Фонетика ва орфоэпия (товушлар, бўғин, урғу) — тест саволлари жавоблари билан
- А) Қўрбоши дарбозанинг ўнг тарафига қараб юрди.
- Б) Ўтаббой қушбеги ҳозиргина ичкари ўрдадан қайтиб чиққан эди.
- С) Отабек қайтадан Мирзакарим қутидорни кўздан кечирди.
- Д) Тошкент ҳокими бўлган Азизбек Қўқонга қарши бош кўтарган.
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) Тошкент ҳокими бўлган Азизбек Қўқонга қарши бош кўтарган.
«Ҳоким» лавозими ҳозирги кунда ҳам давлат бошқарувида ишлатилади. Қўрбоши, қушбеги ва қутидор эса тарихий сўзлар ҳисобланади.
- А) жузъий, заҳм
- Б) қурулла, супра
- С) тафсия, таасуф
- Д) заҳил, иммунитет
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) тафсия, таасуф
Бу сўзларнинг тўғри ёзилиши «тавсия» ва «таассуф» шаклида бўлади.
- А) дам, маҳал, фурсат
- Б) вақт, оний, соат
- С) лаҳза, он, кез
- Д) замон, палла, чоғ
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) вақт, оний, соат
«Оний» сифат туркумига мансуб ва «лаҳзалик» маъносини билдиради, «вақт» билан «соат» эса от. Шу сабабли бу қатор тўлиқ маънодошликни ташкил этмайди.
- А) Аввалига бу ишга юраги довламай киришди, кейинчалик ишнинг анча ҳадисини олди ва шу муваффақиятларга эришди.
- Б) Тағин ҳам бу аёлнинг юраги кенг экан, шунча дардга унча-мунча одам бардош беролмайди.
- С) Бугун Зебихоннинг юрагига қил сиғмайди, ҳамма нарса, ҳамма одамга ўз қувончини айтгиси келади.
- Д) Шундан кейин узоқ яшай олмади, чунки бечоранинг юраги бу ғамни кўтара олмади.
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) Бугун Зебихоннинг юрагига қил сиғмайди, ҳамма нарса, ҳамма одамга ўз қувончини айтгиси келади.
«Юрагига қил сиғмаслик» ибораси ғазабланган ёки хафа бўлган одамга нисбатан ишлатилади. Гапда эса қувноқ кайфият тасвирланган, яъни ибора маъносига зид қўлланган.
- А) Халқаро Олимпия Қўмитаси
- Б) Темурийлар Тарихи Давлат музейи
- С) Булунғур туман ҳокимлиги
- Д) Соғлиқни сақлаш вазирлиги
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Темурийлар Тарихи Давлат музейи
Музей номларида фақат биринчи сўз бош ҳарф билан ёзилади. Тўғриси «Темурийлар тарихи давлат музейи» бўлиши керак.
- А) Юрак йиғлайди-ю, кўзларда нам йўқ.
- Б) Бир киши ариқ қазар, минг киши сув ичар.
- С) Нокасдан қарз олма, қарз олсанг ҳам харж қилма.
- Д) Бир кўнгил иморати — Минг Макка зиёрати.
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Бир киши ариқ қазар, минг киши сув ичар.
Икки содда гап ўртасида ҳеч қандай боғловчи ишлатилмаган, улар оҳанг ва вергул ёрдамида боғланган.
- А) боғловчи ва кўмакчи
- Б) юклама
- С) боғловчи
- Д) кўмакчи
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) кўмакчи
Гапда фақат «билан» кўмакчиси ёрдамчи сўз вазифасида қатнашган, боғловчи ва юклама йўқ.
- А) мусича, кўйлак, бола, шоир
- Б) тоға, ҳамма, Ширин, тепа
- С) барча, катта, олим, кўп
- Д) бобо, қармоқ, нима, кун
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) мусича, кўйлак, бола, шоир
Биринчи қатордаги сўзларнинг ҳаммаси «ким?» ва «нима?» сўроғига жавоб беради. Қолган вариантларда олмош ва сифат аралашган.
- А) Халқ сеники эмас, сен халқникисан.
- Б) Эрталаб ўрнингдан қувонч билан тур, кечқурун кулги билан ухлашга ёт.
- С) Маънавият инсоннинг, халқнинг, жамиятнинг куч-қудратидир.
- Д) Агар шу топшириқни бажармаса, обрўи бир пул бўлади.
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) Агар шу топшириқни бажармаса, обрўи бир пул бўлади.
«Обрўи» нотўғри ёзилган. Имло қоидасига кўра у «обрўйи» шаклида ёзилиши керак.
- А) У сувда қўл ва оёқлари чарчагунча узоқ сузди.
- Б) У киши шўрвани пиширади, лекин мойини сузиб ичади.
- С) Онахон қозонда қайнаб турган косаларга сутни сузиб, дастурхонга қўйди.
- Д) Кўк юзида сузиб юрган бир парча булут қуёшни ҳар кўйга солар эди.
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) Кўк юзида сузиб юрган бир парча булут қуёшни ҳар кўйга солар эди.
Булутнинг осмондаги ҳаракати сувда сузишга ўхшатилган, яъни «сузиб юрган булут» бирикмасида сўз кўчма маънода қўлланган.
Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.
