibbiyotning ayrim yo'nalishlarida esa farq deyarli yo'q — 1 balldan kam. Grant va kontrakt bali nima uchun farq qiladi? Tanlov bir xil reyting bo'yicha o'tadi: eng yuqori ball to'plaganlar avval grant o'rinlariga tushadi, qolganlari kontrakt o'rinlariga taqsimlanadi. Grant o'rinlari kam bo'lgani uchun uning chegarasi doim yuqoriroq. Farqning kattaligi esa o'sha yo'nalishga qancha talabgor borligini ko'rsatadi. O'rtacha 39.5 ball — bu juda katta oraliq. Amalda bu shuni anglatadiki, grantga bir necha ball yetmagan abituriyent ko'p hollarda o'sha yo'nalishning o'ziga kontrakt asosida bemalol kira oladi. Qaysi yo'nalishlarda farq eng katta? Universitet va yo'nalishGrantKontraktFarqMoliya va moliyaviy texnologiyalar — Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti187.462.3125.1 ballAmaliy matematika — O‘zbekiston Milliy universiteti182.857.9124.9 ballKiberxavfsizlik injiniringi — O‘zbekiston Milliy universiteti181.357.2124.1 ballIqtisodiyot — Andijon qishloq xo'jaligi va agrotexnologiyalar instituti183.562.1121.4 ballBuxgalteriya hisobi — Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti177.857.0120.8 ballJismoniy madaniyat — Termiz davlat pedagogika instituti178.057.4120.6 ballTarix — Andijon davlat universiteti183.563.1120.4 ballKiberxavfsizlik injiniringi — “Cyber university” davlat universiteti177.357.1120.2 ball Bu ro'yxatdagi yo'nalishlarga grant uchun deyarli maksimal ball talab qilinadi, kontrakt esa 60 ball atrofida ochiq qoladi. Sabab oddiy: grant kvotasi 5–20 o'rin, kontrakt o'rinlari esa bir necha barobar ko'p. Qaysi yo'nalishlarda farq deyarli yo'q? Universitet va yo'nalishGrantKontraktFarqMehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi — Toshkent davlat texnika universiteti74.874.60.2 ballXorijiy til va adabiyoti: ingliz tili — Qoraqalpoq davlat universiteti187.9187.40.5 ballTibbiy profilaktika ishi — Andijon davlat tibbiyot instituti147.3146.70.6 ballPediatriya ishi — Toshkent davlat tibbiyot universiteti186.0185.30.7 ballDavolash ishi — Toshkent Farmatsevtika Instituti185.9185.20.7 ballDavolash ishi — Andijon davlat tibbiyot instituti187.4186.60.8 ballTibbiy profilaktika ishi — Samarqand davlat tibbiyot universiteti149.2148.30.9 ballDavolash ishi — Toshkent davlat tibbiyot universiteti189.0188.10.9 ball Bu — eng qattiq raqobatli yo'nalishlar. Tibbiyot va chet tili yo'nalishlarida kontrakt o'rinlari ham to'lib ketadi, shuning uchun kontraktga kirish uchun ham deyarli grant darajasidagi ball kerak bo'ladi. Bunday yo'nalishni tanlayotgan bo'lsangiz, «kontraktga bo'lsa ham kiraman» hisobiga tayanmang. Bu ma'lumotni qanday ishlatish kerak? tanlagan yo'nalishingizning grant va kontrakt balini alohida ko'ring — farq katta bo'lsa, ball yetmasa ham kontrakt imkoniyati yuqori; farq 1–2 ball bo'lgan yo'nalishlarda zaxira variant tayyorlab qo'ying; kontraktga tushsangiz, to'lovning kamida 25 foizini 15-oktabrgacha to'lash shartini unutmang; kontraktda o'qib, keyingi yillarda grantga o'tish imkoniyati ham bor. Har bir yo'nalishning aniq grant va kontrakt bali 2026 o'tish ballari sahifasida. Balingizga mos variantlarni «Ballim bilan qayerga?» bo'limi tanlab beradi. Manba: 2026-yilgi qabul ma'lumotlari — grant va kontrakt bali birga qayd etilgan 2 212 ta yo'nalish bo'yicha hisob. TestMakon bazasi, 2026-yil 26-avgust holatiga. Yana o‘qing: Iqtisodiyot va huquq sohasida farq 73,5 ball — soha kesimi. Shu mavzuda yana: kontrakt chegara ballarining to’liq tahlili. --- ## Chet tili malaka imtihoni sentabr 2026: ro'yxat 29-avgustda tugadi URL: https://testmakon.uz/news/article/chet-tili-malaka-imtihoni-sentabr-2026/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Milliy sertifikat Qisqacha javob. Chet tilini bilish darajasini aniqlash bo'yicha navbatdagi malaka imtihonlari 13–15-sentabr kunlariga rejalashtirilgan. Ro'yxatdan o'tishning oxirgi sanasi — 29-avgust, to'lov esa 30-avgustgacha amalga oshirilishi kerak. Ariza my.gov.uz yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali beriladi, imtihonni Bilim va malakalarni baholash agentligi (BMBA) o'tkazadi. Yangilanish (10-sentabr). Baholash agentligi aniq jadvalni e'lon qildi: imtihonning yozma qismi 13–14-sentabr, gapirish bosqichi esa 15-sentabrdan 25-sentabrgacha alohida kunlarda o'tadi. Ruxsatnoma my.gov.uz saytidagi «Mening arizalarim» bo'limida tayyor — batafsil: ruxsatnoma va imtihon joyi haqida. Imtihon qaysi tillardan o'tkaziladi? Malaka imtihoni beshta til bo'yicha tashkil etiladi: ingliz tili; nemis tili; fransuz tili; turk tili; arab tili. Imtihon natijasida beriladigan davlat sertifikati — bu milliy sertifikat tizimining bir qismi. U ish joyida malaka talabi, oliy ta'limga kirishda chet tili fanidan imtiyoz va ayrim davlat xizmatlariga qo'yiladigan shartlar uchun asos bo'ladi. Muhim sanalar qanday? BosqichSanaRo'yxatdan o'tish oxirgi kuni29-avgustTo'lovni amalga oshirish30-avgustgachaImtihon kunlari13–15-sentabr Diqqat: hududlar bo'yicha joylar soni cheklangan. Ba'zi viloyatlarda ro'yxat belgilangan muddatdan oldinroq yopilishi mumkin — shuning uchun oxirgi kunga qoldirmang. Qanday ro'yxatdan o'tiladi? my.gov.uz portaliga OneID (yagona identifikatsiya) orqali kiring; chet tilini bilish darajasini aniqlash xizmatini toping va ariza to'ldiring; til, daraja va imtihon topshirmoqchi bo'lgan hududingizni tanlang; to'lovni belgilangan muddatda amalga oshiring — to'lovsiz ariza tasdiqlanmaydi; ruxsatnoma (imtihonga kirish varaqasi) shakllanganini kuting va uni chop etib oling. Imtihon qanday qismlardan iborat? Chet tili malaka imtihoni odatda yozma qism (tinglab tushunish, o'qish, yozish) va og'zaki qism — gapirish ko'nikmasini baholashdan iborat bo'ladi. Og'zaki qism yozma qismdan keyingi kunlarda alohida jadval asosida o'tkaziladi va bu jadval ruxsatnomada ko'rsatiladi. Baholash xalqaro amaliyotdagi darajalar tizimiga (A1–C1) moslashtirilgan. Sertifikatda aynan qaysi darajaga erishganingiz yoziladi. Bu sertifikat abituriyentga nima beradi? Chet tili bo'yicha davlat sertifikati oliy ta'limga kirishda chet tili fani bo'yicha imtiyoz sifatida hisobga olinishi mumkin — daraja va yo'nalish talabiga qarab. Milliy sertifikat tizimi va DTM baliga o'tkazish jadvali bo'yicha batafsil ma'lumot Milliy sertifikat 2027 yo'riqnomasida berilgan. Agar xalqaro sertifikat (IELTS va boshqalar) bilan milliy sertifikat orasida tanlanayotgan bo'lsangiz, ikkalasining farqi IELTS yoki Milliy sertifikat maqolasida solishtirilgan. Tayyorgarlikni qayerdan boshlash kerak? Imtihonga uch haftadan kamroq vaqt qoldi — bu bosqichda yangi mavzu o'rganishdan ko'ra, mavjud bilimni test formatiga moslash foydali. Grammatika va lug'at bo'yicha o'zingizni sinab ko'rish uchun ingliz tili mashq testlari bo'limidan foydalaning: mavzu tanlab test yechasiz va xato qilgan savollaringiz alohida to'planadi. Eslatma. Sana va shartlar rasmiy e'lon bilan o'zgarishi mumkin. Ariza berishdan oldin ma'lumotni uzbmb.uz va my.gov.uz portalidan tasdiqlab oling. Call-markaz: 1195. Shu mavzuda yana: Chet tili sertifikati: yil oxirigacha yana 4 imtihon, ro'yxat har oy Shu mavzuda yana: Multi-level: daraja o'rtacha balldan chiqadi, B2 uchun 51 ball yetadi Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligi e'loni asosida tayyorlangan ta'lim yangiliklari; ro'yxatdan o'tish — my.gov.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Yana o‘qing: Sertifikat to'lovi 1-sentabrdan 594 000 so'm: hisob va chegirmalar · 11 xorijiy tildan Multi-level sertifikat 1-sentabrdan. --- ## Kontrakt to'lovi 2026: 15-oktabrgacha kamida 25 foiz — kechiksa qabul buyrug'i chiqmaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/kontrakt-tolovi-2026-muddat-25-foiz/ Sana: 2026-08-26 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. To'lov-kontrakt bilan talabalikka tavsiya etilgan abituriyent shartnomada belgilangan summaning kamida 25 foizini har yili 15-oktabrdan yoki Davlat komissiyasi belgilagan muddatdan kechiktirmay to'lashi shart. Qo'shimcha qabul va tabaqalashtirilgan kontraktda esa birinchi o'quv yili uchun kamida 50 foiz to'lanadi. To'lov tushmasa, oliy ta'lim tashkiloti rektorining o'qishga qabul qilish buyrug'i rasmiylashtirilmaydi. Kontrakt to'lovining qancha qismini birinchi bo'lib to'lash kerak? Qabul turiga qarab birinchi to'lovning eng kam ulushi har xil. Quyidagi jadval hukumat qarorida qo'yilgan talablarni ko'rsatadi. Qabul turiNima uchun qo'llaniladiBirinchi to'lovBazaviy to'lov-kontraktQabul parametrlari doirasida odatdagi kontraktga tavsiya etilganlarkamida 25 %Qo'shimcha qabul (super-kontrakt)Chegara balga 4 ballgacha yetmaganlar, narxi 1,5–3,0 barobarkamida 50 %Tabaqalashtirilgan kontraktMinimal balni to'plagan, lekin qabul qilinmaganlar — narxni OTM belgilaydikamida 50 % Muhim nuqta: 25 va 50 foiz — bu eng kam chegara. Shartnomada undan ko'proq to'lash yoki qolgan qismini qanday muddatlarda yopish tartibi alohida ko'rsatiladi, chunki shartnoma shartlarini va ikki tomonning majburiyatini qonun belgilaydi. Shartnoma qayerdan olinadi? Davlat komissiyasi to'lov-kontraktga tavsiya etish to'g'risida qaror qabul qilgach, oliy ta'lim tashkiloti bilan yuridik yoki jismoniy shaxs o'rtasida shartnoma (kontrakt) rasmiylashtiriladi. Belgilangan namunadagi shartnoma blankalari Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining kontrakt.edu.uz elektron platformasi orqali beriladi — abituriyentlar talabalikka tavsiya etilgani e'lon qilingan kundan boshlab. Ya'ni shartnomani qidirib OTMning har xil bo'limlarini aylanib chiqish shart emas: platforma orqali blanka olinadi, to'lovni bank yoki to'lov ilovalari orqali shartnoma rekvizitlariga o'tkazasiz. Pul muddatida tushmasa nima bo'ladi? Oqibati aniq: o'qishga qabul qilish buyrug'i rasmiylashtirilmaydi. Qonun hujjatida to'lov-kontrakt bilan o'qishga qabul qilish «to'lov 15-oktabrdan kechiktirilmay tushgandan so'ng» rektor buyrug'i bilan rasmiylashtirilishi to'g'ridan to'g'ri yozilgan. Bundan tashqari, pulni aytilgan kungacha to'lamaslik o'qishni ko'chirish va qayta tiklashda ham rad etish asoslaridan biri sifatida ko'rsatilgan. Talaba maqomiga ega bo'lgandan keyingi kontrakt qarzdorligi esa o'qishdan chetlashtirishning rasmiy asoslari qatorida turadi — bu haqda chetlashtirishning 11 ta asosi maqolasida batafsil yozganmiz. Qo'shimcha qabulda narx qanday hisoblanadi? Qo'shimcha qabul asosiy qabul chegarasiga 4 ballgacha yetmagan abituriyentlar uchun ochiladi va narx bazaviy kontraktdan necha ball yetmaganiga qarab oshadi: Chegara balga yetmagan miqdorKontrakt narxi (bazaviyga nisbatan)1,05 ballgacha1,5 barobar1,06 – 2,05 ball2,0 barobar2,06 – 3,05 ball2,5 barobar3,06 – 4,05 ball3,0 barobar Bu miqdorlar bo'yicha birinchi o'quv yili uchun shartlarning kamida 50 foizi bajarilgandan so'nggina abituriyent rektor buyrug'i bilan o'qishga qabul qilinadi. Batafsil: super-kontrakt 2026/2027 — kimga beriladi va narxi. Tabaqalashtirilgan kontrakt keyingi yillarda qancha bo'ladi? Qo'shimcha va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt bilan kirgan talabalar birinchi o'quv yilini muvaffaqiyatli tugatgandan so'ng keyingi o'quv yilidan boshlab umumiy qoida bo'yicha o'qishni davom ettiradi. Ya'ni oshirilgan koeffitsient butun o'qish davriga emas, birinchi kursga tegishli. Bir istisno bor: tabaqalashtirilgan kontrakt bilan kirgan talaba birinchi bosqichda chetlashtirilsa, o'qishini tiklashda tabaqalashtirilgan kontrakt miqdorining qolgan qismini to'lashi talab qilinadi. Akademik qarzdorlik uchun alohida to'lov bormi? Ha. Fanlardan akademik qarzdor talabalar o'zlashtirilmagan kreditlar miqdoriga mos ravishda bazaviy to'lov-kontrakt miqdoridan kelib chiqib to'lovni qilgandan so'ng, o'zlashtirilmagan fanlarni o'z hisobidan qayta o'qiydi. Demak, qarzdorlikning narxi kreditlar soniga bog'liq — semestr bo'yicha to'liq kontrakt emas. Sentyabr oyida nimalarga ulgurish kerak? Shartnoma blankasini kontrakt.edu.uz dan oling va rekvizitlarni tekshiring. Kamida 25 foizni 15-oktabrgacha to'lang. Qo'shimcha va tabaqalashtirilgan qabulda bu 50 foiz. To'lov chekini saqlang va buyruqqa kiritilganini qabul komissiyasidan so'rang. Yotoqxona hamda imtiyoz hujjatlarini shu kunlarda parallel topshiring. O'z balingiz bilan qaysi yo'nalishlarga imkoniyat borligini ko'rish uchun «Ballim bilan qayerga?» bo'limidan, o'tish ballarining to'liq kesimi uchun esa 2026 o'tish ballari sahifasidan foydalaning. Shu mavzuda yana: Yoshlar daftari: kontrakt yarmigacha davlat to'laydi, lekin shart bor Shu mavzuda yana: Super-kontrakt: darsga shartnoma kuningizdan borasiz, buyruq keyin Shu mavzuda yana: Yotoqxona uchun qancha to'laysiz va joylashishda nima olib borasiz Qolgan pulni necha bo'lakka bo'lasiz Yagona milliy qoida faqat birinchi to'lovga tegishli. Qolgan summani necha marta va qaysi kunlarda to'lashingiz esa o'z shartnomangizda yozilgan — buni har bir oliygoh o'zi belgilaydi. Shuning uchun "hammaga to'rt bo'lak" degan yagona tartib yo'q: shartnomangizni ochib, to'lov jadvalini o'zingiz o'qing. Vazirlikning 2026-yil 21-avgustdagi buyrug'ida aniq yozilgan: tavsiya etilgan abituriyent shartnomadagi pulni to'laguncha ham farmoyish bilan darsga qatnashadi. Ya'ni pul kechiksa, darsdan qolmaysiz — lekin qabul buyrug'i to'lovdan keyin chiqadi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 1-ilova, 9-bob (71–75-bandlar); 71-band va 74-band Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-yanvardagi 32-son qarori tahririda. Hujjat matni: lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Yana o‘qing: Kontrakt to‘lovidan 12 foiz qaytariladi — kimga va qancha. Shu mavzuda yana: tavsiyadan keyingi hujjat va buyruq tartibi. Darslar qachon boshlanishi va to'lov o'tmagan holda darsga kirish tartibi alohida maqolada yozilgan. --- ## Mandat 2026 raqamlarda: 202 666 o'rin, eng raqobatli va eng oson yo'nalishlar, sohalar kesimi URL: https://testmakon.uz/news/article/mandat-2026-raqamlarda-tahlil/ Sana: 2026-08-25 · Yangilangan: 2026-08-25 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026 qabulida 113 ta OTM bo'yicha 202 666 ta o'rin (4 797 ta guruh — til va ta'lim shakli kesimida) ajratilgan. Grant chegarasi eng yuqori soha — iqtisodiyot, biznes va huquq (o'rtacha 181.2 ball), eng past — qishloq xo'jaligi (80.6). O'rinlarning 14.3 %i kechki, 10.3 %i masofaviy shaklda; rus tilidagi guruhlar 11.5 %. Quyida rasmiy BMBA mandat ma'lumotlarining to'liq kesimi. Grant chegarasi eng yuqori 10 ta yo'nalish qaysi? Bu ro'yxat o'zbek tili, kunduzgi guruhlar bo'yicha. 189 — DTM'da to'plash mumkin bo'lgan maksimal ball; ya'ni bu yo'nalishlarga grant bilan faqat barcha savolga to'g'ri javob berganlar kirgan. Yo'nalishOTMGrantXalqaro munosabatlarO'zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi189Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlarO'zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi189Xalqaro munosabatlarJahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti189Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlarJahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti189Filologiya va tillarni oʻqitish: arab tiliToshkent davlat sharqshunoslik universiteti189Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlarO‘zbekiston Milliy universiteti189Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlarO'zbekiston davlat jahon tillari universiteti189Filologiya va tillarni oʻqitish: ingliz tiliGuliston davlat universiteti189Filologiya va tillarni oʻqitish: ingliz tiliDenov tadbirkorlik va pedagogika instituti189Moliya va moliyaviy texnologiyalarQarshi davlat texnika universiteti189 Eng past grant chegarasi qayerda? Minimal ball 56,7; quyidagi yo'nalishlarda grant chegarasi 68 atrofida — ya'ni minimal balldan sal yuqori to'plagan abituriyent grantga kirgan. Bu asosan muhandislik, qishloq xo'jaligi va pedagogikaning texnologik yo'nalishlari. Yo'nalishOTMGrantSuv taʼminoti muhandislik tizimlariQarshi davlat texnika universiteti68ArxitekturaQarshi davlat universiteti68Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligiOziq-ovqat texnologiyasi va muhandisligi xalqaro instituti68Texnologik taʼlimNamangan davlat pedagogika instituti68Konchilik ishiQarshi davlat texnika universiteti68Muhandislik kommunikatsiyalari qurilish va ekspluatatsiyasiQarshi davlat texnika universiteti68Energetika muhandisligiFarg‘ona davlat texnika texnika universiteti68Oʻsimliklar himoyasi va karantiniAndijon qishloq xo'jaligi instituti68Mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligiBuxoro davlat texnika universiteti68Yengil sanoat muhandisligiFarg‘ona davlat texnika texnika universiteti68 Sohalar bo'yicha raqobat qanday? O'rtacha grant chegarasi soha bo'yicha 2 barobardan ko'p farq qiladi: iqtisodiyot, biznes va huquq 181.2, qishloq xo'jaligi 80.6. Kvota esa teskari: muhandislik va pedagogikada eng ko'p o'rin. SohaGuruhlarKvotaGrant oralig'iO'rtacha grantIqtisodiyot, biznes va huquq30216 175169.4–189181.2San'at va gumanitar2499 66079.7–189167.2Tibbiyot1228 063111.3–189166.7Xizmatlar va sport1636 52068–186.8151.1Pedagogika31015 78068–189151.1Ijtimoiy fanlar va jurnalistika933 47070.4–189149.8Axborot texnologiyalari1609 03568.1–186.2141.9Tabiiy fanlar va matematika28013 03568.1–185.7123.4Muhandislik va qurilish44822 96068–169.989.7Qishloq xo'jaligi1295 63068–134.880.6 Ball oralig'i bo'yicha nechta yo'nalish bor? O'zbek tili, kunduzgi guruhlar; har oraliq uchun grant chegarasi shu oraliqda bo'lgan yo'nalishlar soni. Har qatorni bosib to'liq ro'yxatni ko'rish mumkin. Grant chegarasiYo'nalishlar56–7019670–9020090–110129110–130113130–150200150–170292170–190465 Ta'lim shakli: kechki va masofaviy qancha? ShaklGuruhlarKvotaUlushKunduzgi3 431152 95475.5 %Kechki91728 90214.3 %Masofaviy44920 81010.3 % O'qitish tili bo'yicha taqsimot TilGuruhlarKvotaUlushO'zbek3 618172 75385.2 %Rus86423 26611.5 %Qoraqalpoq2805 8672.9 %Qozoq163350.2 %Tojik133150.2 %Qirg'iz3750.0 %Turkman3550.0 % Hududlar: qayerda o'rin ko'p, qayerda raqobat kuchli? HududGuruhlarKvotaO'rtacha grantToshkent59334 020140.7Andijon20410 875129.0Farg'ona19810 686136.1Qoraqalpog'iston3288 085134.8Namangan1217 330138.1Buxoro1737 275139.7Qashqadaryo1386 960127.4Samarqand1216 572155.5Sirdaryo884 570128.7Jizzax834 540122.0Surxondaryo864 205149.8Toshkent viloyati522 385140.7 Bu raqamlardan qanday foydalanish kerak? Ballingiz 130 dan past bo'lsa — muhandislik, qishloq xo'jaligi va tabiiy fanlarda grant ehtimoli yuqori; 110–130 ball sahifasida aniq ro'yxat. Iqtisodiyot, huquq, tibbiyot va tillar — eng raqobatli; bu sohalarda kontrakt chegarasi ham grantdan sal past. Kechki va masofaviy shakllar — 49 712 o'rin; kunduzgiga yetmagan ballga muqobil. Rus tilidagi guruhlar — 23 266 o'rin; ko'p yo'nalishda chegara o'zbek guruhidan farq qiladi (yo'nalish sahifasida ikkalasi ham ko'rsatilgan). Manba va ochiq ma'lumot: BMBA (uzbmb.uz) 2026 mandat natijalari va kvota hujjatlari; to'liq jadval — ochiq ma'lumotlar (CSV), PDF to'plamlar. Jurnalistlar uchun: matbuot sahifasi — manba ko'rsatib erkin foydalaning. Shu mavzuda yana: oliygohlar kesimidagi grant chegarasi · hudud va soha kesimi. --- ## Kasbiy (ijodiy) imtihon: qoidalar, baholash va apellyatsiya tartibi URL: https://testmakon.uz/news/article/kasbiy-ijodiy-imtihon-qoidalari/ Sana: 2026-08-25 · Yangilangan: 2026-08-25 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Ayrim ta'lim yo'nalishlariga test sinovi bilan bir qatorda kasbiy (ijodiy) imtihon topshiriladi. U ro'yxatdan o'tish yakunlangandan boshlab 20-iyulga qadar universitetlarning o'zida o'tkaziladi, yagona ko'p balli tizimda 0 dan 100 foizgacha baholanadi, natijalar 3 kun ichida OTM saytida e'lon qilinadi. Imtihonga kelmagan abituriyent uchun qayta imtihon o'tkazilmaydi. Kasbiy (ijodiy) imtihon nima uchun kerak? Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 1-ilova, 18-bandiga ko'ra imtihonning maqsadi — abituriyentning tanlangan yo'nalish bo'yicha o'qish va keyinchalik ishlab ketish imkoniyatlarini aniqlash, uning bilim, kasbiy ko'nikma, ijodiy va jismoniy qobiliyatlarini baholash. Imtihon o'tkaziladigan yo'nalishlar ro'yxatini vazirlik va idoralar takliflari asosida Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi tasdiqlaydi. Ya'ni ro'yxat har yili yangilanadi — o'z yo'nalishingizni oldindan tekshiring. Yangilik: 2026-yil 30-iyundagi 350-son qarori bilan Toshkent davlat yuridik universitetining "Raqamli huquq" hamda "Xalqaro huquq va qiyosiy huquqshunoslik" yo'nalishlariga qabulda xorijiy tashkilotlar bilan hamkorlikda IQ test sinovi o'tkazilishi belgilandi. Imtihon qanday shaklda o'tadi? Har bir ta'lim yo'nalishi va o'qitish tili bo'yicha alohida o'tkaziladi. Fanning xususiyatiga qarab shakl uchxil bo'lishi mumkin: amaliy, yozma yoki og'zaki. Dastur va savollar mazmuni umumiy o'rta (11-sinf negizida) va o'rta maxsus ta'lim dasturlariga muvofiqlashtirilgan bo'lishi shart — ya'ni maktab dasturidan tashqariga chiqmaydi. Yozma va amaliy ishlar shifrlash orqali tekshiriladi: komissiya ishning kimga tegishli ekanini bilmaydi. Baholash qanday hisoblanadi? 26-band: imtihon test sinovlari majmuasidagi fanning egallagan o'rniga qarab, belgilangan eng ko'p ballning 0 dan 100 foizgacha oralig'ida, yagona ko'p balli tizimda baholanadi. Agar imtihon bir nechta mustaqil fan bo'yicha o'tkazilsa, umumiy ball har bir fanning xususiyatidan kelib chiqib differensial tartibda bo'linadi. Ya'ni kasbiy imtihon bali umumiy DTM balingizga o'sha fan uchun belgilangan og'irlik bilan qo'shiladi — alohida "qo'shimcha" ball emas. Imtihonga nima olib kirish mumkin emas? 27-band taqiqlar ro'yxatini beradi. Quyidagilarni olib kirishga urinish ham tartibbuzarlik hisoblanadi: lug'at, jadval, kitob; uyali telefon, kompyuter, telekommunikatsiya vositalari; shpargalka. Shuningdek tartibbuzarlik deb hisoblanadi: imtihon topshirig'ini boshqa abituriyentga uzatish yoki yordam berish; vaqt tugagach imtihon materiallarini topshirishdan bosh tortish; materiallarni guruhdan tashqariga chiqarish. Oqibat: komissiya dalolatnoma tuzadi va abituriyent imtihondan chetlashtiriladi. Imtihonga kelmasam nima bo'ladi? Bu — eng qattiq qoida. 29-band: jadval bo'yicha kasbiy (ijodiy) imtihonga (imtihon bosqichi yoki turiga) kelmagan abituriyentlar uchun qayta imtihon o'tkazilmaydi, ular navbatdagi bosqich kirish imtihonlariga qo'yilmaydi hamda o'qishga qabul qilinmaydi. Ya'ni bitta bosqichni o'tkazib yuborish butun qabul jarayonini yopadi. Jadvalni oldindan tekshiring: qabul komissiyasi imtihon dasturi, baholash mezoni, maslahatlar va jadvalni kamida bir hafta oldin OTM saytida e'lon qilishi shart (25-band). Natija qachon chiqadi? Har bir fan bo'yicha natija imtihon o'tkazilganidan keyin uch kun ichida OTMning rasmiy veb-saytida e'lon qilinadi (28-band). Yakuniy natijalar esa 25-iyulga qadar Agentlikning maxsus dasturiga kiritilib, qaydnomalar asosida tekshiriladi va qabul komissiyasi mas'ul kotibi tomonidan tasdiqlanadi. Apellyatsiya qanday beriladi? BosqichMuddatNatija e'loniimtihondan keyin 3 kun ichidaApellyatsiya arizasini berishnatijadan keyin 24 soatShikoyatni ko'rib chiqish3 kun ichidaAbituriyentga xabar berishkamida 1 kun oldin Apellyatsiya komissiyasi rektor buyrug'i bilan kamida 3 nafar soha mutaxassisi va tajribali xodimlardan tuziladi. Muhim kafolat: kasbiy imtihon komissiyasi a'zolarini apellyatsiya komissiyasi tarkibiga kiritish taqiqlanadi — ya'ni sizni baholagan kishi shikoyatingizni ko'ra olmaydi (garchi u jarayonda qatnashib, fikr bildirishi mumkin). Siz shikoyatni ko'rib chiqishda shaxsan qatnashish huquqiga egasiz, vaqti va joyi kamida bir kun oldin xabar qilinadi. Imtihon jarayoni qanday nazorat qilinadi? Ikki mexanizm bor: Videotasvir. Imtihon jarayonlari videoga olinadi; buning uchun qabul komissiyasi va imtihon komissiyasi a'zolari mas'ul. Saqlash muddati. Imtihon ishlari va videotasvirlar qabul komissiyalarining maxsus xonalarida uch yil saqlanadi, muddat o'tgach belgilangan tartibda yo'q qilinadi. Ya'ni nizoli holatda dalil uch yil davomida mavjud bo'ladi. Tayyorgarlik uchun amaliy tartib Yo'nalishingiz kasbiy imtihon ro'yxatida bormi — Vazirlik tasdiqlagan ro'yxatdan tekshiring. OTM saytidagi imtihon dasturi va baholash mezonini yuklab oling: mezon oldindan e'lon qilinishi majburiy. Jadvalni test sinovi sanasi bilan solishtiring — vaqtlar bir kunga to'g'ri kelmasligi muvofiqlashtiriladi, lekin o'zingiz ham tekshiring. Test qismiga tayyorgarlikni to'xtatmang: kasbiy imtihon test sinovining o'rnini bosmaydi. Fan bo'yicha mashq uchun testlar bo'limidan foydalaning. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 1-ilova, 4-bob (17–33-bandlar) va 5-band (2026-yil 30-iyundagi 350-son qarori tahririda): lex.uz/uz/docs/-7726569. Shu mavzuda yana: Harbiy ta'lim yo'nalishiga kirish uchun turnikda 11 marta tortilasiz --- ## DTM imtiyozlari: kim qo'shimcha grant oladi, kim imtihonsiz kiradi URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-imtiyozlar-qoshimcha-grant-kimga/ Sana: 2026-08-25 · Yangilangan: 2026-08-25 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Imtiyozlar uch xil ishlaydi: qo'shimcha davlat granti (asosiy parametrlar ustiga qo'shiladi), imtihonsiz qabul (ayrim tanlov g'oliblari uchun) va alohida qabul parametrlari (nogironligi bo'lgan shaxslar va yetim bolalar uchun ajratilgan o'rinlar). Barcha imtiyozlarda bitta umumiy shart bor: Davlat komissiyasi belgilagan minimal o'tish balidan past to'plaganga imtiyoz qo'llanmaydi. Ijtimoiy reyestrdagi oila farzandlariga qanday imtiyoz bor? Bu — eng ko'p odamga tegishli imtiyoz. Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 41-bandi (2026-yil 29-yanvardagi 35-son qarori tahririda): Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oila farzandlari uchun bakalavriatga ajratilgan davlat granti parametrlarining 10 foizigacha miqdorda qo'shimcha grant o'rinlari ajratiladi. Lekin shartga e'tibor bering: ta'lim grantiga o'tish balining 80 foizi va undan yuqori ball to'plagan abituriyentlar, ajratilgan parametrlar doirasida, ballar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilingan holda tavsiya etiladi. Yana ikki cheklov: Imtiyoz ro'yxatdan o'tishda tanlangan birinchi ta'lim yo'nalishiga nisbatan qo'llanadi; Grant uchun belgilangan minimal o'tish balidan past to'plaganlarga qo'llanmaydi. Yetim va boquvchisiz qolgan bolalar uchun nima ajratilgan? 39-bandga ko'ra, mehribonlik uylari, kichik hajmli bolalar uylari, bolalar shaharchalari, SOS — bolalar mahallalari va oilaviy bolalar uylari bitiruvchilari; vasiylikka, homiylikka yoki oilaga tarbiyaga (patronat) olingan yetim bolalar; ota-onalik huquqidan mahrum qilish, bedarak yo'qolish yoki muomalaga layoqatsiz deb topilish sababli ota-ona qaramog'idan mahrum bo'lganlar; ota-onasi noma'lum bolalar hamda yolg'iz onaning vafoti natijasida boquvchisiz qolgan bolalar uchun umumiy qabul soniga qo'shimcha ravishda 1 foizgacha davlat granti parametrlari ajratiladi. Yosh chegarasi bor: 25 yoshga to'lganlar bu toifaga kirmaydi. Parametrlar Davlat komissiyasi tomonidan OTMlar va ta'lim shakllari kesimida taqsimlanadi. Xalqaro sertifikatlar qanday imkoniyat beradi? SertifikatTalabNima beradiSAT (College Board)1200 ball va undan yuqori (maksimalning 75%)Qo'shimcha davlat grantiInternational Baccalaureate32 ball va undan yuqoriBazaviy kontrakt asosida qo'shimcha qabulA level"B" va undan yuqori darajaBazaviy kontrakt asosida qo'shimcha qabul Ikkalasida ham shart bir xil: sertifikat berilgan fan kirish imtihonlari tarkibida mavjud bo'lgan ta'lim yo'nalishlariga qo'llanadi. Sertifikatni o'zingiz elektron tarzda yuborishingiz kerak: IB — IB Secure Website orqali, SAT — DI kod orqali Agentlikka. SAT ballini kutish o'rniga milliy sertifikat yo'lini tanlaydiganlar uchun taqqoslash: IELTS yoki Milliy sertifikat. Imtihonsiz kim qabul qilinadi? 40-band: Maktabgacha va maktab ta'limi vazirligi hamda Sog'liqni saqlash vazirligi o'tkazadigan "Tarbiyachi" va "Hamshira" respublika tanlovlari g'oliblari mos ta'lim yo'nalishlariga tanlovdan tashqari, kirish imtihonlarisiz (test sinovlari, kasbiy imtihon, yozma imtihon), qo'shimcha davlat granti asosida qabul qilinadi. 43-band: imtihonsiz qo'shimcha grant imtiyoziga ega abituriyentlar ta'lim shaklidan qat'i nazar, ro'yxatdan o'tishda tanlagan birinchi yo'nalishga qabul qilinadi. Sport bo'yicha alohida qoida: xalqaro sport musobaqalari g'oliblari jismoniy tarbiya va sport sohasidagi yo'nalishlarga qabul qilinadi, bunda sport turining soha bo'yicha mos kelishiga qat'iy rioya qilinadi — ya'ni g'oliblik boshqa sohaga o'tmaydi. Milliy sertifikat ballga qanday aylanadi? 45-band aniq mexanizmni beradi: Umumta'lim fanlaridan B+, B, C+, C darajadagi milliy sertifikatga ega abituriyent ro'yxatdan o'tishning birinchi bosqichida sertifikatdan mutaxassislik fani uchun foydalanishni tasdiqlashi yoki rad etishi mumkin; Tasdiqlasa — o'sha fandan test topshirmaydi, unga sertifikatdagi foizga mos ball beriladi; Rad etsa — umumiy tartibda test topshiradi; Sertifikat majburiy fanlardan biri bo'yicha bo'lsa, tanlovdan qat'i nazar unga o'sha majburiy fandan maksimal ball beriladi va u bu fandan test topshirmaydi; Sertifikat amal qilish muddati ro'yxatdan o'tgan sana bo'yicha hisoblanadi. Til fanlari (o'zbek tili va adabiyoti, rus tili va adabiyoti, qoraqalpoq tili va adabiyoti) bundan mustasno; qolgan umumta'lim fanlari bo'yicha sertifikat imtihon qaysi tilda topshirilishidan qat'i nazar qo'llanadi. Bir vaqtda ikkita imtiyoz bo'lsa nima bo'ladi? 46-band: abituriyentda bir toifadagi ikki yoki undan ortiq imtiyoz mavjud bo'lsa, ularni qo'llash ketma-ketligini Agentlik belgilaydi. Ya'ni imtiyozlar bir-birining ustiga qo'shilmaydi — biri qo'llanadi. Imtiyozdan ikki marta foydalanish mumkinmi? Yo'q. 48-band ikki qoidani belgilaydi: Imtiyoz bilan davlat granti asosida talabalikka tavsiya etilgan abituriyent keyingi muddatlarda shu imtiyozdan qayta foydalana olmaydi; Davlat granti asosida qabul qilingan shaxs ikkinchi marta shu ta'lim bosqichida grant asosida o'qiy olmaydi. Bu ma'lumot Vazirlikning axborot tizimidan real vaqt rejimida olinadi va bunday abituriyent grant tanlovida umuman qatnashmaydi (2026-yil 11-iyundagi 299-son qarori tahriri). Imtiyozlar reyestri qayerda? Imtiyozlar tasodifiy qo'llanmaydi: Davlat komissiyasi har yili 1-mayga qadar bakalavriatga kirish uchun beriladigan imtiyozlarning yagona reyestrini tasdiqlaydi. Imtiyozli abituriyentlar ma'lumotlari esa 1-iyunga qadar manfaatdor vazirlik va idoralar tomonidan Agentlikning axborot tizimiga kiritiladi. Nogironligi bo'lgan shaxslar ma'lumotlari Ijtimoiy himoya milliy agentligi tizimidan real vaqt rejimida olinadi — alohida hujjat yig'ish shart emas. Amaliy maslahat: agar sizda imtiyoz bo'lsa, 1-iyungacha ma'lumotingiz tizimga kiritilganini tekshiring. Kiritilmasa, imtiyoz avtomatik qo'llanmaydi. Alohida qabul parametrlari nima? Nogironligi bo'lgan shaxslar va 25 yoshga to'lmagan yetim toifasidagi abituriyentlar uchun alohida ajratilgan o'rinlar bo'ladi va ular shu parametrlar doirasida, tanlagan birinchi yo'nalish bo'yicha tanlovda qatnashadi. Agar alohida parametrlarda o'ta olmasa — abituriyent ro'yxatdan o'tishda tanlagan yo'nalishlar bo'yicha umumiy tartibda tanlovda ishtirok etishda davom etadi, ya'ni imkoniyat yopilmaydi. Ball hisob-kitobini oldindan ko'rish uchun o'tish ballari sahifasidan foydalaning. