Морфология: равиш ва ёрдамчи сўзлар — тест саволлари жавоблари билан
Она тили · 14 та очиқ савол (банкда жами 68 та) · ҳар бирида тўғри жавоб ва изоҳ
1. "Бирма-бир", "иккитадан-учтадан", "ўн-ўн беш" қаторидаги қайси бирлик умуман сон туркумига кирмайди ва равиш ҳисобланади?
- А) Иккитадан-учтадан (чама-тақсим сон)
- Б) Ўн-ўн беш (чама сон)
- С) Бирма-бир (Ҳолат равиши)
- Д) Барчаси сон
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) Бирма-бир (Ҳолат равиши)
2. Қайси олмошлар ўзидан олдинги сўзга қўшилганда баъзан фонетик ўзгаришга учраб (қисқариб), урғу қабул қилмайдиган юклама ёки қўшимчага айланиб кетиши мумкин?
- А) Сўроқ олмошлари (-ми)
- Б) Гумон олмошларидаги '-дир' қисми баъзан кесимлик қўшимчаси билан омоним бўлади, лекин олмош қисқармайди.
- С) Олмошлар ҳеч қачон қисқармайди.
- Д) Бу, шу олмошлари (-би, -ши бўлиб)
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Гумон олмошларидаги '-дир' қисми баъзан кесимлик қўшимчаси билан омоним бўлади, лекин олмош қисқармайди.
3. Бўлишсизлик маъноси қайси шаклда морфологик жиҳатдан эмас, балки аналитик (ёрдамчи сўз билан) ифодаланган?
- А) Мен эртага у ерга бормайман.
- Б) Бу китобни ўқиганим йўқ.
- С) Сен асло кечикма.
- Д) Болалар дарсни тушунмади.
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Бу китобни ўқиганим йўқ.
4. Равишдош ясовчи энг фаол ва кўп қўлланувчи қўшимчалар қаторини топинг.
- А) -ган, -диган
- Б) -ш, -иш, -моқ
- С) -б, -ib, -а, -й
- Д) -са, -ай
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) -б, -ib, -а, -й
5. Равишдош асосан қандай сўроқларга жавоб бўлади ва қайси гап бўлаги вазифасини бажаради?
- А) Қандай? Қайси? – Аниқловчи
- Б) Ким? Нима? – Эга
- С) Қандай қилиб? Қачон? – Ҳол
- Д) Кимни? Нимани? – Тўлдирувчи
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) Қандай қилиб? Қачон? – Ҳол
6. Равишдошлар шахс-сон ва келишик қўшимчаларини қабул қиладими?
- А) Ҳа, доим қабул қилади
- Б) Фақат тушум келишигини олади
- С) Йўқ, равишдошлар ўзгармас шакл ҳисобланади (шахс-сон ва келишик олмайди)
- Д) Фақат эгалик қўшимчасини олади
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) Йўқ, равишдошлар ўзгармас шакл ҳисобланади (шахс-сон ва келишик олмайди)
7. Қайси қаторда фақат равишдош берилган?
- А) Кулиб, йиғлай-йиғлай, етгач
- Б) Кулган, йиғлаган, етадиган
- С) Кулиш, йиғлаш, етмоқ
- Д) Кулади, йиғлаяпти, етибди
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) Кулиб, йиғлай-йиғлай, етгач
8. -а, -й равишдош қўшимчалари матнда асосан қандай ҳолатда қўлланади?
- А) Доим якка ҳолда келади
- Б) Кўпинча такрорланиб келиб, узлуксиз ҳаракатни (тарзни) билдиради (масалан: югура-югура, сўрай-сўрай)
- С) Фақат кўмакчи феъллар билан бирикиб келади
- Д) Ўзидан кейин ҳар доим от талаб қилади
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Кўпинча такрорланиб келиб, узлуксиз ҳаракатни (тарзни) билдиради (масалан: югура-югура, сўрай-сўрай)
9. Равишдошнинг бўлишсизлик шакли асосан қайси қўшимчалар ёрдамида ясалади?
- А) -маган, -мас
- Б) -май, -майин, -масдан
- С) -маслик, -мамоқ
- Д) -мади, -мабди
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) -май, -майин, -масдан
10. "У қўлларини ювиб, дастурхон атрофига ўтирди." Гапидаги равишдошнинг гапдаги синтактик вазифаси қандай?
- А) Тарз ҳоли
- Б) Пайт ҳоли (кетма-кетликни ҳам билдиради)
- С) Сабаб ҳоли
- Д) Тўлдирувчи
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Пайт ҳоли (кетма-кетликни ҳам билдиради)
Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.