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 1-ilova, 6-bob (39–52-bandlar), 2026-yil 29-yanvardagi 35-son va 11-iyundagi 299-son qarorlari bilan kiritilgan o'zgartirishlar bilan: lex.uz/uz/docs/-7726569. Yana o‘qing: Prezident va nomli davlat stipendiyalari — kim oladi va qancha. Shu mavzuda yana: IQ test bilan qabul qilinadigan yo’nalishlar · xorijiy fuqarolarni qabul qilish tartibi. --- ## Akademik mobillik: bir semestrni boshqa universitetda o'qish — kimga va qanday URL: https://testmakon.uz/news/article/akademik-mobillik-talaba-almashinuv/ Sana: 2026-08-25 · Yangilangan: 2026-08-25 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Akademik mobillik — talabaning kamida bir, ko'pi bilan ikki semestr davomida boshqa (mahalliy yoki xorijiy) universitetda o'qib kelishi. U yerda to'plangan kreditlar o'z OTMingizda tan olinadi — ya'ni semestr yo'qolmaydi. Asosiy shart: ta'lim shakli, kurs va yo'nalish (mutaxassislik) mos bo'lishi kerak, hamda ikki OTM o'rtasida kelishuv shartnomasi bo'lishi shart. Akademik mobillik nima? Rasmiy ta'rif — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 4-ilova: akademik mobillik — oliy ta'lim tashkiloti talabasining mahalliy (respublika hududidagi) yoki tashqi (xalqaro, xorijiy) boshqa oliy ta'lim tashkilotiga muayyan vaqt mobaynida o'qish maqsadida borishi (yuborilishi). Bu perevod (o'qishni ko'chirish) emas: siz o'z universitetingiz talabasi bo'lib qolasiz, faqat bir muddat boshqa joyda o'qiysiz va qaytib kelasiz. Dastur bakalavriat va magistratura talabalari uchun ochiq. Kim ishtirok eta olmaydi? Nizomning 15-bandi uchta toifani aniq chetlab o'tgan: Birinchi kursning birinchi semestridagi talabalar; Bitiruvchi kursning so'nggi semestridagi talabalar; Kursdan-kursga qolgan talaba — so'nggi o'qigan semestridan keyingi semestrda. Qolganlar uchun yo'l ochiq. Bundan tashqari, talaba qo'shimcha shartnomalarga muvofiq mobillikda ikkinchi marta ham ishtirok etishi mumkin. Kreditlar tan olinadimi? Ha — bu dasturning asosiy ma'nosi. 14-bandga ko'ra, yuboruvchi OTMning o'quv rejasidagi muayyan semestr fanlari bo'yicha mobillik davrida to'plangan kreditlar mos ravishda tan olinadi. Agar talaba belgilangan kreditlarni to'play olmasa yoki fanlar farqi aniqlansa — rektorning yozma ruxsati bilan o'sha fanlarni o'z universitetida pulli asosda o'zlashtirish mumkin. Kreditlarni tan olish, akademik qarzdorlik va uni yopish shartlarini yuboruvchi OTM rektori belgilaydi. O'qish tugagach, talaba hamkor OTMdan olgan transkriptni (o'zlashtirilgan kreditlar va baholar hujjati) o'z universitetining o'quv-uslubiy bo'limiga topshiradi. Ariza qanday yoziladi? Ariza rektor nomiga, elektron tarzda, kuzgi va bahorgi semestr oxirida beriladi. Unda quyidagilar ko'rsatiladi: Talabaning F.I.Sh., fakulteti va guruhi; Safardan maqsad; Borishi mo'ljallangan joy; Muddat (kamida bir semestr, ko'pi bilan ikki semestr); Safar bilan bog'liq xarajatlarning moliyalashtirish manbalari. Ijobiy qaror chiqsa, safarga yuborish hujjatlari belgilangan tartibda rasmiylashtiriladi. Dastur rektorning buyrug'i asosida amalga oshadi. Qaysi universitetga borish mumkin? Faqat sizning OTMingiz bilan o'zaro ta'lim kelishuvi imzolangan hamkor universitetga. Shuning uchun birinchi qadam — imkoniyatlar ro'yxatini topish. Nizomning 9-bandi buni osonlashtiradi: har bir OTM o'z rasmiy veb-saytida akademik mobillik bo'yicha alohida bo'lim yaratishi shart. U yerda hamkor universitetlar, mobillik dasturlari (yo'nalishlar kesimida), ariza topshirish tartibi va muddatlari, yuklanadigan hujjatlar va arizalarni ko'rib chiqish bosqichlari joylashtiriladi hamda muntazam yangilanadi. Agar universitetingiz saytida bunday bo'lim topilmasa — o'quv-uslubiy bo'lim yoki xalqaro aloqalar bo'limiga murojaat qiling. Xorijiy OTM bilan mobillikni aynan xalqaro aloqalar bo'limi muvofiqlashtiradi. Talabalar qanday saralanadi? Saralash shartlarini yuboruvchi va qabul qiluvchi OTM rektorlari alohida belgilaydi. Hisobga olinadigan omillar: talabaning qobiliyatlari, o'zlashtirish ko'rsatkichlari, hamda universitetning imkoniyatlari — moddiy-texnik baza, professor-o'qituvchilar bilan ta'minlanganlik va mobillikning o'quv yuklamasiga ta'siri. Nizom saralash adolatli, shaffof va manfaatlar to'qnashuvisiz o'tishini rektorlar zimmasiga yuklaydi. Ya'ni tanlov mezonlari oldindan e'lon qilinishi kerak. Kontrakt va stipendiya nima bo'ladi? Moliyaviy masalalar — kontrakt to'lovi, stipendiya va boshqa xarajatlar — ikki universitet o'rtasidagi kelishuv shartnomasi shartlariga muvofiq hal qilinadi (16-band). Umumiy qoida yo'q: har bir dasturda alohida belgilanadi, shuning uchun ariza berishdan oldin aynan shu bandni so'rab aniqlang. Nega bu foydali? Nizomda dasturning maqsadlari sanab o'tilgan: yetakchi ilmiy maktablar shakllangan universitetlarda o'qish imkoniyati, bilim sifatini oshirish, boshqa hududda tahsil olish zarurati bo'lganlarga sharoit, xorijiy va mahalliy ta'lim tizimlari tajribasi bilan tanishish, mutaxassislik bo'yicha amaliy ko'nikma olish. Amaliy tomondan: transkriptda boshqa universitet nomi paydo bo'ladi, xorijiy dasturlarda til amaliyoti va aloqalar shakllanadi — bularning hammasi magistratura va ish topishda ustunlik beradi. Magistraturaga qabul endi diplom o'rtacha bali bo'yicha o'tishini hisobga olsak, kreditlarni yo'qotmasdan tajriba orttirish ayniqsa qimmatli. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 4-ilova — "Oliy ta'lim tashkilotlari talabalarining akademik mobilligini tashkil etish tartibi to'g'risida nizom": lex.uz/uz/docs/-7726569. Shu mavzuda yana: kredit-modul tizimi va fan tanlash. --- ## Talabani o'qishdan chetlashtirish: 11 ta rasmiy asos va 74 soat qoidasi URL: https://testmakon.uz/news/article/talabani-oqishdan-chetlashtirish-asoslari/ Sana: 2026-08-25 · Yangilangan: 2026-08-25 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Talabani o'qishdan chetlashtirishga 11 ta rasmiy asos bor. Eng ko'p uchraydigani — bir semestrda uzrli sababsiz 74 soatdan ortiq dars qoldirish. Undan tashqari: kontraktni o'z vaqtida to'lamaslik, ichki tartib-qoidalarni buzish, qabul komissiyasiga topshirilgan hujjatning qalbaki chiqishi va boshqalar. Kursda qoldirish chetlashtirish emas — bu boshqa qaror va uni tuzatish imkoniyati bor. Chetlashtirishga qanday asoslar bor? Amaldagi hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 3-ilova, 49-band. To'liq ro'yxat: AsosIzohO'z xohishiga ko'raTalabaning arizasi bilanO'qishning boshqa ta'lim tashkilotiga ko'chirilishiPerevod jarayonining bir qismiIchki tartib-qoidalar va odob-axloq qoidalarini buzishOTM hujjatlari bilan belgilanadiBir semestrda uzrsiz 74 soatdan ortiq dars qoldirishTibbiy ma'lumotnoma bo'lsa — istisnoKontrakt to'lovini o'z vaqtida amalga oshirmaslikFaqat kontrakt talabalari uchunSud tomonidan ozodlikdan mahrum etilish—Kirish imtihonlarida tartibni buzganligi sud qarori bilan aniqlanishiQayta tiklanmaydiKursda qoldirilgan talabaning belgilangan muddatda murojaat qilmasligi—Qabul komissiyasiga topshirilgan hujjatning qalbakiligi—Hujjatlarning belgilangan talablarga javob bermasligi—Vafot etish— 74 soat qanday hisoblanadi? Hisob bir semestr bo'yicha yuritiladi va faqat uzrli sababsiz qoldirilgan soatlar qo'shiladi. Salomatlik sababli belgilangan shakldagi tibbiy ma'lumotnoma taqdim etilsa, o'sha soatlar bu hisobga kirmaydi. Muhim nuqta: 74 soat — bu oxirgi chegara, birinchi ogohlantirish emas. Oliy ta'lim to'g'risidagi Nizom (davlat ro'yxatidan o'tgan raqami 3807) bo'yicha talabaga 18 soat qoldirilganda ogohlantirish beriladi, 30 soatda qat'iy chora ko'riladi va ota-onaga xabar qilinadi. Ya'ni 74 soatga yetgunicha talaba kamida ikki marta rasmiy ogohlantirish oladi. Amaliy xulosa: bitta fandan haftasiga 4 soat bo'lsa, semestr davomida shu fanni butunlay qoldirish ~60–70 soatni beradi. Ya'ni bitta fanni tashlab qo'yish allaqachon chegaraga olib boradi. Kursda qoldirish bilan chetlashtirishning farqi nima? Bu ikki xil qaror. Kursda qoldirish (50-band) quyidagi hollarda bo'ladi: Belgilangan muddatlarda fanlarni o'zlashtira olmaslik (akademik qarzdorlik) — kredit-modul tizimidagi yo'nalishlar bundan mustasno; Kredit-modul tizimida semestr yoki o'quv yili yakunida GPA o'tish balini to'play olmaslik; Malakaviy amaliyotga qatnashmaslik yoki amaliyot yakunida qoniqarsiz baholanish. Kursda qoldirilgan talaba o'qishini to'lov-kontrakt asosida, o'zlashtirmagan semestr boshidan boshlaydi. Kredit tizimi joriy etilgan OTMlarda esa faqat o'zlashtira olmagan fanlarni qayta o'qiydi — butun semestrni emas. Lekin bu holat avtomatik davom etmaydi: o'qishni davom ettirish uchun talaba qayta tiklash uchun belgilangan muddatlarda OTMga ariza bilan murojaat qilishi shart. Murojaat qilmasa — bu chetlashtirishning alohida asosiga aylanadi. Akademik qarzdorlik qancha turadi? O'quv rejalaridagi fanlar bo'yicha farq aniqlansa (masalan, boshqa OTMdan ko'chib kelganda), talaba akademik qarzdor sifatida qabul qilinadi. 55-bandga ko'ra, u o'zlashtirilmagan kreditlar miqdoriga mos ravishda, bazaviy to'lov-kontrakt miqdoridan kelib chiqib to'lov qilgandan so'ng o'sha fanlarni o'z hisobidan qayta o'qiydi. Ya'ni narx butun semestr uchun emas, aynan qarzdor kreditlar soniga proporsional hisoblanadi. Chetlashtirilgandan keyin qaytish mumkinmi? Ha — bitta istisno bilan. Kirish imtihonlarida tartibni buzgani sud qarori bilan aniqlanib chetlashtirilganlar talabalar safiga qayta tiklanmaydi. Qolgan holatlarda qayta tiklash yo'li ochiq; tartib va muddatlar shu qarorning 5-bobida belgilangan. Bu jarayon haqida O'qishni qayta tiklash maqolasida batafsil yozganmiz. Akademik ta'til esa alohida mexanizm: harbiy xizmat, salomatlikni tiklash, homiladorlik va tug'ish, bolani parvarish qilish ta'tili, shuningdek oilaning betob a'zosini (ota, ona yoki ularning o'rnini bosuvchi shaxs, turmush o'rtoq, farzand) parvarish qilish uchun beriladi. Shaxsiy yig'majildda nima bo'lishi kerak? 53-band talabaning shaxsiy yig'majildidagi hujjatlar ro'yxatini belgilaydi: O'rta yoki o'rta maxsus ta'lim tugatilganligi haqidagi hujjat va ilovasining asli; Talabalikka qabul qilinganlik to'g'risidagi buyruqdan ko'chirma; Oxirgi o'qigan kursga o'tganlik to'g'risidagi buyruqdan ko'chirma; Akademik ma'lumotnoma yoki transkriptning asli; Talabalar safidan chetlatilganlik to'g'risidagi buyruqdan ko'chirma; Tahsil olgan OTMga yuborilgan so'rovnomaning javob xati. Hujjatlar to'liq bo'lmasa yoki ularga o'zgartirish kiritilgani aniqlansa, rektor hujjatlarni tekshirish va buyruq chiqarmaslik huquqiga ega (52-band). Shuning uchun ko'chirish yoki qayta tiklashda hujjatlarni oldindan to'plash kerak. Nima qilish kerak — amaliy tartib Davomatni o'zingiz hisoblab boring: 18 va 30 soat — ogohlantirish nuqtalari, 74 soat — chegara. Kasal bo'lsangiz, belgilangan shakldagi tibbiy ma'lumotnomani o'sha paytda oling, keyin emas. Kontrakt to'lovi muddatini shartnomadan tekshiring — kechikish alohida asos. Kursda qoldirilsangiz, ariza muddatini o'tkazib yubormang. Barcha buyruqlardan ko'chirma oling va saqlang — keyinchalik qayta tiklash yoki ko'chirishda kerak bo'ladi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 3-ilova — "Oliy ta'lim tashkilotlari talabalari o'qishini ko'chirish, qayta tiklash va o'qishdan chetlashtirish tartibi to'g'risida nizom", 6-bob (49–57-bandlar): lex.uz/uz/docs/-7726569. Dars qoldirish bo'yicha ogohlantirish shkalasi — Oliy ta'lim to'g'risidagi Nizom, davlat ro'yxati raqami 3807. Shu mavzuda yana Darsdan boshqa ishga jalb etish taqiqi va 18/30/74 soat shkalasi --- ## Magistraturaga qabul 2026: imtihon yo'q — diplom bali va til sertifikati hal qiladi URL: https://testmakon.uz/news/article/magistratura-qabul-2026-imtihonsiz/ Sana: 2026-08-25 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Magistratura Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. Magistraturaga kirish imtihoni topshirilmaydi. Tanlov bitta ko'rsatkich — bakalavriat diplomi bo'yicha to'plangan ballar o'rtacha ko'rsatkichi — ketma-ketligi bo'yicha o'tadi. Ammo ro'yxatdan o'tish uchun chet tili sertifikati majburiy: yo'nalishga qarab C1, B2 yoki B1. Ro'yxatdan o'tish har yili 1-iyuldan 30-iyulgacha, Davlat komissiyasining qabul haqidagi qarori 25-avgustgacha chiqadi. Magistraturaga imtihon topshiriladimi? Yo'q. Amaldagi hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, uning 2-ilovasi (magistraturaga qabul nizomi) — bo'yicha qabul quyidagicha: "Magistraturaga davlat granti va to'lov-kontrakt asosida, abituriyentlarning bakalavriat diplomi bo'yicha to'plagan ballari o'rtacha ko'rsatkichining ketma-ketligiga ko'ra Davlat komissiyasi tomonidan o'qishga qabul qilinadi." Ya'ni sizning 4 yillik bakalavriat davomidagi baholaringiz — bitta yakuniy raqamga aylanib, tanlovdagi o'rningizni belgilaydi. Diplom bali yuqori bo'lganlar avval grantga, qolganlari ketma-ketlik bo'yicha kontrakt parametrlari doirasida qabul qilinadi. Bu shuni anglatadiki, magistraturaga tayyorgarlik bitiruv yilida emas, 1-kursdan boshlanadi. Har bir semestrdagi baho — magistratura tanlovidagi balingizning bir bo'lagi. Diplom o'rtacha balingizni oldindan bilmoqchimisiz — GPA kalkulyatori bilan kredit va ballarni kiritib hisoblang. Chet tili sertifikati qaysi darajada kerak? Sertifikat — ro'yxatdan o'tish uchun majburiy hujjat. Talab qilinadigan daraja ta'lim sohasiga bog'liq: Ta'lim sohasiTalabXorijiy tillar yo'nalishlarikamida C1Gumanitar; biologiya va turdosh fanlar; matematika va statistika; biznes va boshqaruv; huquq; xizmat ko'rsatish; ijtimoiy va xulq-atvor fanlari; jurnalistika va axborot; AKTkamida B2Boshqa ta'lim sohalari, madaniyat va sport mutaxassisliklarikamida B1 Sertifikat milliy yoki xalqaro bo'lishi mumkin. Ikki toifa istisno: qonunchilikka muvofiq tanlovdan tashqari magistraturaga kirish imtiyoziga ega abituriyentlar, hamda ko'rish, eshitish va nutqida nuqsoni bo'yicha I va II guruh nogironligi bo'lgan shaxslar — ulardan sertifikat talab etilmaydi. Til sertifikatini olish yo'llari va darajalar taqqoslamasi bo'yicha Milliy sertifikat sahifasida batafsil ma'lumot bor. Qaysi mutaxassislikka hujjat topshirish mumkin? Ikki variant: siz tamomlagan bakalavriat yo'nalishiga mos mutaxassislik, yoki turdosh mutaxassislik. Mos mutaxassislik — bu sizning yo'nalishingiz negizidagi magistratura mutaxassisligi. Turdosh yo'nalishlar ro'yxatini esa Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi har yili 1-iyulga qadar tasdiqlaydi va o'z rasmiy saytida e'lon qiladi. Ro'yxatni ko'rmasdan ariza topshirmang: mutaxassislik turdoshlar ro'yxatida bo'lmasa, ariza rad etiladi. Ro'yxatdan o'tish qanday va qachon bo'ladi? Ariza elektron platforma orqali topshiriladi — Vazirlikning rasmiy veb-sayti yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali. Muddat: 1-iyuldan 30-iyulgacha (30-iyul kuni ham). Yuklanadigan hujjatlar: Oliy ma'lumot to'g'risidagi hujjat nusxasi va uning ilovasi. Muhim: 2020/2021 o'quv yilidan boshlab berilgan diplomlar ma'lumoti (o'rtacha bali bilan) HEMIS tizimida avtomatik shakllanadi — bu toifadagilar diplom nusxasini yuklamaydi. Chet tili sertifikati nusxasi. Imtiyoz huquqini tasdiqlovchi hujjat nusxasi (imtiyoz bo'lsa). Arizalar 10-avgustgacha qabul komissiyalari tomonidan ko'rib chiqiladi, natija shaxsiy kabinetda ko'rinadi. Ariza rad etilsa — sababi ko'rsatilgan holda xabar beriladi. Nizomda alohida qayd etilgan: hujjatlar to'liq va asliga mos yuklangan bo'lsa, qabul komissiyasi hujjatlarni rad eta olmaydi. Qo'shimcha grant kimga beriladi? Ikki toifa magistraturaga qo'shimcha davlat granti asosida qabul qilinadi: Ko'zi ojiz abituriyentlar — diplom o'rtacha ko'rsatkichi 100 ballik tizimda 71 ball va undan yuqori bo'lsa (yoki 5 ballik tizimda "4" va undan yuqori). SAT 1200 va undan yuqori ball sertifikatiga ega bo'lganlar — sertifikat berilgan fanga mos hamda tamomlagan yo'nalishiga mos yoki turdosh mutaxassisliklarga. Sertifikat Vazirlikka elektron tarzda (DI kod orqali) yuborilishi shart. Natija qachon chiqadi va apellyatsiya bormi? Muddatlar ketma-ketligi: BosqichMuddatRo'yxatdan o'tish1–30-iyulArizalarni ko'rib chiqish10-avgustgachaVazirlik natijalarni Davlat komissiyasiga kiritadi20-avgustgachaDavlat komissiyasi qarori25-avgustgachaGrant bo'yicha rektor buyrug'iqarordan keyin 1 hafta Natijadan norozi bo'lsangiz — natijalar e'lon qilingan vaqtdan boshlab 24 soat ichida apellyatsiya komissiyasiga ariza berish mumkin. Shikoyat ikki kundan oshmagan muddatda ko'rib chiqiladi va siz ko'rib chiqishda shaxsan qatnashish huquqiga egasiz — vaqti va joyi haqida kamida bir kun oldin xabar beriladi. Tanlovdan o'tolmasam nima bo'ladi? Nizomning 24-bandi yana bir imkoniyat beradi: tanlov natijasiga ko'ra talabalikka tavsiya etilmagan abituriyentlar arizasiga muvofiq, OTMning mavjud quvvatlari va professor-o'qituvchilar tarkibi inobatga olinib, Vazirlik bilan kelishilgan holda qo'shimcha qabul parametrlari asosida magistraturaga qabul qilinishi mumkin. Bunda to'lov-kontrakt miqdorini OTM mustaqil belgilaydi — bir talabaga to'g'ri keladigan real xarajatlardan kelib chiqib. Ya'ni bu yo'l odatdagi kontraktdan qimmatroq chiqishi mumkin. Hujjat qalbaki chiqsa nima bo'ladi? Nizom bu holatni qat'iy yozgan: taqdim etilgan hujjatlarning qalbakiligi aniqlansa, abituriyent talabalikka qabul qilinmaydi; agar allaqachon qabul qilingan bo'lsa — talabalar safidan chetlashtiriladi va bu haqda huquqni muhofaza qilish organlari xabardor qilinadi. Xorijiy fuqarolar uchun tartib qanday? Xorijiy fuqarolar OTM o'tkazadigan suhbat natijasiga ko'ra, to'lov-kontrakt asosida qabul qilinadi va bir o'quv yilida, qoida tariqasida, ikki marta qabul bo'lishi mumkin. Ular uchun kontrakt narxi O'zbekiston fuqarolariga belgilangan bazaviy miqdordan kam bo'lmagan darajada, OTM tomonidan mustaqil belgilanadi. Nimaga e'tibor berish kerak Diplom bali — asosiy va yagona tanlov mezoni. Uni bitiruv yilida "tuzatib" bo'lmaydi. Til sertifikatini oldindan oling: 30-iyulgacha qo'lda bo'lishi kerak, aks holda ariza to'liq emas. Turdosh yo'nalishlar ro'yxati har yili yangilanadi — 1-iyuldan keyin tekshiring. Barcha bosqichlar shaxsiy kabinet orqali kuzatiladi; ariza holatini o'zingiz nazorat qilasiz. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 2-ilova — "Oliy ta'lim tashkilotlarining magistraturasiga o'qishga qabul qilish tartibi to'g'risida nizom" (oxirgi o'zgartirishlar 2026-yil 24-iyundagi 322-son qarori bilan). Hujjat matni: lex.uz/uz/docs/-7726569. Yana o‘qing: Doktorantura 2026: kirish imtihoni o‘rniga tadqiqot taqdimoti. Shu mavzuda yana: qo’shma ta’lim dasturi va ikki diplom. Shu mavzuda yana: Magistraturadagi xotin-qizlarga kontrakt qoplanadi (ariza 15-sentabrgacha) Shu mavzuda yana: Diplom yo'qolsa: dublikatni my.gov.uz orqali 10 ish kunida olasiz --- ## Super-kontrakt narxlari: 1,5× dan 3,0× gacha URL: https://testmakon.uz/news/article/super-kontrakt-qanday-topshiriladi/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-24 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. Asosiy ro'yxatdan o'tolmagan, lekin minimal balldan kam to'plamagan abituriyent uchun uchta yo'l bor: vakant o'rinlar (bazaviy kontrakt — eng arzoni), qo'shimcha qabul (bazaviy kontraktning 1,5–3,0 barobari) va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt (narxni rektor belgilaydi). Uchalasida ham bitta qat'iy shart: minimal balldan past to'plagan pul to'lab ham kira olmaydi. Oshirilgan narx faqat birinchi o'quv yiliga tegishli. "Super-kontrakt" degan narsa rasman bormi? Yo'q. Amaldagi hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori — matnida "super-kontrakt" so'zi umuman uchramaydi. Bu xalq orasida paydo bo'lgan nom. Rasmiy hujjatda uchta alohida mexanizm bor va ularning shartlari ham, narxi ham bir-biridan farq qiladi. Shuning uchun "super-kontraktga hujjat topshirdim" degan gap noaniq — qaysi biri ekanini bilish kerak. Uchta yo'lning farqi nimada? Yo'lKimgaNarxi (1-yil)Vakant o'rinlar (711-band)Minimal ball bor, lekin tavsiya etilmagan; 2-bosqichda OTM tanlamaganlar hamBazaviy kontraktQo'shimcha qabul (73-band)Minimal ball bor va asosiy chegaraga 4 ballgacha yetmagan1,5× — 3,0×Tabaqalashtirilgan (74-band)Minimal ball bor, yuqoridagi ikkisiga tushmaganRektor belgilaydi Vakant o'rinlarga qanday tushiladi? Bu — eng arzon va ko'pchilik e'tibordan chetda qoldiradigan yo'l. 2026-yil yanvarda qarorga qo'shilgan 711-bandga ko'ra, minimal ball va undan yuqori to'plagan, lekin talabalikka tavsiya etilmagan abituriyentlar vakant o'rinlarga bazaviy to'lov-kontrakt asosida tanlovda qatnasha oladi. Ro'yxatdan o'tishning ikkinchi bosqichida umuman yo'nalish tanlamaganlar ham shu toifaga kiradi. Muddatlar juda tor: ro'yxatdan o'tkazish natijalar e'lon qilingandan bir hafta keyin boshlanadi va bir hafta davom etadi. Fanlar majmuasi va ta'lim tili mos bo'lishi shart. Tanlov ballar ketma-ketligi bo'yicha o'tkaziladi. Qo'shimcha qabulda narx qanday hisoblanadi? Bu yerda narx aniq formula bilan belgilangan — rektorning xohishiga bog'liq emas. Shart: bal minimal balldan kam bo'lmasligi va asosiy qabul chegarasiga 4 ballgacha yetmagan bo'lishi kerak. Chegaraga qanchalik yaqin bo'lsangiz, shunchalik arzon: Chegaraga yetmagan ballBazaviy kontraktga nisbatan1,05 ballgacha1,5 barobar1,06 – 2,05 ball2,0 barobar2,06 – 3,05 ball2,5 barobar3,06 – 4,05 ball3,0 barobar Ya'ni chegaradan atigi 1 ball orqada qolgan abituriyent 1,5 barobar to'laydi, 4 ball orqada qolgani esa 3 barobar. Tanlov qat'iy ballar ketma-ketligi bo'yicha boradi — pul to'lashga tayyorligingiz navbatni o'zgartirmaydi. Tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt kimga tegishli? Agar minimal balingiz bor, lekin na asosiy parametrlar doirasida, na qo'shimcha qabul orqali o'tolmagan bo'lsangiz — o'qish istagingizni bildirish orqali shu yo'ldan kirishingiz mumkin. Farqi shundaki, bu yerda narxni oliy ta'lim tashkiloti rektori belgilaydi, qat'iy koeffitsient yo'q. Shuning uchun narx OTMdan OTMga farq qiladi va uni oldindan tanlagan universitetingizdan aniqlashtirish kerak. Pulni qachon va qancha to'lash kerak? Qo'shimcha qabulda ham, tabaqalashtirilgan kontraktda ham tartib bir xil: Davlat komissiyasi belgilagan muddatda birinchi o'quv yili shartlarining kamida 50 foizini to'lashingiz kerak. Shundan keyingina rektor buyrug'i bilan talabalikka qabul qilinasiz. Ya'ni pul to'lanmaguncha buyruq chiqmaydi. Muhim ogohlantirish: tabaqalashtirilgan kontrakt asosida kirgan talaba birinchi bosqichda talabalar safidan chetlashtirilsa, o'qishini tiklashda oshirilgan summaning qolgan qismini to'lashi talab etiladi. Ya'ni yarmini to'lab kirib, keyin tashlab ketish qarzni yo'q qilmaydi. Oshirilgan narx to'rt yil davom etadimi? Yo'q — bu eng ko'p yanglishiladigan joy. 578-son qarorning 75-bandiga ko'ra, qo'shimcha va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt asosida qabul qilingan talabalar birinchi o'quv yilini muvaffaqiyatli tugatgandan so'ng, keyingi o'quv yilidan boshlab umumiy belgilangan to'lov-kontraktga o'tadi. Ya'ni oshirilgan koeffitsient faqat 1-kursga tegishli, ikkinchi kursdan hamma bilan bir xil to'laysiz. Minimal balldan past to'plagan nima qiladi? Uchala yo'lning ham birinchi sharti bir xil: bal Davlat komissiyasi belgilagan minimal balldan kam bo'lmasligi kerak. Undan past to'plagan abituriyent pul to'lashga tayyor bo'lsa ham bakalavriatga kira olmaydi. Bu holatda real variantlar: keyingi yilga tayyorlanish, texnikum yoki kollej orqali yo'l, yoxud sirtqi/kechki ta'lim imkoniyatlarini ko'rib chiqish. Agar shu holatga tushgan bo'lsangiz, vaqtni behuda o'tkazmang — mavzu bo'yicha mashq testlaridan boshlab kuchsiz mavzularingizni aniqlang va tayyorgarlik rejasini tuzing. Ballingizga qaysi yo'nalishlar mos kelishini o'tish ballari sahifasidan ko'rishingiz mumkin. Super-kontraktga qanday topshiriladi — onlaynmi yoki borib? Bu savolga javob yo'lga qarab farq qiladi va bu joyda ko'p chalkashlik bor. Vakant o'rinlarda hech qayerga borilmaydi. 711-band aniq yozadi: abituriyentlarni vakant o'rinlarga Agentlik (UZBMB) o'zi ro'yxatdan o'tkazadi. Ariza yozib universitetlarga yugurish shart emas — Agentlik ro'yxatdan o'tganlarni ballar ketma-ketligi bo'yicha saralab, tanlov qaydnomalarini universitetlarga yuboradi va o'sha hujjat buyruq chiqarish uchun asos bo'ladi. Sizdan talab qilinadigan yagona narsa — natijalar e'lon qilingandan bir hafta keyin ochiladigan bir haftalik oynani o'tkazib yubormaslik. Qo'shimcha qabul va tabaqalashtirilgan kontraktda esa jarayonni universitetning o'zi yuritadi. 72- va 73-bandlarga ko'ra bu ikki mexanizmni Agentlik emas, oliy ta'lim tashkiloti amalga oshiradi. Sizdan "o'qish istagini bildirish" va birinchi yil to'lovining kamida 50 foizini o'tkazish talab etiladi, shundan keyin rektor buyrug'i bilan qabul qilinasiz. Muhim ogohlantirish: 578-son qarorda bu ikki yo'l uchun "onlayn" yoki "shaxsan borish" degan aniq ko'rsatma yo'q. Qarorning 71–75-bandlarida "ariza", "elektron platforma", "shaxsiy kabinet" so'zlari umuman uchramaydi — bu tushunchalar qarorning boshqa (magistratura qabuli) qismida keladi. Demak amaliy tartibni, sanalarni va hujjat topshirish shaklini har bir universitet o'zi e'lon qiladi. Internetdagi ko'p maqola aynan shu joyda taxmin qiladi. To'g'ri yo'l — tanlagan OTMingizning qabul komissiyasi sahifasini va rasmiy e'lonlarini kuzatib borish. Tibbiyot yo'nalishlarida super-kontrakt bekor qilinganmi? Bugungi kunda — yo'q. Bu savol atrofida chalkash sarlavhalar ko'p, shuning uchun aniq ajratamiz. 2026-yil 3-martda Sog'liqni saqlash vazirligi muhokamaga qaror loyihasini qo'ydi (regulation.adliya.uz portalida). Loyihada taklif qilingan asosiy o'zgarishlar: bakalavriatda oshirilgan to'lov-kontrakt asosida qabulni bekor qilish, shifokorlik yo'nalishlarida minimal o'zlashtirish darajasini 70 foiz, o'rta tibbiyot xodimlari yo'nalishlarida 60 foiz qilib belgilash, tor mutaxassislikni faqat rezidentura yoki magistratura orqali olish. Lekin bu taklif, qabul qilingan hujjat emas. Amaldagi 578-son qarorni tekshirib chiqdik: qo'shimcha qabul va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt haqidagi 72–75-bandlarda tibbiyot yo'nalishlari uchun hech qanday istisno yo'q. Ya'ni rasmiy hujjat darajasida tibbiyot ham qolgan yo'nalishlar bilan bir xil tartibda. Ba'zi saytlar loyihani "bekor qilindi" deb sarlavha qo'ygan — hatto o'z matnida "qaror loyihasi" deb yozgani holda. Agar tibbiyotga hujjat topshirmoqchi bo'lsangiz, qaror qabul qilingan-qilinmaganini rasmiy manbadan tekshiring: loyiha istalgan payt tasdiqlanishi ham, o'zgarishi ham mumkin. Amaliy chek-ro'yxat Natijangizni va o'zingiz tanlagan yo'nalishning o'tish balini solishtiring. Farq 4 balldan kam bo'lsa — qo'shimcha qabulga tayyorlaning, narxni jadvaldan hisoblang. Farq kattaroq bo'lsa yoki tavsiya etilmagan bo'lsangiz — natijadan bir hafta o'tgach vakant o'rinlar ro'yxatdan o'tishini kuzating (eng arzon yo'l). Universitetdan tabaqalashtirilgan kontrakt miqdorini va hujjat topshirish tartibini aniqlashtiring — ikkalasi ham OTMga qarab farq qiladi. Pulning kamida 50 foizini belgilangan muddatda to'lang, aks holda buyruq chiqmaydi. Birinchi kursni muvaffaqiyatli yopishni rejalashtiring — shunda 2-kursdan oddiy kontraktga o'tasiz. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori (711, 72–75-bandlar), 2026-yil 28-yanvardagi 32-son qarori bilan kiritilgan o'zgartirishlar bilan. Hujjat matni: lex.uz. Tibbiyot bo'yicha qaror loyihasi: regulation.adliya.uz (2026-yil 3-mart, muhokama bosqichida). Shu mavzuda yana: Super-kontrakt miqdorlari 2026: OTMlar e'lon qilgan raqamlar Shu mavzuda yana: Super-kontrakt: darsga shartnoma kuningizdan borasiz, buyruq keyin Shu mavzuda yana: 1-yo'nalishga super-kontrakt bilan o'tishga ruxsat berildi --- ## Milliy sertifikat 2027: to'liq yo'riqnoma va DTM ball jadvali URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-2027-yoriqnoma/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-24 Kategoriya: Milliy sertifikat Qisqacha javob. Milliy sertifikat — fan yoki chet tili bo'yicha bilimni tasdiqlovchi rasmiy hujjat. Sertifikat bor fandan DTM imtihonida qayta test ishlamaysiz: A+ yoki A daraja 1-fan uchun 93, 2-fan uchun 63 ball beradi, B+/B/C+/C darajalarda ball proporsional (65,8–85,9 oralig'ida) hisoblanadi, majburiy fanlarda esa har qanday daraja to'liq 11 ball beradi. Quyida to'liq jadval, hisoblash qoidalari va tayyorlanish yo'li. Milliy sertifikat nima va u kimga kerak? Milliy sertifikat — Bilim va malakalarni baholash agentligi tomonidan o'tkaziladigan imtihon natijasida beriladigan rasmiy hujjat. U ikki turda bo'ladi: fan sertifikati (matematika, fizika, kimyo, biologiya, tarix va boshqalar — darajalari A+, A, B+, B, C+, C) va til sertifikati (ingliz, rus, nemis va boshqa tillar — CEFR shkalasida A1–C2). Abituriyent uchun ma'nosi oddiy: sertifikat mavjud fandan qabul imtihonida test ishlanmaydi, ball darajaga qarab avtomatik qo'yiladi. Sertifikat ayniqsa bitta fanni juda yaxshi biladigan abituriyentga foydali: bir fan sertifikat bilan «yopilsa», imtihon kunidagi butun vaqt va diqqat qolgan fanlarga qoladi. Bundan tashqari, sertifikat imtihonini oldindan, xotirjam sharoitda topshirasiz — sertifikati bor abituriyent test kuni o'sha fan uchun markazga bormaydi. DTM'da 189 ball qanday taqsimlanadi? Sertifikat necha ball berishini tushunish uchun avval blok tuzilishini eslaylik. Qabul imtihoni 5 ta fandan iborat: 2 ta mutaxassislik fani va 3 ta majburiy fan (Ona tili, Matematika, O'zbekiston tarixi). Jami maksimal ball — 189. Fan o'rniSavollarKoeffitsientMaksimal ball1-fan (mutaxassislik)30 ta3,1932-fan (mutaxassislik)30 ta2,163Majburiy fan (har biri, 3 ta)10 ta1,111Jami90 ta—189 Fan sertifikati DTM'da necha ball beradi? Sertifikat qaysi o'rindagi fanga tegishli bo'lsa, ball o'sha o'rin uchun hisoblanadi. A+ va A — maksimal ball, qolgan darajalar — proporsional ulush bilan: DarajaUlush2-fan (63)1-fan (93)A+100%6393A100%6393B+82%58,285,9B75%53,378,7C+68%48,571,5C62%44,665,8 Ikkita muhim qoida bor. Majburiy fan qoidasi: sertifikat Ona tili, Matematika yoki O'zbekiston tarixiga tegishli bo'lsa, daraja qanday bo'lishidan qat'i nazar to'liq 11 ball beriladi — bu o'rinda maksimal ballning o'zi 11. Aniq ball qoidasi: sertifikatda aniq ball ko'rsatilgan bo'lsa (masalan 68), ulush darajaga emas, ball × 93/65 (rasmiy formula) nisbatiga qarab aniqroq hisoblanadi. Chet tili sertifikati-chi? Til sertifikati chet tili fani majmuada bo'lgan yo'nalishlarda o'sha fan balini almashtiradi. B2, C1 va C2 — maksimal ball (1-fan uchun 93, 2-fan uchun 63), B1 — maksimal ballning 75 foizi (78,7 / 53,3), A2 va past daraja esa mutaxassislik fanida ball bermaydi. B1 darajaga 75% berilishi Adliya vazirligida 2026-yil 2-iyunda 3515-2 raqami bilan ro'yxatdan o'tkazilgan tartibga asoslanadi — bu yangilik haqida batafsil: B1 sertifikat endi 75% ball beradi. Xalqaro sertifikatlar ham CEFR darajasiga tenglashtiriladi: IELTS 5.5+ yoki TOEFL iBT 72+ — maksimal ball, IELTS 4.0–5.0 yoki TOEFL iBT 42–71 — 75%. To'liq konvertatsiya jadvali va har bir daraja uchun aniq ballar Milliy sertifikat sahifasida doim yangilangan holda turadi. Milliy sertifikatga qanday tayyorlanish kerak? Sertifikat imtihoni oddiy DTM testidan farq qiladi: unda A/B/C/D tanlovdan tashqari A–F guruhlangan savollar, qisqa ochiq javob va ko'p qismli savollar ham bo'ladi. Shuning uchun tayyorgarlik ham aynan shu formatda bo'lishi kerak: Formatga o'rganing. TestMakon'da sertifikat imtihoni formatidagi bepul mock testlar bor — hozircha 21 ta variant, 687 ta savol (kimyo, matematika, fizika, biologiya bo'yicha). Har bir savolga tushuntirish beriladi. Mavzular bo'yicha bo'shliqlarni yoping. Fanlar bo'yicha mashq testlar bilan zaif mavzularingizni aniqlang va ketma-ket ishlang. Darajani realistik tanlang. A+ ga yetmasangiz ham B yoki C+ daraja 48,5–58,2 ball (2-fan) beradi — bu imtihonda noldan yig'ishdan ko'ra kafolatliroq bo'lishi mumkin. Natijani simulyatsiyada tekshiring. Sertifikatingizni profilga qo'shsangiz, DTM simulyatsiyasi uni avtomatik hisobga oladi va 189 ballik shkalada real natijangizni ko'rsatadi. Sertifikat bilan qaysi yo'nalishga yetasiz? Sertifikat bergan ballni bilgach, uni maqsad bilan solishtiring: 2026-yilgi rasmiy grant va kontrakt o'tish ballari ta'lim tili kesimida sahifamizda to'liq berilgan. Masalan, 2-fandan B daraja (53,3 ball) va qolgan fanlardan barqaror natija ko'p yo'nalishlar uchun yetarli poydevor bo'ladi. 2027-yilgi qabul sanalari va kvotalari hali rasman e'lon qilinmagan — chiqishi bilan sahifalarimiz yangilanadi. Manba: TestMakon.uz «Milliy sertifikat» sahifasi (testmakon.uz/milliy-sertifikat/) — konvertatsiya jadvallari real hisoblash qoidalari asosida; Adliya vazirligida 2026-yil 2-iyunda 3515-2 raqami bilan ro'yxatdan o'tkazilgan tartib; uzbmb.uz. Yana o‘qing: Doktoranturada milliy sertifikat imtiyozi bekor qilinadi. Yana o‘qing: Milliy sertifikat imtihoni kuni: nima olib kirasiz, nima taqiqlangan. --- ## IELTS yoki Milliy sertifikat: abituriyent uchun qaysi biri foydali? URL: https://testmakon.uz/news/article/ielts-yoki-milliy-sertifikat-taqqoslash/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-24 Kategoriya: Milliy sertifikat Qisqacha javob. DTM balli nuqtai nazaridan ikkalasi teng kuchga ega: IELTS 5.5+ ham, milliy sertifikat B2 darajasi ham chet tili fanidan maksimal ball (1-fan uchun 93, 2-fan uchun 63) beradi; IELTS 4.0–5.0 va milliy B1 esa maksimalning 75 foizini. Farq narx, amal qilish muddati va maqsadda: rejangiz faqat O'zbekistonda o'qish bo'lsa — milliy sertifikat arzonroq va yetarli; chet elda o'qish yoki xalqaro dastur ko'zda tutilsa — IELTS universalroq. Quyida halol taqqoslash. DTM'da ikkalasi qanday hisoblanadi? Qabul qoidalariga ko'ra xalqaro sertifikatlar CEFR darajasiga tenglashtiriladi va milliy sertifikat bilan bir xil jadval bo'yicha ball beradi. Ya'ni davlat imtihonida IELTS'ning milliy sertifikatdan ustunligi yo'q — muhimi qaysi CEFR darajaga chiqqaningiz: Sertifikat va natijaCEFR ekvivalenti2-fan bo'lsa (63)1-fan bo'lsa (93)IELTS 5.5 va yuqoriB2+6393IELTS 4.0 – 5.0B147,269,8TOEFL iBT 72 va yuqoriB2+6393TOEFL iBT 42 – 71B147,269,8Milliy sertifikat B2 / C1 / C2B2+6393Milliy sertifikat B1B147,269,8Har ikkisida A2 va pastA200 B1 darajaga maksimal ballning 75 foizi berilishi 2026-yil 2-iyunda Adliya vazirligida 3515-2 raqami bilan ro'yxatdan o'tkazilgan tartibga asoslanadi — bu o'zgarish tarixi haqida: B1 sertifikat endi 75% ball beradi. Barcha darajalar bo'yicha to'liq konvertatsiya Milliy sertifikat sahifasida berilgan. Narx va tashkiliy jihatdan qaysi biri qulay? Bu yerda farq sezilarli, va u ko'pincha hal qiluvchi omil bo'ladi: Narx. IELTS — xalqaro imtihon, to'lovi bir necha million so'mni tashkil qiladi va valyuta kursiga bog'liq. Milliy sertifikat imtihoni davlat tomonidan o'tkaziladi va bir necha barobar arzon. Agar maqsad faqat DTM balli bo'lsa, bir xil natija uchun ortiqcha to'lashning ma'nosi yo'q. Amal qilish muddati. IELTS natijasi 2 yil amal qiladi. Milliy sertifikatning muddati sertifikat turiga qarab belgilanadi va blankada ko'rsatiladi — ariza topshirishdan oldin muddatini albatta tekshiring. Topshirish imkoniyati. IELTS yirik shaharlarda muntazam o'tkaziladi, lekin joy va sana band bo'lishi mumkin. Milliy sertifikat sessiyalari ham yil davomida bir necha marta o'tkaziladi — rasmiy jadvalni uzbmb.uz orqali kuzating. Format. IELTS'da Speaking va Writing ham baholanadi — bu tilni har tomonlama bilishni talab qiladi. Milliy til sertifikati ham to'rt ko'nikmani qamrab oladi, lekin topshiriqlar mahalliy standartga mos tuziladi. IELTS qachon to'g'ri tanlov bo'ladi? IELTS'ning kuchli tomoni — universalligi. U dunyoning aksariyat universitetlari, ish beruvchilari va viza idoralari tomonidan tan olinadi. Agar quyidagilardan biri sizga tegishli bo'lsa, IELTS'ga sarflangan pul o'zini oqlaydi: Chet elda o'qish yoki almashinuv dasturlarida qatnashish rejasi bor; O'zbekistondagi xalqaro universitetlarga (til talabi IELTS bilan qo'yilgan dasturlarga) hujjat topshirmoqchisiz; Til darajangiz allaqachon yuqori va bitta imtihon bilan ham DTM, ham xalqaro maqsadlarni yopmoqchisiz. Milliy sertifikat qachon to'g'ri tanlov bo'ladi? Milliy sertifikatning kuchli tomoni — maqsadga aniq moslashgani va arzonligi. U quyidagi holatlarda oqilona tanlov: Maqsad — faqat O'zbekistondagi OTMga kirish: DTM'da beradigan balli IELTS bilan bir xil; Byudjet cheklangan: tejalgan pulni tayyorgarlik kurslariga yoki boshqa fanlarga yo'naltirish mumkin; Til fanidan tashqari fan sertifikati ham kerak: matematika, fizika, kimyo kabi fanlar bo'yicha xalqaro muqobil DTM'da hisobga olinmaydi, milliy fan sertifikati esa A+/A darajada 93 yoki 63 ball beradi; Sertifikat imtihonini oldindan topshirib, asosiy imtihon kunini yengillashtirmoqchisiz — sertifikati borlar test kuni o'sha fan uchun markazga bormaydi. Qaysi birini tanlashdan avval nimani hisoblash kerak? Eng muhim savol — sertifikat sizga real nechta ball qo'shadi. Buni taxmin qilib o'tirmang: TestMakon'da sertifikatingizni profilga qo'shsangiz, DTM simulyatsiyasi uni avtomatik hisobga oladi va 189 ballik shkalada yakuniy natijangizni ko'rsatadi. Keyin bu natijani 2026-yilgi rasmiy o'tish ballari bilan solishtirib, tanlagan yo'nalishingizga yetish-yetmasligini aniq ko'rasiz. Til darajangiz hozircha B1 atrofida bo'lsa ham xafa bo'lmang: 75% qoida tufayli bu ham salmoqli ball — va uni keyinroq B2 ga ko'tarib, to'liq ballga chiqish imkoni doim ochiq. Manba: TestMakon.uz «Milliy sertifikat» sahifasi (testmakon.uz/milliy-sertifikat/) — CEFR va xalqaro sertifikatlar konvertatsiya jadvali; Adliya vazirligida 2026-yil 2-iyunda 3515-2 raqami bilan ro'yxatdan o'tkazilgan tartib; uzbmb.uz. --- ## DTM'da fan juftligini tanlash: qaysi kombinatsiya qaysi yo'nalishga olib boradi URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-fan-juftligi-tanlash-yonalishlar/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. DTM'da yo'nalishni emas, aslida fan juftligini tanlaysiz: har bir yo'nalish uchun 2 ta mutaxassislik fani belgilangan (1-fan — koeffitsient 3,1, 2-fan — 2,1), majburiy 3 fan esa hamma uchun bir xil. Matematika+Fizika muhandislik va IT'ga, Biologiya+Kimyo tibbiyotga, Matematika+Chet tili iqtisodiyotga, Chet tili+Ona tili filologiyaga olib boradi. Quyida kombinatsiya-yo'nalish jadvali va tanlashning 3 amaliy mezoni. Fan juftligi nima va nega bunchalik muhim? Qabul imtihoni 5 fandan iborat: 2 ta mutaxassislik fani (tanlagan yo'nalishingizga bog'liq) va 3 ta majburiy fan — Ona tili, Matematika, O'zbekiston tarixi. Mutaxassislik fanlari 90 savolning 60 tasini va 189 ballning 156 tasini (93+63) beradi. Shuning uchun fan juftligi — bu shunchaki «qaysi fanni yaxshi ko'raman» degan savol emas: u siz hujjat topshira oladigan yo'nalishlar doirasini butunlay belgilaydi. Juftlikni o'zgartirish — deyarli noldan tayyorgarlikni boshlash degani, shuning uchun qaror 11-sinf boshida qat'iy qilinishi kerak. Qaysi juftlik qaysi yo'nalishlarga olib boradi? Quyidagi jadval eng keng tarqalgan kombinatsiyalarni va ular ochadigan asosiy yo'nalishlar guruhini ko'rsatadi. Solishtirish uchun oxirgi ustunda har guruhdan bitta yo'nalishning 2026-yilgi real chegara balli berilgan (mandat.uzbmb.uz rasmiy ma'lumotlari): Fan juftligiAsosiy yo'nalishlar2026 misol yo'nalish2026 chegara ballMatematika + FizikaMuhandislik, energetika, qurilish, transport, IT (kompyuter injiniringi, dasturiy injiniring)Dasturiy injiniring, Andijon DU (grant)149,5Biologiya + KimyoTibbiyot (davolash ishi, stomatologiya), farmatsiya, biotexnologiyaDavolash ishi, Andijon tibbiyot instituti (grant)187,4Matematika + Chet tiliIqtisodiyot, moliya, bank ishi, buxgalteriya, menejment, axborot tizimlariAxborot tizimlari, TDIU (grant)160,9Chet tili + Ona tiliXorijiy filologiya, tarjima, til o'qitishXorijiy til va adabiyoti: ingliz, Andijon chet tillari instituti (grant)187,9Tarix + Chet tiliHuquqshunoslik, xalqaro munosabatlar, sharqshunoslikXalqaro huquq, TDYU (kontrakt)167,3Kimyo + Fizika/MatematikaKimyo-texnologiya, neft-gaz qayta ishlash, materialshunoslikAgrokimyo, O'zMU (grant)126,6 Muhim ogohlantirish: bitta yo'nalish nomi turli OTMlarda bo'lishi mumkin va chegara ball OTM, ta'lim tili va shaklga qarab keskin farq qiladi — masalan, Kompyuter injiniringi 2026-yilda Andijon texnika institutida grant 113,9, kontrakt esa 56,7 dan boshlangan. Aniq yo'nalishingizning ballini 2026 o'tish ballari sahifasida filtrlab ko'ring. Har bir yo'nalishning aniq fan juftligi qabul mavsumida rasmiy ma'lumotnomada e'lon qilinadi — hujjat topshirishdan oldin o'sha yildagi ro'yxat bilan solishtiring. Juftlikni qanday tanlash kerak — 3 mezon? Kasb, keyin fan. Avval «5 yildan keyin nima bilan shug'ullanaman» savoliga javob bering, keyin o'sha kasbga olib boradigan yo'nalishlar guruhini toping, undan keyingina juftlik o'z-o'zidan aniqlanadi. Teskari yo'l («matematikani yaxshi ko'raman, biror joyga kirarman») ko'pincha 2-kursda ixtisosdan hafsala sovishi bilan tugaydi. 1-fan — sizning eng kuchli faningiz bo'lsin. Koeffitsientlar farqi katta: 1-fandagi har to'g'ri javob 3,1 ball, 2-fandagi esa 2,1. Bir xil yo'nalish guruhida fanlar o'rni turlicha bo'lgan yo'nalishlar bor — hujjat topshirayotganda qaysi fan birinchi o'rinda turishiga qarang. Real ballingizni chegara bilan solishtiring. Diagnostika testidan keyin taxminiy balingizni maqsad yo'nalishning 2026-yilgi chegarasi bilan taqqoslang. Farq juda katta bo'lsa, xuddi shu juftlik ochadigan boshqa OTM yoki hudud varianti bor-yo'qligini «Menga moslari» ball-moslash xizmatida tekshiring — juftlikni o'zgartirmasdan realroq maqsad tanlash mumkin. Juftlikda bitta fan «oqsasa» nima qilish kerak? Ko'p abituriyentda juftlikning bir fani kuchli, ikkinchisi zaif bo'ladi. Ikki ishlaydigan yechim bor. Birinchisi — vaqtni teng emas, koeffitsientga qarab taqsimlash: kuchsiz fan 1-o'rinda tursa, unga haftada ko'proq kun ajrating, chunki u yerdagi har savol qimmatroq. Ikkinchisi — kuchli fanni milliy sertifikat bilan oldindan yopish: A+ yoki A daraja o'sha fandan maksimal ballni (93 yoki 63) avtomatik beradi va butun tayyorgarlik vaqti zaif fanga qoladi. Chet tili juftlikda bo'lsa, IELTS 5.5+ ham xuddi shu natijani beradi. Tanlagach birinchi qadam nima? Juftlik tanlangan kunning o'zida har ikkala fandan diagnostika qiling: mavzu bo'yicha mashq testlarda qaysi mavzular 70% dan past chiqayotganini aniqlang va shu ro'yxat asosida yillik reja tuzing. Oyma-oy tayyor jadval bizda alohida maqolada bor, umumiy tayyorgarlik vositalari esa DTM tayyorgarlik sahifasida jamlangan — simulyatsiya, 10 000+ savol va AI tahlil bepul. Manba: 2026-yilgi chegara ballar — mandat.uzbmb.uz rasmiy ma'lumotlari asosidagi testmakon.uz/universities/ballar-2026/ sahifasi; 189 ballik blok tuzilishi va koeffitsientlar — testmakon.uz/milliy-sertifikat/ sahifasidagi rasmiy jadval. Yana o‘qing: Tabiiy fanlar: matematikaga 160, geografiyaga 78 ball. Yana o‘qing: Qaysi ball qaysi sohaga yetadi — 10 soha jadvali. --- ## DTM 2027 Tarix: davrlar, sanalar va tayyorlanish usuli URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2027-tarix-tayyorgarlik/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-24 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Tarix DTM'da ikki ko'rinishda keladi: O'zbekiston tarixi barcha abituriyentlar uchun majburiy fan (10 savol × 1,1 = 11 ball), tarix yo'nalishni tanlaganlar uchun esa blok fani (30 savol, 93 ballgacha). Muvaffaqiyat formulasi — davrlarni xronologik "lenta"ga joylash va sanalarni voqealar zanjiri orqali yodlash. DTM'da tarixdan nechta savol tushadi? 2026-yilgi qabul tartibida ball tizimi quyidagicha bo'lgan: 1-blok fanidan 30 ta savol (har biri 3,1 ball — jami 93), 2-blok fanidan 30 ta savol (har biri 2,1 ball — jami 63) va uchta majburiy fandan (Ona tili, Matematika, O'zbekiston tarixi) 10 tadan savol (har biri 1,1 ball — har fandan 11 ball). Demak: Har qanday abituriyent — yo'nalishi qaysi bo'lishidan qat'i nazar — O'zbekiston tarixidan 10 ta savolga javob beradi. Bu 11 ball, va grant talashayotganlar uchun aynan shu ballar hal qiluvchi bo'lishi mumkin. Tarix, huquq, xalqaro munosabatlar kabi yo'nalishlar abituriyentlari uchun tarix blok fani hisoblanadi: 30 ta savol, O'zbekiston tarixi bilan birga jahon tarixi ham qamrab olinadi. Shu sababli tarix maqolasini ikki auditoriya o'qishi kerak: majburiy 10 savolga tayyorlanayotganlar asosan O'zbekiston tarixiga, blok fani sifatida topshiruvchilar esa butun dasturga e'tibor qaratadi. Qaysi davrlar va mavzular muhim? Quyidagi jadval TestMakon savollar bazasi asosida tuzilgan — bazada tarixdan 583 ta mashq savoli 15 ta davr-mavzuga tasniflangan. Savollar soni qaysi davr testlarda qanchalik faol uchrashini ko'rsatadi: Davr / mavzuTestMakon bazasidagi savollarQadimgi Yunoniston va Rim152Qadimgi Sharq (Misr, Mesopotamiya, Hindiston, Xitoy)95Ibtidoiy jamiyat va qadimgi O'rta Osiyo53Madaniyat, me'morchilik va buyuk allomalar48Eng yangi tarix va xalqaro munosabatlar44Mustaqillik davri (1991 — hozirgacha)33Turkiston mustamlaka davri va jadidchilik31Mo'g'ullar istilosi va Temuriylar davri30Sovet davri23Sanoat inqilobi va imperiyalar17Bobur va o'zbek xonliklari (Buxoro, Xiva, Qo'qon)14Ilk yangi davr va Buyuk geografik kashfiyotlar13O'rta asrlar O'rta Osiyosi (Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar)11O'rta asrlar va Uyg'onish davri (jahon)10Jahon urushlari (I va II)5 O'zbekiston tarixi bo'yicha majburiy savollarga tayyorlanayotgan bo'lsangiz, diqqatni qadimgi O'rta Osiyo, Temuriylar, xonliklar, mustamlaka davri, sovet davri va mustaqillik davriga qarating — majburiy blokdagi savollar aynan shu davrlar bo'ylab taqsimlanadi. Har bir davr bo'yicha alohida mashq qilishni tarix mashq testlari bo'limidan boshlashingiz mumkin — mavzuni tanlaysiz, test yechasiz, xatoga izoh olasiz. Sanalarni qanday yodlash kerak? Tarixdagi eng katta qo'rquv — sanalar. Lekin sanani alohida raqam sifatida yodlash samarasiz; miya raqamni emas, bog'lanishni eslab qoladi. Ishlaydigan usullar: Xronologik lenta. Katta qog'ozga bitta chiziq torting va har o'rgangan davringizni unga joylashtiring. Savolda aniq sana so'ralmasa ham, "nima nimadan oldin bo'lgan" degan savollar juda ko'p — lenta aynan shuni beradi. Zanjir usuli. Sanani voqealar zanjiriga bog'lang: "Amir Temur davlati (1370) → Ulug'bek rasadxonasi → Temuriylar renessansi". Bitta sana esga tushsa, qolgani ergashib keladi. Interval takrorlash. Yangi sanani 1 kundan, 3 kundan, 1 haftadan va 1 oydan keyin qayta takrorlang. Kuniga 5 ta yangi sana — 2 oyda 300 ta mustahkam sana degani. Shaxs-davr bog'lash. Har bir hukmdor yoki allomani davri va bitta asosiy ishi bilan birga karta qilib yozing: kim, qachon, nima qildi. Milliy sertifikat tarixga ham tegishlimi? Tarix fani milliy sertifikat tizimiga kiritilgan fanlar qatorida. Sertifikat darajasi qancha DTM ball berishi va qanday tartibda hisoblanishi haqidagi to'liq jadvalni milliy sertifikat sahifasida ko'rishingiz mumkin — agar imtihongacha vaqt ko'p bo'lsa, sertifikat topshirish ehtimolini ham hisobga oling. 6 haftalik tayyorlanish rejasi 1-hafta — Qadimgi davr. Ibtidoiy jamiyat, qadimgi O'rta Osiyo davlatlari (Baqtriya, Xorazm, So'g'diyona), Qadimgi Sharq. Xronologik lentani shu haftadan boshlang. 2-hafta — Antik dunyo va ilk o'rta asrlar. Yunoniston, Rim, arablar istilosi, Somoniylar va Qoraxoniylar. Kuniga 5 ta sana qoidasini yo'lga qo'ying. 3-hafta — Temuriylar va xonliklar. Mo'g'ullar istilosi, Amir Temur, Ulug'bek, Bobur, uch xonlik davri. Bu davrlar O'zbekiston tarixining "yuragi" — savollar ko'p. 4-hafta — XIX–XX asrlar. Mustamlaka davri, jadidchilik, sovet davri. Shaxslar kartotekasini to'ldiring (Behbudiy, Fitrat, Cho'lpon...). 5-hafta — Mustaqillik davri va eng yangi jahon tarixi. 1991-yildan keyingi islohotlar, konstitutsiyaviy jarayonlar, xalqaro tashkilotlar. 6-hafta — Aralash takrorlash. Har kuni 25–30 savollik aralash test, xato chiqqan davrga qaytib nazariyani qayta o'qish, lentani yopiq holda qayta chizib tekshirish. Tarixni "yodlab tashlash" emas, davrlar mantig'ini ko'rish yutqazmaydigan yo'l. Umumiy imtihon strategiyasi va boshqa fanlar bo'yicha qo'llanmalarni DTM tayyorgarligi sahifasida topasiz — birinchi qadam sifatida bugun bitta davrdan 20 savollik test yechib ko'ring. --- ## DTM 2027 Ona tili: mavzular, tuzilma va tayyorlanish rejasi URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2027-ona-tili-tayyorgarlik/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-24 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Ona tili — DTM'dagi 3 ta majburiy fandan biri: yo'nalishingizdan qat'i nazar, sizga bu fandan 10 ta savol beriladi va har bir to'g'ri javob 1,1 ball qo'shadi (jami 11 ball). Filologiya yo'nalishlarida esa ona tili blok fani sifatida 30 ta savol bilan keladi. Eng ko'p savol beruvchi bo'limlar — leksikologiya, morfologiya va so'z yasalishi. DTM'da ona tili qanday o'rin tutadi? Ko'pchilik abituriyentlar ona tilini "oson fan" deb hisoblab, tayyorgarlikni oxirgi haftalarga qoldiradi. Bu — xato. Ona tili har bir abituriyentning natijasiga ta'sir qiladi, chunki u majburiy fanlar qatoriga kiradi. 2026-yilgi qabulda DTM ball tizimi shunday bo'lgan: Fan turiSavollar soniHar bir savolMaksimal ball1-blok fani303,1 ball932-blok fani302,1 ball63Ona tili (majburiy)101,1 ball11Matematika (majburiy)101,1 ball11O'zbekiston tarixi (majburiy)101,1 ball11 Jami maksimal ball — 189. Bir qarashda 11 ball kam tuyulishi mumkin, lekin grant bo'yicha raqobat ketayotgan yo'nalishlarda aynan 5–10 ball hal qiluvchi bo'ladi. Filologiya, jurnalistika kabi yo'nalishlarni tanlaganlar uchun esa ona tili blok fani sifatida 93 ballgacha "og'irlik" qiladi — bunday abituriyent uchun bu asosiy fan hisoblanadi. Ona tilidan qaysi mavzular tushadi? Quyidagi jadval TestMakon savollar bazasidagi ona tili bo'limlari asosida tuzilgan — bazada bu fandan 1 335 ta mashq savoli 13 mavzuga ajratilgan. Savollar soni qaysi bo'lim imtihonda ko'proq uchrashini ham taxminan ko'rsatadi: MavzuTestMakon bazasidagi savollarLeksikologiya va frazeologiya227Morfologiya: ot, sifat, son, olmosh194So'z yasalishi va so'z tarkibi144Fonetika va orfoepiya134Morfologiya: fe'l va uning shakllari115Gap bo'laklari va punktuatsiya82Sintaksis: so'z birikmasi va sodda gap80Morfologiya: ravish va yordamchi so'zlar68Grafika va orfografiya50Sintaksis: qo'shma gap35Tilshunoslik asoslari va til tarixi29Adabiy til va nutq madaniyati25Nutq uslublari va matn16 Ko'rinib turibdiki, uchta "og'ir" bo'lim — leksikologiya, morfologiya va so'z yasalishi — bazadagi savollarning yarmidan ko'pini tashkil qiladi. Tayyorgarlik vaqtingizning katta qismini ham aynan shularga ajrating. Abituriyentlar eng ko'p qayerda xato qiladi? Amaliyotda eng ko'p yo'qotiladigan ballar quyidagi joylarda uchraydi: Tovush va harf farqi. Fonetika savollarida so'zdagi tovushlar sonini harflar soni bilan chalkashtirish — klassik tuzoq (masalan, tutuq belgisi tovush emas). Yasama va tub so'zlarni ajratish. So'z tarkibini noto'g'ri bo'lish (asos, qo'shimcha turlari) ko'p xatoga sabab bo'ladi. Frazeologizmlar ma'nosi. Iboralarni yodlamasdan mantiq bilan topib bo'lmaydi — ularni alohida ro'yxat qilib o'rganish kerak. Qo'shma gap turlari. Bog'langan, ergashgan va bog'lovchisiz qo'shma gaplarni farqlash sintaksisdagi eng qiyin nuqta. Bu tuzoqlarga qarshi eng samarali usul — nazariyani o'qib bo'lgach, darhol o'sha mavzudan test yechish. TestMakon'ning ona tili mashq bo'limida har bir mavzu bo'yicha alohida test yechish mumkin, xato javoblarga izoh bilan qaytasiz. Darslik va milliy sertifikat masalasi Qoidalar va istisnolarni birlamchi manbadan o'rganish uchun maktab darsliklari eng ishonchli asos bo'lib qoladi — onlayn kutubxonamizda ona tili va adabiyot darsliklari bepul, ro'yxatdan o'tib varoqlab o'qish mumkin. Shuningdek, ona tilidan milliy sertifikat olganlar uchun imtihonda imtiyozlar nazarda tutilgan — qaysi daraja qancha ball berishi haqidagi to'liq jadval milliy sertifikat sahifasida keltirilgan. 6 haftalik tayyorlanish rejasi Quyidagi reja kuniga 40–60 daqiqa vaqt ajrata oladigan abituriyent uchun tuzilgan. Har hafta yakunida o'sha hafta mavzularidan aralash test yeching: 1-hafta — Fonetika, grafika, orfografiya. Tovush-harf munosabati, urg'u, imlo qoidalari. Har kuni 20 ta test. 2-hafta — Leksikologiya va frazeologiya. Ma'nodosh, zid ma'noli, shakldosh so'zlar; 50 ta eng ko'p uchraydigan iborani ro'yxat qilib yodlang. 3-hafta — So'z yasalishi va so'z tarkibi. Asos va qo'shimchalar tahlili: kuniga 10 ta so'zni tarkibiy qismlarga ajratib mashq qiling. 4-hafta — Morfologiya. Avval ot-sifat-son-olmosh, keyin fe'l shakllari (sifatdosh, ravishdosh, harakat nomi) — bu bo'lim eng ko'p savol beradi. 5-hafta — Sintaksis va punktuatsiya. Gap bo'laklari tahlilini qo'lda yozib mashq qiling, keyin qo'shma gap turlariga o'ting. 6-hafta — Umumiy takrorlash. Har kuni 25–30 savollik aralash test, xatolar tahlili va zaif mavzularga qaytish. Ona tili — muntazamlik fani: kuniga yarim soatlik mashq bir haftalik "shturm"dan ko'ra ko'proq natija beradi. Umumiy strategiya, boshqa fanlar bo'yicha qo'llanmalar va imtihon tuzilmasi haqida DTM tayyorgarligi sahifasida batafsil o'qing — va bugunoq birinchi mashq testini yechib, o'z darajangizni aniqlab oling. --- ## DTM 2027 Ingliz tili: grammatika mavzulari va sertifikat imkoniyati URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2027-ingliz-tili-tayyorgarlik/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-24 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Ingliz tili DTM'da blok fani sifatida topshiriladi: 1-blokda 30 savol × 3,1 = 93 ball, 2-blokda 30 savol × 2,1 = 63 ball. Eng katta ulush zamonlar (tenses) va artikl-ot mavzulariga to'g'ri keladi. Muhimi: CEFR B2 va undan yuqori (yoki IELTS 5.5+, TOEFL iBT 72+) sertifikati bor abituriyent bu fandan imtihon topshirmaydi — unga avtomatik maksimal ball qo'yiladi. DTM'da ingliz tilidan nechta savol tushadi? Ingliz tili majburiy fanlar qatoriga kirmaydi — u faqat siz tanlagan yo'nalishning blok fani bo'lsa topshiriladi. 2026-yilgi qabulda tizim shunday bo'lgan: agar ingliz tili yo'nalishingizning 1-blok fani bo'lsa, 30 ta savolning har biri 3,1 balldan baholanadi (maksimal 93 ball); 2-blok fani bo'lsa — har savol 2,1 ball (maksimal 63). Filologiya, xalqaro munosabatlar, turizm kabi yo'nalishlarda ingliz tili odatda asosiy blok fani hisoblanadi, ya'ni umumiy 189 ballning deyarli yarmi shu fandan keladi. Sertifikat bilan imtihondan ozod bo'lish mumkinmi? Ha — bu ingliz tilining boshqa fanlardan eng katta farqi. Chet tili bo'yicha xalqaro yoki milliy sertifikati bor abituriyentlar tegishli fandan imtihon topshirmaydi va ularga ball avtomatik qo'yiladi: CEFR B2 va undan yuqori, IELTS 5.5+, TOEFL iBT 72+ — fandan maksimal ball beriladi va imtihondan ozod qilinadi. Bundan pastroq darajalar uchun ham qisman ball nazarda tutilgan — daraja qancha ball berishi haqidagi to'liq jadval milliy sertifikat sahifasida keltirilgan. Bu amaliy strategiya masalasi: imtihongacha 6 oydan ko'proq vaqt bo'lsa, avval sertifikatga urinib ko'rish ko'p hollarda o'zini oqlaydi — sertifikat kafolatlangan 93 (yoki 63) ball degani, imtihon kuni esa hayajon, chalg'ish va omad omili bor. Sertifikatga ulgurmaganlar uchun esa quyidagi mavzular ro'yxati asosiy yo'l xaritasi bo'ladi. Qaysi grammatika mavzulari tushadi? Quyidagi jadval TestMakon savollar bazasi asosida tuzilgan — bazada ingliz tilidan 1 197 ta mashq savoli 13 mavzuga tasniflangan. Taqsimot testlarda qaysi mavzu qanchalik og'irlik qilishini yaqqol ko'rsatadi: MavzuTestMakon bazasidagi savollarZamonlar (Tenses)390Artikllar, otlar va miqdor so'zlari152Olmoshlar va aniqlovchilar93Predloglar va bog'lovchi so'zlar93Sifat, ravish va qiyoslash darajalari76Lug'at boyligi va so'z yasalishi75O'qib tushunish va gap tuzilishi59Gerund va infinitiv50Shart gaplari va wish49Modal fe'llar46Reported speech (o'zlashtirma gap)35Passiv nisbat va causative28Phrasal verbs va collocations2 Raqamlar aniq gapiradi: zamonlar bo'limi yakka o'zi bazaning uchdan birini egallaydi. Present Perfect va Past Simple farqi, Past Perfect ishlatilishi, Future shakllari — testlarda eng ko'p aylanadigan savollar shular. Zamonlarni "his qilish" darajasiga yetkazmasdan yuqori ballga chiqish qiyin. Har bir mavzuni alohida mashq qilish uchun ingliz tili mashq testlari bo'limidan foydalaning — mavzuni tanlab test yechasiz va har bir xatoga tushuntirish olasiz. Grammatikadan tashqari nimaga tayyorlanish kerak? Lug'at boyligi. So'z yasalishi savollari (suffix/prefix: -tion, -ment, un-, dis-) alohida blok bo'lib keladi — kuniga 10 ta yangi so'zni so'z turkumi bilan birga yozib boring. O'qib tushunish. Qisqa matn asosidagi savollarda javob har doim matn ichida bo'ladi — o'z bilimingizdan emas, matndan dalil qidiring. Vaqt taqsimoti. Grammatika savollariga 30–40 soniyadan ortiq sarflamang; bilmagan savolni belgilab, matnli savollarga vaqt qoldiring. 6 haftalik tayyorlanish rejasi 1–2-hafta — Zamonlar. Barcha asosiy zamonlarni signal so'zlari bilan jadval qilib chiqing (yesterday → Past Simple, since → Present Perfect), har kuni 25 ta test faqat shu mavzudan. 3-hafta — Ot, artikl, olmosh, predlog. A/an/the qoidalari, countable/uncountable, in/on/at kombinatsiyalari — bularni ro'yxat sifatida yodlang. 4-hafta — Fe'l konstruksiyalari. Modal fe'llar, gerund/infinitiv, passiv nisbat, shart gaplari. Har mavzudan 30 tadan savol. 5-hafta — Reported speech va so'z yasalishi. O'zlashtirma gapdagi zamon siljishini alohida mashq qiling; suffiks-prefiks jadvalini to'ldiring. 6-hafta — Aralash marafon. Har kuni 30 savollik aralash test, xatolar daftarini yuritish, eng ko'p xato chiqqan ikki mavzuga qaytish. Va yakuniy maslahat: strategiyani boshida tanlang — sertifikatmi yoki imtihonmi. Ikkala yo'lda ham muntazam test yechish natijani belgilaydi. Boshqa fanlar bo'yicha qo'llanmalar va umumiy imtihon tuzilmasi DTM tayyorgarligi sahifasida — bugun zamonlardan birinchi 20 savollik testni yechib, qaysi darajada ekaningizni aniqlang. Shu mavzuda yana: Tenses: CEFR imtihonida eng ko‘p adashtiradigan 4 ta juftlik Shu mavzuda yana: Multi-level: daraja o'rtacha balldan chiqadi, B2 uchun 51 ball yetadi --- ## DTM 2027 Informatika: mavzular, sanoq sistemalari va algoritmlar URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2027-informatika-tayyorgarlik/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-24 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Informatika DTM'da blok fani sifatida topshiriladi: 1-blokda 30 savol × 3,1 = 93 ball, 2-blokda 30 savol × 2,1 = 63 ball. Testlarning o'zagi — sanoq sistemalari, mantiqiy amallar, algoritmlar va dasturlash asoslari. Bu fanning yaxshi tomoni: savollarning katta qismi yodlash emas, hisoblash va mantiq — usulni bir marta o'zlashtirsangiz, ball barqaror keladi. DTM'da informatikadan nechta savol tushadi? Informatika majburiy fan emas — u kompyuter injiniringi, dasturiy injiniring, axborot xavfsizligi, amaliy matematika kabi IT yo'nalishlarining blok fani. 2026-yilgi qabulda tizim shunday bo'lgan: 1-blok fani uchun 30 ta savolning har biri 3,1 ball (maksimal 93), 2-blok fani uchun har savol 2,1 ball (maksimal 63). Uchta majburiy fan (Ona tili, Matematika, O'zbekiston tarixi) 10 tadan savol bilan qo'shiladi — umumiy maksimal 189 ball. IT yo'nalishlarida odatda matematika ham blokda bo'lgani uchun informatika va matematikaga tayyorgarlik parallel olib boriladi. Informatikadan qaysi mavzular tushadi? Quyidagi jadval TestMakon savollar bazasi asosida tuzilgan — bazada informatikadan 592 ta mashq savoli 10 ta mavzuga tasniflangan: MavzuTestMakon bazasidagi savollarKompyuter tarmoqlari va Internet91Sanoq sistemalari va mantiqiy amallar60Algoritmlar60Dasturlash asoslari60Ma'lumotlar tuzilmasi60Ma'lumotlar bazasi va SQL60OOP (obyektga yo'naltirilgan dasturlash)60Axborot va kompyuter asoslari59Zamonaviy texnologiyalar56Web dasturlash (HTML, CSS)26 E'tibor bering: mavzular deyarli teng taqsimlangan — informatikada "o'tkazib yuborsa bo'ladigan" bo'lim yo'q. Lekin qiyinlik darajasi har xil: tarmoqlar va kompyuter asoslari ko'proq nazariy fakt talab qilsa, sanoq sistemalari, algoritmlar va dasturlash — amaliy ko'nikma. Har bir mavzuni alohida yopish uchun informatika mashq testlari bo'limida mavzu tanlab test yeching — har xatoga tushuntirish beriladi. Sanoq sistemalarini qanday o'zlashtirish kerak? Sanoq sistemalari — informatika testining "matematikasi" va eng kafolatli ball manbai. O'zlashtirish tartibi: O'nlikdan ikkilikka va aksincha. Bo'lish-qoldiq usuli (2 ga bo'lib qoldiqlarni teskari yozish) va darajalar yig'indisi usulini avtomatizmga yetkazing: 1101₂ = 8+4+0+1 = 13. Sakkizlik va o'n oltilik. Ikkilik orqali o'tishni o'rganing: ikkilik sonni 3 tadan (sakkizlik) yoki 4 tadan (o'n oltilik) raqamga guruhlab o'giriladi — bu eng tez usul. Ikkilikda arifmetika. Qo'shish va ayirishda razryaddan o'tishni mashq qiling — testda tayyor amal natijasini so'raydigan savollar keladi. Mantiqiy amallar. AND, OR, NOT, XOR jadvallarini yodlang va murakkab ifodaning qiymatini bosqichma-bosqich hisoblashni o'rganing — bu savollar sxema yoki ifoda ko'rinishida keladi. Axborot hajmi. Bit-bayt-kilobayt zanjiri va N = 2^i formulasi bilan hajm hisoblash — sanoq sistemalari bilan yonma-yon yuradigan doimiy savol turi. Kuniga 5 ta o'girish misoli va 3 ta mantiqiy ifoda — ikki haftada bu blok to'liq avtomatizmga o'tadi. Algoritm va dasturlash savollariga qanday tayyorlanish kerak? Algoritmni qadamlab bajaring. Berilgan blok-sxema yoki psevdokodni qog'ozda o'zgaruvchilar jadvali bilan "qo'lda yurgizish" — eng ishonchli usul. Sikl necha marta aylanishini shoshmasdan sanang. Algoritm xossalarini bilib oling. Diskretlik, aniqlik, natijaviylik, ommaviylik — nazariy savollarda ta'riflar so'raladi. Dasturlash asoslari. O'zgaruvchi, shart operatori, sikl (for, while), massiv — kod parchasining natijasini topish savollari uchun bitta tilda (odatda Python yoki Pascal uslubida) yozilgan qisqa kodlarni o'qishni mashq qiling. Ma'lumotlar bazasi va tuzilmalar. Jadval, yozuv, maydon tushunchalari, oddiy SQL so'rovi nima qilishini tushunish; stek va navbat farqi kabi bazaviy tuzilmalar. Nazariy bo'limlar (tarmoqlar, Internet, zamonaviy texnologiyalar) uchun maktab darsligi eng to'g'ri manba — onlayn kutubxonamizda informatika darsliklari bepul, ro'yxatdan o'tib o'qish mumkin. Atamalarni (IP-manzil, domen, protokol, brauzer va boshqalar) alohida lug'at qilib boring. 6 haftalik tayyorlanish rejasi 1-hafta — Axborot va kompyuter asoslari. Axborot o'lchov birliklari, kompyuter qurilmalari, dasturiy ta'minot turlari. Kuniga 20 ta test. 2-hafta — Sanoq sistemalari va mantiq. Barcha o'girish usullari, mantiqiy amallar jadvallari. Kuniga 5 misol + 3 mantiqiy ifoda. 3-hafta — Algoritmlar. Blok-sxema o'qish, psevdokodni qadamlab bajarish, sikl va shartlarni kuzatish. Har kuni 3 ta algoritmni qo'lda yurgizing. 4-hafta — Dasturlash va ma'lumotlar tuzilmasi. Kod parchasi natijasini topish, massivlar, stek-navbat. OOP'ning bazaviy tushunchalari (klass, obyekt, meros). 5-hafta — Tarmoqlar, Internet, bazalar. IP va domen, protokollar, oddiy SQL so'rovlar, web asoslari (HTML teglari). Atamalar lug'atini yakunlang. 6-hafta — Aralash takrorlash. Har kuni 25–30 savollik aralash test, xatolar tahlili, eng zaif ikki mavzuni qayta yopish. Informatika — tushungan odamga eng "saxovatli" fanlardan: hisoblash usullari o'zgarmaydi, savol shablonlari takrorlanadi. Umumiy imtihon strategiyasi va boshqa fanlar qo'llanmalari DTM tayyorgarligi sahifasida — bugun sanoq sistemalaridan birinchi 20 savollik testni yechib, startni oling. --- ## DTM 2027 Geografiya: mavzular va xarita bilan ishlash URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2027-geografiya-tayyorgarlik/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-24 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Geografiya DTM'da blok fani sifatida topshiriladi: 1-blokda 30 savol × 3,1 = 93 ball, 2-blokda 30 savol × 2,1 = 63 ball. Eng ko'p savol atmosfera-iqlim, litosfera-relyef va biosfera mavzularidan tushadi, alohida "ko'rinmas" blok esa — xarita bilan ishlash: koordinatalar, masshtab va kartografiya savollari har testda bor. DTM'da geografiyadan nechta savol tushadi? Geografiya majburiy fan emas — u siz tanlagan yo'nalishning blok fani bo'lsa topshiriladi (geografiya, ekologiya, gidrometeorologiya, turizm, iqtisodiyot yo'nalishlarining bir qismi va boshqalar). 2026-yilgi qabulda ball tizimi shunday bo'lgan: 1-blok fani uchun 30 ta savolning har biri 3,1 ball (jami 93), 2-blok fani uchun har savol 2,1 ball (jami 63). Bunga uchta majburiy fandan (Ona tili, Matematika, O'zbekiston tarixi) 10 tadan savol qo'shiladi — umumiy maksimal 189 ball. Geografiyadan qaysi mavzular tushadi? Quyidagi jadval TestMakon savollar bazasi asosida tuzilgan — bazada geografiyadan 702 ta mashq savoli 13 mavzuga tasniflangan. Taqsimot qaysi bo'limga qancha kuch sarflash kerakligini ko'rsatadi: MavzuTestMakon bazasidagi savollarAtmosfera va iqlim106Litosfera va relyef (tog' jinslari, geomorfologiya)84Biosfera va tuproq qoplami72Gidrosfera (okean, daryo, ko'l, suv resurslari)68Geografik qobiq va Yer haqida umumiy ma'lumot63O'zbekiston tabiiy geografiyasi60Kartografiya va geografik koordinatalar59Materiklar va okeanlar tabiiy geografiyasi52Tabiiy resurslar va ekologik muammolar45Jahon mamlakatlari va siyosiy xarita40O'zbekiston iqtisodiy va ijtimoiy geografiyasi26Aholi geografiyasi va demografiya14Jahon iqtisodiyoti va xo'jalik tarmoqlari13 Ko'rinib turibdiki, tabiiy geografiya (atmosfera, litosfera, gidrosfera, biosfera) — bazaning yarmidan ko'pi. Iqtisodiy-ijtimoiy geografiya savollari kamroq, lekin ular ko'pincha raqamli fakt (aholi soni, yetakchi mamlakatlar) talab qilgani uchun aynan shu bo'limda ko'p xato qilinadi. Har bir mavzuni alohida yopib borish uchun geografiya mashq testlari bo'limida mavzu tanlab test yeching — xato javoblarga izoh bilan qaytasiz. Xarita bilan ishlashni qanday o'rganish kerak? Geografiyada eng ko'p e'tibordan chetda qoladigan, lekin eng "arzon ball" beradigan blok — kartografiya. Bu savollar formulaga o'xshaydi: qoidani bilsangiz, javob aniq chiqadi. Nimalarni mashq qilish kerak: Koordinatalarni aniqlash. Kenglik va uzunlikni chalkashtirmaslik (kenglik — ekvatordan, uzunlik — Grinvichdan), gradus va daqiqalarda nuqta topish. Kuniga 5 ta nuqtani atlasda toping. Masshtab hisoblari. Sonli masshtabni nomli masshtabga aylantirish, xaritadagi masofadan haqiqiy masofani chiqarish — bu tipik hisob-savol, 2 daqiqalik mashq bilan avtomatizmga keladi. Vaqt mintaqalari. Uzunlik farqidan vaqt farqini hisoblash (15° = 1 soat) — har yilgi "klassik" savollardan. Bo'sh (kontur) xarita usuli. Haftada ikki marta bo'sh xaritaga davlatlar, poytaxtlar, daryolar, tog' tizmalarini yoddan tushiring. Ko'z xotirasi geografiyada matndan kuchli ishlaydi. Atlas bilan o'qish. Har qanday mavzuni (masalan, Afrika iqlimi) o'qiganda atlasning tegishli xaritasini yoningizda oching — matn va xarita birga yodda qoladi. O'zbekiston geografiyasiga alohida e'tibor kerakmi? Ha. O'zbekiston tabiiy va iqtisodiy geografiyasi birgalikda bazadagi savollarning sezilarli qismini beradi, va bu savollar odatda aniq fakt talab qiladi: eng baland nuqta (Hazrat Sulton cho'qqisi), eng yirik daryolar (Amudaryo, Sirdaryo), viloyatlar soni va ixtisoslashuvi, Orol muammosi. Bu bo'limni "umumiy tasavvur" bilan o'tib bo'lmaydi — alohida konspekt qilib, raqamlarini jadvalga tushiring. Geografiyadan milliy sertifikat topshirish imkoniyati ham mavjud — qaysi fanlardan sertifikat qabul qilinishi va daraja qancha ball berishi milliy sertifikat sahifasida yozilgan. 6 haftalik tayyorlanish rejasi 1-hafta — Yer va kartografiya. Geografik qobiq, Yerning harakatlari, koordinatalar, masshtab, vaqt mintaqalari. Har kuni 3 ta hisob-masala yeching. 2-hafta — Litosfera va atmosfera. Tog' jinslari, relyef shakllari, iqlim mintaqalari, shamollar. Iqlim diagrammalarini o'qishni mashq qiling. 3-hafta — Gidrosfera va biosfera. Okean oqimlari, daryo rejimi, tuproq turlari, tabiat zonalari. Kontur xaritaga daryolar va oqimlarni tushiring. 4-hafta — Materiklar va jahon siyosiy xaritasi. Har materik bo'yicha: ekstremal nuqtalar, yirik davlatlar, poytaxtlar. Kuniga bitta materik. 5-hafta — O'zbekiston geografiyasi. Tabiiy sharoit, viloyatlar, sanoat tarmoqlari, ekologik muammolar — alohida konspekt va raqamlar jadvali. 6-hafta — Aralash takrorlash. Har kuni 25–30 savollik aralash test, xato chiqqan mavzuga qaytish, kontur xaritalarni yoddan qayta to'ldirish. Geografiya — xotira va mantiq teng ishlaydigan fan: qoidalarni tushunib, xaritani ko'z oldiga keltira olsangiz, savollarning katta qismi o'z-o'zidan yechiladi. Umumiy imtihon strategiyasi va boshqa fanlar qo'llanmalari DTM tayyorgarligi sahifasida — bugun kartografiyadan birinchi testni yechib, qaysi mavzu oqsayotganini aniqlab oling. --- ## 11-sinfda DTM'ga tayyorlanish: sentyabrdan iyulgacha oylik reja URL: https://testmakon.uz/news/article/11-sinf-dtm-tayyorgarlik-reja/ Sana: 2026-08-24 · Yangilangan: 2026-08-24 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 11-sinfda DTM'ga tayyorgarlikning eng samarali sxemasi — sentyabrda fan juftligini tanlab diagnostika qilish, kuz-qishda 1-fanni (koeffitsienti 3,1) chuqur o'zlashtirish, bahorda 2-fan va majburiy fanlarni qo'shish, aprel-maydan boshlab esa muntazam simulyatsiya rejimiga o'tish. Quyida oyma-oy jadval — motivatsion gaplar emas, bajarsa bo'ladigan aniq reja. Nega aynan sentyabrda boshlash kerak? DTM'da jami 90 savol bor, lekin ball taqsimoti teng emas: 1-fan har bir to'g'ri javobga 3,1 ball beradi (jami 93), 2-fan — 2,1 (jami 63), majburiy fanlar — 1,1 dan (jami 33). Bu degani, natijangizning yarmidan ko'pi bitta fanga bog'liq — va o'sha fanni chuqur o'zlashtirish uchun kamida 6–8 oy kerak. Sentyabrda boshlagan abituriyent bahorda takrorlash va simulyatsiyaga vaqt topadi; fevralda boshlagan esa mavzularni «yamab» yetib borishga majbur bo'ladi. 189 ballik tizim qanday ishlashi haqida batafsil: DTM ball hisoblash — 189 ball qanday yig'iladi. Oyma-oy reja qanday? Jadvaldagi kunlik norma — maktab darslaridan tashqari mustaqil ishlash hajmi. Norma atayin o'sib boradi: boshida sifat, oxirida tezlik muhim. OyAsosiy vazifaKunlik norma (savol)SentyabrFan juftligi va yo'nalishni tanlash, har fandan diagnostika testi, zaif mavzular ro'yxatini tuzish20Oktyabr1-fan: asosiy mavzularni tartib bilan o'rganish, har mavzudan keyin mashq testi30Noyabr1-fan davom + majburiy fanlarni (Ona tili, Matematika, Tarix) haftada 2 kun qo'shish30Dekabr1-yarim yillik nazorat: birinchi to'liq simulyatsiya, natija tahlili, rejani tuzatish30Yanvar2-fan: asosiy mavzularga intensiv kirish (qishki ta'tilda kuniga 2 baravar)40Fevral2-fan davom + 1-fandagi zaif mavzularni qayta yopish40MartMajburiy fanlarni to'liq qamrash, xato ishlangan savollarni qayta ishlash40AprelUmumiy takrorlash: barcha fanlar aylanma grafikda, ikki haftada bitta simulyatsiya50MayHaftada bitta to'liq simulyatsiya + xatolar tahlili, vaqt boshqaruvini mashq qilish50Iyun–IyulImtihon rejimi: 3–4 kunda bitta simulyatsiya, yangi mavzu o'rganilmaydi, faqat mustahkamlash va uyqu rejimi60 Sentyabrda aniq nima qilish kerak? Birinchi oy eng ko'p e'tiborsiz qoladigan, lekin eng muhim oy. Uchta aniq qadam: Yo'nalish va fan juftligini tanlang. Qaysi kombinatsiya qaysi yo'nalishga olib borishini bilmasangiz, avval 2026-yilgi o'tish ballari sahifasida maqsad yo'nalishingiz chegara ballini ko'ring — shunda «necha ball kerak» degan savolga aniq raqam paydo bo'ladi. Diagnostika qiling. Har fandan mavzu bo'yicha mashq testlar ishlab, qaysi mavzularda 70% dan past natija olayotganingizni yozib chiqing. Bu ro'yxat — butun yilgi ish rejangiz. Sertifikat strategiyasini o'ylang. Biror fanni (ayniqsa chet tilini) kuchli bilsangiz, uni milliy sertifikat bilan oldindan «yopish» mumkin — shunda qolgan oylar to'liq boshqa fanlarga qoladi. Kunlik rejim qanday bo'lishi kerak? Realistik norma — maktabdan tashqari kuniga 1,5–2 soat, yakshanba dam. Muhimi hajm emas, tizim: 40/20 qoidasi: vaqtning ~40 daqiqasi yangi mavzu yoki takrorlashga, ~20 daqiqasi test ishlashga. Faqat test ishlash bilim bo'shliqlarini yopmaydi, faqat o'qish esa tezlik bermaydi. Xatolar daftari: har noto'g'ri javobning sababini bir qatorda yozing («formulani bilmadim», «shoshildim», «shartni noto'g'ri o'qidim»). Ikki haftada bir shu daftarni qayta ishlang. Aralashtirib takrorlash: bir haftada bitta fanga «botib ketmang» — 1-fanga 3 kun, 2-fanga 2 kun, majburiy fanlarga 1 kun sxemasi barqaror natija beradi. Natijani qanday o'lchab borish kerak? Rejaning ishlayotganini his emas, raqam ko'rsatadi. To'rtta nazorat nuqtasi qo'ying: dekabr, fevral, aprel va iyun boshida to'liq DTM simulyatsiyasini ishlang va 189 ballik shkaladagi natijani yozib boring. Har nuqtada o'zingizdan uch narsani so'rang: umumiy ball o'sdimi, 1-fan bali 93 ning necha foiziga chiqdi, qaysi mavzular hali ham yiqitmoqda. TestMakon DTM tayyorgarlik sahifasida simulyatsiya, 10 000+ savollik mashq bazasi va zaif mavzularni avtomatik aniqlaydigan AI tahlil bepul — har simulyatsiyadan keyin natijani maqsad yo'nalishingizning 2026-yilgi chegara balli bilan solishtirib boring. Iyulga shu tartibda kelgan abituriyent imtihon zaliga birinchi marta emas, o'ninchi marta kirgandek kiradi. Manba: TestMakon.uz DTM tayyorgarlik sahifasi (testmakon.uz/dtm-tayyorgarligi/); 189 ballik tizim tuzilishi — testmakon.uz/milliy-sertifikat/ sahifasidagi rasmiy blok jadvali; o'tish ballari — mandat.uzbmb.uz rasmiy ma'lumotlari asosidagi testmakon.uz/universities/ballar-2026/ sahifasi. --- ## Qo'shimcha tanlov 2026: bugun oxirgi kun — 31 808 vakant o'rin URL: https://testmakon.uz/news/article/qoshimcha-tanlov-vakant-orinlar-2026/ Sana: 2026-08-22 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. Kirish imtihonlarida 56,7 va undan yuqori ball to'plagan, biroq talabalikka tavsiya etilmagan abituriyentlar qo'shimcha tanlovda qatnashishi mumkin. 2026/2027-o'quv yilida 80 ta OTMda 31 808 ta vakant o'rin bor. Ro'yxatdan o'tish 22-avgustdan 28-avgustgacha my.uzbmb.uz platformasida. Tavsiya bazaviy to'lov-kontrakt asosida beriladi — ya'ni narx oshirilmaydi. Yangilandi: 28-avgust. Bugun — ro'yxatdan o'tishning oxirgi kuni. Muddat uzaytirilishi haqida rasmiy e'lon yo'q, shuning uchun hali kirmagan bo'lsangiz my.uzbmb.uz ni bugun oching — ertaga bu imkoniyat yopiladi va keyingi yo'l faqat kelasi yilgi qabul bo'ladi. NimaMa'lumotKimga56,7 va undan yuqori ball to'plab, tavsiya etilmaganlarMuddat22-avgust — 28-avgust (28-avgust ham kiradi)Qayerdamy.uzbmb.uz — shaxsiy kabinetVakant o'rin31 808 taOTM soni80 taTo'lovBazaviy to'lov-kontrakt (oshirilmaydi) Yo'l xaritasi: bosqichma-bosqich Kim qatnasha oladi? Ikkita shart bir vaqtda bajarilishi kerak: Bakalavriat kirish imtihonlarida ishtirok etgan va belgilangan minimal 56,7 ball yoki undan yuqori to'plagan bo'lish Talabalikka tavsiya etilmagan bo'lish Muhim tafsilot: ro'yxatdan o'tishning ikkinchi bosqichida OTM va yo'nalish umuman tanlamagan abituriyentlar ham shu toifaga kiradi. Ya'ni o'sha paytda tanlov qilmay qolgan bo'lsangiz ham, bu imkoniyat sizga ochiq. Kanal e'lonlarida bu bosqich "6-yo'nalish uchun ro'yxatdan o'tish" deb ham atalmoqda — gap bir xil jarayon haqida ketmoqda. Qanday yo'nalish tanlash mumkin? Tanlov erkin emas — uchta shart bir vaqtda mos kelishi kerak: Yo'nalishda vakant o'rin mavjud bo'lishi Fanlar majmuasi siz topshirgan fanlarga mos bo'lishi Ta'lim tili mos bo'lishi Ya'ni butunlay boshqa fan blokidagi yo'nalishga o'tolmaysiz. Lekin o'sha blok ichida boshqa OTM yoki boshqa yo'nalishni tanlash imkoniyati bor — bu ko'pchilik uchun yangi variant ochadi. Qaysi yo'nalishlarga ballingiz yetishini oldindan chamalash uchun 2026-yilgi o'tish ballari bo'limidan foydalaning: ballingizni kiritsangiz, grant va kontrakt bo'yicha mos yo'nalishlar ajratib ko'rsatiladi. Ball past bo'lsa, qayerga qarash kerak? Ro'yxatdan o'tayotganda eng katta xato — yo'nalishlarni tavakkaliga tanlash. Vakant o'rin ko'proq qayerda qolishini oldindan chamalash mumkin: asosiy qabulda raqobat qayerda past bo'lgan bo'lsa, bo'sh o'rin ham o'sha yerda qoladi. Biz 2026-yilgi qabulning barcha ma'lumotlarini hisoblab chiqdik. 3 908 ta yo'nalish guruhidan 1 568 tasi — ya'ni deyarli har ikkinchisi — kontrakt bo'yicha 56,7 dan 70 ballgacha oralig'ida yopilgan. Bu guruhlar 68 ta oliy ta'lim muassasasiga tarqalgan. Undan ham muhimi: 265 ta guruh aynan minimal 56,7 ballda yopilgan — ya'ni o'sha yo'nalishlarga ariza berganlarning deyarli hammasi o'tgan. SohaGuruhlarOTMBall oralig'iMuhandislik5603956,7–69,3Tabiiy fanlar2514156,7–69,6Axborot texnologiyalari2213556,7–69,6Qishloq xo'jaligi1642156,7–69,7Iqtisod va huquq983156,7–69,8Pedagogika961756,7–69,4Xizmatlar702556,7–69,5San'at va gumanitar542156,8–69,6Ijtimoiy fanlar391756,7–70,0Tibbiyot151157,9–69,4 Jadvaldan ko'rinib turibdi: muhandislik, tabiiy fanlar va axborot texnologiyalarida past ball bilan o'tgan guruhlar eng ko'p. Tibbiyotda esa atigi 15 ta — u yerda vakant o'rin qolishiga umid qilmagan ma'qul. Amaliy misol. Ballingiz 61 bo'lsin. Tibbiyot yo'nalishlarini ro'yxatning boshiga qo'ysangiz, ehtimol hech qayerga tushmaysiz. Xuddi shu ball bilan muhandislik yoki qishloq xo'jaligi yo'nalishlarini birinchi qatorga qo'ysangiz, tanlov qaydnomasiga tushish ehtimoli bir necha barobar yuqori. Ro'yxat tartibi bu yerda ball qadar muhim. Aniq raqamlarni ko'rish uchun — 56–70 ball bilan qayerga kirish mumkin sahifasi: har bir yo'nalish, OTM va o'tish bali bilan. Eslatma: bu raqamlar asosiy qabuldagi o'tish ballari, vakant o'rinlar ro'yxati emas. Ular qayerda raqobat past bo'lganini ko'rsatadi — bo'sh o'rinning aniq ro'yxati my.uzbmb.uz shaxsiy kabinetingizda chiqadi. Kim birinchi tavsiya qilinadi? Ro'yxatdan o'tgan abituriyentlar vakant o'rinlarga to'plagan ballari ketma-ketligiga qat'iy rioya qilingan holda talabalikka tavsiya qilinadi. Bu ikkita narsani anglatadi. Birinchidan, ro'yxatdan birinchi bo'lib o'tish afzallik bermaydi — muddat ichida ulgursangiz kifoya. Ikkinchidan, ballingiz qanchalik yuqori bo'lsa, tanlagan yo'nalishingizga tushish ehtimoli shunchalik katta. To'lov qancha bo'ladi? Bu — eng muhim va eng ko'p adashiladigan nuqta. Tavsiya bazaviy to'lov-kontrakt asosida beriladi. Ya'ni qo'shimcha qabuldagi kabi 1,5 barobardan 3,0 barobargacha oshirilgan narx qo'llanmaydi. Aynan shuning uchun bu yo'l qo'shimcha qabul yoki tabaqalashtirilgan kontraktdan ancha arzon. Farqni tushunish uchun: super-kontrakt 2026/2027 qoidalari va narx koeffitsientlari. 2026/2027-o'quv yili uchun bazaviy kontrakt miqdorlari sentabrda tasdiqlanadi — o'tgan yili ular 22-sentabrda e'lon qilingan edi. Ya'ni ro'yxatdan o'tayotganda aniq summa hali ma'lum bo'lmasligi mumkin. Bu qoida qayerdan kelib chiqqan? Bu tasodifiy aksiya emas — 2026-yil yanvarida qonunchilikka kiritilgan doimiy qoida. Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori bilan tasdiqlangan qabul Nizomiga 2026-yil 28-yanvardagi 32-son qaror bilan yangi 71-1-band qo'shilgan. O'sha bandda tartib aniq yozilgan: kirish imtihonlari natijalari e'lon qilingan sanadan bir haftadan so'ng Agentlik bu toifadagi abituriyentlarni ro'yxatga oladi, ro'yxatdan o'tish uchun bir hafta muddat beriladi, so'ng ballar ketma-ketligi bo'yicha tanlov qaydnomalari shakllantiriladi. Demak bu jarayon har yili takrorlanadi — natijalardan taxminan bir hafta keyin. Tanlovdan keyin nima bo'ladi? Tanlov yakunlari bo'yicha Agentlik tomonidan tegishli tanlov qaydnomalari shakllantirilib, oliy ta'lim tashkilotlariga taqdim etiladi. Qaydnomalar esa talabalikka qabul qilish bo'yicha buyruqlarni rasmiylashtirish uchun asos bo'ladi. Ya'ni tavsiya olganingizdan keyin qolgan ish OTMda kechadi: shartnoma rasmiylashtirish va to'lov. Kontrakt to'lovi 15-oktabrdan yoki Davlat komissiyasi belgilagan muddatdan kechiktirilmasdan amalga oshirilishi lozim. Bugun nima qilish kerak? my.uzbmb.uz shaxsiy kabinetingizga kiring va ushbu toifaga kirishingizni tekshiring Ballingizni aniq biling — 56,7 dan past bo'lsa, bu tanlovda qatnasha olmaysiz Fanlar majmuasi va ta'lim tili mos yo'nalishlar ro'yxatini ko'rib chiqing Yo'nalishlarni ballingizga qarab tartiblang — eng xohlaganingiz birinchi Bugun oxirgi kun — kechga qoldirmang: oxirgi soatlarda platformaga yuklama eng yuqori bo'ladi Agar ballingiz yetmasa yoki bu tanlovdan ham natija chiqmasa, boshqa yo'llar bor: o'qishga kirolmaganlar uchun 6 ta imkoniyat. Manbalar O'zbekiston Respublikasi Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy e'loni (2026-yil 22-avgust). Qonuniy asos — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 1-ilova, 71-1-band (2026-yil 28-yanvardagi 32-son qaror bilan kiritilgan). Ro'yxatdan o'tish — my.uzbmb.uz. Keyingi qadam Barcha OTM bo'yicha 2026 o'tish ballari va bo'sh o'rinlar 56–70 ball bilan qayerga kirish mumkin Ballingizni kiriting — mos yo'nalishlarni ko'ring --- ## 1-kurs talabasi uchun qo'llanma 2026: huquqlaringiz, dars qoldirish chegarasi va to'lovlar URL: https://testmakon.uz/news/article/birinchi-kurs-qollanma-2026/ Sana: 2026-08-22 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Talaba hayoti Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Yangilandi (20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. 2026-yil 3-aprelda oliy ta'lim to'g'risidagi yangi Nizom kuchga kirdi va u 1-kurs talabasi uchun bir nechta aniq raqamni belgilaydi: 18 soat dars qoldirsangiz ogohlantirish, 30 soatda ota-onangiz xabardor qilinadi, 74 soatdan ortiqda chetlashtirish asosi paydo bo'ladi. Universitet sizni o'qish bilan bog'liq bo'lmagan ishlarga jalb qila olmaydi — bu taqiqlangan. Bo'sh vaqtingizda mehnat shartnomasi asosida ishlashingiz esa mumkin. Qaysi hujjat sizning huquqingizni belgilaydi? Asosiy hujjat — Oliy ta'lim to'g'risidagi Nizom (ro'yxat raqami 3807, 2026-yil 3-aprel). U Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 10-martdagi 99-son buyrug'i bilan tasdiqlanib, Adliya vazirligida 2026-yil 3-aprelda ro'yxatdan o'tgan. Chetlashtirish va tiklash masalalari esa 578-son qaror bilan tartibga solinadi. Bu ikki hujjat — sizning talabalik hayotingizning qonuniy asosi. Dekanat yoki kurator aytgan gap ular bilan ziddiyatga kirsa, ustunlik hujjatda. Necha soat dars qoldirsam nima bo'ladi? Bu — 1-kursda eng ko'p adashiladigan joy, chunki maktabda bunday aniq shkala yo'q edi: Qoldirilgan soatOqibatiAsos18 soatOTM tomonidan ogohlantiriladiNizom, 42-band30 soatQat'iy ogohlantirish + ota-onaga xabarNizom, 42-band74 soatdan ortiqChetlashtirish asosi paydo bo'ladi578-son qaror, 49-band Uchala holatda ham tibbiy ma'lumotnoma taqdim etilsa, qoldirilgan soatlar hisobga olinmaydi. Shuning uchun kasal bo'lsangiz — poliklinikaga boring va ma'lumotnoma oling, "o'zim tuzalib ketaman" deb qo'ymang. Diqqat qiling: 74 soat — bir semestr ichida hisoblanadi va u chetlashtirishning avtomatik sababi emas, balki asosi. Lekin unga yetib borganingizda vaziyat allaqachon dekanat qo'lida bo'ladi. Universitet meni paxtaga yoki hasharga jo'nata oladimi? Yo'q. Yangi Nizomning 34-bandi qisqa va aniq: "Oliy ta'lim tashkilotlarida talabalarni ta'lim olish bilan bog'liq bo'lmagan ishlarga jalb etish taqiqlanadi." Bu — 2026-yilgi Nizomdagi eng muhim yangiliklardan biri va uni bilish kerak. Majburlash holati bo'lsa, Nizomning 32-bandi sizga OTM rahbariyati qarorlaridan norozi bo'lganda belgilangan tartibda shikoyat qilish huquqini beradi. Stipendiya kimga to'lanadi? Stipendiya kunduzgi ta'lim shaklida tahsil olayotgan talabalarga to'lanadi — Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-yanvardagi 59-son qarori bilan tasdiqlangan nizomga asosan. Kechki, sirtqi va masofaviy shakllarda stipendiya yo'q. Bundan tashqari, iqtidorli talabalar Prezident stipendiyasi va nomli davlat stipendiyalarini olishlari mumkin (Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 13-oktabrdagi 226-son qarori). Miqdorlar va shartlar haqida batafsil: bakalavriat talabalari qancha stipendiya oladi. Yotoqxona berilmasa, ijara puli qoplanadimi? Ha. Nizomning 41-bandi aniq raqam beradi: talabalar turar joyi bilan qamrab olinmagan va o'ziga yoki ota-onasiga tegishli bo'lmagan uyda ijarada yashaydigan davlat OTM talabalarining 60 foiziga ular to'laydigan oylik ijara to'lovining 50 foizi Davlat budjeti hisobidan qoplab beriladi. OTMlar o'zining budjetdan tashqari mablag'lari hisobidan boshqa talabalarga ham ijara to'lovining bir qismini qoplashi mumkin. Ariza berish tartibi haqida: talabalarga ijara puli qoplab beriladi va yotoqxonaga ariza berish. Yana bir qoida: talabalar turar joyidan qonunchilikda belgilanmagan boshqa maqsadlarda (ijaraga berish, oldi-sotdi, hadya) foydalanishga yo'l qo'yilmaydi. O'qish bilan birga ishlasam bo'ladimi? Ha, va bu Nizomda alohida yozilgan (38-band). Kunduzgi ta'lim shaklidagi talabalar o'quv mashg'ulotlaridan bo'sh vaqtlarida, o'qish jarayoniga zarar yetkazmagan holda, mehnat qonunchiligiga muvofiq va undagi me'yorlardan oshmagan hajmda mehnat shartnomasi asosida ishlashi mumkin — OTMning o'zida yoki boshqa korxona va tashkilotlarda. Kalit so'z — mehnat shartnomasi. Rasmiylashtirilmagan ish sizni himoya qilmaydi va dars jadvaliga to'qnashsa, oqibati o'zingizga qoladi. Talaba sifatida qanday huquqlaringiz bor? Nizomning 32-bandida to'liq sanalgan. Amalda eng ko'p asqotadiganlari: Davlat ta'lim standartlariga muvofiq sifatli ta'lim olish Kutubxona, axborot resurslari, o'quv, ilmiy va davolash bo'linmalari xizmatidan bepul foydalanish O'quv reja va dasturlarni takomillashtirish yuzasidan rahbariyatga taklif berish va ta'lim jarayoniga oid muhokamalarda ishtirok etish Ilmiy-tadqiqot ishlarida, anjuman va ko'rgazmalarda ishtirok etish, ishlarni nashrga taqdim etish OTM rahbariyati qarorlaridan norozi bo'lsangiz shikoyat qilish Akademik mobillik va qo'shma ta'lim dasturlarida ishtirok etish Majburiyatlar ham bor (35-band): o'quv rejadagi majburiy va tanlov fanlarini o'zlashtirish, topshiriqlarni belgilangan muddatda bajarish, OTM nizomi, ichki tartib qoidalari va turar joy talablariga rioya qilish. Fanni o'zlashtira olmasam nima bo'ladi? Ta'lim dasturida belgilangan fanlarni o'zlashtira olmagan talaba akademik qarzdor hisoblanadi (40-band). Bu darhol chetlashtirish emas. 578-son qarorga ko'ra, akademik qarzdorlik tufayli talaba kursda qoldirilishi mumkin. Kredit-modul tizimidagi yo'nalishlarda esa semestr yoki o'quv yili yakuni bo'yicha GPA o'tish balini to'play olmaslik shunday oqibatga olib keladi. Kredit tizimi joriy etilgan OTMda talaba butun semestrni emas, faqat o'zlashtira olmagan fanlarni takroran o'qiydi. Batafsil: kursda qoldirish va qayta tiklash qoidalari. Kontrakt to'lovi qachon amalga oshiriladi? To'lov 15-sentabrdan yoki Davlat komissiyasi belgilagan muddatdan kechiktirilmasdan amalga oshirilishi lozim. To'lovni o'z vaqtida bajarmaslik chetlashtirish asoslaridan biri — buni yengil olmang. Agar qo'shimcha qabul yoki tabaqalashtirilgan kontrakt asosida kirgan bo'lsangiz, shartlar boshqacha: super-kontrakt 2026/2027 qoidalari va narx hisobi. Harbiy xizmat nima bo'ladi? Nizomning 33-bandiga ko'ra, OTMning o'quv bo'linmalarida harbiy tayyorgarlik ta'limidan o'tmagan talabalar ta'lim muassasasini tamomlaganlaridan keyin "Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat to'g'risida"gi Qonunga muvofiq muddatli harbiy xizmatga chaqiriladilar. O'qish davomida chaqiruv kelsa — bu akademik ta'til asoslaridan biri va talabalik maqomingiz saqlanadi: akademik ta'til shartlari. Talabalik guvohnomasi va elektron tizim Talabaga talabalik guvohnomasi (ID karta) berilishi mumkin (30-band). O'qitish faoliyati esa Oliy ta'lim jarayonlarini boshqarish axborot tizimi yordamida tartibga solinadi va monitoring qilinadi (31-band) — ya'ni baholaringiz, davomatingiz va buyruqlar elektron tizimda qayd etiladi. Kirish ma'lumotlarini birinchi haftadayoq oling va o'z ma'lumotlaringizni tekshiring. Birinchi semestrda yozma ishlar Nizom o'quv jarayoni turlarini belgilaydi, lekin amalda 1-kursni eng ko'p qiynaydigan narsa — maktabda umuman uchramagan yozma ish turlari: mustaqil ish, referat, taqdimot va kurs ishi. Ularning tuzilishi va talablari haqida alohida qo'llanmamiz bor: birinchi semestrda sizni nima kutmoqda. Manbalar Oliy ta'lim to'g'risidagi Nizom (ro'yxat raqami 3807, 2026-yil 3-aprel) — 30-43-bandlar (Oliy ta'lim tashkiloti talabalari bo'limi). Chetlashtirish, kursda qoldirish va tiklash qoidalari — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qaror, 3-ilova. Stipendiya — Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-yanvardagi 59-son qarori; Prezident va nomli stipendiyalar — 2008-yil 13-oktabrdagi 226-son qaror. Keyingi qadam 74 soat qoidasi va chetlashtirish asoslari Akademik ta'til: kimga va qancha muddatga GPA kalkulyator — diplom o'rtacha balini hisoblang Shu mavzuda yana: GPA qanday hisoblanadi · akademik qarzdorlik va qayta o’qish narxi · fanlarni qanday tanlaysiz. Birinchi kurs uchun darslar 7-sentabrda boshlanadi — sanalar va OTM majburiyati. Talabani darsdan boshqa ishga jalb etish taqiqlanadi: 34-band O'quv markaz va repetitorga yangi tartib: sertifikat shart --- ## Super-kontrakt 2026/2027: endi qanday ataladi, kimga beriladi va narxi necha barobar URL: https://testmakon.uz/news/article/super-kontrakt-2026-2027/ Sana: 2026-08-22 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: Qabul Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Yangilandi (20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. "Super-kontrakt" so'zi amaldagi rasmiy hujjatda umuman uchramaydi — uning o'rniga ikkita mexanizm bor: qo'shimcha qabul va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt. Ikkalasida ham bitta qat'iy shart bor: abituriyentning bali Davlat komissiyasi belgilagan minimal balldan kam bo'lmasligi kerak. Qo'shimcha qabulda narx ball farqiga qarab bazaviy kontraktning 1,5 barobaridan 3,0 barobarigacha belgilanadi. "Super-kontrakt" bekor qilinganmi? Atama sifatida — ha, u rasmiy hujjatlardan chiqarilgan. Mexanizm sifatida — yo'q, u saqlanib qoldi, lekin qayta qurildi va qattiq chegaralar qo'yildi. Amaldagi hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarorining 1-ilovasi. Unga 2026-yil 28-yanvardagi 32-son va 29-yanvardagi 35-son qarorlar bilan o'zgartirishlar kiritilgan. Quyidagi barcha qoidalar aynan shu amaldagi tahrirdan olingan. Eng katta o'zgarish: ilgari minimal balldan past to'plagan abituriyent ham pul to'lab kirishi mumkin edi. Endi bunday emas — minimal balldan past ball bilan hech qanday kontraktga, jumladan eng qimmatiga ham, qabul qilinmaydi. Nizomning 44-bandi imtiyozlarni qo'llashda ham minimal o'tish ballariga qat'iy amal qilinishini ta'kidlaydi. Qo'shimcha qabul kimga tegishli? Oliy ta'lim tashkiloti o'zining ilmiy-pedagogik salohiyati va moddiy-texnik bazasidan kelib chiqib, umumiy belgilangan qabul parametrlaridan tashqari talaba qabul qilishi mumkin. Bu — qo'shimcha qabul. Unga tushish uchun bir vaqtning o'zida ikkita shart bajarilishi kerak: To'plangan ball Davlat komissiyasi belgilagan minimal balldan kam bo'lmasligi Asosiy qabul chegarasiga 4 ballgacha yetmagan bo'lishi Ya'ni chegaradan 5 ball orqada qolgan abituriyent qo'shimcha qabulga umuman tushmaydi. Tanlov esa ballar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilingan holda o'tkaziladi — pulning ko'pligi navbatni o'zgartirmaydi. Narx qanday hisoblanadi? Bu — eng ko'p so'raladigan savol. Nizomning 73-bandida koeffitsientlar aniq yozilgan. Hisob bazaviy to'lov-kontrakt miqdoriga nisbatan olib boriladi: Asosiy qabul chegarasiga yetmagan ballKontrakt miqdori1,05 ballgachabazaviyning 1,5 barobari1,06 — 2,05 ballbazaviyning 2,0 barobari2,06 — 3,05 ballbazaviyning 2,5 barobari3,06 — 4,05 ballbazaviyning 3,0 barobari Mantiq oddiy: chegaraga qanchalik ko'p yetmagan bo'lsangiz, shunchalik qimmat. Har bir pog'ona taxminan bitta ballga to'g'ri keladi va narxni yarim barobarga oshiradi. Hisob namunasi Quyidagi jadval shartli — bazaviy kontrakt 10 mln so'm deb olingan. Haqiqiy bazaviy miqdor har bir OTM va har bir yo'nalish uchun alohida belgilanadi, shuning uchun o'z raqamingizni shu koeffitsientga ko'paytiring: HolatBall farqiKoeffitsientTo'lov (10 mln bazaviyda)Chegaraga 0,8 ball yetmadi1,05 gacha1,5x15 mln so'mChegaraga 1,9 ball yetmadi1,06 — 2,052,0x20 mln so'mChegaraga 2,7 ball yetmadi2,06 — 3,052,5x25 mln so'mChegaraga 3,9 ball yetmadi3,06 — 4,053,0x30 mln so'm Solishtirish uchun: bazaviy kontrakt 8 mln so'm bo'lgan yo'nalishda 3,0x koeffitsient 24 mln so'mni, 14 mln so'mlik yo'nalishda esa 42 mln so'mni tashkil qiladi. Shuning uchun qaror qabul qilishdan oldin aynan o'z yo'nalishingizning bazaviy miqdorini bilib oling. Tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt nima? Bu — ikkinchi mexanizm va u qo'shimcha qabuldan farq qiladi. 74-bandga ko'ra, quyidagi abituriyentlarga beriladi: bali minimal balldan kam bo'lmagan, belgilangan qabul parametrlari doirasida hamda qo'shimcha qabul asosida qabul qilinmagan va o'qish istagini bildirgan abituriyentlar. Bunda miqdorni OTM rektori (direktori) o'zi belgilaydi — birinchi o'quv yilida amalda o'rnatilgan to'lov-kontrakt miqdoriga nisbatan. Ya'ni bu yerda qat'iy koeffitsient jadvali yo'q, narx OTMga bog'liq. Shuning uchun raqamni to'g'ridan-to'g'ri OTM qabul komissiyasidan so'rash kerak. 50 foiz qoidasi Ikkala mexanizmda ham buyruq avtomatik chiqmaydi. Abituriyent Davlat komissiyasi belgilagan muddatlarda to'lov-kontrakt shartlarining birinchi o'quv yili uchun kamida 50 foizini bajarishi kerak — shundan keyingina rektor buyrug'i bilan o'qishga qabul qilinadi. Amalda bu shuni bildiradi: 3,0x koeffitsient bilan 30 mln so'mlik kontraktga tushsangiz, talabalikka qabul qilinish uchun qisqa muddat ichida kamida 15 mln so'm to'lashingiz kerak bo'ladi. Bu pulni oldindan rejalashtirmagan oila uchun eng og'ir joyi. Ikkinchi yildan narx qanday bo'ladi? Bu — ko'pchilik bilmaydigan va eng muhim yaxshi xabar. Nizomning 75-bandiga ko'ra, qo'shimcha va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt asosida qabul qilingan talabalar birinchi o'quv yilini muvaffaqiyatli tugatgandan so'ng keyingi o'quv yilidan boshlab umumiy belgilangan tartibda o'qishini davom ettiradi. Ya'ni oshirilgan narx faqat birinchi kurs uchun. Ikkinchi kursdan boshlab oddiy bazaviy kontrakt to'laysiz. Bu qarorni butunlay boshqacha ko'rsatadi: 3,0x — bu to'rt yillik emas, bir yillik yuk. Chetlashtirilsam nima bo'ladi? Bu yerda jiddiy shart bor. Tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt asosida qabul qilingan talaba o'qishning birinchi bosqichida talabalar safidan chetlashtirilsa, o'qishini tiklashida tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt miqdorining qolgan qismini to'lashi talab etiladi. Ya'ni 50 foizini to'lab kirib, keyin chetlashtirilsangiz, qarz yo'qolmaydi — tiklanish uchun qolgan 50 foizni ham yopishingiz kerak bo'ladi. Chetlashtirish asoslari va tiklash tartibi haqida batafsil: o'qishni qayta tiklash qoidalari. Minimal ball to'pladim, lekin tavsiya etilmadim — imkoniyat bormi? Ha, va bu 2026-yil yanvarida kiritilgan yangi qoida (71-1-band). Minimal ball va undan yuqori to'plagan, biroq talabalikka tavsiya etilmagan abituriyentlarga — shu jumladan ro'yxatdan o'tishning ikkinchi bosqichida OTM va yo'nalish tanlamaganlarga — vakant o'rinlar qolgan, fanlar majmuasi va ta'lim tili mos yo'nalishlarga tanlovda ishtirok etish imkoniyati yaratiladi. Muddatlar qat'iy: Natijalar e'lon qilingan sanadan bir hafta o'tgach Agentlik bunday abituriyentlarni ro'yxatga oladi Ro'yxatdan o'tish uchun bir hafta muddat beriladi Tanlov ballar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilingan holda, vakant o'rinlarga bazaviy to'lov-kontrakt asosida o'tkaziladi Diqqat qiling: bu yerda narx oshmaydi — bazaviy kontrakt. Ya'ni bu qo'shimcha qabuldan ham, tabaqalashtirilgan kontraktdan ham arzon yo'l. Shuning uchun natijadan keyin bu oynani o'tkazib yubormang. Kontrakt to'lovi qachon amalga oshiriladi? Nizomga ko'ra to'lov 15-sentabrdan yoki Davlat komissiyasi belgilagan muddatdan kechiktirilmasdan to'lanishi lozim. To'lov o'z vaqtida amalga oshirilmasligi chetlashtirish asoslaridan biri hisoblanadi. 2026/2027-o'quv yili uchun bazaviy kontrakt miqdorlari sentabr oyida tasdiqlanishi kutilmoqda — o'tgan yili ular 22-sentabrda e'lon qilingan edi. Raqamlar chiqishi bilan bu sahifani yangilaymiz. Manbalar Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori — 1-ilova, "Oliy ta'lim tashkilotlarining bakalavriatiga o'qishga qabul qilish tartibi to'g'risida"gi Nizom, 44, 71-1, 71-75-bandlar. O'zgartirishlar: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 28-yanvardagi 32-son va 2026-yil 29-yanvardagi 35-son qarorlari. Shu mavzuda yana: Super-kontrakt miqdorlari 2026: OTMlar e'lon qilgan raqamlar Keyingi qadam Qanday topshiriladi va narxi qancha 70–80 ball bilan kiriladigan yo'nalishlar 2026 o'tish ballari — barcha OTM Yana o‘qing: Kontrakt to‘lovidan 12 foizni qanday tejash mumkin. Shu mavzuda yana: Super-kontrakt: darsga shartnoma kuningizdan borasiz, buyruq keyin --- ## Akademik ta'til 2026: kimga beriladi, qancha muddatga va stipendiya to'lanadimi URL: https://testmakon.uz/news/article/akademik-tatil-2026/ Sana: 2026-08-22 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. Akademik ta'til beshta asos bo'yicha beriladi: harbiy xizmat, salomatlikni tiklash, homiladorlik va tug'ish, bolani parvarish qilish, oilaning betob a'zosini parvarish qilish. Ta'til o'quv yilining istalgan qismida berilishi mumkin. Eng muhimi: akademik ta'til berilishi talabani OTMdan chetlashtirish hisoblanmaydi — talabalik maqomingiz saqlanadi. Lekin ta'til davrida stipendiya to'lanmaydi. Qaysi hujjat amalda? Amaldagi hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-iyundagi 344-son qarori bilan tasdiqlangan "O'zbekiston Respublikasi oliy ta'lim muassasalari talabalariga akademik ta'til berish to'g'risida"gi Nizom. Hujjat kuchda, oxirgi o'zgartirish 2025-yil 15-sentabrda kiritilgan. Undan oldingi 2010-yilgi 2138-son qaror o'z kuchini yo'qotgan — eski maqolalarda o'sha hujjatga havola qilingan bo'lsa, unga ishonmang. Akademik ta'til kimga beriladi? Nizomning 2-bandida asoslar to'liq sanalgan — ro'yxat yopiq, ya'ni boshqa sabab bilan (masalan, "ishlashim kerak" yoki "chet elga ketyapman") akademik ta'til berilmaydi: AsosMuddatiHarbiy xizmatni o'tashXizmat muddatigaHomiladorlik va tug'ishQonunda belgilangan ta'til muddatigaBolalarni parvarish qilishQonunda belgilangan ta'til muddatigaSalomatligini tiklashO'zlashtirilmagan semestr boshlanguniga qadarOila a'zosini parvarish qilishO'zlashtirilmagan semestr boshlanguniga qadar Oila a'zosi deganda ota-ona yoki ularning o'rnini bosuvchi shaxslar, turmush o'rtog'i va farzand tushuniladi. Muddatlardan biri talabaning arizasiga muvofiq rektor tomonidan belgilanadi. Qanday hujjat kerak? Ariza rektor (direktor) nomiga yoziladi. Sog'lig'i sababli talaba shaxsan murojaat qila olmasa, ota-onasi, ularning o'rnini bosuvchi shaxslar yoki turmush o'rtog'i murojaat qilishi mumkin. Harbiy xizmat uchun — tuman (shahar) mudofaa ishlari organining chaqiruv qog'ozi Salomatlik, homiladorlik va tug'ish, bolani parvarish uchun — talaba doimiy tibbiy nazoratda turgan tibbiyot muassasasi xulosasi Oila a'zosini parvarish uchun — o'sha a'zo doimiy tibbiy nazoratda turgan tibbiyot muassasasi xulosasi Salomatlik va parvarish asoslari bo'yicha ta'til Nizom ilovasidagi kasalliklar ro'yxatiga muvofiq beriladi — ya'ni har qanday tashxis emas, ro'yxatdagi tashxis kerak. Alohida qoida: talaba surunkali kasalligi sababli bir oydan ortiq darslarda qatnasha olmasa, ariza asosida ta'til berilishi mumkin. Bunda ta'til muddati talaba darslarda qatnasha olmagan kundan boshlab hisoblanadi — orqaga qarab, ya'ni qoldirilgan kunlar "sababsiz" bo'lib qolmaydi. Ariza qancha vaqtda ko'riladi? Murojaat bir haftalik muddatda ko'rib chiqiladi. Ta'til rektor buyrug'i bilan rasmiylashtiriladi va buyruqda akademik ta'tilning boshlanish va tugash sanasi ko'rsatilishi shart. Buyruqda sana yo'q bo'lsa — talab qiling, keyinchalik qaytish muddati bo'yicha nizo chiqmasligi uchun bu muhim. Stipendiya to'lanadimi? Yo'q. Nizomning 5-bandi qat'iy: akademik ta'til davrida talabalarga stipendiyalar to'lanmaydi. Buni oldindan hisobga oling, ayniqsa ta'til uzoq muddatga olinayotgan bo'lsa. Grant o'rniga kelsak: akademik ta'til chetlashtirish emas, shuning uchun grant o'rningiz yo'qolmaydi. Aksincha, qayta tiklash tartibida akademik ta'tildan belgilangan muddatda qaytgan shaxslar davlat granti o'rinlariga tiklanishi mumkin bo'lgan toifalar qatorida alohida ko'rsatilgan. Ya'ni muddatida qaytish — grantni saqlashning asosiy sharti. Ta'til davrida o'qishni davom ettirsa bo'ladimi? Ha. Talaba arizasiga ko'ra rektor buyrug'i bilan akademik ta'til muddatiga sirtqi, masofaviy yoki eksternat ta'lim shakliga o'tkazilishi mumkin (agar OTMda o'sha yo'nalish bo'yicha bunday shakl mavjud bo'lsa). Maqsad — uzluksiz mustaqil ta'lim imkoniyatini saqlash. Eksternat shakli alohida tartibda hal qilinadi: ariza 15 kun muddatda OTM kengashida ko'riladi, qaror 5 kun ichida talabaga ma'lum qilinadi. Ta'tildan qaytgach talaba o'sha semestr fanlaridan bir martalik imtihonlar topshiradi. Barcha fanlardan o'tish balidan yuqori natija olsa — keyingi semestrdan davom etadi; birortasidan past bo'lsa — o'zlashtirilmagan semestr boshidan o'qiydi. Bu tartib harbiy xizmat uchun berilgan akademik ta'tilga nisbatan qo'llanmaydi. Ta'tildan qanday qaytiladi? Talaba ta'til muddati tugagach rektor nomiga ariza bilan murojaat qilishi shart. Nizomda muhim himoya bor: muddatida murojaat qilingan arizani asossiz ravishda rad etishga yo'l qo'yilmaydi, bu holat bo'yicha mas'uliyat shaxsan rektor zimmasiga yuklanadi. Murojaat bir haftalik muddatda ko'riladi va qaytish to'g'risida buyruq rasmiylashtiriladi. Buyruqda qaysi yo'nalish, qaysi kurs va qaysi guruhda o'qishingiz ko'rsatiladi. Yana ikkita foydali qoida: ta'tilga chiqqan kundan bir oy o'tmagan bo'lsa, ta'tilni bekor qilib o'qishga qaytishni so'rashga haqlisiz. Va ta'tildan belgilangan muddatda qaytgan talabaga ilgari o'zlashtirilgan fanlarni qayta o'zlashtirish majburiyati yuklatilmaydi. Ta'til uzaytiriladimi? Ha, ikki holatda. Salomatlik yoki oila a'zosini parvarish uchun ta'tilda bo'lgan talabada homiladorlik va tug'ish holati yuzaga kelsa — muddat tug'ish uchun belgilangan muddatga uzaytiriladi. Salomatlik tiklanmagan bo'lsa ham, ariza asosida rektor buyrug'i bilan muddat uzaytirilishi mumkin. Muddatida qaytmasam nima bo'ladi? Bu eng xavfli nuqta. Akademik ta'til muddati tugagandan so'ng o'qishga qaytmagan va natijada bir semestr davomida darslarni uzrli sabablarsiz 74 soatdan ortiq qoldirgan talaba OTMdan chetlashtiriladi. Bu qoida kredit-modul tizimiga o'tgan OTMlarga nisbatan qo'llanmaydi, lekin u yerda ham GPA talabi saqlanadi. Chetlashtirilgan holatda esa o'sha o'quv yili ichida qayta tiklanish mumkin emas — qayta tiklash qoidalariga ko'ra keyingi o'quv yilini kutishga to'g'ri keladi. Shuning uchun buyruqdagi tugash sanasini kalendarga yozib qo'ying. Manbalar Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 3-iyundagi 344-son qarori — "O'zbekiston Respublikasi oliy ta'lim muassasalari talabalariga akademik ta'til berish to'g'risida"gi Nizom, 1-20-bandlar va tibbiy ko'rsatmalar bo'yicha kasalliklar ro'yxati ilovasi. Qayta tiklash va chetlashtirish qoidalari uchun — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori, 3-ilova. Shu mavzuda yana Dars qoldirish shkalasi: 18, 30 va 74 soat nimani anglatadi --- ## O'qishni qayta tiklash 2026: muddatlar, hujjatlar va grantga tiklanish shartlari URL: https://testmakon.uz/news/article/oqishni-qayta-tiklash-2026/ Sana: 2026-08-22 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Talaba hayoti Qisqacha javob. O'qishni qayta tiklash uchun ariza bir o'quv yilida ikki marta qabul qilinadi: kuzgi semestr uchun 15-iyuldan 5-avgustgacha, bahorgi semestr uchun 10-yanvardan 20-yanvargacha. Ariza to'g'ridan-to'g'ri o'zingiz o'qigan (yoki tiklanmoqchi bo'lgan) oliy ta'lim tashkilotiga topshiriladi, elektron shaklda ham qabul qilinishi mumkin. Qayta tiklash umumiy qoida bo'yicha to'lov-kontrakt asosida amalga oshiriladi — grantga tiklanish faqat qonunda ko'rsatilgan bir necha toifa uchun mumkin. Qaysi hujjat amalda? (eskisi bekor qilingan) Bu — eng ko'p adashiladigan joy. Internetdagi ko'p maqolalar hanuz Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 20-iyundagi 393-son qaroriga tayanadi. O'sha hujjat 2025-yil 15-sentabrdan kuchini yo'qotgan. Hozir amalda bo'lgan hujjat — Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori. Uning 3-ilovasi "Oliy ta'lim tashkilotlari talabalari o'qishini ko'chirish, qayta tiklash va o'qishdan chetlashtirish tartibi to'g'risida"gi Nizom hisoblanadi. Nizomga 2026-yil yanvar va fevral oylarida o'zgartirishlar kiritilgan — quyidagi barcha muddat va shartlar aynan shu amaldagi tahrirdan olingan. Amaliy farq: eskirgan manbalarda bahorgi semestr uchun ariza muddati "20-dekabrdan 20-yanvargacha" deb ko'rsatilgan. Amaldagi Nizomda bu muddat 10-yanvardan 20-yanvargacha. Eski sanaga ishonib dekabrda borsangiz, ariza qabul qilinmaydi. Ariza qachon topshiriladi va qachon javob beriladi? BosqichKuzgi semestrBahorgi semestrAriza topshirish15-iyul — 5-avgust10 — 20-yanvarKo'rib chiqish va qaror6 — 31-avgust21-yanvar — 10-fevral Ko'rsatilgan oxirgi kunlar ham muddatga kiradi: 5-avgust va 20-yanvar kunlari ham ariza qabul qilinadi. Arizalar oliy ta'lim tashkiloti tomonidan elektron shaklda ham qabul qilinishi mumkin — lekin bu majburiy emas, shuning uchun o'z OTMingiz qabul usulini oldindan aniqlang. Arizaga qanday hujjat ilova qilinadi? Nizomga ko'ra arizaga reyting daftarchasi yoki belgilangan shakldagi akademik ma'lumotnoma yoxud transkript nusxasi ilova qilinadi — uchtasidan bittasi yetarli. Buyruq chiqarilishi uchun esa shaxsiy yig'majildingizda quyidagilar bo'lishi talab etiladi: O'rta ta'lim (attestat/diplom) hujjati va uning ilovasi — asli Talabalikka qabul qilinganlik to'g'risidagi buyruqdan ko'chirma Oxirgi o'qigan kursiga o'tganlik to'g'risidagi buyruqdan ko'chirma Akademik ma'lumotnoma yoki transkriptning asli Talabalar safidan chetlatilganlik to'g'risidagi buyruqdan ko'chirma Ilgari tahsil olgan OTMga yuborilgan so'rovnomaning javob xati Hujjatlar to'liq bo'lmasa yoki ularga o'zgartirish kiritilgani aniqlansa, rektor hujjatlarni tekshirish va buyruq chiqarmaslik huquqiga ega. Shuning uchun asl nusxalarni oldindan yig'ib qo'ygan ma'qul. Grantga tiklanish mumkinmi? Umumiy qoida qat'iy: barcha ta'lim shakllari bo'yicha qayta tiklash to'lov-kontrakt asosida amalga oshiriladi. Ya'ni grantda o'qib chetlashtirilgan bo'lsangiz ham, odatda kontraktga tiklanasiz. Istisno tariqasida davlat granti o'rinlariga qayta tiklanishi mumkin bo'lgan toifalar: Davlat grantlari bo'yicha ta'lim olgan yetimlar I va II guruh nogironligi bo'lgan shaxslar hamda nogironligi bo'lgan bolalar Muddatli harbiy xizmatni o'taganlar — zaxiraga bo'shagan kunlaridan boshlab bir yil mobaynida Akademik ta'tildan belgilangan muddatda qaytgan shaxslar Hukumat qarorlari yoki vazirlik topshirig'i bilan davlat buyurtmasi asosida xorijga o'qishga yuborilgan va belgilangan muddatda qaytgan talabalar Alohida holat: hukumatlararo yoki OTMlararo kelishuv doirasida xorijiy universitetda mos yo'nalish bo'yicha bir yoki bir necha semestr o'qib, belgilangan muddatda qaytgan talaba o'qigan semestrlari hisobga olingan holda o'qishini davom ettiradi — grantda o'qigan bo'lsa, grant asosida. Muddatdan kech qaytganlar esa umumiy tartibda ko'riladi. Chetlashtirilgan o'quv yilim ichida tiklana olamanmi? Yo'q. Nizomning 48-bandi aniq: talabani o'qishdan chetlashtirilgan o'quv yilida (tahsil olgan kursiga, semestriga) o'qishga qayta tiklashga yo'l qo'yilmaydi. Amalda bu shuni bildiradi: masalan, 2026-yil oktabrda chetlashtirilsangiz, 2027-yil yanvardagi bahorgi to'lqinga ariza bera olmaysiz — keyingi o'quv yilining kuzgi to'lqinini (iyul-avgust) kutasiz. Buni oldindan bilish rejalashtirishga yordam beradi. Fanlar farqi bo'lsa nima bo'ladi? O'quv rejalaridagi fanlar farqi aniqlansa, talaba akademik qarzdor sifatida o'qishga qabul qilinadi. Bu tiklanishga to'sqinlik qilmaydi, lekin qo'shimcha yuk va qo'shimcha to'lov demakdir. To'lov hisobi Nizomda shunday belgilangan: o'zlashtirilmagan fanlar bo'yicha kreditlar miqdoriga mos ravishda, bazaviy to'lov-kontrakt miqdoridan kelib chiqib hisoblanadi. To'lovni amalga oshirgandan so'ng talaba bu fanlarni o'z hisobidan qayta o'qiydi. Buyruq qachon chiqadi? Qayta tiklash rektor (direktor) buyrug'i bilan rasmiylashtiriladi. To'lov-kontrakt asosida tiklanganlar uchun buyruq shartnoma to'lovi bajarilgandan so'ng 10 kun muddatda qabul qilinadi. Ya'ni ijobiy qaror chiqqan bilan darsga kirish huquqi to'lovdan keyin paydo bo'ladi — pulni oldindan rejalashtiring. Qaysi hollarda talaba umuman chetlashtiriladi? Nizomning 49-bandida asoslar to'liq sanab o'tilgan: O'z xohishiga ko'ra O'qishining boshqa ta'lim tashkilotiga ko'chirilishi OTMning ichki tartib-qoidalari va odob-axloq qoidalarini buzgani Bir semestr davomida darslarni uzrli sabablarsiz 74 soatdan ortiq qoldirgani (tibbiy ma'lumotnoma taqdim etilgan holat bundan mustasno) O'qish uchun belgilangan to'lov o'z vaqtida amalga oshirilmagani Sud tomonidan ozodlikdan mahrum etilgani Sud qaroriga ko'ra kirish imtihonlarida tartib buzilgani aniqlanganda — bu holatda qayta tiklanmaydi Kursda qoldirilgan talaba belgilangan muddatlarda murojaat qilmaganda Qabul komissiyasiga topshirilgan hujjatlar qalbaki yoki talablarga javob bermasligi aniqlansa Vafot etgani Kursda qoldirilsam nima qilaman? Kursda qoldirish — chetlashtirish emas. Rektor buyrug'i bilan quyidagi hollarda kursda qoldiriladi: belgilangan muddatlarda fanlarni o'zlashtira olmaganda (akademik qarzdorlik); kredit-modul tizimidagi yo'nalishlarda semestr yoki o'quv yili yakuni bo'yicha GPA o'tish balini to'play olmaganda; malakaviy amaliyotga qatnashmaganda yoki amaliyotdan qoniqarsiz baho olganda. Kursda qoldirilgan talaba o'qishni to'lov-kontrakt asosida, o'zlashtirmagan semestr boshidan davom ettiradi. Kredit tizimi joriy etilgan OTMlarda esa faqat o'zlashtira olmagan fanlarni (modullarni) takroran o'qiydi — butun semestrni emas. Muhim: kursda qoldirilgan talaba o'qishni davom ettirish uchun o'sha qayta tiklash muddatlarida ariza bilan murojaat qilishi shart. Murojaat qilmasa — chetlashtirish asosi paydo bo'ladi. Keyingi qadam Agar nodavlat yoki xorijiy OTMdan davlat OTMiga o'tmoqchi bo'lsangiz, bu boshqa jarayon — o'qishni ko'chirish (perevod) deb ataladi va test sinovi topshiriladi. U haqda alohida qo'llanmamiz bor: nodavlat OTMdan davlat OTMga o'qishni ko'chirishning rasmiy tartibi. Kelgusi yilga tayyorgarlik uchun esa universitetlarning 2026-yilgi o'tish ballari bo'limidan foydalaning. Manbalar Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori — 3-ilova, "Oliy ta'lim tashkilotlari talabalari o'qishini ko'chirish, qayta tiklash va o'qishdan chetlashtirish tartibi to'g'risida"gi Nizom, 42-56-bandlar. Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 20-iyundagi 393-son qarori 2025-yil 15-sentabrdan kuchini yo'qotgan. Yangi: texnikum va kollejda o’qishni ko‘chirish, qayta tiklash hamda 10-sinfdan texnikumga o‘tish tartibi 2026-yil avgustda o‘zgardi — yangi tartib va muddatlar. --- ## O'qishni ko'chirish natijalari e'lon qilindi: qayerdan bilish va nechta ball kerak URL: https://testmakon.uz/news/article/oqishni-kochirish-natijalari-2026/ Sana: 2026-08-22 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. 2026-yil 19-avgust kuni o'tkazilgan o'qishni ko'chirish (perevod) test sinovi natijalari e'lon qilindi. Natijangizni my.uzbmb.uz saytining "O'qishni ko'chirish (xorijiy va nodavlat) Natija" bo'limidan pasport seriyasi va raqami hamda shaxsiy identifikatsiya raqamingiz (JSHSHIR) orqali bilib olasiz. Mutaxassislik fanlaridan kasbiy (ijodiy) imtihon topshirganlarning natijasi keyinroq — OTMlar imtihon natijalarini Bilim va malakalarni baholash agentligiga taqdim etgandan so'ng chiqadi. Natija qayerdan bilinadi? Natija faqat rasmiy platformada e'lon qilinadi. Uchinchi tomon saytlari yoki Telegram kanallardagi "tekshirib beramiz" degan takliflarga pasport ma'lumotlaringizni bermang. my.uzbmb.uz/allow/transfer-study-answer manzilini oching. Pasport seriyasi va raqamini kiriting (masalan: AA1234567). JSHSHIR — 14 xonali shaxsiy identifikatsiya raqamini kiriting (u pasportning ma'lumotlar sahifasida, ID-kartada esa orqa tomonida yozilgan). Natijani ko'ring: har bir fandan to'plangan ball va umumiy ball chiqadi. 20-avgust kuni topshirganlar-chi? Bu yilgi test sinovlari 19-20-avgust kunlari ikki kunga taqsimlangan holda o'tkazildi. Hozirgi e'lon faqat birinchi kun — 19-avgust natijalariga tegishli. 20-avgustda topshirgan talabgorlarning natijalari alohida, keyinroq e'lon qilinadi. Ya'ni saytda natijangiz hali chiqmagan bo'lsa, bu "o'tmadingiz" degani emas — shunchaki sizning kuningiz navbatda. Kasbiy (ijodiy) imtihon topshirgan bo'lsam-chi? Ayrim yo'nalishlarda (san'at, arxitektura, jurnalistika, jismoniy tarbiya kabi) mutaxassislik fanidan test o'rniga kasbiy yoki ijodiy imtihon topshiriladi. Bunday imtihonni OTMning o'zi o'tkazadi va natijani Agentlikka yuboradi. Shu sababli bu toifadagi talabgorlarning yakuniy natijasi umumiy e'londan kechroq chiqadi. Rasmiy izohda aynan shu ko'rsatilgan. Ball qanday hisoblangan? O'qishni ko'chirish sinovi 5 fandan, jami 90 ta test savolidan iborat bo'ladi: ikkita mutaxassislik fanidan 30 tadan va uchta majburiy fandan (Ona tili va adabiyot, Matematika, O'zbekiston tarixi) 10 tadan savol. Har bir to'g'ri javobning "vazni" har xil: Birinchi mutaxassislik fani — har bir to'g'ri javob 3,1 ball (30 × 3,1 = 93 ball) Ikkinchi mutaxassislik fani — 2,1 ball (30 × 2,1 = 63 ball) Uchta majburiy fan — 1,1 balldan (30 × 1,1 = 33 ball) Demak maksimal natija — 189 ball. Bu DTM blok testlaridagi bilan bir xil tizim, faqat savollar soni va taqsimoti boshqacha. Nechta ball o'tish uchun yetadi? O'qishni ko'chirishda o'tish bali har bir OTM uchun emas, bilim va ta'lim sohasi bo'yicha belgilanadi. Quyida Agentlik tomonidan tasdiqlangan va uzbmb.uz saytida e'lon qilingan jadval keltirilgan. E'tibor bering: bu 2025/2026-o'quv yili uchun tasdiqlangan ballar — joriy yil ballari rasman e'lon qilinguncha mo'ljal sifatida qarang. ShifrBilim va ta'lim sohasiO'tish bali110 000Ta'lim94210 000San'at93220 000Gumanitar fanlar (tillardan tashqari)94230 000Tillar94310 000Ijtimoiy va xulq-atvorga mansub fanlar105320 000Jurnalistika va axborot105410 000Biznes va boshqaruv105420 000Huquq165510 000Biologik va turdosh fanlar80520 000Atrof-muhit94530 000Fizika va tabiiy fanlar80540 000Matematika va statistika94610 000Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari94710 000Muhandislik ishi75720 000Ishlab chiqarish va ishlov berish sohalari75730 000Arxitektura va qurilish75810 000Qishloq xo'jaligi70820 000O'rmon xo'jaligi70830 000Baliq xo'jaligi70840 000Veterinariya60910 000Sog'liqni saqlash129920 000Ijtimoiy ta'minot941 010 000Xizmat ko'rsatish sohasi801 020 000Gigiyena va ishlab chiqarishda mehnat muhofazasi701 040 000Transport xizmatlari104 Jadvaldan ko'rinib turibdiki, sohalar orasidagi farq juda katta: Veterinariyada 60 ball yetsa, Huquq sohasida 165 ball talab qilingan — bu maksimal 189 balldan 87 foizi. Sog'liqni saqlash (129) va Transport xizmatlari (104) ham yuqori talabli sohalar qatorida. O'tish balidan yuqori to'pladim — endi nima bo'ladi? Test natijasi o'z-o'zidan sizni talaba qilmaydi. U faqat huquq beradi: bo'sh o'rin mavjud bo'lgan davlat OTMiga ko'chirish uchun hujjat topshirish huquqi. Keyingi bosqichlar OTMning o'zida kechadi — hujjatlarni topshirish, akademik farqni aniqlash (oldingi OTMda o'qimagan fanlaringiz) va rektor buyrug'i bilan rasmiylashtirish. To'liq tartib, muddatlar va talab qilinadigan hujjatlar ro'yxati alohida qo'llanmamizda batafsil yozilgan: nodavlat OTMdan davlat OTMga o'qishni ko'chirishning rasmiy tartibi. Akademik farq odatda birinchi semestr davomida yopiladi — bu qo'shimcha darslar va topshiriqlar demakdir, lekin ko'chirishga to'sqinlik qilmaydi. Ballim yetmadi — endi nima qilaman? Bu yakuniy hukm emas. Bir nechta yo'l ochiq qoladi: Hozirgi OTMingizda o'qishni davom ettirib, keyingi yil qayta urinish — ko'chirish sinovi har yili o'tkaziladi. Sirtqi yoki kechki ta'lim shakliga o'tish imkoniyatini o'z OTMingizda aniqlashtirish. Kelgusi yilgi DTM qabuliga umumiy asosda qatnashish. O'qishga kira olmagan yoki rejasi buzilganlar uchun mavjud imkoniyatlarni alohida maqolada to'plaganmiz: o'qishga kirolmaganlar uchun 6 ta imkoniyat. Kelgusi yilga tayyorgarlikni bugundan boshlash uchun esa universitetlarning 2026-yilgi o'tish ballari bo'limidan o'z ballingizga mos yo'nalishlarni ko'rib chiqing. Saytda natijam chiqmayapti — nima qilay? Eng ko'p uchraydigan sabablar: Kuningiz hali kelmagan — 20-avgustda topshirgan bo'lsangiz, natija keyinroq chiqadi. Kasbiy (ijodiy) imtihon topshirgansiz — OTM natijani yuborishi kutilmoqda. Ma'lumot xato kiritilgan — pasport seriyasi lotin harflarida, bo'sh joysiz yozilishi kerak; JSHSHIR aynan 14 raqam. Sayt band — e'lon qilingan kunning birinchi soatlarida yuklama yuqori bo'ladi, biroz kutib qayta urining. Ma'lumotlaringiz to'g'ri bo'lsa-yu natija baribir chiqmasa, Agentlikning ishonch telefoni 1195 raqamiga murojaat qiling. Manbalar Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy e'loni (2026-yil 20-avgust); uzbmb.uz — O'qishni ko'chirish sahifasi (o'tish ballari jadvali shu sahifada e'lon qilingan); my.uzbmb.uz — natijalar bo'limi. --- ## Nodavlat OTMdan davlat OTMga o'qishni ko'chirish (perevod) — 2026-yildagi rasmiy tartib URL: https://testmakon.uz/news/article/nodavlat-otmdan-davlat-otmga-kochirish-2026/ Sana: 2026-08-21 · Yangilangan: 2026-08-21 Kategoriya: Qabul Qisqacha javob. Nodavlat yoki xorijiy oliy ta'lim tashkilotida o'qiyotgan talaba davlat OTMiga o'qishini ko'chira oladi. Har yili 15-iyuldan 5-avgustgacha ariza topshiriladi, so'ng 5 fandan maxsus sinov (90 ta test, maksimal 189 ball) topshiriladi. Natijaga qarab to'lov-kontrakt miqdori belgilanadi. Grant asosida ko'chirish yo'q — barcha holatda to'lov-kontrakt. Qonuniy asos qaysi hujjatlarda? Tartib ikkita hujjat bilan belgilangan: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori bilan tasdiqlangan «Oliy ta'lim tashkilotlari talabalari o'qishini ko'chirish, qayta tiklash va o'qishdan chetlashtirish tartibi to'g'risida»gi Nizom — 3-bob, 21–33-bandlar; Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 11-iyundagi 299-son qarori — davlat xizmatini ko'rsatishning ma'muriy reglamenti, 2026-yil 12-iyundan kuchga kirgan. Kim ko'chira oladi, kim yo'q? Ko'chira oladi: O'zbekistonda faoliyat yuritayotgan nodavlat OTMlar va xorijiy universitet filiallari hamda xorijdagi oliygohlarda bakalavriat bosqichida tahsil olayotgan talabalar. Ko'chira olmaydi: magistratura talabalari. Nizomning 32-bandida aniq yozilgan: xorijiy va nodavlat OTMlarning magistratura bosqichidagi talabalari o'qishini davlat OTMlariga ko'chirishga ruxsat etilmaydi. Ariza qachon va qayerga topshiriladi? Arizalar har yili 15-iyuldan 5-avgustgacha (shu kuni ham) qabul qilinadi. Uch yo'ldan biri orqali: Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YIDXP); Bilim va malakalarni baholash agentligining maxsus elektron platformasi — my.uzbmb.uz; Davlat xizmatlari markazlari. Arizalar va hujjatlar 15-iyuldan 6-avgustgacha ko'rib chiqiladi. Test sinovlari avgust oyida o'tkaziladi. Imtihon natijasi QR-kod bilan himoyalangan shaklda, imtihonlar tugagandan keyin bir hafta ichida yuboriladi. Yo'nalish mos kelishi shartmi? Ha. Ariza ro'yxatdan o'tgach, u tegishli davlat OTMiga yuboriladi va OTM ko'chirilishi so'ralayotgan yo'nalish talabaning hozirgi yo'nalishiga mazmunan mos yoki turdosh ekanini tekshiradi. «Mos va turdosh» degani — kadrlar tayyorlash yo'nalishlari, o'quv rejalari va dasturlari mazmunan yaqin bo'lgan yo'nalishlar. Ariza rad etilsa, sabab talabaning shaxsiy kabinetida ko'rsatiladi. Nechta fandan imtihon topshiriladi? Besh fandan, jami 90 ta test topshirig'i, maksimal 189 ball. Maxsus sinov davlat OTMlari bakalavriatiga qabul qilishdagi xuddi shu tartibda o'tkaziladi. Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 13-martdagi 105-son buyrug'iga muvofiq tuzilishi: Majburiy 3 fan — Ona tili (o'zbek, rus yoki qoraqalpoq), Matematika, O'zbekiston tarixi. Har biridan 10 ta test, koeffitsient 1,1 → har biri 11,0 ball. Jami 30 ta test, 33,0 ball. Yo'nalishga mos 2 fan — 1-fan: 30 ta test, koeffitsient 3,1 → 93,0 ball. 2-fan: 30 ta test, koeffitsient 2,1 → 63,0 ball. Jami 60 ta test, 156,0 ball. Nega aynan 5 ta ekanini qanday tekshirish mumkin? 2025-yilda «Davolash ishi» yo'nalishiga ko'chirish uchun o'tish bali 156,8 bo'lgan. Agar faqat ikkita ixtisoslik fani topshirilganda, maksimal ball 156,0 bo'lardi — ya'ni 156,8 ball umuman chiqmasdi. Demak majburiy blok ham hisobga olinadi va shkala 189 ball. Muhim: sinov talaba o'zi o'qiydigan tilda topshiriladi. Ijodiy yo'nalishlarda test o'rniga (yoki bilan birga) kasbiy (ijodiy) imtihon bo'ladi — uni OTMning o'zi o'tkazadi. Test sinovida ishtirok etish uchun to'lov — 206 000 so'm (0,5 BHM). O'tish bali qanday belgilanadi? Maxsus sinovlar bo'yicha o'tish ballari OTMlar tizimidagi vazirlik va idoralarning takliflari asosida Vazirlik tomonidan har yili 15-iyulga qadar tasdiqlanadi. Har bir ta'lim yo'nalishi uchun alohida. Taqqoslash uchun 2025-yilgi ba'zi o'tish ballari: Davolash ishi — 156,8; Stomatologiya — 148,4; Axborot texnologiyalari — 142,0; Dasturiy injiniring — 139,6; Boshlang'ich ta'lim — 125,3; Maktabgacha ta'lim — 121,0. Natijaga qarab nima bo'ladi? Bu eng ko'p so'raladigan qism. Uchta holat bor. 1. O'tish baliga teng yoki undan yuqori ball. O'qish bazaviy to'lov-kontrakt asosida ko'chiriladi. Bu eng qulay variant. 2. O'tish balidan past, lekin 4 ballgacha yetmagan (va Davlat komissiyasi belgilagan minimal balldan kam emas). Bu holda qo'shimcha to'lov-kontrakt asosida qabul qilinish mumkin. Kontrakt miqdori bazaviydan quyidagicha oshadi: 1,05 ballgacha yetmasa — bazaviy kontraktning 1,5 barobari; 1,06 dan 2,05 ballgacha yetmasa — 2,0 barobari; 2,06 dan 3,05 ballgacha yetmasa — 2,5 barobari; 3,06 dan 4,05 ballgacha yetmasa — 3,0 barobari. Bu miqdorlar ballar ketma-ketligiga qat'iy rioya qilingan holda qo'llaniladi. 3. O'tish baliga 4 balldan ortiq yetmagan (lekin minimal balldan kam emas). Bu holda tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt miqdorida to'lash sharti bilan ko'chirish huquqi beriladi. Miqdorni Davlat komissiyasi belgilaydi. Ikkinchi va uchinchi holatda talaba birinchi o'quv yili kontraktining kamida 50 foizini to'lagandan so'ng rektor buyrug'i bilan o'qishga qabul qilinadi. Mos bo'lmagan yo'nalishga ko'chirsa bo'ladimi? Bu yerda muhim farq bor: Xorijdagi oliygohdan mos va turdosh bo'lmagan yo'nalishga ko'chirish — ruxsat etilmaydi; O'zbekistonda faoliyat yuritayotgan xorijiy yoki nodavlat OTMdan mos bo'lmagan yo'nalishga ko'chirish — mumkin, lekin tegishli yo'nalish uchun belgilangan tabaqalashtirilgan to'lov-kontraktning minimal miqdoriga teng to'lov asosida. Bu variantda imtihon topshirilmaydi. Imtihonsiz ko'chirish mumkinmi? Faqat ikkita holatda, Davlat komissiyasi qaroriga asosan: turmush o'rtog'i yoki ota-onasining xorijiy davlatdagi davlat xizmatini o'tash joyi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan O'zbekistonga o'tkazilgan bo'lsa; Hukumat qarorlari va topshiriqlari hamda tizimida OTMlari bo'lgan vazirlik va idoralar tomonidan davlat buyurtmasi bilan xorijga o'qishga yuborilgan bo'lsa. Xorijiy fuqarolarning o'qishi esa suhbat asosida, OTM rektorining buyrug'i bilan ko'chiriladi. Grantga ko'chirish mumkinmi? Bu savolda ko'pchilik adashadi, chunki ikki xil perevod bor va ularda grant masalasi butunlay boshqacha hal qilinadi. 1. Nodavlat yoki xorijiy OTMdan davlat OTMiga — grant YO'Q. Nizomning 3-bobida (21–33-bandlar) grant umuman tilga olinmagan. Ko'chirish faqat to'lov-kontrakt asosida: bazaviy, qo'shimcha (1,5–3,0 barobar) yoki tabaqalashtirilgan. Ya'ni nodavlat oliygohda kontraktda o'qib, davlat OTMiga grantga o'tib olish imkoni yo'q. 2. Davlat OTMdan davlat OTMiga — grant SAQLANISHI mumkin. Nizomning 19-bandiga ko'ra, mos va turdosh yo'nalishlar bo'yicha davlat granti o'rinlariga ko'chirishga ruxsat etiladi, lekin uchta shart bilan: talaba hozir davlat granti asosida tahsil olayotgan bo'lishi kerak; ko'chmoqchi bo'lgan OTMda o'sha o'quv yili qabul parametrlarida belgilangan grant o'rinlari doirasida bo'sh joy bo'lishi kerak; yo'nalish mos va turdosh bo'lishi kerak. Nizomda ochiq yozilgan: «Boshqa hollarda o'qishni ko'chirish to'lov-kontrakt asosida amalga oshiriladi». Ya'ni kontraktda o'qiyotgan talaba ko'chish orqali grantga o'tolmaydi — ko'chirish grant maqomini bermaydi, faqat mavjudini saqlaydi. Alohida toifalar. Ko'zi ojizlar, nogironligi bo'lgan shaxslar va yetim bolalarga ajratilgan qabul parametrlari doirasida grant asosida o'qiyotgan talabalar o'qishini mos va turdosh yo'nalishlarga grant asosida ko'chirish yoki OTM va yo'nalish o'zgarmagan holda ta'lim shaklini o'zgartirish mumkin. Sport musobaqalari g'olibi sifatida imtiyoz bilan grantga qabul qilinganlar o'qishini sirtqi ta'lim shakliga (mavjud bo'lsa) grant asosida ko'chirishi yoki o'sha OTM va yo'nalishda sirtqi shaklda grantda davom ettirishi mumkin. Grant bo'yicha rad etish sababi. Nizomda alohida ko'rsatilgan: davlat granti asosida ko'chirish yoki qayta tiklashda qabul parametrlari doirasida bo'sh o'rin bo'lmasa, ariza rad etiladi. Ya'ni grantga ko'chish faqat kimdir o'sha o'rinni bo'shatgan taqdirda mumkin. Ariza qaysi hollarda rad etiladi? so'rovnomada nazarda tutilgan hujjatlar yoki ma'lumotlar to'liq taqdim etilmagan bo'lsa; so'rovnomada noto'g'ri yoki soxta ma'lumot aniqlansa; davlat xizmati uchun to'lov o'z vaqtida amalga oshirilmagan bo'lsa; yo'nalish mos va turdosh emas deb topilsa. Reglamentda alohida ta'kidlangan: boshqa asoslar bilan rad etish taqiqlanadi. Rad etilgan arizani ariza topshirish muddati tugagunga qadar qayta yuborish mumkin. Amaliy maslahatlar Yo'nalish mosligini oldindan aniqlang. Ariza rad etilishining eng ko'p uchraydigan sababi shu. Ko'chmoqchi bo'lgan OTMning o'quv bo'limi bilan bog'laning. Qaysi 2 fan topshirishingizni bilib oling. Har bir yo'nalishning fanlar majmuasi har xil, va 1-fan koeffitsienti 3,1 — asosiy og'irlik unda. Majburiy blokni ham tayyorlang. Ona tili, Matematika, O'zbekiston tarixi — 33 ball. Ko'pchilik shuni e'tibordan qochiradi, holbuki 156,8 kabi ballar aynan shu blok bilan yig'iladi. 15-iyulni kuting. O'tish ballari shu sanaga qadar tasdiqlanadi — undan oldin aniq raqam bo'lmaydi. 4 ball qoidasini yodda tuting. O'tish balidan 4 ballgacha yetmaslik bilan 4 balldan ko'p yetmaslik o'rtasida katta moliyaviy farq bor. Kontrakt summasini oldindan hisoblang. 1,5 dan 3,0 barobargacha farq — bu yiliga million so'mlar demakdir. Ko'chmoqchi bo'lgan yo'nalishingizning 2026-yildagi o'tish ballarini TestMakon'ning o'tish ballari bo'limida ko'rishingiz mumkin — barcha OTM va yo'nalishlar bo'yicha, ta'lim tili kesimida. Ma'lumot Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son va 2026-yil 11-iyundagi 299-son qarorlari hamda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 13-martdagi 105-son buyrug'i asosida tayyorlandi. Rasmiy manbalar: lex.uz, uzbmb.uz. Aniq shartlarni ariza topshirishdan oldin rasmiy manbalardan tasdiqlang. Keyingi qadam O'qishni qayta tiklash: muddat va hujjatlar O'tish ballari — ko'chirishda taqqoslash uchun Yana o‘qing: Integratsiyalashgan ta’lim dasturlari: 1+3, 2+2, 1+1. --- ## Talabaga ijara puli: Toshkentda 440 ming, viloyatlarda 220 ming so'm URL: https://testmakon.uz/news/article/talaba-ijara-puli-qoplanishi/ Sana: 2026-08-20 · Yangilangan: 2026-09-03 Kategoriya: Talaba hayoti Ijara uyda yashab o'qiyotgan talaba uchun oyning eng og'ir xarajati — kvartira puli. Bu yukning bir qismini davlat o'z zimmasiga oldi: davlat oliy ta'lim muassasalarining talabalariga oylik ijara to'lovining bir qismi Davlat budjetidan qoplab beriladi. Toshkent shahrida bu oyiga 440 000 so'm, qolgan hududlarda 220 000 so'm. Qancha pul olasiz: aniq raqam Qoplama miqdori bazaviy hisoblash miqdoriga (BHM) bog'langan. 2026-yilda BHM — 440 000 so'm. Shundan kelib chiqib: Toshkent shahrida — BHMning bir baravari, ya'ni 440 000 so'm har oyda; qolgan barcha hududlarda — BHMning yarim baravari, ya'ni 220 000 so'm har oyda. Eng muhim jihat: bu summa ijara shartnomangizdagi narxga bog'liq emas. Kvartirangiz oyiga 1,5 million so'm turadimi yoki 3 million — Toshkentda baribir 440 000 so'm olasiz. Shartnoma summasi kam bo'lsa ham qoplama kamaymaydi. Yil bo'yicha hisoblasak: Toshkentda o'qiyotgan talaba 12 oy davomida 5 280 000 so'm, viloyatdagi talaba 2 640 000 so'm oladi. Bu — bir semestrlik kontrakt to'lovining sezilarli qismi. Kim bu imkoniyatdan foydalana oladi? Qoplama olish uchun bir vaqtning o'zida quyidagi shartlarga javob berish kerak: siz davlat oliy ta'lim muassasasi talabasisiz; ta'lim shakli — faqat kunduzgi; sizni yotoqxona bilan qamrab olishmagan — bu asosiy shart; yashayotgan uy o'zingizga yoki ota-onangizga (qonuniy vakilingizga) tegishli emas; ota-onangiz yoki yaqin qarindoshingiz bilan birga yashamaysiz; uyda ijara huquqi asosida, ya'ni rasmiy shartnoma bilan yashaysiz. Grant ham, kontrakt ham farq qilmaydi. Nizom «davlat granti yoki to'lov-kontrakt asosida tahsil oladigan barcha talabalarga» deb yozadi — to'lov shakli qoplamaga ta'sir qilmaydi. Ya'ni yotoqxonada joy berilgan bo'lsa yoki o'z uyingizda yashasangiz, qoplama berilmaydi — tizim aynan uy-joysiz qolgan talabani nishonga oladi. Magistrantlarga ham beriladimi? Ha — agar kunduzgi ta'lim shaklida o'qisangiz. Nizomda magistratura va bakalavriat alohida ajratilmagan: hujjat «kunduzgi ta'lim shaklida... tahsil oladigan barcha talabalarga» deb yozadi. O'zbekiston oliy ta'lim qonunchiligida magistrant ham talaba hisoblanadi, shu sababli magistratura talabasi ham ariza bera oladi. Hal qiluvchi shart — ta'lim shakli. Sirtqi yoki kechki bo'limda o'qiyotgan bo'lsangiz, bosqichingizdan qat'i nazar qoplama berilmaydi. Kimlarga berilmaydi Nizom talablari quyidagilarga umuman tatbiq etilmaydi: nodavlat (xususiy) oliy ta'lim tashkilotlari talabalariga; xorijiy oliy ta'lim tashkilotlari filiallari talabalariga; oliy harbiy va harbiylashtirilgan ta'lim muassasalari kursantlariga. Xususiy universitetda yoki xorijiy OTM filialida o'qiyotgan bo'lsangiz, bu davlat qoplamasi sizga tegishli emas. Bir uyda bir necha talaba yashasa nima bo'ladi? Bu — eng ko'p savol tug'diradigan holat. Talabalar odatda kvartirani 2-3 kishi bo'lib ijaraga oladi va shartnomani faqat bittasi imzolaydi. Shunday qilinsa, qolganlari qoplama ololmaydi. Qoida aniq: bitta turar joyda ikki va undan ortiq talaba yashasa, ularning barchasi ijara shartnomasida qayd etilgan bo'lishi shart. Har biri alohida 440 000 (yoki 220 000) so'm oladi — lekin faqat ismi shartnomada yozilgan bo'lsa. Amalda nima qilish kerak: uy egasi bilan shartnoma tuzayotganda barcha yashovchi talabalarni shartnomaga kiritishni so'rang. Bu qo'shimcha pul talab qilmaydi, lekin har biringizga oyiga 440 000 so'mni ochib beradi. Ariza qayerdan yuboriladi? Ariza my.gov.uz — Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali yuboriladi. Xizmat nomi: «Davlat oliy ta'lim muassasalari talabalariga oylik ijara to'lovining bir qismini qoplab berish». my.gov.uz portalida ro'yxatdan o'ting yoki mavjud hisobingizga kiring (ID-karta yoki OneID orqali). Yuqoridagi xizmatni oching. «Ariza yuborish» tugmasini bosing. Shaklni to'ldiring va yuboring — arizaning holatini shu yerdan kuzatib borasiz. Xizmat bepul. Portal ma'lumotiga ko'ra, alohida hujjat to'plash ham talab etilmaydi — tizim kerakli ma'lumotlarni davlat bazalaridan o'zi oladi. Ariza berish uchun kerak bo'ladigan yagona narsa — ijara shartnomangiz tizimda ro'yxatdan o'tgan bo'lishi. Ijara shartnomasi qayerda ro'yxatdan o'tadi? Shartnoma ijara.soliq.uz tizimida rasmiylashtiriladi. Qo'lda yozilgan qog'oz yoki og'zaki kelishuv hisobga olinmaydi — faqat shu tizimdagi shartnoma. Agar uy egangiz shartnomani rasmiylashtirishdan bosh tortsa, shuni yodda tuting: ijaradan olingan daromadni ro'yxatdan o'tkazish uy egasining qonuniy majburiyati. Uy qidirayotganingizdayoq «shartnomani ijara.soliq.uz da rasmiylashtiramizmi?» degan savolni birinchi bo'lib bering — keyin oylab qoplama ololmay yurishdan ko'ra shunisi osonroq. Ishlab chiqilgan misol: uch talaba, bitta kvartira Toshkentda uch kursdosh birgalikda kvartira ijaraga oldi. Oylik ijara — 3 000 000 so'm, uchovi teng bo'lib to'laydi: har biri 1 000 000 so'm. Birinchi holat — shartnomada faqat bitta ism. Shartnomani Aziz imzolagan, Bekzod va Doniyor shunchaki u bilan yashaydi. Aziz oyiga 440 000 so'm qoplama oladi, Bekzod va Doniyor — 0 so'm. Guruh jami 440 000 so'm oladi. Ikkinchi holat — uchovi ham shartnomada. Har biri alohida 440 000 so'mdan oladi: jami oyiga 1 320 000 so'm. Yiliga esa 15 840 000 so'm. Ikki holat orasidagi farq — 880 000 so'm har oyda, faqat shartnomaga ikkita qo'shimcha ism yozilgani uchun. O'quv yili davomida bu 8 800 000 so'mni tashkil qiladi. Viloyatda xuddi shu vaziyatda raqamlar ikki barobar kichik: har bir talaba 220 000 so'm, uch kishi jami oyiga 660 000 so'm oladi. Hamma ariza berganga beriladimi? — 60 foiz qoidasi Bu — maqolaning eng muhim bandi va ko'pchilik bilmaydi. Nizomga ko'ra, har bir OTM ijarada yashayotgan talabalarining jami sonini va shuning 60 foizini alohida ko'rsatib, budjet mablag'i so'raydi. Ya'ni qoplama ijarada yashovchi talabalarning hammasiga emas, 60 foiziga mo'ljallangan. Ariza soni kvotadan oshsa, kim birinchi turishini qonun belgilab qo'ygan. Birinchi navbatda: ehtiyojmand oila farzandlari; o'rnak ko'rsatgan va faol talabalar. Buning amaliy ma'nosi: arizani imkon boricha erta bering. Kvota to'lgach, kechikkan ariza keyingi navbatga qoladi. Ehtiyojmand oila maqomingiz bo'lsa, uni tasdiqlovchi ma'lumot bazada aks etganiga ishonch hosil qiling. Qo'shimcha yo'l ham bor: OTM o'zining budjetdan tashqari mablag'i hisobidan qolgan talabalarga ham qoplab berishi mumkin. Bu majburiyat emas, lekin universitetingiz dekanatidan so'rab ko'rishga arziydi. Pul qachon va qayerga keladi? Qoplama talabaning o'z plastik kartasiga o'tkaziladi — har oyning 15-sanasiga qadar. To'lovni rektor (filial direktori) buyrug'i asosida OTM buxgalteriyasi o'tkazadi. Ariza to'ldirayotganda karta rekvizitlarini diqqat bilan tekshiring — raqamda bitta xato bo'lsa, to'lov qaytib ketadi va jarayon qaytadan boshlanadi. Eng muhim sana qoidasi: qoplama ariza bergan sanadan boshlab hisoblanadi. Ya'ni sentabrda ijaraga kirib, arizani dekabrda bersangiz, sentabr–noyabr oylari uchun pul berilmaydi — o'sha uch oy butunlay yo'qoladi. Toshkentda bu 1 320 000 so'm demakdir. Ariza rad etilsa nima qilish kerak? Rad javobining eng ko'p uchraydigan sabablari va yechimi: Yotoqxonada joy berilgan deb ko'rsatilgan. OTM ma'lumot bazasida siz yotoqxona ro'yxatida turgan bo'lishingiz mumkin. Dekanat yoki yotoqxona bo'limiga borib, ro'yxatdan chiqarilganingizni tasdiqlating. Shartnoma tizimda topilmadi. ijara.soliq.uz ga kirib, shartnoma haqiqatan ro'yxatdan o'tganini va sizning ismingiz unda borligini tekshiring. Ma'lumotlar mos kelmadi. Ism-familiyaning yozilishi (masalan «o'» yoki «o») pasport bilan bir xil emasligi ham rad javobiga sabab bo'ladi. Sabab tuzatilgach, arizani qayta yuborish mumkin. 1242 raqamiga qo'ng'iroq qilib ham arizangiz holati bo'yicha ma'lumot olsangiz bo'ladi. Ariza yuborishdan oldin nimalarni tayyorlab qo'yish kerak ID-karta yoki OneID hisobi (my.gov.uz ga kirish uchun); ijara shartnomasi raqami — ijara.soliq.uz dagi; o'z nomingizga rasmiylashtirilgan plastik karta rekvizitlari; ishlaydigan telefon raqami — tizim tasdiqlash kodini shu raqamga yuboradi. Ko'p uchraydigan xatolar Shartnomada faqat bitta ism. Uch talaba yashaydi, shartnomada bittasi — qolgan ikkitasi oyiga 440 000 so'mdan yo'qotadi. Ro'yxatdan o'tmagan shartnoma. Qo'lda yozilgan qog'oz ishlamaydi; ijara.soliq.uz dagi shartnoma kerak. Boshqa odam nomidagi karta. To'lov talabaning o'z kartasiga o'tkaziladi — ota-ona yoki aka-ukaning kartasi bo'lmaydi. Kechikish. Qoplama ariza bergan sanadan boshlanadi — kechikkan har bir oy butunlay yo'qoladi. Ustiga 60 foiz kvotasi ham bor: kech qolgan ariza navbatga tushadi. Ma'lumotlardagi nomuvofiqlik. Ism-familiya, pasport raqami va OTM ma'lumotlari hujjatlardagi bilan bir xil yozilishi kerak. Yuborishdan oldingi tekshiruv ro'yxati Arizani yuborishdan oldin quyidagi beshta savolga «ha» deb javob bera olasizmi: Men davlat OTMsining kunduzgi bo'limida o'qiyman va menga yotoqxonadan joy berilmagan. Yashayotgan uy menga yoki ota-onamga tegishli emas. Ijara shartnomam ijara.soliq.uz da ro'yxatdan o'tgan. Shartnomada mening ism-familiyam qayd etilgan (uyda boshqa talabalar bo'lsa — ularniki ham). Karta o'z nomimga rasmiylashtirilgan va raqamini to'g'ri kiritdim. Beshtasiga ham «ha» bo'lsa — ariza o'tishi kerak. Bittasida «yo'q» bo'lsa, avval o'sha bandni to'g'rilang: rad javobini kutib, keyin qaytadan yuborishdan ko'ra shunisi tezroq. Xulosa Toshkentda oyiga 440 000, viloyatlarda 220 000 so'm — bu talaba cho'ntagiga har oy sezilarli ta'sir qiladigan real yordam. Lekin u avtomatik kelmaydi: ariza yubormasangiz, qoplama ham bo'lmaydi. Ikkita amal bugunoq qilinadi — ijara shartnomangizni ijara.soliq.uz da rasmiylashtiring (barcha yashovchi talabalar ismi bilan) va my.gov.uz orqali arizani yuboring. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 24-sentabrdagi 605-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom — 1-band (qamrov va istisnolar), 2-band (kunduzgi ta'lim shakli, grant va kontrakt), 4-band (miqdor va shartnoma sharti, VM 2023-yil 14-avgust 376-son tahririda), 27-band (60 foiz), 30–31-bandlar (ariza sanasidan boshlab, 15-sanagacha to'lov). Ariza: my.gov.uz davlat xizmati №1310. Tekshirilgan sana: 2026-yil 3-sentabr. Keyingi qadam Stipendiya miqdorlari 2026 Yotoqxonaga ariza berish tartibi --- ## Yotoqxonaga arizalar boshlandi: 1-kurs talabalari uchun ham imkoniyat (2026/2027) URL: https://testmakon.uz/news/article/talabalar-turar-joyi-yotoqxona-ariza-2026/ Sana: 2026-08-19 · Yangilangan: 2026-08-23 Kategoriya: Talaba hayoti 2026/2027 o'quv yilida talabalar turar joyi (yotoqxona)ga joylashish uchun arizalar 1-avgustdan boshlab qabul qilinmoqda. Bu yil jarayonda muhim yangilik bor — hujjat yig'ish ancha soddalashdi. Quyida to'liq tartib va o'zgarishlar bilan tanishing. Ariza qanday topshiriladi? Ariza my.gov.uz portali orqali onlayn topshiriladi. Jarayon Vazirlar Mahkamasining tegishli qarori bilan tasdiqlangan reglamentga muvofiq amalga oshiriladi. Kim birinchi navbatda joylashtiriladi? Avvalo imtiyoz va ustuvorlikka ega bo'lgan talabgorlar yotoqxonaga qabul qilinadi. Ulardan so'ng ortib qolgan o'rinlar umumiy ro'yxat bo'yicha, navbat asosida taqsimlanadi: 1-kurs — 55–65% 2-kurs — 15–20% 3-kurs va undan yuqori — 20–25% gacha Arizalar qabuli 1-avgustdan boshlanib, o'quv yili yakuniga qadar davom etadi. Nima o'zgardi? Kompozit (birlashtirilgan) xizmat Eng katta yangilik shu: endi yotoqxonaga joylashish va vaqtincha ro'yxatdan o'tish kompozit (birlashtirilgan) xizmat orqali avtomatik amalga oshiriladi. Ilgari bu ikki ish uchun alohida hujjat yig'ib, turli idoralarga murojaat qilish kerak edi — endi ular bitta jarayonga birlashtirildi. Jarayon qanday kechadi? Arizangiz ko'rib chiqiladi va sizga elektron shartnoma hamda yo'llanma taqdim etiladi. Shartnomadagi to'lovni amalga oshirasiz — aynan shu payt kompozit xizmat ishga tushadi va vaqtincha ro'yxatga olish uchun to'lov shakllanadi. Ro'yxatga olish to'lovini to'lagach, turgan joyingiz bo'yicha qayd varag'i beriladi. Muhim eslatma Vaqtincha ro'yxatga qo'yish muddati to'lov amalga oshirilgan kundan boshlab, shartnomada ko'rsatilgan muddatgacha amal qiladi. 2026/2027 o'quv yilida oliy ta'lim muassasasi 1-bosqichiga tavsiya etilgan abituriyentlar yakuniy natijalar e'lon qilingandan so'ng ariza topshirishlari mumkin bo'ladi — ular uchun ham o'rinlar yuqoridagi tartibda ajratiladi. --- ## Mandat-2026: o'tish ballari oshdi — 209 mingdan ortiq abituriyent talabalikka tavsiya etildi URL: https://testmakon.uz/news/article/mandat-2026-natijalari-otish-ballari/ Sana: 2026-08-18 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: DTM 2026/2027 o'quv yili uchun oliy ta'lim muassasalariga qabul yakuniga yetdi. Bu yilgi natijalar bir narsani aniq ko'rsatdi: raqobat sezilarli darajada kuchaydi — o'tish ballari o'tgan yilga nisbatan ancha oshdi. Yakuniy o'tish ballari 18-avgust kuni Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qabulning yakuniy natijalarini e'lon qildi. Bakalavriat uchun o'rtacha o'tish ballari quyidagicha: Davlat granti — o'rtacha 134,6 ball To'lov-kontrakt — o'rtacha 93,7 ball O'tgan yil (2025/2026) bu ko'rsatkichlar mos ravishda 121,8 va 84,9 ball edi. Ya'ni bir yil ichida grant bo'yicha o'rtacha ball 12,8 ballga, kontrakt bo'yicha esa 8,8 ballga ko'tarildi. Nechta abituriyent talabalikka tavsiya etildi? Yakuniy tanlov natijalariga ko'ra, bakalavriat yo'nalishlariga jami 209,1 ming abituriyent talabalikka tavsiya etildi: 52,8 ming nafari — davlat granti asosida 156,3 ming nafari — to'lov-kontrakt asosida Bundan tashqari, belgilangan imtiyozlar doirasida, alohida qabul ko'rsatkichlari bo'yicha yana 20,5 ming abituriyent talabalikka tavsiya etilgan. Eng ko'p tanlangan universitet va yo'nalishlar Vazirlik ma'lumotlariga ko'ra, bu yil abituriyentlar eng ko'p quyidagi oliygohlarni tanlagan: Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti O'zbekiston davlat jahon tillari universiteti O'zbekiston Milliy universiteti Ta'lim yo'nalishlari orasida esa eng yuqori qiziqish «Filologiya va tillarni o'qitish: ingliz tili» yo'nalishiga kuzatildi. Bu raqamlar nimadan darak beradi? O'tish ballarining o'sishi ikki narsani ko'rsatadi: abituriyentlarning tayyorgarligi yildan yilga yaxshilanmoqda, raqobat esa tobora kuchaymoqda. Kelasi yil talabalik uchun kurashmoqchi bo'lganlar uchun bu aniq bir signal — erta boshlangan va tizimli tayyorgarlik hal qiluvchi ahamiyatga ega bo'ladi. Bir necha ball yetmay qolish qanchalik achinarli ekanini bu yilgi natijalar yana bir bor eslatdi. Tahririyat izohi: ushbu material ochiq rasmiy manbalar va tahririyat tekshiruvidan so'ng e'lon qilindi. Keyingi qadam 2026 o'tish ballari — to'liq jadval Tibbiyot yo'nalishlari kirish ballari Pedagogika yo'nalishlari kirish ballari --- ## O'qishga kirolmadingizmi? Sizni kutayotgan 6 ta imkoniyat (2026) URL: https://testmakon.uz/news/article/oqishga-kirolmaganlar-uchun-imkoniyatlar-2026/ Sana: 2026-08-16 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: Talaba hayoti O'qishga tavsiya etilmadingizmi? Xafa bo'lishga aslo hojat yo'q. Bitta mandat — butun taqdiringiz emas. Davlatimiz tomonidan aynan siz kabi abituriyentlar uchun bir qator qo'shimcha imkoniyatlar yaratilgan. Quyida ularning har birini batafsil ko'rib chiqamiz. 1. Vakant o'rinlar uchun qo'shimcha qabul tanlovi Davlat OTMlaridagi bo'sh (vakant) qolgan o'rinlar tanlovida 2 toifadagi abituriyent ishtirok etishi mumkin: Test sinovlarida 56,7 ball va undan yuqori natija ko'rsatgan, ammo kvota doirasida talabalikka tavsiya etilmaganlar; Ro'yxatdan o'tishning ikkinchi bosqichida OTM va bakalavriat yo'nalishlarini tanlamagan abituriyentlar. Ya'ni ballingiz minimal chegaradan yuqori bo'lsa — bo'sh o'rinlar uchun qayta tanlovda qatnasha olasiz. 2. Tabaqalashtirilgan (super) kontrakt Davlat OTMlarida tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt asosida o'qish imkoniyati bor. Vakant o'rinlar tanlovi yakunlangach (taxminan bir haftadan so'ng), super-kontrakt bo'yicha ariza topshirish platformasi ochiladi va aniq ma'lumotlar e'lon qilinadi. Super-kontrakt — ball biroz yetmagan abituriyentlar uchun. To'lov miqdori qancha ball yetmaganiga qarab, oddiy kontraktdan yuqoriroq belgilanadi. 3. Qo'shma ta'lim dasturlari Davlat OTMlarining xorijiy universitetlar bilan hamkorlikdagi qo'shma ta'lim dasturlari orqali o'qish mumkin. Qabul jarayonlari har bir muassasa tomonidan alohida tashkil etiladi. Ma'lumotlarni OTMlarning rasmiy saytlaridan aniqlashtiring. 4. Nodavlat oliy ta'lim tashkilotlari Litsenziyaga ega nodavlat OTMlarda tahsil olish imkoniyati bor. Qabul jarayonlari har bir muassasa tomonidan mustaqil olib boriladi va sentyabr oyi oxirigacha davom etadi. 5. Xorijiy OTMlar va filiallar O'zbekistondagi xorijiy OTM filiallarida yoki bevosita xorijdagi universitetlarda o'qish mumkin. Qabul talablari va muddatlari har bir oliygoh tomonidan alohida belgilanadi (qabul sentyabr oxirigacha davom etadi). 6. Texnikumlar Texnikumlarda 2–2,5 yil davomida zamonaviy kasb-hunar egallash mumkin. Bitirgach oldingizda ikki yo'l ochiladi: To'g'ridan-to'g'ri mehnat bozoriga kirib, o'z sohangiz bo'yicha ishlash; A'lo baholar bilan tamomlab, suhbat asosida OTMlarning 2-kursidan o'qishni davom ettirish (tegishli hujjat). Texnikumga qabul 10-avgustdan boshlangan, 10-sentyabrgacha my.edu.uz platformasi orqali hujjat topshirasiz. Xulosa Ko'rib turganingizdek, bitta "tavsiya etilmadi" yozuvi — yo'lning oxiri emas. Sizni oldinda 6 ta real imkoniyat kutmoqda. Muhimi — taslim bo'lmang, o'zingizga ishoning va shu imkoniyatlardan sizga mosini tanlang. Boshni ko'taring — hammasi endi boshlanyapti! ✨ Shu mavzuda yana: Super-kontrakt miqdorlari 2026: OTMlar e'lon qilgan raqamlar --- ## Bakalavriat talabalari qancha stipendiya oladi? (2026-yil miqdorlari) URL: https://testmakon.uz/news/article/bakalavriat-stipendiya-miqdori-2026/ Sana: 2026-08-14 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: Talaba hayoti Bakalavr grant talabasining stipendiyasi reyting baliga bog'liq: 71-85 ball - 428 000 so'm, 86 balldan yuqori - 513 600 so'm, I-II guruh nogironligi bo'lgan va yetim talabalarga o'zlashtirishdan qat'i nazar 642 000 so'm. Grant asosida qabul qilindingizmi? Tabriklaymiz — endi nafaqat bepul o'qiysiz, balki har oy stipendiya ham olasiz. Lekin qancha? Ushbu maqolada bakalavriat talabalari uchun stipendiya miqdorlarini, uni olish shartlarini va qanday qilib ko'proq olishni to'liq tushuntiramiz. Stipendiya turlari va miqdori Stipendiya sizning reyting balingizga qarab belgilanadi. Uch xil miqdor mavjud: Bazaviy stipendiya — reyting 71–85 ball (barcha fanlardan asosan "4" va "5"): 428 000 so'm Oshirilgan stipendiya — reyting 86 balldan yuqori (barcha fanlardan "5"): 513 600 so'm (bazaviy stipendiyaning 20% ustamasi bilan) Nogironligi bo'lgan (I–II guruh) va yetim talabalar — o'zlashtirish ko'rsatkichidan qat'i nazar: 642 000 so'm (belgilangan stipendiyaga nisbatan 50% yuqori) Ko'rib turganingizdek, a'lo baholarga o'qigan talaba oddiy talabadan oyiga 85 600 so'm ko'proq oladi — bu bir yilda 1 million so'mdan ortiq farq. Muhim shartlar Stipendiya avtomatik va doimiy emas — quyidagi qoidalarga e'tibor bering: Semestrda fanlarning 30% va undan ortig'idan "qoniqarli" (71 balldan past) baho olinsa, keyingi semestr davomida stipendiya to'lanmaydi. Kontrakt asosida tahsil olayotgan talabalar faqat stipendiyali kontrakt shaklini tanlagan taqdirdagina bazaviy stipendiya olishlari mumkin. Ya'ni stipendiya — bu har semestr qayta "qo'lga kiritiladigan" narsa. Yaxshi o'qisangiz — davom etadi, past baholar bo'lsa — keyingi semestr uziladi. 2026-yil 1-sentabrdan 7% oshadi Yaxshi yangilik: 2026-yil 1-sentabrdan stipendiyalar miqdori yana 7 foizga oshirilishi ko'zda tutilgan. Yangi aniq miqdorlar oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirining buyrug'i bilan e'lon qilinadi. Stipendiyani qanday saqlash va oshirish Ko'proq stipendiya olishning yagona yo'li — reytingni yuqori ushlab turish: 86 balldan oshiring — barcha fanlardan "5" olsangiz, +20% ustama (oyiga +85 600 so'm). Har fanni nazorat qiling — bitta-ikkita fan "qoniqarli"ga tushib qolmasin. 30% chegara — bu 6 ta fandan 2 tasi degani. Oraliq nazoratlarni yig'ib boring — reyting semestr oxirida emas, butun semestr davomida shakllanadi. Xulosa Grant asosida o'qish — bu bepul ta'lim + har oy stipendiya degani. Bazaviy 428 000 so'mdan a'lochilar uchun 513 600 so'mgacha, 1-sentabrdan esa yana 7% ko'proq. Eng muhimi — yaxshi o'qing: stipendiya reytingga bog'liq va har semestr qayta belgilanadi. Omad tilaymiz — birinchi semestringizdanoq yuqori reyting bilan boshlang! Manbalar: gov.uz, lex.uz Keyingi qadam Ijara puli qoplanishi: kim ola oladi 1-kurs talabasi uchun qo'llanma Yangi: oddiy stipendiyadan tashqari Prezident va nomli davlat stipendiyalari ham bor — ular 1,2 mln so’mdan boshlanadi: kim oladi va qancha to‘lanadi. 🆕 Yangilik: 1-sentabrdan stipendiya 7 foizga oshadi — quyidagi summalar shu foizga qayta hisoblanadi. Shu mavzuda yana Bog'cha to'lovi: hudud va soatga qarab yangi jadval Shu mavzuda yana: Prezident stipendiyasini oxirgi kurs a'lochisi tanlov bilan oladi --- ## Universitetga kirdingiz — birinchi semestrda sizni nima kutmoqda: mustaqil ish, referat va taqdimot URL: https://testmakon.uz/news/article/universitet-mustaqil-ish-referat-taqdimot/ Sana: 2026-08-12 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: Talaba hayoti DTM topshirildi, ball ma'lum, hujjatlar topshirildi. Tabriklaymiz — endi siz talabasiz. Lekin sentyabr kelganda ko'pchilik abituriyent kutmagan narsaga duch keladi: maktabda umuman uchramagan yangi ish turlari. Birinchi semestrdayoq sizdan mustaqil ish, referat va taqdimot so'raladi. Ularning har biri o'z qoidasi, o'z tuzilishi va o'z muddatiga ega. Bu maqolada nima kutayotganini oldindan tushuntiramiz — sentyabrda sarosimaga tushmasligingiz uchun. 1. Mustaqil ish — eng ko'p uchraydigani Mustaqil ish (MI) — talaba fan bo'yicha mustaqil o'rgangan mavzusini yozma shaklda taqdim etishi. Odatda 10–15 bet, har semestrda har fandan bittadan so'raladi. Ya'ni 6 ta fan bo'lsa — 6 ta mustaqil ish. Tuzilishi deyarli har doim bir xil: Titul varaq — universitet, fakultet, kafedra, fan nomi, mavzu, bajaruvchi va tekshiruvchi Reja (mundarija) — bo'limlar va bet raqamlari Kirish — mavzu dolzarbligi, maqsad va vazifalar Asosiy qism — 2–3 bo'lim Xulosa — o'z fikringiz, takrorlash emas Foydalanilgan adabiyotlar — 8–12 manba Eng ko'p uchraydigan xato — kirishni "mavzu juda muhim" degan umumiy gaplar bilan to'ldirish. Kirishda aniq yozing: nimani o'rganyapsiz, nima uchun, qanday vazifalarni qo'ygansiz. 2. Referat — qisqaroq, lekin manbaga qattiqroq Referat mustaqil ishga o'xshaydi, lekin u ko'proq mavjud manbalar tahlili. Hajmi odatda 10–15 bet. Bu yerdagi asosiy talab — antiplagiat. Ko'p universitetlarda referat original bo'lishi 60–70% dan kam bo'lmasligi kerak. Internetdan ko'chirilgan matn tekshiruvdan o'tmaydi va ish qaytariladi. Amaliy maslahat: manbani o'qing, yoping, keyin o'z so'zingiz bilan yozing. Ko'chirib, keyin so'zlarni almashtirish — eng yomon usul, tizim buni baribir topadi. 3. Taqdimot — seminarlar uchun Seminar va amaliy mashg'ulotlarda mavzuni slaydlar bilan tushuntirish so'raladi. Odatda 10–12 slayd, 5–7 daqiqalik chiqish. Talabalar eng ko'p qiladigan xato — butun matnni slaydga ko'chirish. Slaydda qisqa tezis turishi kerak, tafsilotni siz og'zaki aytasiz. Bitta slaydda 5–6 qatordan ko'p bo'lmasin. 4. Kurs ishi — 2-kursdan boshlab Kurs ishi hajmi kattaroq (25–30 bet) va boblarga bo'linadi. Birinchi kursda odatda so'ralmaydi, lekin 2-kursda keladi. Mustaqil ishni yaxshi yozishni o'rgansangiz, kurs ishi qiyin bo'lmaydi — u xuddi shu tuzilishning kengaytirilgan varianti. 5. Titul varaq — eng ko'p ish qaytariladigan joy Buni alohida ajratamiz, chunki bu eng ko'p e'tibordan chetda qoladigan va eng ko'p muammo keltiradigan qism. Har bir universitetning, ba'zan har bir kafedraning titul varaq shakli o'ziga xos: vazirlik nomi qanday yozilishi, logotip bor-yo'qligi, "Bajardi" va "Tekshirdi" qatorlari qayerda turishi, shrift o'lchami. Mazmuni a'lo bo'lgan ish faqat titul varaq noto'g'ri degan sabab bilan qaytarilishi mumkin. Nima qilish kerak: birinchi haftadayoq kafedradan namuna so'rang. Bir marta to'g'ri qilib olsangiz, butun o'qish davomida shu namunadan foydalanasiz. 6. Birinchi semestr uchun 5 ta amaliy maslahat Talablarni oldindan so'rang. Har fan o'qituvchisidan hajm, muddat va formatlash talablarini birinchi darsdayoq so'rab oling. Rejadan boshlang. Reja tayyor bo'lsa, matn 3 barobar tez yoziladi. Rejasiz yozish — eng ko'p vaqt yeydigan usul. Adabiyotlarni yo'l-yo'lakay yozib boring. Oxirida 10 ta manbani eslashga urinish — behuda azob. Muddatni oxirgi kunga qoldirmang. Mustaqil ishlar odatda semestr oxirida bir vaqtda to'planadi. Bir marta yaxshi shablon yasang. Titul, shrift, interval, bet raqami — bir marta to'g'ri sozlansa, keyin faqat mazmun yozasiz. Vaqtni tejash: AI yordamida tayyorlash Agar bir vaqtda bir nechta ish to'planib qolsa, boshlang'ich variantni tayyorlab beruvchi xizmatlardan foydalanish mumkin. O'zbek tilida ishlaydiganlaridan biri — slide.uz. Ishlash tartibi oddiy: mavzuni yozasiz, ish turini tanlaysiz — taqdimot, referat, mustaqil ish, kurs ishi, ilmiy maqola, test yoki krossvord. Bir daqiqa ichida titul varaq, reja, kirish, asosiy qism, xulosa va adabiyotlar ro'yxati bilan tayyor Word yoki PowerPoint fayl chiqadi. Universitet, fakultet va kafedra nomini kiritsangiz, ular titul varaqqa avtomatik joylashadi — yuqorida aytilgan eng keng tarqalgan muammo shu bilan hal bo'ladi. Taqdimot uchun 19 ta tayyor dizayn shabloni bor, matn esa keyin o'zgartirilishi mumkin — fayl tahrirlanadigan holda beriladi. Narxi varaq hisobidan: 500 so'm/varaq. Ya'ni 10 slaydli taqdimot — 5 000 so'm. Ro'yxatdan o'tganda 10 000 so'mlik bonus beriladi, ya'ni birinchi ishni sinab ko'rish uchun to'lov shart emas. Muhim eslatma: bu vositalar tayyor asos beradi, o'qishning o'rnini bosmaydi. Chiqqan matnni albatta o'qib chiqing, o'z fikringizni qo'shing va mavzuni tushunib oling — himoyada savol berilganda javob berish kerak bo'ladi. AI yozgan matnni o'qimasdan topshirish — eng oson qo'lga tushish usuli. Xulosa Universitetdagi birinchi semestr maktabdan asosan mustaqillik darajasi bilan farq qiladi: sizga endi tayyor konspekt berilmaydi, o'zingiz izlaysiz va o'zingiz yozasiz. Qo'rqadigan joyi yo'q. Tuzilishni bir marta tushunib olsangiz — mustaqil ish ham, referat ham, keyinchalik kurs ishi ham bir xil mantiq bo'yicha yoziladi. Eng muhimi: talablarni oldindan so'rang, rejadan boshlang va muddatni oxirgi kunga qoldirmang. Omad tilaymiz — birinchi semestringiz yengil o'tsin! --- ## «Super-kontrakt» bekor qilindi: minimal balldan past to'plaganlar endi kontraktga ham kira olmaydi URL: https://testmakon.uz/news/article/super-kontrakt-bekor-qilindi-2026/ Sana: 2026-08-07 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: DTM Endi kontrakt minimal balidan - o'tgan yilgi 56,7 dan - kam to'plagan abituriyent pul to'lab ham universitetga kira olmaydi - xalq tilida «super-muper» deb ataladigan tartib Vazirlar Mahkamasi qarori bilan bekor qilindi. Qo'shimcha to'lov-kontraktga faqat belgilangan balldan oshganlar qabul qilinadi. Avval qisqacha kontekst Har yili Qabul bo'yicha davlat komissiyasi grant va kontraktga o'tish ballarini tasdiqlaydi. Bu yilgisi hali chiqmadi, lekin so'nggi bir necha yildan beri bu ballar deyarli o'zgarmay kelyapti: Grant — 68,0 ball Kontrakt — 56,7 ball (o'tgan yilgi ma'lumot) Minimal o'tish balli har bir bakalavriat yo'nalishi bo'yicha oldingi yilgi o'rtacha ballardan kelib chiqib belgilanadi. Nima o'zgardi? Ilgari abituriyent minimal balldan past to'plasa ham, xalq tilida aytiladigan «super-muper» kontrakt orqali pul to'lab o'qishga kira olardi. Vazirlar Mahkamasining tegishli qarori bilan bu tartib bekor qilindi. Endi qo'shimcha (tabaqalashtirilgan) to'lov-kontraktga faqat quyidagi abituriyentlar qabul qilinadi: balli Davlat komissiyasi belgilagan minimaldan kam bo'lmasa; asosiy qabul chegarasiga 4 balldan ortiq yetmagan bo'lmasa. Eng muhimi Minimal o'tish balidan past to'plagan abituriyent endi hech qanday kontraktga — hatto pulli «super»ga ham — qabul qilinmaydi. Manba: o'tgan yilgi ballar · rasmiy qaror (lex.uz) Shu mavzuda yana: Super-kontrakt miqdorlari 2026: OTMlar e'lon qilgan raqamlar Keyingi qadam 56–70 ball bilan qayerga kirsa bo'ladi 70–80 ball: grant va kontrakt chegarasi shu oraliqda bo'lgan yo'nalishlar Super-kontrakt narxlari: 1,5× dan 3,0× gacha --- ## IT va sun'iy intellekt yo'nalishlariga grantlar 35% ga oshirildi — 2 930 ta o'rin. Qaysi yo'nalishga nechta? URL: https://testmakon.uz/news/article/it-ai-grant-kvotalari-35-foizga-oshdi-2026/ Sana: 2026-07-19 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: DTM Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 2026/2027-o'quv yili uchun axborot texnologiyalari va sun'iy intellekt yo'nalishlari bo'yicha davlat granti kvotalari 35 foizga oshirilganini e'lon qildi. Natijada ushbu sohalarga jami 2 930 ta grant o'rni ajratildi. Bu — IT'ga kirmoqchi bo'lgan abituriyentlar uchun so'nggi yillardagi eng katta imkoniyat. 📊 Raqamlar nima deydi? Bakalavriat bosqichi — 2 309 ta grant; Magistratura bosqichi — 621 ta grant. 🎓 Bakalavriatda eng ko'p grant qaysi yo'nalishlarga? Axborot tizimlari va texnologiyalari — 729 ta Kompyuter injiniringi — 527 ta Dasturiy injiniring — 351 ta Sun'iy intellekt — 256 ta Axborot xavfsizligi — 230 ta Kiberxavfsizlik injiniringi — 216 ta 🎓 Magistraturada-chi? Kompyuter injiniringi — 155 ta Kompyuter tizimlari va dasturiy ta'minoti — 94 ta Ta'limda axborot texnologiyalari — 74 ta Axborot tizimlari — 67 ta Axborot xavfsizligi — 66 ta Sun'iy intellekt — 55 ta 💡 Bu abituriyent uchun nimani anglatadi? Grant o'rinlari 35 foizga ko'paygani — o'tish ballari pasayishi mumkinligini anglatadi: o'rin ko'p bo'lsa, raqobat har bir o'ringa kamroq to'g'ri keladi. Ya'ni o'tgan yili bali salgina yetmay qolganlar uchun bu yil real imkoniyat bor. Eslatib o'tamiz: IT yo'nalishlariga asosan Matematika + Fizika bloki bilan kiriladi (ayrim yo'nalishlarda Matematika + Chet tili). Davlat sun'iy intellekt va raqamli texnologiyalarni ustuvor yo'nalish etib belgilagani sari bu sohaga e'tibor har yili oshib boryapti. 🎯 Balingiz IT yo'nalishlariga yetadimi? Taxmin qilib o'tirmang — «Menga moslari» xizmatida Matematika + Fizika blokini tanlab, balingizni kiriting: qaysi IT yo'nalishlariga grant, qaysilariga kontrakt yetishini o'tgan yilgi real o'tish ballari asosida bir daqiqada ko'rasiz. Bepul. Avvalroq 2026/2027-o'quv yili uchun umumiy qabul parametrlari tasdiqlangani hamda ehtiyojmand oilalar xotin-qizlariga 4 000 ta qo'shimcha grant ajratilgani haqida yozgan edik — o'sha maqola shu yerda. --- ## Xotin-qizlar uchun 4 000 qo'shimcha grant: kimga va qanday URL: https://testmakon.uz/news/article/xotin-qizlar-4000-grant-2026-2027/ Sana: 2026-07-18 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: DTM Yangilandi (20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. 2026/2027 qabulida ehtiyojmand oilalarning xotin-qizlari uchun kunduzgi ta'limda 4 000 ta alohida davlat granti ajratilgan. Bu test baliga qo'shimcha ball bermaydi — umumiy tanlovdan tashqari, faqat tavsiyanomasi bor qizlar o'rtasida o'tkaziladigan alohida tanlov. Tavsiyanoma eshikni ochadi, ichkariga esa ball olib kiradi: kvota ichida ham saralash ball bo'yicha. Bu imtiyoz kimga tegishli? Hamma qizlarga emas — ehtiyojmand oilalar xotin-qizlariga. Rasmiy tartib bo'yicha da'vogar toifalar: Ijtimoiy reyestrga kiritilgan (kam ta'minlangan deb rasman tan olingan) oilalarning qizlari; oilasida nogironligi bo'lgan farzand tarbiyalanayotgan ehtiyojmand oilalar qizlari; ikki va undan ortiq farzandni yolg'iz tarbiyalayotgan onalarning qizlari; ota-onasidan biri yoki ikkalasi I–II guruh nogironligiga ega oilalarning qizlari. To'liq ro'yxatni tavsiyanoma beruvchi tuman (shahar) Oila va xotin-qizlar bo'limi aniqlaydi. Uchta majburiy shart qaysilar? Birinchi tanlov — kunduzgi ta'lim. Ariza topshirayotganda birinchi o'ringa kunduzgi ta'lim shaklidagi yo'nalishni qo'ymasangiz, kvotada qatnasha olmaysiz. Grant faqat kunduzgi bakalavriat va birinchi tanlangan yo'nalish uchun amal qiladi. Tavsiyanoma. Yashash joyingizdagi tuman (shahar) Oila va xotin-qizlar bo'limidan olinadi — quyida tartibi. Minimal ball. Testda kamida 56,7 ball — ya'ni 189 ballning 30 foizi — to'plash shart. Bu umumiy minimal ball; undan past natija bilan hech qanday kvotada qatnashib bo'lmaydi. Tavsiyanoma qanday olinadi? Ariza tuman (shahar) Oila va xotin-qizlar bo'limiga beriladi — my.gov.uz portalidagi tegishli xizmat orqali elektron shaklda yoki bevosita bo'limga. Hujjat yig'ib yurish shart emas: tug'ilganlik, nikoh, vafot va nogironlik ma'lumotlari idoralararo tizim orqali avtomatik tekshiriladi; siz ariza va pasport (ID) bilan murojaat qilasiz, ijtimoiy ahvolni tasdiqlovchi ma'lumotnoma bo'lsa qo'shasiz. Ariza oynasi har yili qabuldan oldin, yozgi test sinovlarigacha ochiladi — aniq sanani bo'limdan yoki my.gov.uz'dan so'rab bilish kerak. Agar shu yilgi oyna yopilgan bo'lsa: tavsiyanomasi bor qizlar kvotada qatnashadi, olmaganlar esa umumiy tanlovda qatnashib, kelasi yilgi oynaga hujjatlarni oldindan tayyorlab qo'ygani ma'qul. Hududingizga nechta o'rin tegdi? HududKvotaFarg'ona viloyati514Samarqand viloyati445Namangan viloyati400Qashqadaryo viloyati374Surxondaryo viloyati318Qoraqalpog'iston Respublikasi309Xorazm viloyati291Andijon viloyati288Jizzax viloyati229Toshkent viloyati208Navoiy viloyati201Sirdaryo viloyati164Buxoro viloyati152Toshkent shahri107 Eng katta kvotalar Farg'ona, Samarqand va Namanganda. Hududlar bo'yicha umumiy o'rinlar va o'rtacha grant chegaralari hududlar kesimi maqolasida. Ijtimoiy reyestrdagi oilalar uchun yana nima bor? Bu kvota yagona imtiyoz emas. Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori bo'yicha Ijtimoiy reyestrga kiritilgan oila farzandlari uchun (o'g'il-qiz farqisiz) bakalavriat grant parametrlariga nisbatan 10 foizgacha qo'shimcha davlat granti ajratiladi, test sinovida ishtirok etish uchun to'lov undirilmaydi. Barcha imtiyozli toifalar DTM imtiyozlari maqolasida. O'qishga kirgach esa a'lo baholi talaba-qizlarga maxsus stipendiya to'lanadi. Qabul parametrlarida yana bir eshik bor: 5 yillik mehnat stajiga ega xotin-qizlar uchun alohida 2 500 ta to'lov-kontrakt o'rni — ishlab yurgan, lekin o'qishni orzu qilganlar uchun. Bu imkoniyatdan qanday foydalanish kerak? Bu grant — asosiy tanlovga bali yetmay qolganda ishga tushadigan ikkinchi eshik, lekin u ham ball so'raydi. Demak vazifa o'zgarmaydi: tavsiyanoma bo'lsa, birinchi tanlovga kunduzgi yo'nalishni qo'ying va imtihongacha har kunni mashqqa sarflang. Balingiz qaysi yo'nalishga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring, zaif mavzularni mavzu bo'yicha mashq testlarida yoping. Manba: 2026/2027 o'quv yili qabul parametrlari — Bilim va malakalarni baholash agentligi rasmiy e'lonlari (t.me/uzbmb_uz, 2026-yil 17–18-iyul); tavsiyanoma tartibi — Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 23-iyundagi 402-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom (2022-yil 9-avgustdagi 438-son qaror tahririda); Ijtimoiy reyestr imtiyozlari — Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 15 va 41-bandlari, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana: Magistraturadagi xotin-qizlarga kontrakt qoplanadi (ariza 15-oktabrgacha) --- ## Grant-2026: bitta o'rin uchun 18 kishi kurashadi — raqamlar nimani ko'rsatyapti? URL: https://testmakon.uz/news/article/grant-2026-bitta-orin-uchun-18-kishi/ Sana: 2026-07-11 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: DTM Bu yil test sinovlariga 664 609 nafar abituriyent ro'yxatdan o'tdi. Kunduzgi bakalavriat uchun davlat granti esa — 36 023 ta. Kalkulyatorni olib o'tirmang, biz hisoblab qo'ydik: 📊 Bitta grant uchun — 18 kishi Har bir grant o'rniga o'rtacha 18 nafar abituriyent da'vogar. Bu — o'rtacha raqam. Eng gavjum yo'nalishlarda (davolash ishi, xalqaro munosabatlar, dasturiy injiniring) raqobat bundan 3–4 barobar yuqori bo'ladi, kam talab yo'nalishlarda esa pastroq. Ayrim hisob-kitoblarga ko'ra, grantlarning bir qismi (taxminan 13 mingga yaqini) turli imtiyozlar — milliy sertifikat, xalqaro sertifikatlar, olimpiada g'oliblari va SAT natijalari orqali allaqachon band qilinmoqda. Agar shu tendensiya tasdiqlansa, test orqali kurashiladigan grantlar yanada kamayadi — raqobat esa yanada kuchayadi. 🗓 Birinchi marta: 4 yillik kvota oldindan e'lon qilindi Prezidentning 2025-yil 18-iyuldagi F-43-son farmoyishi bilan davlat buyurtmasi parametrlari endi har yili emas, 4 o'quv yili uchun birdaniga tasdiqlandi: O'quv yiliKunduzgi bakalavriat granti 2025/202635 500 ta 2026/202736 023 ta 2027/202836 460 ta 2028/202936 761 ta Bu nimani beradi? Rejalashtirish imkonini. 11-sinfga endi o'tayotgan bo'lsangiz ham, o'z yilingizda nechta grant bo'lishini bugun bilasiz. Ilgari buni qabul arafasidagina e'lon qilishardi. Magistratura bo'yicha kunduzgi grant: 9 922 ta (2025/2026). 🎯 Maxsus kvotalar — ko'pchilik bilmaydigan imkoniyatlar Ehtiyojmand oilalardagi xotin-qizlar uchun — 4 000 ta alohida grant. Bu asosiy 36 mingga QO'SHIMCHA (kvota 2025/2026 dan 2 barobar oshirilgan). Shartlari: tuman Oila va xotin-qizlar bo'limidan tavsiyanoma olish (elektron ariza, 1 yil amal qiladi), testda maksimal ballning kamida 30% ini to'plash. Grant faqat kunduzgi bakalavriat va 1-tanlangan yo'nalish uchun ishlaydi — shuning uchun 1-yo'nalishni kunduzgi qilib belgilang; Xorijiy va nodavlat OTMlar uchun — 1 320 ta. Davlat granti bilan xususiy universitetda o'qish mumkinligini bilarmidingiz? Xorijdagi vatandosh yoshlar uchun — 30 ta. 💰 Kontrakt-chi? U ham bor — va grantdan ancha ko'p Yuqoridagi 36 023 raqami faqat davlat granti. Undan tashqari to'lov-kontrakt o'rinlari ham bor va ular grantdan bir necha barobar ko'p — amalda universitetga kiradigan talabalarning aksariyati aynan kontraktda o'qiydi. Lekin ikkita muhim nuansni bilib qo'ying: Kontraktning aniq soni hali e'lon qilinmagan. Test sinovlari yakunlangach, Davlat komissiyasi bir hafta ichida umumiy qabul parametrlarini (kontrakt o'rinlari bilan birga) va minimal o'tish balini tasdiqlaydi; Kontraktga ham ball bilan kiriladi. "Pulim bor — kiraman" degan tushuncha noto'g'ri: minimal o'tish balidan past to'plagan abituriyent kontraktga ham tavsiya etilmaydi. Ya'ni ball — grant uchun ham, kontrakt uchun ham yagona chipta. Komissiya raqamlarni e'lon qilishi bilan biz ularni tahlil qilib, alohida maqolada yoritamiz — kanalimizni kuzatib boring. ⚡️ Eng muhim o'zgarish: grant endi OTMga emas — YO'NALISHGA beriladi Eski tizimda grant muayyan universitetga biriktirilardi. Endi esa davlat granti ta'lim yo'nalishiga ajratiladi, taqsimot esa faqat ikki narsaga qaraydi: Sizning tanlovingiz (qaysi yo'nalishlarni belgilagansiz); Sizning balingiz. Amalda bu shuni anglatadi: "falon universitetda tanishim bor" davri tugadi. Ball baland bo'lsa — grant sizniki. Ball past bo'lsa — hech qanday tanish yordam bermaydi. O'yin qoidalari hamma uchun bitta: kim ko'p ball to'plasa — o'sha yutadi. Yana bir qulaylik: imtiyozli abituriyent o'tish balini yoki undan yuqorisini to'plasa, to'plagan baliga mos ravishda qo'shimcha grant yoki kontrakt asosida talabalikka tavsiya etiladi. 🧮 Xo'sh, bu raqamlar SIZ uchun nimani anglatadi? Sovuq haqiqat: 664 609 kishidan universitetga grant asosida faqat 36 023 tasi kiradi — bu 5,4%. Har 100 abituriyentdan 5–6 tasi. Yaxshi yangilik: bu 5,4% ga kirish tasodif emas — to'liq nazorat qilsa bo'ladigan jarayon. Grant oladiganlar omadli emas, tayyorgarligi puxta bo'lganlar. Imtihonga qadar qolgan har bir kun — ballingizni ko'tarish imkoni: Mashq qiling — saytimizda 12 000 ga yaqin savol bor: DTM simulyatori, blok testlar, mavzulashtirilgan mashqlar. Har bir yechilgan test — imtihondagi ishonch; Zaif joyingizni toping — AI Ustoz qaysi mavzularda ko'p xato qilayotganingizni aniqlab, aynan o'sha yerlarga urg'u beradi; Ballingizni oldindan bilib turing — AI ball bashorati mashq natijalaringiz asosida DTM balingizni prognoz qiladi, universitetlar bo'limida esa 104 OTM va 3 415 yo'nalishning o'tgan yilgi o'tish ballari bilan solishtirasiz; Natija kuni birinchilardan bo'ling — Telegram botimizda ruxsatnomangizni 30 soniyada oling, natijalar e'lon qilingach esa balingizni ham birinchilardan bo'lib bilib olasiz: @testmakonaibot. 36 023 grantdan bittasida sizning ismingiz yozilishi mumkin. Qolgan ishni bugundan boshlangan mashq hal qiladi. 💪 --- ## Test kuni qoidalari: hujjatlar, vaqt, huquqlar — yo'riqnoma URL: https://testmakon.uz/news/article/test-kuni-2026-qoidalari/ Sana: 2026-07-09 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Test kuniga ikki narsa bilan borasiz: pasport yoki ID-kartaning asl nusxasi va qog'ozga chop etilgan ruxsatnoma. Imtihon hududiga kamida 1,5 soat oldin yetib boring — kechikkan yoki pasport nusxasi bilan kelgan abituriyent test sinoviga kiritilmaydi. Ichkarida 90 savolga 3 soat beriladi, natija esa test kunining ertasiga e'lon qilinadi. Nima olib borish kerak? Faqat ikkita hujjat. Pasport yoki ID-kartaning asl nusxasi — nusxa, skaner yoki telefondagi elektron pasport qabul qilinmaydi, chunki telefonning o'zi binoga kirmaydi. Va ruxsatnoma — uni my.uzbmb.uz shaxsiy kabinetidan yuklab olib, qog'ozga chop etasiz. Ruxsatnomani yuklab olgan zahoti uchta narsani o'qing: sana, manzil va smena. Imtihonda faqat ruxsatnomada ko'rsatilgan sana, manzil va smenada ishtirok etish mumkin — ba'zan abituriyent kutganidan boshqa binoga biriktirilgan bo'ladi, buni test kuni ertalab emas, bugun bilgan yaxshi. Qachon borish kerak? Testlar ikki smenada boshlanadi: 08:00 va 15:00. Rasmiy tavsiya — imtihon hududiga kamida 1,5 soat oldin yetib borish. Qoida qat'iy: kechikkan abituriyent test sinoviga kiritilmaydi, "besh daqiqa" degan istisno yo'q. Manzil notanish bo'lsa, yo'lni oldindan xaritada ko'ring; tirbandlikni hisobga olib, zaxira vaqt bilan chiqing. Nima olib kirish mumkin emas? Uyali telefon va har qanday elektron qurilma, kalkulyator, lug'at, jadval, kitob va shpargalka. Eng yaxshi yechim — bularni umuman olib bormaslik: telefonni uyda qoldiring yoki kuzatib borgan yaqiningizga bering. Sumka qancha bo'sh bo'lsa, kirish shuncha tez o'tadi. Vaqt qanday taqsimlanadi? FanSavol · 1 savol bahosiJami ball1-mutaxassislik fani30 ta · 3,1 ball932-mutaxassislik fani30 ta · 2,1 ball63Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix)30 ta · 1,1 ball33Jami — 3 soat90 ta savol189 Bitta savolga o'rtacha 2 daqiqa. Lekin savollar teng emas: 3,1 ballik savolga 4 daqiqa sarflash 1,1 ballik uchta savolni tashlab ketishdan foydali. Qiyin savolni belgilab o'tib keting, oxirida qaytasiz. Vaqt tugagach test materiallarini topshirmagan abituriyent jarayondan chetlatiladi va natijasi hisoblanmaydi. Javoblar varaqasi qanday to'ldiriladi? Bilim boshingizda, lekin baholanadigan hujjat — javoblar varaqasi. Uni havorang pastali ruchka bilan, toza to'ldirasiz; varaqani bukmaysiz va ortiqcha joylarni bo'yamaysiz. Doirachalarni to'liq bo'yang — yarim belgi o'qilmasligi mumkin. Vaqt tugagach test kitobi va varaqani ikkalasini ham nazoratchiga topshirasiz. Test kitobidan qoralama sifatida foydalanish mumkin. Sizning huquqlaringiz nima? Test kitobida nuqson (bosma xato, yetishmagan sahifa) bo'lsa — nazoratchidan almashtirishni so'rash. Test kitobidan qoralama sifatida foydalanish. Suv ichish va ruxsat etilgan materiallardan foydalanish. Hamma savolni yechib bo'lsangiz — vaqtdan oldin topshirib chiqib ketish. Natijadan norozi bo'lsangiz — apellyatsiya berish. Sog'liq bilan bog'liq muhim nuqta: test paytida chiqib ketishga majbur bo'lsangiz, natija o'sha paytgacha belgilangan javoblar asosida hisoblanadi — boshqa kuni qayta topshirishga ruxsat berilmaydi. Shuning uchun imtihonga yaxshi uxlab, ovqatlanib boring. Natija qachon chiqadi? Test o'tkazilgan kunning ertasiga — my.uzbmb.uz shaxsiy kabinetida. 2026 qabulida 14-iyul kuni topshirganlarning natijasi 15-iyulda e'lon qilindi. Keyingi bosqich — yo'nalish tanlash va mandat; bu haqda mandat va o'tish ballari maqolasida. Ijodiy yoki sport yo'nalishlarida oddiy testdan tashqari kasbiy (ijodiy) imtihon ham topshiriladi. Oldingi kecha: 5 daqiqalik tekshiruv Pasport yoki ID-karta (asli) — sumkada. Ruxsatnoma — chop etilgan, sumkada. Ruxsatnomadagi sana, manzil, smena — qayta o'qildi. Yo'lga chiqish — 1,5 soat zaxira bilan hisoblandi. Telefon, kalkulyator, kitob — sumkadan chiqarildi. Oxirgi kunlarda ballni yangi mavzu emas, o'z xatolaringiz oshiradi: xato javoblaringiz ustida ishlang, ball qanday yig'ilishini 189 ball qanday yig'iladi maqolasida ko'ring, o'z balingizni "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring. Manba: Bilim va malakalarni baholash agentligining rasmiy e'lonlari — «Test sinovlariga sanoqli kunlar qoldi» (t.me/uzbmb_uz, 2026-yil 9-iyul) va «Imtihon kuni: huquqlaringiz va majburiyatlaringiz» (2026-yil 12-iyul); natijalar e'loni (2026-yil 15-iyul); ball taqsimoti — TestMakon bazasidagi 2026-yilgi qabul parametrlari; fanlar majmuasi va baholash mezonlarini tasdiqlash tartibi — Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana: beshta yo’nalish ustuvorligi qanday ishlaydi. --- ## Milliy sertifikatli abituriyentlar test kuni markazga bormaydi — BMBA tartibni aniqlashtirdi URL: https://testmakon.uz/news/article/milliy-sertifikat-test-kuni-markazga-bormaydi/ Sana: 2026-07-08 · Yangilangan: 2026-07-08 Kategoriya: Milliy sertifikat Barcha fanlardan milliy sertifikati bor va undan foydalanishni tanlagan abituriyent test kuni imtihon markaziga BORMAYDI - buni BMBA rasman tasdiqladi. Bali maksimal 189 dan kam bo'lsa ham, natija sertifikat asosida hisoblanadi. Bilim va malakalarni baholash agentligi (BMBA) barcha fanlardan milliy sertifikatga ega bo'lgan va sertifikatdan foydalanishni tanlagan abituriyentlar test sinovlarida qatnashmasligini rasman ma'lum qildi. So'nggi kunlarda bu boradagi savollar ko'payganini hisobga olib, agentlik test kuni amal qiladigan tartibni to'liq izohladi. Nega bu savol paydo bo'ldi? So'nggi kunlarda muddatidan avval 189 ball to'plagan yoki balli maksimaldan kam bo'lsa-da, barcha fanlardan milliy sertifikatga ega abituriyentlardan "test kuni hududga borish kerakmi?" degan savollar ko'plab kelib tushdi. BMBA shu munosabat bilan aniq izoh berdi. Test kuni nima talab etilmaydi? Agar abituriyent test sinovidan ozod etuvchi huquqqa ega bo'lsa — bu huquq milliy sertifikat orqali yoki davlat tomonidan berilgan boshqa asosda olinganidan qat'i nazar — u test sinovlarida ishtirok etmaydi. Barcha fanlardan milliy sertifikatga ega bo'lib, «sertifikatdan foydalanaman» tanlovini qilgan abituriyent test sinovidan ozod etilgan hisoblanadi. Bunday abituriyentlar: test topshirish uchun test o'tkaziladigan hududga bormaydi; test kuni imzo qo'yishi shart emas; faqat imzo qo'yish uchun test markaziga kelmaydi; shaxsiy kabinet orqali ruxsatnoma olmaydi. Ikkinchi bosqichda qatnashish Test sinovlari yakunlangach, ushbu toifadagi abituriyentlar ham qabulning ikkinchi bosqichida qatnashadi. Ularga 15 kun davomida quyidagilarni tanlash imkoniyati beriladi: oliy ta'lim muassasasi; bakalavriat ta'lim yo'nalishi; ta'lim shakli; tanlov ustuvorligi. Kimlarga taalluqli? Ushbu tartib quyidagi abituriyentlarga taalluqli: 189 ball asosida test sinovidan ozod etilganlar; to'plagan balli 189 dan kam bo'lsa-da, barcha fanlardan milliy sertifikatga ega bo'lib, sertifikatdan foydalanishni tanlaganlar. Qisqacha xulosa Barcha fanlardan milliy sertifikatga ega va uni ishlatishni tanlagan abituriyent uchun test kuni hech qanday harakat talab etilmaydi — na markazga borish, na imzo. Keyingi qadam faqat ikkinchi bosqichda yo'nalish tanlash bo'ladi. 👉 Milliy sertifikat yoki DTM'ga tayyorgarlik ko'ryapsizmi? TestMakon'da bepul online testlar, DTM simulyatsiyasi va AI tahlil bilan o'zingizni sinab ko'ring — kuchli va zaif mavzularingizni aniqlang. Izoh: ushbu material ochiq rasmiy manbalar (BMBA) va tahririyat tekshiruvidan so'ng e'lon qilindi. --- ## Texnikum bitiruvchilari uchun 2-kursdan suhbat asosida qabul boshlandi (2026) URL: https://testmakon.uz/news/article/texnikum-bitiruvchilari-2-kursga-suhbat-qabul-2026/ Sana: 2026-07-06 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM 2026-yil 5-iyuldan boshlab texnikumlarni muvaffaqiyatli tamomlagan bitiruvchilar uchun yangi imkoniyat ochildi: oliy ta'lim muassasalarining bakalavriat yo'nalishlariga suhbat asosida, to'g'ridan-to'g'ri 2-kursdan o'qishga qabul qilish jarayoni boshlandi. Bu — DTM imtihonini topshirmasdan, o'z sohangiz bo'yicha universitetga kirishning real yo'li. 📅 Muhim sanalar Boshlanishi: 5-iyul, 2026 Ariza muddati: 25-iyulga qadar (shu kuni ham topshirish mumkin) Qayerda: my.edu.uz platformasi orqali onlayn Ro'yxatdan o'tishda diplomning asl nusxasi talab etilmaydi — faqat shaxsni tasdiqlovchi ma'lumotlarni kiritish kifoya. Qolgan ma'lumotlar tizim tomonidan avtomatik shakllantiriladi. ✅ Kimlar "texnikumni muvaffaqiyatli tamomlaganlar" toifasiga kiradi? Bu imkoniyatдan foydalanish uchun quyidagi shartlarga javob berishingiz kerak: Texnikumdagi o'qish davomida semestr yakuniy baholaringiz faqat 5 (a'lo) va 4 (yaxshi) bo'lishi kerak; Baholaringizning kamida 50 foizi 5 (a'lo) bo'lishi shart; Tibbiyot yo'nalishlari uchun bu ko'rsatkich yanada yuqori — kamida 85 foizi 5 (a'lo) bo'lishi talab etiladi. 📝 Talabalikka qanday tavsiya etiladi? Qabul suhbat asosida amalga oshiriladi. OTT (oliy ta'lim tashkiloti) komissiyasi tomonidan tasdiqlangan yakuniy baholash varaqasida: Suhbat komissiyasi a'zolari qo'ygan ballarning o'rtacha ko'rsatkichi 67 ball va undan yuqori bo'lsa, abituriyent suhbatdan o'tgan hisoblanadi; Va u to'lov-kontrakt asosida 2-kursdan talabalikka tavsiya etiladi. Ya'ni suhbatga puxta tayyorlanish — asosiy omil. Sohangiz bo'yicha bilimingizni mustahkamlab borsangiz, 67 ball chegarasini bemalol o'tasiz. ❗ Bu tartib kimlarga tatbiq etilmaydi? Quyidagi muassasalar bu qabul turiga kirmaydi: Oliy harbiy va harbiylashtirilgan ta'lim muassasalari; Toshkent davlat yuridik universiteti; O'zbekistonda faoliyat yuritayotgan xorijiy va nodavlat oliy ta'lim tashkilotlari hamda ularning filiallari. 🎯 TestMakon bilan suhbatga tayyorlaning Suhbat — bu sohangiz bo'yicha bilimingiz sinovi. 67 ball chegarasini o'tish uchun asosiy fanlaringizni mustahkamlash zarur. TestMakon'da: 9 400+ savol bilan sohangiz bo'yicha bilimingizni sinang; AI Ustoz zaif mavzularingizni topib beradi; Onlayn kutubxonada darsliklarni bepul o'qing — suhbatga nazariy tayyorgarlik uchun. Imkoniyat cheklangan — ariza 25-iyulda yopiladi. Bugundan tayyorgarlikni boshlang. Yangi: texnikum va kollejda o’qishni ko‘chirish, qayta tiklash hamda 10-sinfdan texnikumga o‘tish tartibi 2026-yil avgustda o‘zgardi — yangi tartib va muddatlar. Yana o‘qing: Akademik litsey: qabul, imtihon va ko‘chirish tartibi. Shu mavzuda yana: Diplom yo'qolsa: dublikatni my.gov.uz orqali 10 ish kunida olasiz --- ## Maqsadli qabul 2026/2027: pastroq ball bilan grantga kirish mumkinmi? (raqamlar bilan) URL: https://testmakon.uz/news/article/maqsadli-qabul-2026-2027-grant/ Sana: 2026-06-30 · Yangilangan: 2026-07-02 Kategoriya: DTM Maqsadli qabul - umumiy tanlovdan pastroq ball bilan grantga kirish yo'li. 2026/2027 da bakalavriatga jami 36 023 ta grant o'rni ajratilgan (magistraturaga 10 191 ta) va shu o'rinlarning bir qismi aynan maqsadli kvotaga beriladi. 2026/2027 o'quv yili qabuli boshlandi va minglab abituriyent grant haqida o'ylamoqda. Ammo maqsadli qabul degan imkoniyatdan ko'pchilik to'liq xabardor emas — bu yo'l orqali umumiy tanlovga qaraganda pastroq ball bilan ham grant asosida talaba bo'lish mumkin. Quyida joriy yil uchun bu tartibni aniq raqamlar bilan tushuntiramiz. 2026/2027: qancha grant o'rni bor? 2026/2027 o'quv yili uchun davlat oliygohlariga bakalavriat bo'yicha jami 36 023 ta davlat granti o'rni ajratildi (kunduzgi ta'lim). Magistratura uchun — 10 191 ta. Yangi tartibga ko'ra, kvotalar endi oliygohlar emas, ta'lim yo'nalishlari kesimida e'lon qilinadi va faqat grant o'rinlarini bildiradi (kontrakt o'rinlari alohida). Mana shu grant o'rinlarining bir qismi maqsadli qabulga ajratiladi. Maqsadli qabul nima va u nima uchun kerak? Maqsadli qabul — ayrim hududlarda malakali mutaxassis yetishmovchiligini bartaraf etish uchun ajratiladigan alohida kvota. Davlat aniq hudud va sohaga «kadr buyurtma» beradi: ko'pincha sog'liqni saqlash, maktab (xalq) ta'limi va veterinariya yo'nalishlariga. Miqyosni tasavvur qilish uchun: o'tgan o'quv yilida faqat maktab ta'limi sohasiga respublika bo'yicha 626 ta maqsadli o'rin ajratilgan edi. Kvotalar qanday taqsimlanadi? Taqsimot ikki bosqichli: avval yo'nalishlar kesimida, so'ngra har bir yo'nalishdagi o'rinlar hududlar (viloyat va tuman) kesimida bo'linadi. Ya'ni sizning tumaningizga aniq nechta o'rin tegishi oldindan belgilanadi — shu sababli o'z hududingiz kvotasini tekshirib ko'rish muhim. Muhim sanalar (2026/2027) Bakalavriatga ro'yxatdan o'tish: 5–25 iyun (my.uzbmb.uz); O'qishni ko'chirish (perevod) arizalari: 15 iyul – 5 avgust. Kimlar qatnasha oladi? O'sha hududda doimiy yashash (propiska) bo'lishi kerak; O'sha hududdagi maktab yoki kollejni tugatganligi to'g'risida rasmiy hujjat (shahodatnoma) bo'lishi shart. Ariza qanday beriladi va tanlov qanday o'tadi? Onlayn ariza topshirayotganda maqsadli qabulni tanlasangiz, siz bir vaqtning o'zida ham maqsadli, ham umumiy tanlovda qatnashasiz. Misol uchun: Toshkent tibbiyot universitetining «Davolash ishi» yo'nalishiga hududingizga 2 ta maqsadli o'rin ajratilgan bo'lsa, siz ham shu 2 o'rin uchun, ham umumiy kvota uchun raqobatlashasiz — imkoniyatingiz ikki baravar oshadi. Ball yetmasa, o'qishdan yiqilasizmi? Yo'q. Maqsadli kvota uchun kerakli ballni to'plasangiz — grant asosida talaba bo'lasiz. Yig'a olmasangiz, hech narsa yo'qotmaysiz: oddiy abituriyentlar bilan birga umumiy tanlovda qatnashasiz va ball yetsa, baribir talaba bo'lasiz. Eng muhim 2 ta shart ❌ Maqsadli qabul bilan kirgan talabaga «perevod» (boshqa OTMga yoki yo'nalishga ko'chish) ruxsat etilmaydi; ➡️ O'qishni tugatgach, o'z hududingizda kamida 5 yil ishlab berish majburiyati qo'yiladi. Kimga mos keladi? Maqsadli qabul — o'z hududida yashash va ishlashga tayyor, tanlagan kasbiga ishonchi komil abituriyentlar uchun ayni muddao: kamroq ball bilan grant olish realroq. Agar kelajakda boshqa shaharga ko'chish yoki yo'nalish almashtirishni rejalashtirsangiz, bu yo'l sizga to'g'ri kelmasligi mumkin. Xulosa Maqsadli qabul — «pastroq ball + grant» imkoniyati, lekin «perevod yo'q + 5 yil majburiyat» sharti bilan. 2026/2027 qabulida qaror qabul qilishdan oldin o'z hududingizga ajratilgan aniq kvotani (yo'nalish va o'rinlar sonini) tekshirib chiqing. 📚 DTM va milliy sertifikat imtihonlariga TestMakon.uz bilan tayyorlaning: 9 000+ test savoli, AI-tahlil va shaxsiy tavsiyalar. Manbalar: kun.uz, regimtihon.uz, oliygoh.uz, Bilim va malakalarni baholash agentligi (uzbmb.uz). --- ## SAT'dan 1200 va undan yuqori ball: barcha talabgorlar grantga kiradimi? URL: https://testmakon.uz/news/article/sat-1200-ball-qoshimcha-grant-qabul-shartlari-2026/ Sana: 2026-06-24 · Yangilangan: 2026-06-24 Kategoriya: DTM SAT'dan 1200 va undan yuqori ball - matematika va chet tili fanlari majmuasidagi yo'nalishlarda qabul parametrining 50 foizi miqdorida QO'SHIMCHA davlat granti degani: kvota 20 ta bo'lsa, SAT egalariga yana 10 o'rin ajratiladi. SAT sertifikati bilan qo'shimcha davlat grantiga qabul qilish shartlari belgilandi. Bu haqda Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi matbuot xizmati xabar berdi. SAT sertifikati uchun qancha qo'shimcha grant ajratiladi? SAT sertifikatiga (1200 va undan yuqori ball) ega abituriyentlarni qo'shimcha davlat granti asosida qabul qilish ko'rsatkichlari oliy ta'lim tashkilotining kunduzgi ta'lim shakli bo'yicha fanlar majmuasida "matematika" va "chet tili" fanlari bo'lgan bakalavriat yo'nalishlari qabul parametrining 50 foizi miqdorida belgilanadi. Masalan, Jurnalistika universitetining marketing yo'nalishi uchun joriy yildagi kvota 20 ta bo'lsa, SAT sertifikati bor abituriyentlar uchun qo'shimcha 10 ta davlat granti o'rni ajratiladi. Agar umumiy kvotaning 50 foizi butun son chiqmasa (masalan, 0,5 qoldiq bo'lsa), butun o'rin ajratiladi: kvota 23 ta bo'lsa, 12 ta qo'shimcha grant beriladi. SAT sertifikati bor barcha talabgorlar o'qishga kiradimi? Yo'q. Abituriyentlarning SAT bali qo'shimcha davlat granti uchun asosiy mezon hisoblanadi va talabgorlar SAT ballari ketma-ketligiga qat'iy rioya qilingan holda o'qishga tavsiya etiladi. Masalan, marketing yo'nalishiga 10 ta qo'shimcha grant ajratilgan va 20 nafar sertifikatli abituriyent hujjat topshirgan bo'lsa, SAT natijasi eng yuqori bo'lgan 10 nafari qabul qilinadi. Agar oxirgi o'rin uchun raqobatlashayotgan bir nechta abituriyentning SAT bali teng bo'lib qolsa, ularning barchasi — belgilangan kvotadan oshgan taqdirda ham — o'qishga tavsiya etiladi. Grantga kira olmaganlar uchun qanday imkoniyat bor? SAT sertifikatiga ega, lekin ro'yxatdan o'tishda tanlagan beshtagacha yo'nalishga tavsiya etilmagan abituriyentlarga bo'sh (vakant) qolgan qo'shimcha grant o'rinlariga kirish imtihonlari natijalari e'lon qilingan sanadan bir hafta o'tib, bir hafta muddat davomida qayta ro'yxatdan o'tish imkoniyati yaratiladi. Bundan tashqari, SAT sertifikatli abituriyentlar ushbu imtiyozdan foydalanmasdan, oddiy tartibda test sinoviga kirib, natijasiga ko'ra umumiy kvota doirasida ham tanlovda ishtirok etishlari mumkin. Muhim eslatma SAT sertifikati 2026-yil 25-iyun kuniga qadar (shu kuni ham) DI kod orqali Bilim va malakalarni baholash agentligiga kelib tushgan abituriyentlarga ushbu imtiyoz tatbiq etiladi. Manba: Oliy ta'lim, fan va innovatsiyalar vazirligi matbuot xizmati. --- ## Kontrakt narxi 2026/2027: nima aniq, nima hali noma'lum URL: https://testmakon.uz/news/article/kontrakt-narxi-2026-2027-oshishi/ Sana: 2026-06-22 · Yangilangan: 2026-09-20 Kategoriya: DTM Yangilandi (2026-yil 20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Yangilandi (20-sentabr). Kontrakt to'lash muddati 15-oktabrgacha uzaytirildi. Batafsil. Qisqacha javob. Kontrakt narxi bo'yicha "hammaga 20 foiz oshadi" degan yagona rasmiy raqam yo'q. Amaldagi hujjatda boshqacha yozilgan: tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt miqdorini oliy ta'lim muassasasining o'zi belgilaydi va oshirilgan narx faqat birinchi kursga tegishli. Aniq va o'zgarmas narsa — kontrakt to'lovining kamida 25 foizi 15-oktabrgacha to'lanishi shart. Rasmiy hujjatda aynan nima yozilgan? Vazirlar Mahkamasining 578-son qarorida "super-kontrakt" degan atama umuman yo'q. Uning o'rniga ikki mexanizm bor: qo'shimcha qabul — ball farqiga qarab bazaviy kontraktga 1,5 barobardan 3,0 barobargacha koeffitsient qo'llanadi, va tabaqalashtirilgan to'lov-kontrakt — bunda miqdorni oliygoh rahbariyati belgilaydi. Ikkalasida ham minimal balldan past to'plagan abituriyent umuman qabul qilinmaydi. Yana bir muhim cheklov: oshirilgan narx faqat birinchi kurs uchun amal qiladi, keyingi kurslarda talaba bazaviy kontrakt to'laydi. Batafsil: super-kontrakt qanday ataladi va kimga beriladi. To'lov muddati qanday? Bu qismda taxmin yo'q — muddat aniq belgilangan. Kontrakt asosida tavsiya etilgan abituriyent to'lovning kamida 25 foizini 15-oktabrgacha to'lashi shart, aks holda universitet uni talabalikka qabul qilish haqida buyruq chiqarmaydi. Qo'shimcha qabul orqali kirganlar uchun bu ulush 50 foiz. Batafsil: kontrakt to'lovi 2026. Grant bilan kontrakt orasidagi farq qancha? Bu savolga endi taxmin bilan emas, raqam bilan javob bor. 2026 qabulida 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha grant va kontrakt o'tish ballari orasidagi farq o'rtacha 39,5 ball chiqdi — ayrim yo'nalishlarda esa 125 ballgacha yetdi. Ya'ni "grant va kontrakt orasi bir necha ball" degan tasavvur ko'pincha to'g'ri emas. Lekin soha bo'yicha manzara juda xilma-xil: iqtisodiyot va huquqda farq 73,5 ballgacha kengayadi, yurisprudensiyada esa atigi 27,4 ball. To'liq tahlil — grant va kontrakt bali farqi maqolasida. Kontrakt to'lay olmasa nima qilish mumkin? Ikki yo'l bor. Birinchisi — ta'lim krediti: belgilangan shartlarga javob bergan talaba kontraktni foizsiz kredit bilan qoplashi mumkin. Ikkinchisi — keyingi kursda grantga o'tish: bo'shagan grant o'rinlari har yili qayta taqsimlanadi va kontraktda o'qiyotgan talaba ham da'vogar bo'la oladi. Ballni ko'tarish qaysi joydan boshlanadi? Kontrakt narxi qanday bo'lishidan qat'i nazar, grant har doim arzonroq. Ball esa "hammasini o'qish" bilan emas, zaif mavzuni yopish bilan ko'tariladi: bilgan mavzuni qayta o'qish natijani o'zgartirmaydi. Mavzu bo'yicha mashq testlari qaysi mavzuda ko'p xato qilayotganingizni ko'rsatadi, "Menga mos yo'nalishlar" esa hozirgi balingiz qaysi guruhga yetishini aniq aytadi. Manba: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentabrdagi 578-son qarori 1-ilovasi (9-bob, 73–75-bandlar), lex.uz; grant va kontrakt ball farqi — TestMakon bazasidagi 2026-yilgi qabul parametrlari bo'yicha hisob-kitob. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana: Super-kontrakt miqdorlari 2026: OTMlar e'lon qilgan raqamlar --- ## Bilimingiz yetarli, ammo ball past? DTM-da eng ko'p ball yo'qotadigan 5 ta xato va yechimi URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-ball-yoqotadigan-5-xato/ Sana: 2026-06-15 · Yangilangan: 2026-06-15 Kategoriya: TestMakon DTM-2026 sinovlariga atigi bir oycha vaqt qoldi. Ko'plab abituriyent kechayu kunduz o'qiydi, minglab test ishlaydi — biroq sinov kuni natija kutilganidan past chiqadi. "Men-ku buni bilardim!" degan achchiq tuyg'u tanishmi? Haqiqat shundaki, yuqori ball faqat bilimga emas, balki bilimni ballga aylantirish ko'nikmasiga ham bog'liq. Quyida abituriyentlar eng ko'p ball yo'qotadigan 5 ta xato va ularning aniq yechimi keltirilgan. 1. Savolni oxirigacha o'qimaslik Bu — eng keng tarqalgan xato. Savol tanish ko'rinadi va siz darrov javobga o'tasiz. Ammo aynan shu yerda tuzoq yashiringan. Misol: "Quyidagilardan qaysi biri NOTO'G'RI?" degan savolda ko'pchilik "noto'g'ri" so'zini sezmay, to'g'ri javobni belgilaydi va ball yo'qotadi. Yechim: har bir savolni oxirigacha o'qing. "noto'g'ri", "emas", "faqat", "barchasi" kabi kalit so'zlarning ostiga chizib qo'ying. 2. Bitta qiyin savolda qotib qolish "Men buni albatta yechaman" degan o'jarlik qimmatga tushadi. Misol: bitta murakkab savolga 4 daqiqa sarflasangiz, oxirida 3 ta oson savolga vaqt yetmaydi. Natijada 1 ball uchun 3 ballni boy berasiz. Yechim: bitta savolga 1,5 daqiqadan ko'p ketsa — uni belgilab qo'ying va keyingisiga o'ting. Oxirida vaqt qolsa, qaytib kelasiz. 3. Javob varaqasini noto'g'ri belgilash Eng achinarli yo'qotish — to'g'ri javobni bilib turib, uni noto'g'ri katakka belgilash. Misol: 15-savol javobini 16-katakka belgilasangiz, undan keyingi barcha javoblar siljib ketadi va o'nlab ball yo'qoladi. Yechim: har 5 savoldan keyin savol raqami va katakcha raqami mosligini tekshiring. Katakchani to'liq va qattiq bo'yang. 4. Oson savolni e'tiborsizlikdan boy berish "Bu juda oson" degan o'y diqqatni susaytiradi. Misol: oddiy hisob-kitobda manfiy ishora yoki "necha foiz kam" kabi tafsilot e'tibordan chetda qoladi. Yechim: oson savolni ham bir marta qayta ko'zdan kechiring. Eng arzon yo'qotilgan ball — aynan bilgan savoldan boy berilgan ball. 5. Stress va shoshilish Imtihon xonasida stress gormoni kortizol ko'tariladi va u diqqatni susaytiradi — bilgan narsangiz "esdan chiqadi". Yechim: test varaqasini olishdan oldin 4-7-8 nafas mashqini bajaring: 4 soniya nafas oling, 7 soniya ushlab turing, 8 soniya sekin chiqaring. Bu nerv tizimini tinchlantirib, diqqatni qaytaradi. Muhim qo'shimcha: bo'sh katak qoldirmang DTM test qismida noto'g'ri javob uchun ball ayirilmaydi. Shuning uchun biron savolni bo'sh qoldirmang — aniq bilmasangiz ham, mantiqan eng ehtimolli variantni belgilang. Bo'sh katak — yo'qotilgan imkoniyat. Xulosa Bilim — poydevor, lekin uni ballga aylantirish alohida ko'nikma. Va bu ko'nikma faqat mashq bilan rivojlanadi. Imtihondan oldingi haftalarda testlarni xuddi haqiqiy sinovdek — vaqtni o'lchab, javob varaqasi bilan ishlang. TestMakon.uz da real imtihon rejimida mashq qilishingiz mumkin: vaqt cheklovi, blok testlar va AI mentor sizning eng ko'p adashadigan mavzu hamda xato turlaringizni aniqlab, ular ustida ishlashga yordam beradi. DTM gacha bir oy. Bilimingizni to'liq ballga aylantiring! --- ## Kontraktda o'qiyapsizmi? Endi siz ham GRANTga kira olasiz URL: https://testmakon.uz/news/article/kontrakt-talaba-grant-299-qaror-2026/ Sana: 2026-06-14 · Yangilangan: 2026-06-14 Kategoriya: DTM Yillab kontrakt to'lab charchadingizmi? Yoki tanlаган yo'nalishingiz ko'nglingizdagidek chiqmadimi? 11-iyundagi yangi hukumat qarori sizga ikkinchi imkoniyat berdi — va bu imkoniyat real pul, ya'ni davlat granti. 🔴 Ilgari qanday edi? Amaldagi tartibga ko'ra (Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 13-sentyabrdagi 578-son qarori, 48-band), to'lov-kontrakt asosida o'qiyotgan talaba qayta bakalavr bosqichiga 1-kursdan hujjat topshirsa, davlat grantiga da'vogarlik qila olmas edi. Ya'ni kontraktda bo'lsangiz — faqat yana kontrakt. 🟢 Nima o'zgardi? Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 11-iyundagi 299-son qarori 48-bandning ikkinchi xatboshisidan "yoki to'lov-kontrakt" so'zlarini olib tashladi. Natijada endi kontrakt asosida o'qiyotgan talaba ham qayta 1-kursdan bakalavr uchun abituriyent sifatida hujjat topshirganda davlat granti o'rinlari uchun tanlovda qatnashish huquqiga ega bo'ladi. ✅ Bu kimga tegishli? Faqat qayta bakalavr ta'lim yo'nalishlariga abituriyent sifatida hujjat topshirayotganlarga. Ya'ni kontraktda o'qiyotган talaba yana shu bosqichga hujjat topshirsa — grantga da'vogarlik qila oladi. ❌ Bu kimga tegishli emas? Ikkinchi mutaxassislik uchun hujjat topshirayotganlarga tegishli emas — bu yo'nalishda ta'lim faqat to'lov-kontrakt asosida bo'ladi va davlat granti ajratilmaydi. 💡 Bu sizga nima beradi? Bu — minglab oila uchun haqiqiy imkoniyat: kontrakt yukidan qutulib, bepul (grant asosida) o'qishga o'tish. Lekin bitta muhim shart bor... 🎯 Eng muhimi: BALL Grant o'rinlari cheklangan — ularga faqat eng yuqori ball to'plаganlar kiradi. Tayyorgarliksiz, "omadga" tashlab bo'lmaydi. Sizning raqobatchilaringiz allaqachon tayyorlanyapti. Savol shu: sizning hozirgi bilimingiz necha ball beradi va grantga yetadimi? 👉 TestMakon.uz da bepul test ishlang — sun'iy intellekt sizning DTM ballingizni bashorat qiladi, zaif mavzularingizni topadi va aynan qaysi universitetga yetishingizni ko'rsatadi. Grantga yo'l — aniq rejadan boshlanadi. Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 11-iyundagi 299-son qarori (578-son qaror 48-bandiga o'zgartirish). --- ## DTM-2026 ro’yxatdan o’tish va to’lov boshlandi: muddat, narx va qadamlar URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2026-royxatdan-otish-tolov-boshlandi/ Sana: 2026-06-05 · Yangilangan: 2026-08-22 Kategoriya: DTM 2026-yil 5-iyundan boshlab oliygohga kirish (DTM) test sinovlariga ro'yxatdan o'tish rasman ochildi. Joriy yil bitiruvchilari uchun bepul, avvalgi yillarda bitirganlar 206 000 so'm to'laydi. Ro'yxat oxirgi muddati — 25-iyun. To'lovni amalga oshirmagan abituriyent testga qo'yilmaydi. 📅 Boshlandi5-iyun, 2026⏰ Oxirgi muddat25-iyun💰 To'lov (eski bitiruvchilar)206 000 so'm🎓 BepulJoriy yil bitiruvchilariKim bepul, kim to’laydi? ✅ Bepul2026-yil bitiruvchilari (shu yili maktab yoki kollejni tugatayotganlar) hech qanday to'lov qilmaydi.💳 206 000 so'mAvvalgi yillarda bitirganlar (qayta topshiruvchilar). Bu summa 0,5 BHM’ga teng.⚠️ DiqqatTo'lovni belgilangan muddatda amalga oshirmasangiz, tizimda “ro'yxatdan o'tmagan” deb hisoblanasiz va test sinoviga qo'yilmaysiz. Faqat ariza to'ldirishning o'zi yetarli emas — to'lov ham yakunlangan bo'lishi shart.Ro’yxatdan o’tish qadamlari Qaysi toifaga kirishingizni aniqlang — 2026 bitiruvchimisiz (bepul) yoki avvalgi yil bitiruvchisi (206 000 so'm). my.uzbmb.uz portaliga kiring (yoki my.gov.uz orqali) va shaxsiy kabinet oching. Test fanlari majmuasi, o'qish tili va test markazini tanlang. Agar to'lov talab qilinsa, 206 000 so'mni belgilangan tartibda to'lang. Holatingiz “ro'yxatdan o'tgan” ekanini tekshirib, tasdiqni saqlang. Abituriyent ruxsatnomasi test oldidan my.uzbmb.uz’dan yuklab olinadi. Muhim sanalar 5–25-iyun — ro'yxatdan o'tish (test fanlari, til, markazni tanlash). 26-iyun 23:59 gacha — to'lovni yakunlash muddati. Iyul oyi — test sinovlari (o'tgan yili 14–28-iyul kunlarida o'tkazilgan; 2026 uchun aniq kunlar rasmiy e'lon qilinishini kuting). Ko’p so’raladigan savollar Ro'yxatdan qayerda o'taman? Rasmiy portal — my.uzbmb.uz (yoki my.gov.uz dagi “Abituriyentni onlayn ro'yxatdan o'tkazish” xizmati). Men shu yil bitiraman — to'layman mi? Yo'q. Joriy yil bitiruvchilari uchun ro'yxat bepul. To'lovni kechiktirsam bo'ladimi? Yo'q. Muddatdan keyin to'lov qabul qilinmaydi va siz testga kiritilmaysiz — oxirgi kunlarga qoldirmang. Ro'yxatdan o'tdingizmi? Endi eng muhimi — tayyorgarlik.TestMakon'da bepul DTM simulyatsiyani topshirib, hozirgi darajangizni 30 daqiqada bilib oling. 10 000+ test va AI mentor zaif mavzularingizni topadi.Bepul DTM simulyatsiya boshlash → Ballingizga mos universitetni topingBu muhim ma'lumotni do'stlaringizga ulashing — kimdir muddatdan bexabar bo'lishi mumkin. Shu mavzuda yana: kim abituriyent bo’la oladi. --- ## Yangilik: B1 sertifikat endi 75% ball beradi — chet tili yo'nalishlariga kirish osonlashdi URL: https://testmakon.uz/news/article/b1-sertifikat-75-foiz-ball-2026/ Sana: 2026-06-04 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: Milliy sertifikat Xushxabar abituriyentlar uchun! Endi chet tili fani bo'lgan yo'nalishlarga kirishda B1 darajadagi sertifikat ham yaraydi — u maksimal balning 75 foizini beradi. Avval faqat B2 talab qilinardi. Quyida hammasini sodda qilib tushuntiramiz. Nima o'zgardi? Adliya vazirligi yangi qoidani tasdiqladi (ro'yxat raqami 3515-2, 2026-yil 2-iyun). Eng muhim o'zgarish: Chet tili fani majmuada bo'lgan bakalavriat yo'nalishlariga kirishda, B1 darajadagi milliy yoki xalqaro sertifikatga ega abituriyentga shu fandan maksimal balning 75 foizi beriladi. Bu nima degani? (sodda tilda) Avval qanday edi: chet tili 1-fan bo'lgan yo'nalishga kirish uchun kamida B2 sertifikat kerak edi. B2 yo'q bo'lsa — bu yo'nalishlarga umuman topshira olmasdingiz. Endi qanday: B1 ham yetarli. B1 sertifikat bilan chet tili imtihonini topshirmasdan, shu fandan 75% ball olasiz. B1 va B2 — qaysi biri necha ball? DarajaBallIELTS taxminan B2 va undan yuqori100% (to'liq maksimal)5.5 — 6.5 B175% (yangi imkoniyat)4.0 — 5.0 Ya'ni B2 hali ham eng yaxshisi (to'liq ball), lekin endi B1 bilan ham eshik ochiq — 75% ball bilan. Nega bu yaxshi yangilik? B1 — osonroq daraja. Maktab dasturi aynan B1 gача o'rgatadi. B2 esa qo'shimcha kurs/repetitor talab qiladi. Endi IELTS 4.0–5.0 yoki shunga teng B1 sertifikat bo'lgan abituriyent ham chet tili yo'nalishlariga topshira oladi. Chet tili imtihonini topshirish shart emas — sertifikat o'zи 75% ball beradi. Yana qanday o'zgarishlar bor? TOEFL iBT endi yangi 1–6 ballik tizimda baholanadi (avvalgi 0–120 o'rniga). Pedagoglarga: maxsus fanlarni xorijiy tilda o'qitganlik uchun B2 sertifikatga 50%, C1 ga 100% maosh ustamasi. O'qituvchilarga Digital SAT matematika bo'limidan 750+ ball uchun ustama. Musiqa va jismoniy tarbiya o'qituvchilariga B+ va undan yuqori sertifikat uchun ustama. Sizga maslahat Agar chet tili yo'nalishini xohlasangiz va hali sertifikatingiz bo'lmasa — B1 ga tayyorlanish realroq va tezroq yo'l. Lekin imkoningiz bo'lsa, B2 (100% ball) yanada kuchli natija beradi. Qolgan fanlardan ham tayyor bo'lishni unutmang. testmakon.uz da bepul DTM sinovini ishlang — sun'iy intellekt zaif mavzularingizni aniqlaydi va taxminiy ballingizni hisoblaydi. Manba: Davlat Test Markazi (Bilim va malakalarni baholash agentligi), Adliya vazirligi ro'yxati 3515-2, 2026-yil 2-iyun. Yana o‘qing: Sertifikat til yo‘nalishlarida qancha ball beradi. Yana o‘qing: 11 xorijiy tildan Multi-level sertifikat 1-sentabrdan joriy etiladi. Shu mavzuda yana: Multi-level: daraja o'rtacha balldan chiqadi, B2 uchun 51 ball yetadi --- ## Samarqand universitetlari qayta tashkil etildi: abituriyentlar nimani bilishi kerak (2026) URL: https://testmakon.uz/news/article/samarqand-universitetlari-qayta-tashkil-2026/ Sana: 2026-06-03 · Yangilangan: 2026-06-03 Kategoriya: DTM 2026-yil 1-iyunda Prezident farmoni bilan Samarqanddagi oliy ta'lim tizimi qayta tashkil etildi. Agar siz Samarqand oliygohlariga hujjat topshirmoqchi bo'lsangiz — bu o'zgarishlar sizga bevosita tegadi, chunki ro'yxat 5-iyundan boshlanadi. Quyida hamma narsani sodda qilib tushuntiramiz. Nima o'zgardi? (3 ta asosiy o'zgarish) Samarqand davlat arxitektura-qurilish universiteti — endi "Samarqand davlat texnika universiteti" deb ataladi. Aynan shu universitet negizida yangi texnika universiteti tashkil etiladi. Toshkent axborot texnologiyalari universiteti (TATU) Samarqand filiali — Samarqand davlat universiteti (SamDU) tarkibiga qo'shildi. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti (TDIU) Samarqand filiali — Samarqand iqtisodiyot va servis institutiga qo'shildi. Bundan tashqari, SamDU Urgut filiali ham qayta tuzildi: Biznesni boshqarish va tabiiy fanlar fakulteti → Samarqand davlat universitetiga; Pedagogika va tillarni o'qitish fakulteti → Samarqand davlat pedagogika institutining Urgut fakultetiga biriktirildi. Hozirgi talabalar nima bo'ladi? Xavotirga o'rin yo'q. Farmonga ko'ra, talabalar o'qishni davom ettirayotgan yangi muassasadan diplom oladi. Ya'ni ta'lim jarayoni uzilmaydi — faqat muassasaning nomi va tuzilmasi o'zgaradi. Arxitektura-qurilish universiteti talabalari yangi texnika universitetiga o'tkaziladi. Abituriyentlar nima qilishi kerak? Ro'yxatdan o'tish 5-iyundan boshlanadi. Demak siz aynan yangi tuzilmaga hujjat topshirasiz. Quyidagilarga e'tibor bering: ✅ Texnika/qurilish yo'nalishi xohlasangiz — endi "arxitektura-qurilish universiteti" emas, "Samarqand davlat texnika universiteti"ni qidiring. ✅ IT yo'nalishi uchun TATU Samarqand filialiga topshirmoqchi bo'lganlar — endi bu SamDU tarkibidan qidiriladi. ✅ Iqtisod yo'nalishi uchun TDIU filiali o'rniga Samarqand iqtisodiyot va servis institutini tanlang. ⚠️ my.uzbmb.uz da ro'yxatdan o'tayotganda yangi nomlarga e'tibor bering. Eski nom bilan izlasangiz, chalkashib qolishingiz mumkin. Eng muhimi — tayyorgarlik Nom va tuzilma o'zgardi, lekin bitta narsa o'zgarmadi: kira olishingiz ballingizga bog'liq. Texnika universitetiga kirish uchun matematika va fizikadan kuchli ball kerak bo'ladi. Hozir qaysi darajada ekanligingizni bilasizmi? testmakon.uz da bepul DTM sinovini ishlang — sun'iy intellekt taxminiy ballingizni hisoblaydi, zaif mavzularingizni aniqlaydi va qaysi yo'nalishga yetishingizni ko'rsatadi. Islohotning maqsadi Ushbu qayta tashkil etish mintaqaviy universitetlarni kuchaytirishga qaratilgan: Yirik sanoat korxonalari bilan hamkorlikni kengaytirish; 2027/2028 o'quv yilidan "Intellektual suv texnologiyalari" ilg'or muhandislik maktabini ochish; Professor-o'qituvchilar uchun xorijiy stajirovkalar; Ta'lim dasturlarini ish beruvchilar talabiga moslab qayta ko'rish. Manba: gazeta.uz, spot.uz (2026-yil 1-iyun, Prezident farmoni) --- ## Chet tili sertifikati bilan DTM-2026: B2 daraja bilan testsiz va maksimal ball URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2026-chet-tili-sertifikat-bilan-kirish/ Sana: 2026-06-03 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Chet tili birinchi mutaxassislik fani bo'lgan yo'nalishlarga endi faqat sertifikat bilan kiriladi: B2 daraja (IELTS 5.5, TOEFL iBT 72 yoki milliy CEFR B2) yetarli - egasi chet tili blokidan ozod bo'lib, o'sha blok uchun maksimal ball oladi. 2025/2026 o'quv yilidan boshlab, chet tili birinchi fan sifatida belgilangan yo'nalishlarga kirish chet tili sertifikati asosida amalga oshiriladi. Bu nimani anglatadi va qanday daraja kerakligini tushuntiramiz. Asosiy o'zgarish Chet tili (masalan, ingliz tili) birinchi mutaxassislik fani bo'lgan yo'nalishlarда endi shu fan bo'yicha milliy yoki xalqaro sertifikat talab qilinadi. Sertifikatsiz bu yo'nalishlarga kirish imkonsiz. Qanday daraja kerak? (B2) Chet tilidan B2 darajasi talab qilinadi. Quyidagilar mos keladi: IELTS — 5.5 TOEFL iBT — 72 Cambridge — FCE Linguaskill — B2 Milliy sertifikat (CEFR) — B2 B2 darajasiga ega abituriyent chet tili blokidan ozod qilinadi va o'sha blok uchun maksimal ball oladi. Milliy sertifikat ball qanday beriladi? NatijaBall 86% va undan yuqoriShu fan uchun maksimal ball 60% — 85%Foizga mos proporsional ball Bu siz uchun nimani anglatadi? Tilni kuchli bilsangiz — bir fanни butunlay "yopib" qo'yasiz va maksimal ball olasiz. Bu sizga qolgan fanlarga ko'proq vaqt ajratish imkonini beradi. Sertifikat muddati o'tib ketmaganiga ishonch hosil qiling. Qolgan fanlarga tayyorlaning Sertifikat bir fanни hal qiladi — qolganlari uchun mashq kerak. testmakon.uz da bepul DTM sinovini ishlab, qaysi fan sizni pastga tortayotganini aniqlang. Shu mavzuda yana: Multi-level: daraja o'rtacha balldan chiqadi, B2 uchun 51 ball yetadi Manba: sertifikat bo'yicha qoidalar — Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 12-bandi (2026-yil 28-yanvardagi 32-son qaror tahririda), lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Yana o‘qing: Xorijiy diplom O‘zbekistonda: 2+2 modeli va 20 ta OTM. --- ## DTM test sanasi: 14–28-iyul jadvali va keyingi bosqich tartibi URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2026-test-sanasi-14-28-iyul/ Sana: 2026-06-03 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. Kirish test sinovlari 14–28-iyul kunlari, kuniga ikki smenada o'tkaziladi: 1-smena 08:00–11:00, 2-smena 15:00–18:00. Test 3 soat davom etadi. Keyingi qabul sanalari test boshlanishidan kamida olti oy oldin vazirlikning rasmiy saytida e'lon qilinadi. Yangilanish (2026-yil 26-avgust): 2026-yilgi test sinovlari 14–28-iyul kunlari o'tkazilib yakunlandi, natijalar va mandat e'lon qilindi. Quyidagi jadval o'sha bosqichning rasmiy tartibini saqlab qoladi; keyingi qabul sanalari test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi. Natijalar bo'yicha: mandat-2026 va o'tish ballari. DTM-2026 test sinovlari sanasi rasman ma'lum: 14-28 iyul kunlari, kuniga ikki smenada o'tkaziladi. Quyida to'liq jadval, smenalar va tayyorgarlik bo'yicha muhim ma'lumotlarni jamladik. Test sinovi qachon bo'ladi? 2025/2026 o'quv yili kirish test sinovlari 14-iyuldan 28-iyulgacha o'tkaziladi. Har kuni ikki smenada bo'ladi: SmenaVaqti 1-smena08:00 — 11:00 2-smena15:00 — 18:00 Test 3 soat (180 daqiqa) davom etadi: majburiy fanlar uchun 60 daqiqa, mutaxassislik fanlari uchun 120 daqiqa. Bosqichlar 1-bosqich — Ro'yxatdan o'tish: abituriyent onlayn ro'yxatdan o'tib, fanlar majmuasi, ta'lim tili va test hududini tanlaydi. 2-bosqich — Test sinovi: 14-28 iyul kunlari belgilangan smenada test topshiriladi. 3-bosqich — Yo'nalish tanlash: imtihonlar tugagach, 15 kun ichida my.uzbmb.uz orqali universitet, yo'nalish va ta'lim shaklini tanlaysiz. Test kuniga nimalar tayyor bo'lsin? Pasport (amal muddati joyida bo'lsin) Ruxsatnoma (test hududi va smena ko'rsatilgan) Smenadan kamida 1 soat oldin yetib boring Eng muhim savol: tayyormisiz? Sanani bilish — yarim ish. Asosiysi — o'sha kunга tayyor borish. Hozir ballingiz qancha va qaysi mavzular sizni pastga tortyapti? testmakon.uz platformasida bepul DTM sinovini ishlang — sun'iy intellekt taxminiy ballingizni hisoblaydi, zaif mavzularingizni aniqlaydi va qolgan kunlarda nimaga e'tibor berishni aytadi. Manba: test sinovlari sanalari — uzbmb.uz va t.me/uzbmb_uz rasmiy e'lonlari; sanalarni belgilash tartibi — Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. --- ## DTM ball hisoblash 2026: 189 ball qanday yig'iladi va qaysi fan ko'proq ball beradi URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-ball-hisoblash-189-ball/ Sana: 2026-06-03 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Ko'pchilik abituriyent vaqtini 5 ta fanga teng taqsimlaydi — va aynan shu xato ularga eng ko'p ball yo'qotadi. Sababi: DTM ballari teng emas. Quyida 189 ball qanday yig'ilishini va qaysi fan ko'proq ball berishini sodda tushuntiramiz. DTM testi nimadan iborat? Abituriyent 5 ta fandan jami 90 ta savol ishlaydi va eng yuqori 189 ball to'plashi mumkin. Lekin har bir savolning "narxi" bir xil emas. Har bir savol necha ball? FanSavol1 savolJami 1-mutaxassislik fani303.1 ball93 ball 2-mutaxassislik fani302.1 ball63 ball Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix)301.1 ball33 ball JAMI90—189 ball Eng muhim xulosa Diqqat qiling: 1-mutaxassislik fanidan 1 ta to'g'ri javob = majburiy fandan 3 ta javobga teng (3.1 va 1.1 ball). 189 balldan 156 tasi (82%) — mutaxassislik fanlaridan keladi. Majburiy fanlar esa atigi 33 ball. Demak, vaqtingizni 5 fanga teng bo'lib sarflash — eng katta xato. Mutaxassislik fanlari sizning balingizni hal qiladi. Oxirgi kunlar uchun aqlli taqsimot 60% vaqtingizni 1-mutaxassislik faniga bering (eng qimmat — 3.1 ball). 25% ni 2-mutaxassislik faniga. 15% ni majburiy fanlarning faqat zaif mavzularingizga. Bu taqsimot bilan siz har bir soatdan maksimal ball olasiz. Ballingizni hozir tekshiring Hozir topshirsangiz, ballingiz qancha bo'lardi? Qaysi fan sizni pastga tortyapti? testmakon.uz platformasida bepul DTM sinovini ishlang — sun'iy intellekt taxminiy ballingizni hisoblab beradi, zaif mavzularingizni aniqlaydi va qaysi yo'nalishga yetishini ko'rsatadi. Manba: ball taqsimoti Bilim va malakalarni baholash agentligining qabul parametrlari asosida; fanlar majmuasi va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. --- ## DTM grant qoidasi o'zgardi: endi grant universitetga emas, yo'nalishga beriladi URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-grant-qoidasi-yonalishga-beriladi/ Sana: 2026-06-03 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Ko'pchilik abituriyent hali ham eski tizimga ishonadi — va aynan shu bilmaslik ularni grantdan ajratib qo'yishi mumkin. Quyida yangi qoidani sodda tilda tushuntiramiz. Eski tizim qanday edi? Avval har bir universitet o'ziga ajratilgan grant o'rinlariga ega bo'lardi. Shuning uchun ba'zi abituriyentlar "kuchsizroq universitetni tanlasam, grant olish osonroq" degan strategiyaga tayanardi. Endi nima o'zgardi? Joriy tizimda davlat grantlari universitetga emas, ta'lim yo'nalishiga ajratiladi. Buning ma'nosi: agar siz, masalan, "Huquqshunoslik" yo'nalishini tanlasangiz, O'zbekiston bo'ylab aynan shu yo'nalishga hujjat topshirgan barcha abituriyent bilan bitta umumiy reytingda raqobatlashasiz. Qaysi universitetga topshirganingiz emas — sizning ballingiz hal qiluvchi bo'ladi. Masalan, "Huquqshunoslik" yo'nalishiga 5 ta universitetda jami 115 ta grant o'rni bo'lsa, bu o'rinlar eng yuqori ball to'plagan abituriyentlarga beriladi — ular qaysi universitetga topshirganidan qat'i nazar. Bu siz uchun nimani anglatadi? "Oson universitet" orqali grant olish strategiyasi endi ishlamaydi. Hammasini sof ball hal qiladi. Atigi 1-2 ta to'g'ri javob sizni grant chizig'idan o'tkazishi yoki undan ajratishi mumkin. Ballingizni hozir tekshiring DTM gacha vaqt qisqarib bormoqda. Hozir topshirsangiz, ballingiz qancha bo'lardi va qaysi yo'nalishga yetadi? testmakon.uz platformasida bepul DTM sinovini ishlang — sun'iy intellekt taxminiy ballingizni hisoblab beradi, zaif mavzularingizni aniqlaydi va qaysi yo'nalishga imkoniyatingiz borligini ko'rsatadi. Manba: my.uzbmb.uz --- ## DTM 2027 tayyorgarlik qo'llanmasi: 189 ball, 5 fan, aniq reja URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2026-toliq-tayyorgarlik-qollanmasi/ Sana: 2026-03-04 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. DTM imtihonida abituriyent 5 ta fandan 90 ta savol ishlaydi va eng ko'pi bilan 189 ball to'playdi. Ballar teng emas: 1-mutaxassislik fanining har savoli 3,1 ball, majburiy fanniki atigi 1,1 ball. 2026 qabulida grant o'tish chegarasi eng past 68,0, eng yuqori 189,0 ball bo'lgan, minimal ball esa 56,7. Imtihon nimadan iborat? Test uch soat davom etadi va beshta fanni qamrab oladi: ikkita mutaxassislik fani hamda uchta majburiy fan (ona tili va adabiyot, matematika, tarix). Ball quyidagicha taqsimlanadi: FanSavol · 1 savol bahosiJami ball1-mutaxassislik fani30 ta · 3,1 ball932-mutaxassislik fani30 ta · 2,1 ball63Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix)30 ta · 1,1 ball33Jami90 ta savol189 Diqqat qiling: 1-mutaxassislik fanidan bitta to'g'ri javob majburiy fandan uchta javobga teng. 189 ballning 156 tasi — ya'ni 82 foizi — mutaxassislik fanlaridan keladi. Vaqtni beshta fanga teng bo'lish shu sababli eng katta strategik xato hisoblanadi; buni 189 ball qanday yig'iladi maqolasida raqamlar bilan ko'rsatganmiz. Fan majmuasini qanday tanlash kerak? Fanlar majmuasini siz emas, yo'nalish belgilaydi — shuning uchun tartib teskari bo'lishi kerak: avval yo'nalishni tanlang, keyin unga mos fanlarni. Eng keng tarqalgan kombinatsiyalar: Muhandislik, IT, energetika — matematika va fizika. Tibbiyot, farmatsevtika, veterinariya — biologiya va kimyo. Iqtisodiyot, biznes, huquq — matematika yoki tarix bilan juftlik. Filologiya, pedagogika, jurnalistika — ona tili, tarix yoki chet tili. Qaysi kombinatsiya qaysi yo'nalishga olib borishini fan juftligini tanlash maqolasida batafsil yozganmiz. Fanlar majmuasi va test topshiriqlari soni har yili vazirlik tomonidan tasdiqlanadi hamda test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi. Grantga necha ball kerak? Bu savolga bitta raqam bilan javob bo'lmaydi — chegara sohaga qarab ikki barobardan ko'proq farq qiladi: SohaGrantga o'rtachaEng past chegaraMuhandislik va qurilish89,768,0Tabiiy fanlar va matematika123,468,1Iqtisodiyot, biznes va huquq181,2169,4 Ya'ni 100 ball to'plagan abituriyent muhandislikda grantga real da'vogar, iqtisodiyotda esa hatto yaqinlasha olmaydi. Soha tanlash — ball to'plashdan kam ahamiyatli qaror emas. Batafsil chegaralarni grant chegaralari maqolasida va kesimlar bo'limida ko'ring. Kunlik reja qanday tuziladi? Ishlaydigan taqsimot ball og'irligidan kelib chiqadi, xohishdan emas: vaqtingizning taxminan 60 foizini 1-mutaxassislik faniga, 25 foizini 2-mutaxassislik faniga va 15 foizini majburiy fanlarning faqat zaif mavzularingizga bering. Kunlik tartib esa sodda bo'lgani yaxshi: kechagi xatolarni qayta ko'rib chiqish, yangi mavzu va o'sha mavzudan test, kun oxirida qisqa takrorlash. Haftada bir marta to'liq sharoitda DTM simulyatsiya testi — 90 savol, 3 soat. Sentabrdan iyulgacha oylik reja 11-sinf tayyorgarlik rejasi maqolasida keltirilgan. Bilgan mavzuni takrorlash nega ball qo'shmaydi? Chunki ball faqat siz bilmagan joyni yopganda qo'shiladi. Bilgan mavzuni qayta o'qish qulay tuyuladi, lekin natijani o'zgartirmaydi. Shuning uchun tayyorgarlikni "hamma narsani o'qish" emas, "qaysi mavzuda ko'p xato qilyapman" degan savoldan boshlash kerak — mavzu bo'yicha mashq testlari aynan shuni ko'rsatadi. Ballingiz qaysi yo'nalishga yetadi? Tayyorgarlikning har bosqichida o'z balingizni real chegaralarga solishtirib boring: "Menga mos yo'nalishlar" bo'limi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha grant va kontrakt chegaralarini ko'rsatadi. Bu "qanchaga tayyorman" degan savolga taxmin bilan emas, raqam bilan javob beradi. Manba: ball taqsimoti va o'tish chegaralari Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha tekshirildi (eng yuqori grant chegarasi 189,0 ball — 69 ta guruhda, eng past 68,0; minimal ball 56,7). Fanlar majmuasi, test topshiriqlari soni va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. 🔗 Shuningdek: Arizachilar kamaydi, o'tish bali oshdi — DTM-2027 uchun mo'ljal. 🔗 Shuningdek: yana 1 568 maktab 100 ballik mezonli baholashga o'tadi. --- ## DTM 2027 matematika: formulalar va eng ko'p chiqadigan mavzular URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2026-matematika-formulalar-va-mavzular/ Sana: 2026-03-04 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. DTM'da matematikadan 30 ta savol beriladi. Lekin uning "narxi" yo'nalishingizga bog'liq: matematika majburiy fan bo'lsa har savol 1,1 ball, 1-mutaxassislik fani bo'lsa 3,1 ball. Ya'ni bir xil 30 ta savol kimgadir 33 ball, kimgadir 93 ball beradi. Imtihonda jami 5 fandan 90 savol va eng ko'pi bilan 189 ball to'planadi. Matematika sizga necha ball beradi? Bu — matematikaning eng ko'p e'tibordan chetda qoladigan xususiyati. U bir vaqtning o'zida ham majburiy fan, ham mutaxassislik fani bo'la oladi. FanSavol · 1 savol bahosiJami ball1-mutaxassislik fani30 ta · 3,1 ball932-mutaxassislik fani30 ta · 2,1 ball63Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix)30 ta · 1,1 ball33Jami90 ta savol189 Agar siz muhandislik, IT yoki iqtisodiyot yo'nalishini tanlagan bo'lsangiz, matematika ko'pincha 1-mutaxassislik fani bo'ladi va u yolg'iz o'zi 93 ball — imtihonning deyarli yarmini beradi. Tibbiyot yoki filologiya yo'nalishida esa u majburiy fan sifatida atigi 33 ballning bir qismini beradi. Shuning uchun tayyorgarlik rejasini yo'nalishingizni bilib turib tuzish kerak. Qaysi bo'limlardan savol tushadi? Test topshiriqlari umumta'lim dasturi asosida tuziladi va an'anaviy ravishda to'rt yirik bo'limni qamrab oladi: Algebra — tenglamalar va tengsizliklar, progressiyalar, darajalar, logarifmlar, ko'rsatkichli funksiyalar. Geometriya — uchburchak va to'rtburchaklar, aylana, o'xshashlik, fazoviy jismlar hajmi va sirti. Trigonometriya — asosiy ayniyatlar, qo'shish formulalari, trigonometrik tenglamalar. Boshlang'ich analiz — funksiya, hosila, funksiyani tekshirish, integral. Fanlar majmuasi va test topshiriqlari soni har yili vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi — shuning uchun rasmiy e'lon chiqqach ro'yxatni albatta qayta tekshiring. Qaysi formulalar yodda turishi shart? Kvadrat tenglama ildizlari: x = (−b ± √(b²−4ac)) / 2a Trigonometriyaning asosiy ayniyati va qo'shish formulalari: sin²x + cos²x = 1 · sin(a+b) = sin a · cos b + cos a · sin b · cos(a+b) = cos a · cos b − sin a · sin b Progressiyalar: arifmetik progressiya n-hadi aₙ = a₁ + (n−1)·d · geometrik progressiya n-hadi bₙ = b₁·q⁽ⁿ⁻¹⁾ Logarifm xossalari: log(ab) = log a + log b · log(a/b) = log a − log b · log aⁿ = n·log a Vaqtni qanday taqsimlash kerak? Testda 90 savolga 3 soat beriladi — o'rtacha bitta savolga 2 daqiqa. Lekin bu vaqtni teng bo'lish xato: 3,1 ballik savolga 4 daqiqa sarflash 1,1 ballik uchta savolni tashlab ketishdan foydali. Amaliy qoida — avval o'zingiz ishonch bilan yechadigan masalalarni yig'ib chiqing, keyin qolgan vaqtni og'irlariga bering. Grantga matematika bilan necha ball kerak? 2026 qabulida grant o'tish chegarasi eng past 68,0, eng yuqori 189,0 ball bo'lgan. Matematika kuchli bo'lgan sohalarda manzara keskin farq qiladi: muhandislik va qurilishda grantga o'rtacha 89,7 ball yetgan, amaliy matematika yo'nalishida esa 170,6 ball talab qilingan. Ya'ni "matematikachi" degani bitta chegara emas. Qayerda mashq qilish kerak? Formulani yodlash bilan ball qo'shilmaydi — u masalada ishlaganda qo'shiladi. Shuning uchun har bir mavzuni o'qib bo'lgach, o'sha mavzuning o'zidan test ishlang: Matematika mavzu bo'yicha mashq testlari. Haftada bir marta esa to'liq sharoitda DTM simulyatsiya testini ishlang — 90 savol, 3 soat. Ball qanday yig'ilishini va vaqtni qaysi fanga sarflash kerakligini 189 ball qanday yig'iladi maqolasida, grantga qancha ball kerakligini esa grant chegaralari maqolasida ko'ring. O'z balingiz qaysi yo'nalishga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring. Manba: ball taqsimoti va o'tish chegaralari Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha tekshirildi (eng yuqori grant chegarasi 189,0 ball — 69 ta guruhda, eng past 68,0; minimal ball 56,7). Fanlar majmuasi, test topshiriqlari soni va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana: tengsizliklar bo’yicha chuqur tahlil · trigonometriya: nega 27,5 % gina to’g’ri yechiladi. Shu mavzuda yana: Progressiyalar: formulalar jadvali va 3 ta yechilgan masala --- ## DTM 2027 fizika: asosiy qonunlar, formulalar va mavzular URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2026-fizika-qonunlar-va-formulalar/ Sana: 2026-03-04 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. DTM'da fizikadan 30 ta savol beriladi. Fizika mutaxassislik fani bo'lgan yo'nalishlarda har savol 3,1 yoki 2,1 ball turadi, ya'ni fan yolg'iz o'zi 93 yoki 63 ball beradi. Imtihonda jami 5 fandan 90 savol va eng ko'pi bilan 189 ball to'planadi. Fizika imtihonda qancha ball beradi? FanSavol · 1 savol bahosiJami ball1-mutaxassislik fani30 ta · 3,1 ball932-mutaxassislik fani30 ta · 2,1 ball63Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix)30 ta · 1,1 ball33Jami90 ta savol189 Fizika ko'pincha muhandislik, energetika, transport va IT yo'nalishlarida 1-yoki 2-mutaxassislik fani sifatida keladi. Demak bu yo'nalishlarni tanlagan abituriyent uchun fizikadagi har bir xato uchta majburiy fan savoliga teng yo'qotish. Qaysi bo'limlar imtihonda ustuvor? Mexanika — kinematika, Nyuton qonunlari, impuls va energiya saqlanishi, statika. Molekulyar fizika va termodinamika — ideal gaz, izojarayonlar, ichki energiya, issiqlik miqdori. Elektr va magnetizm — Kulon qonuni, Om qonuni, zanjirlar, elektromagnit induksiya. Tebranish, to'lqin va optika — garmonik tebranish, sindirish qonuni, linzalar. Atom va yadro fizikasi — fotoeffekt, radioaktiv yemirilish. Qaysi formulalar yodda turishi shart? Kinematika: s = v₀t + at²/2 · v = v₀ + at · v² − v₀² = 2as Dinamika va saqlanish qonunlari: F = ma · p = mv · Eₖ = mv²/2 · Eₚ = mgh Ideal gaz holati (Mendeleyev–Klapeyron): pV = (m/M)·RT Elektr: Kulon qonuni F = k·q₁q₂/r² · Om qonuni I = U/R · quvvat P = UI = I²R Optika: sindirish qonuni n = sin α / sin β · linza formulasi 1/F = 1/d + 1/f Fizikada eng ko'p ball qayerda yo'qoladi? Uch joyda: birinchisi — birliklar, masala shartida gramm yoki santimetr berilib, formulaga kilogramm va metr kerak bo'ladi. Ikkinchisi — vektor yo'nalishi, ayniqsa mexanika va elektr masalalarida ishora almashib ketadi. Uchinchisi — grafik masalalar, ular ko'pincha formulasiz, faqat grafikni to'g'ri o'qish bilan yechiladi. Shu uch nuqtani alohida mashq qilish odatda tez ball qo'shadi. Fizika bilan qaysi yo'nalishga kirish mumkin? Fizika ochadigan eng katta maydon — muhandislik va qurilish: 2026 qabulida bu sohada 22 960 ta grant o'rni bo'lgan va grantga o'rtacha 89,7 ball yetgan, ya'ni chegara boshqa sohalarga qaraganda ancha past. "Sof" fizika yo'nalishi esa tabiiy fanlar sohasida 106,3 ball atrofida turgan. Qayerda mashq qilish kerak? Formulani yodlash bilan ball qo'shilmaydi — u masalada ishlaganda qo'shiladi. Shuning uchun har bir mavzuni o'qib bo'lgach, o'sha mavzuning o'zidan test ishlang: Fizika mavzu bo'yicha mashq testlari. Haftada bir marta esa to'liq sharoitda DTM simulyatsiya testini ishlang — 90 savol, 3 soat. Ball qanday yig'ilishini va vaqtni qaysi fanga sarflash kerakligini 189 ball qanday yig'iladi maqolasida, grantga qancha ball kerakligini esa grant chegaralari maqolasida ko'ring. O'z balingiz qaysi yo'nalishga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring. Manba: ball taqsimoti va o'tish chegaralari Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha tekshirildi (eng yuqori grant chegarasi 189,0 ball — 69 ta guruhda, eng past 68,0; minimal ball 56,7). Fanlar majmuasi, test topshiriqlari soni va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana Saqlanish qonunlari: mexanikada eng past natija — 28,7 foiz Gidrostatika: to'rtta formula, lekin to'g'ri javob 29,3 foiz --- ## DTM 2027 biologiya: genetika, hujayra va eng muhim mavzular URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2026-biologiya-eng-kop-chiqadigan-mavzular/ Sana: 2026-03-04 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. DTM'da biologiyadan 30 ta savol beriladi. Tibbiyot, farmatsevtika va veterinariya yo'nalishlarida biologiya odatda 1-mutaxassislik fani bo'ladi — har savol 3,1 ball, fan bo'yicha jami 93 ball. Imtihonda 5 fandan 90 savol va eng ko'pi bilan 189 ball to'planadi. Biologiya imtihonda qancha "turadi"? FanSavol · 1 savol bahosiJami ball1-mutaxassislik fani30 ta · 3,1 ball932-mutaxassislik fani30 ta · 2,1 ball63Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix)30 ta · 1,1 ball33Jami90 ta savol189 Tibbiyotga kirmoqchi bo'lgan abituriyent uchun bu jadval hal qiluvchi: biologiya va kimyo ikkalasi mutaxassislik fani bo'lganda ular birgalikda 156 ball, ya'ni 189 ballning 82 foizini beradi. Majburiy fanlarga qolgani atigi 33 ball. Qaysi bo'limlar imtihonda uchraydi? Hujayra biologiyasi — hujayra tuzilishi va organoidlar, mitoz va meyoz, DNK replikatsiyasi, oqsil sintezi. Genetika — Mendel qonunlari, jinsga bog'liq irsiyat, mutatsiyalar, seleksiya. Odam anatomiyasi va fiziologiyasi — organlar sistemalari, qon aylanish, nerv va endokrin tizim. Botanika va zoologiya — o'simlik va hayvonlar sistematikasi, to'qimalar, ko'payish. Evolyutsiya va ekologiya — tabiiy tanlanish, populyatsiya, ekotizim va oziq zanjiri. Genetika masalalarini qanday yechish kerak? Genetika — biologiyada eng ko'p ball yo'qotiladigan joy, chunki u yodlash emas, algoritm talab qiladi. Ishlaydigan tartib shunday: avval belgilarni harflar bilan yozing (dominant katta, retsessiv kichik), keyin ota-ona genotipini aniqlang, so'ng Pennet katakchasini chizing va faqat oxirida nisbatni hisoblang. Katakchani chizmasdan "boshda hisoblash" — eng ko'p uchraydigan xato. Alohida mashq qilish kerak bo'lgan uch holat: monogibrid va digibrid chatishtirish, jinsga bog'liq irsiyat (gemofiliya, daltonizm) va qon guruhlari irsiyati. Biologiya bilan qayerga kirish mumkin? Biologiya ochadigan asosiy yo'l — tibbiyot. 2026 qabulida tibbiyot sohasida 9 648 ta o'rin bo'lgan va chegara yo'nalishga qarab 111 balldan 189 ballgacha o'zgargan. Ikkinchi yo'l — tabiiy fanlar sohasidagi "Biologiya" yo'nalishi: u yerda grant chegarasi o'rtacha 163,6 ball, kontrakt esa 127,4 — ya'ni bu yo'nalishda kontrakt ham qattiq raqobatda. Qayerda mashq qilish kerak? Formulani yodlash bilan ball qo'shilmaydi — u masalada ishlaganda qo'shiladi. Shuning uchun har bir mavzuni o'qib bo'lgach, o'sha mavzuning o'zidan test ishlang: Biologiya mavzu bo'yicha mashq testlari. Haftada bir marta esa to'liq sharoitda DTM simulyatsiya testini ishlang — 90 savol, 3 soat. Ball qanday yig'ilishini va vaqtni qaysi fanga sarflash kerakligini 189 ball qanday yig'iladi maqolasida, grantga qancha ball kerakligini esa grant chegaralari maqolasida ko'ring. O'z balingiz qaysi yo'nalishga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring. Shu mavzuda yana: Tibbiyotga kirish o'zgaradi: «Davolash ishi» o'rniga «Umumiy tibbiyot» Manba: ball taqsimoti va o'tish chegaralari Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha tekshirildi (eng yuqori grant chegarasi 189,0 ball — 69 ta guruhda, eng past 68,0; minimal ball 56,7). Fanlar majmuasi, test topshiriqlari soni va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana: Mitoz, meyoz va gametogenez: xromosoma soni qanday o‘zgaradi --- ## DTM 2027 kimyo: formulalar, reaksiyalar va asosiy mavzular URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2026-kimyo-formulalar-va-reaksiyalar/ Sana: 2026-03-04 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. DTM'da kimyodan 30 ta savol beriladi. Tibbiyot, farmatsevtika va kimyo muhandisligi yo'nalishlarida kimyo mutaxassislik fani bo'ladi — har savol 3,1 yoki 2,1 ball, ya'ni fan bo'yicha 93 yoki 63 ball. Imtihonda jami 90 savol va eng ko'pi bilan 189 ball to'planadi. Kimyo imtihonda qancha ball beradi? FanSavol · 1 savol bahosiJami ball1-mutaxassislik fani30 ta · 3,1 ball932-mutaxassislik fani30 ta · 2,1 ball63Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix)30 ta · 1,1 ball33Jami90 ta savol189 Qaysi bo'limlardan savol tushadi? Umumiy kimyo — atom tuzilishi, davriy qonun, kimyoviy bog'lanish, reaksiya tezligi va muvozanat. Noorganik kimyo — oksidlar, kislotalar, asoslar, tuzlar, metall va metallmaslar, elektroliz. Organik kimyo — uglevodorodlar, spirtlar, aldegid va ketonlar, karbon kislotalar, aminlar, uglevodlar va oqsillar. Eritmalar va hisob masalalari — konsentratsiya, mol, molyar massa, pH. Qaysi formula va reaksiyalar yodda turishi shart? Neytrallanish: HCl + NaOH → NaCl + H₂O Metall va kislota: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑ Asosiy hisob formulalari: n = m/M · n = V/Vm (Vm = 22,4 l/mol) · C = m(erigan modda)/m(eritma) · pH = −lg[H⁺] Hisob masalasini qanday yechish kerak? Kimyoda ball ko'pincha bilim yetishmagani uchun emas, tartib buzilgani uchun yo'qoladi. Ishlaydigan ketma-ketlik: reaksiya tenglamasini yozing va koeffitsientlarni tenglashtiring, berilgan miqdorni molga o'tkazing, tenglamadagi nisbat bo'yicha izlanayotgan moddaning molini toping va faqat oxirida javobni so'ralgan birlikka aylantiring. Koeffitsient tenglashtirilmagan tenglama bilan boshlangan masala deyarli har doim noto'g'ri javob beradi. Organik kimyoni qanday yengish mumkin? Organik kimyoni yodlash emas, zanjir sifatida o'rganish kerak: har bir sinf qaysi sinfga qanday reaksiya bilan aylanishini bitta varaqqa chizib chiqing (alkan → alken → spirt → aldegid → kislota). Imtihonda savollarning katta qismi aynan shu o'tish zanjiridan tuziladi, alohida moddaning xossasidan emas. Kimyo bilan qaysi yo'nalishga kirish mumkin? Kimyo tibbiyotga ikkinchi mutaxassislik fani sifatida kiradi — tibbiyot yo'nalishlari 2026 maqolasida chegaralar keltirilgan. Undan tashqari kimyo muhandisligi ham keng maydon: muhandislik sohasida "Kimyo muhandisligi" yo'nalishiga 1 620 o'rin ajratilgan va grantga o'rtacha atigi 74,4 ball yetgan. Qayerda mashq qilish kerak? Formulani yodlash bilan ball qo'shilmaydi — u masalada ishlaganda qo'shiladi. Shuning uchun har bir mavzuni o'qib bo'lgach, o'sha mavzuning o'zidan test ishlang: Kimyo mavzu bo'yicha mashq testlari. Haftada bir marta esa to'liq sharoitda DTM simulyatsiya testini ishlang — 90 savol, 3 soat. Ball qanday yig'ilishini va vaqtni qaysi fanga sarflash kerakligini 189 ball qanday yig'iladi maqolasida, grantga qancha ball kerakligini esa grant chegaralari maqolasida ko'ring. O'z balingiz qaysi yo'nalishga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring. Manba: ball taqsimoti va o'tish chegaralari Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha tekshirildi (eng yuqori grant chegarasi 189,0 ball — 69 ta guruhda, eng past 68,0; minimal ball 56,7). Fanlar majmuasi, test topshiriqlari soni va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana Mol va stexiometriya: 86 ming savolning 28,9 foizi to'g'ri yechilgan Organik kimyo: kislorodli birikmalarda natija atigi 27,8 foiz --- ## Grantga necha ball kerak 2026: eng past 68, eng yuqori 189 URL: https://testmakon.uz/news/article/dtm-2026-ball-hisoblash-grant-va-kontrakt/ Sana: 2026-03-04 · Yangilangan: 2026-08-26 Kategoriya: DTM Qisqacha javob. 2026 qabulida grant o'tish chegarasi eng past 68,0, eng yuqori 189,0 ball bo'lgan — 189 ball imtihonda to'plash mumkin bo'lgan maksimal natija va aynan shu chegarada 69 ta yo'nalish guruhi yopilgan. Kontraktning eng past chegarasi esa 56,7 ball, ya'ni minimal ball. Ya'ni "grantga necha ball kerak" degan savolning javobi sohaga qarab uch barobar farq qiladi. Minimal ball 56,7 nimani anglatadi? 56,7 — bu imtihondan o'tgan hisoblanish uchun zarur bo'lgan eng quyi daraja, ya'ni 189 ballning aynan 30 foizi. Undan past ball to'plagan abituriyent na grantga, na kontraktga tavsiya etilmaydi. 2026 qabulida 321 ta yo'nalish guruhida kontrakt chegarasi aynan shu 56,7 ballda yopilgan — demak minimal ball bilan ham kontraktga kirish mumkin bo'lgan. Grant chegarasi sohaga qarab qanchalik farq qiladi? SohaGrant / kontrakt o'rtachaEng past grantMuhandislik va qurilish89,7 / 63,368,0Tabiiy fanlar va matematika123,4 / 80,768,1Iqtisodiyot, biznes va huquq181,2 / 107,7169,4 Jadval bitta xulosani ko'rsatadi: bir xil ball turli sohada butunlay boshqa natija beradi. 90 ball to'plagan abituriyent muhandislikda grant o'rtachasidan yuqori turadi, iqtisodiyotda esa kontraktga ham yaqin emas. Grant bilan kontrakt orasidagi farq qancha? Respublika bo'yicha bu farq o'rtacha 39,5 ball — buni alohida tahlilda hisoblab chiqqanmiz. Lekin sohaga qarab u keskin o'zgaradi: iqtisodiyotda farq 73,5 ballgacha kengayadi, yurisprudensiyada esa atigi 27,4 ball. Ya'ni ayrim yo'nalishlarda "grantga yetmasa kontraktga o'taman" rejasi ishlaydi, ayrimlarida umuman ishlamaydi. Grant qaysi ta'lim shaklida beriladi? Faqat kunduzgida. Kechki va masofaviy ta'limda davlat granti umuman yo'q — u yerdagi barcha o'rin kontrakt asosida. 2026 qabulida bu ikki shaklda jami 43 377 ta o'rin bo'lgan; batafsil raqamlar kechki va masofaviy ta'lim tahlilida. Hududga qarab chegara o'zgaradimi? Ha. Bir xil yo'nalish poytaxtda va hududda turli chegarada yopiladi — talabgorlar soni har xil. 14 hudud bo'yicha taqsimot va o'rtacha chegaralar hududlar kesimi maqolasida keltirilgan. Amaliy xulosa: bir xil ball bilan poytaxtda kontraktga tushgan abituriyent boshqa hududda grantga kirishi mumkin. O'z balingiz qaysi yo'nalishga yetadi? Umumiy raqamlar yo'nalish tanlashga yetmaydi — kerak bo'lgani sizning balingiz va aniq guruh chegarasi. "Menga mos yo'nalishlar" bo'limiga balingizni kiritsangiz, 3 415 ta yo'nalish guruhi ichidan grant, kontrakt va "yaqin" variantlarni ajratib ko'rsatadi. Ball qanday yig'ilishini esa 189 ball qanday yig'iladi maqolasida ko'ring. Manba: ball taqsimoti va o'tish chegaralari Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha tekshirildi (eng yuqori grant chegarasi 189,0 ball — 69 ta guruhda, eng past 68,0; minimal ball 56,7). Fanlar majmuasi, test topshiriqlari soni va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust. Shu mavzuda yana: 68 balldan grant beradigan 447 ta yo’nalish · 189 ball talab qilgan yo’nalishlar · qaysi universitetga kirish oson. Minimal 56,7 ballni to'play olmagan bo'lsangiz — qanday yo'llar qolgani bazamiz kesimida ko'rsatilgan. --- ## Sizning g‘oyangiz 1 mlrd so‘mga loyiqmi? Startaplar uchun yangi imkoniyatlar! URL: https://testmakon.uz/news/article/sizning-goyangiz-1-mlrd-somga-loyiqmi-startaplar-u/ Sana: 2026-02-13 · Yangilangan: 2026-03-09 Kategoriya: TestMakon Muhim Qaror: Startap ekotizimi yangi bosqichga ko'tarilmoqda Prezidentimiz tadbirkorlik va startap ekotizimini rivojlantirish bo‘yicha yana bir muhim Qarorga imzo chekdilar! Qarorga muvofiq startap g‘oyani shakllantirish, loyihani ishlab chiqish, ishga tushirish hamda masshtablashtirishni o‘z ichiga olgan 4 bosqichli startap ekotizimi joriy etiladi: 1. Venchur sarmoyalar hajmi 2 mlrd dollarga yetkaziladi; 2. 500 ta startap 1 mln, 100 tasi 10 mln va 25 tasi 100 mln dollarlik yirik kompaniyalarga aylantiriladi; 3. Yoshlarning 2 mingta g‘oyasi tijoratlashtirilib, 400 ta loyiha xalqaro bozorlarga olib chiqiladi; 4. Startap loyihalar ishga tushishi natijasida 20 mingdan ortiq yangi ish o‘rinlari yaratiladi; 5. 2026-yildan boshlab har yili “Yosh tadbirkorlar” chempionati o‘tkaziladi; 6. Eng yaxshi 100 ta loyihaning har biriga 1 mlrd so‘mgacha investitsiya kiritiladi; 7. Chempionat g‘oliblari davlat mukofotlari va ko‘krak nishonlariga tavsiya etiladi; 8. Loyihani brendga aylantirish uchun ekspertlarga 41 mln so‘mgacha xizmat haqi to‘lab beriladi; 9. Startap studiya va markazlarni tashkil etish uchun 20 ta loyihaga 5 yil muddatga 5 mlrd so‘mgacha foizsiz qarz ajratiladi; 10. Inkubatsiya va akseleratsiya dasturlari badal to‘lovlari uchun 41 mln so‘mgacha grant beriladi; 11. O‘quvchilar o‘rtasidagi “Eng yaxshi startap g‘oyasi” tanlovi o‘tkaziladi va g‘oliblariga 10 mln so‘mgacha mukofot beriladi; 12. “Eng innovatsion g‘oya” tanlovi o‘tkaziladi va mukofot jamg‘armasi 10 mlrd so‘m etib belgilanadi; 13. Talaba va ilmiy xodimlarning loyihalariga 20 ming dollargacha sarmoya kiritiladi; 14. Ideaton va xakaton g‘oliblariga 20 ming dollargacha konvertatsiyalanadigan qarz ajratiladi; 15. “Raqamli startaplar” dasturi doirasida IT loyihalarga 10 ming dollargacha grant beriladi; 16. Yiliga 10 tagacha loyihaga MVP yaratish uchun 50 ming dollargacha “R&D;” vaucher taqdim etiladi; 17. Startapchilarning nufuzli o‘quv kurslari xarajatlarining 50 foizi (20 ming dollargacha) qoplab beriladi; 18. Startaplarni patentlash va intellektual mulkni ro‘yxatdan o‘tkazish xarajatlari qoplab beriladi; 19. 2026-yil 1-apreldan hududlarda hokimlar rahbarligida “Startaplar klubi” tashkil etiladi; 20. 2026-yildan boshlab har yili “Startap ekspo” ko‘rgazmasi tashkil etiladi; 21. Davlat xaridlari shartnomalarida oldindan to‘lov 500 mln so‘mgacha bo‘lsa 50 foiz etib belgilanadi; 22. 2026–2027-yillarda jami 160 mln dollar va 130 mlrd so‘m yo‘naltiriladi; 23. Texnologik startaplar uchun Jahon bankidan 100 mln dollar mablag‘ jalb qilinadi; 24. “Fondlar fondi” va “IT Park Ventures” jamg‘armalariga 50 mln dollar ajratiladi; 25. Yoshlar tadbirkorligini rivojlantirish jamg‘armalariga 10 mln dollar beriladi; 26. “UzVC” milliy venchur fondiga byudjetdan 100 mlrd so‘m ajratiladi. Manba: PQ-59 Qarori (11.02.2026) @alisher_sadullaev --- ## 📢 Diqqat: TestMakon platformasi tez orada to'liq quvvat bilan ishga tushadi! URL: https://testmakon.uz/news/article/diqqat-testmakon-platformasi-tez-orada-toliq-quvva/ Sana: 2026-01-26 · Yangilangan: 2026-03-15 Kategoriya: TestMakon Muhim E'lon Hurmatli foydalanuvchilar! TestMakon.uz platformasi o'zining final sinov bosqichini yakunlamoqda. Biz sizga shuni mamnuniyat bilan ma'lum qilamizki, juda qisqa vaqt ichida platformamiz to'liq rejimda ishlay boshlaydi. Hozirda texnik jamoamiz so'nggi sozlash ishlarini olib bormoqda. To'liq ishga tushganda sizni nimalar kutmoqda? ✅ Kengaytirilgan Testlar Bazasi: Barcha fanlardan minglab yangi, DTM standartidagi savollar qo'shiladi. ✅ Takomillashgan AI Mentor: Sun'iy intellekt endi yanada aniqroq va tezroq tahlil taqdim etadi. ✅ Barqarorlik: Tizimning ishlash tezligi va xavfsizligi maksimal darajaga ko'tariladi. ✅ Yangi Funksiyalar: Siz kutgan qo'shimcha imkoniyatlar (jumladan, Premium obunalar) faollashadi. Biz bilan bo'lganingiz uchun tashakkur! Katta o'zgarishlarga tayyor turing va do'stlaringizni ham TestMakon hamjamiyatiga taklif qiling. 🚀 --- ## 🏆 XUSHXABAR: TestMakon.uz loyihasi hakatonda mutlaq g'olib bo'ldi! URL: https://testmakon.uz/news/article/xushxabar-testmakonuz-loyihasi-hakatonda-mutlaq-go/ Sana: 2026-01-26 · Yangilangan: 2026-02-05 Kategoriya: TestMakon 🏆 TestMakon Hakatonda mutlaq g'olib bo'ldi Kuni kecha bo'lib o'tgan yirik IT-tanlovda jamoamiz faxrli 1-o'rinni qo'lga kiritdi. Bu nafaqat bizning, balki platformamizga ishongan barcha foydalanuvchilarning g'alabasidir. Hakamlarni nima hayratda qoldirdi? AI Mentor Har bir o'quvchi bilan individual ishlovchi sun'iy intellekt. Adaptiv Reja Bilim darajasiga qarab o'zgarib boruvchi dinamik jadval. Gamifikatsiya O'qish jarayonini qiziqarli o'yinga aylantiruvchi tizim. "Bizning maqsadimiz — shunchaki sovrin emas. Biz O'zbekiston ta'lim tizimiga haqiqiy innovatsiyani olib kirmoqchimiz." TestMakon Jamoasi Tez orada hakamlar tomonidan yuqori baholangan yangi funksiyalarni platformaga qo'shamiz. Biz bilan birga yuksalishda davom eting! ---