Ҳуқуқ тарихи ва таълимотлар — тест саволлари жавоблари билан
1) Афлотун; 2) Монтескё; 3) Али ибн Абу Толиб; 4) Сицерон Марк Туллий.
а) "Озод бўлиш учун қонунларнинг қулга айланишига тўғри келади"; б) "Адолат – охиратда нажот, дунёда саодат боши"; с) "Агар суд ҳокимияти ижро ҳокимияти билан бирлашса ҳолда суд ҳаками ситамгарга айланишига имконият туғилади"; д) "Халқ қонунларга эҳтиёж сезиши ва уларни ўрганиши зарур, чунки улар кечикнчалик халқнинг ўзига фойда келтиради".
- А) 1-а, 2-б, 3-с, 4-д
- Б) 1-д, 2-с, 3-б, 4-а
- С) 1-б, 2-а, 3-с, 4-д
- Д) 1-д, 2-б, 3-с, 4-а
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) 1-д, 2-с, 3-б, 4-а
Сицероннинг қонунга бўйсуниш орқали эркинлик ғояси (а), Али ибн Абу Толибнинг адолат ҳақидаги ҳикмати (б), Монтескёнинг ҳокимиятлар бўлиниши ғояси (с), Афлотуннинг қонун ва халқ ҳақидаги фикри (д).
- А) "Халқаро ҳуқуқ"
- Б) "Уруш ва тинчлик ҳуқуқи"
- С) "Фуқаролик ҳуқуқи"
- Д) "Бирлашган миллатлар шартномаси"
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) "Уруш ва тинчлик ҳуқуқи"
Голландиялик ҳуқуқшунос Ҳуго Гроций (Ҳуго Гротиус) халқаро ҳуқуқ асосчиларидан бири бўлиб, унинг машҳур асари «Уруш ва тинчлик ҳуқуқи тўғрисида» (1625) деб аталади. Тўғри жавоб — Б.
1) Монтескиё — а) "Озод бўлиш учун қонунларнинг қулига айланишга тўғри келади".
2) Сицерон Марк Туллий — б) "Агар суд ҳокимияти ижро ҳокимияти билан бирлашса, у ҳолда суд ҳаками ситамгарга айланишига имконият туғилади".
3) Амир Темур — с) "Қудратимизга шак-шубҳангиз бўлса, биз қурган биноларга боқинг".
- А) 1-а, 2-б, 3-с
- Б) 1-с, 2-б, 3-а
- С) 1-б, 2-а, 3-с
- Д) 1-а, 2-с, 3-б
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) 1-б, 2-а, 3-с
Ҳокимиятлар бўлиниши ғояси (суд ва ижро ҳокимияти бирлашмаслиги) Монтескиёга (1-б) тегишли; қонунларга итоат орқали озодлик фикри Сицеронга (2-а); ўз қудрати ҳақидаги гап Амир Темурга (3-с) боғланади. (Диққат: жадвал тартибида 1-а, 2-б, 3-с кўрингани билан калит С вариантни — 1-б, 2-а, 3-с — тўғри деб белгилайди.)
- А) Абу Бакр Хоразмий
- Б) Мажиддин Хавофий
- С) Сицерон Март Туллий
- Д) Амир Темур
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) Абу Бакр Хоразмий
Адолат ва ҳокимият барқарорлиги ҳақидаги бу фикр Абу Бакр Хоразмийга тегишли.
- А) юнон файласуфи Арасту
- Б) франсуз файласуфи Монтескю
- С) франсуз файласуф ёзувчиси Жан Жак Руссо
- Д) голланд ҳуқуқшуноси Ҳюго Гротиюс
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) франсуз файласуф ёзувчиси Жан Жак Руссо
Бу фикр халқ суверенитети ғояси муаллифи, франсуз файласуфи ва ёзувчиси Жан Жак Руссога тегишли. Руссо "Ижтимоий шартнома" асарида халқни ҳокимиятнинг ягона манбаи деб ҳисоблаган.
- А) Луқмони Ҳаким
- Б) Юсуф Хос Ҳожиб
- С) Маҳмуд Замахшарий
- Д) Адам Смит
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) Юсуф Хос Ҳожиб
Пора (порахўрлик)нинг зарари ҳақидаги бу ҳикматли гап "Қутадғу билиг" муаллифи Юсуф Хос Ҳожибга тегишли.
- А) Раислар
- Б) Муҳтасиблар
- С) Шайхулисломлар
- Д) Қозилар
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) Қозилар
Амир Темур давлатида қозилар адолат ва суд ишларини юритиб, бевосита ҳукмдорга ҳисобот бериб турганлар.
- А) "XII жадвал қонунлари"
- Б) "Авесто"
- С) "Ҳаммурапи қонунлари"
- Д) "Герман қонунлари"
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) "Авесто"
«Авесто» — зардуштийлик динининг муқаддас китоби бўлиб, қадимги аждодларимизнинг ҳуқуқий-ахлоқий қарашларини акс эттирувчи миллий тарихий қадриятдир. «XII жадвал» — Қадимги Рим, «Ҳаммурапи қонунлари» — Бобил ёдгорлиги (бизнинг миллий қадриятимиз эмас).
" ... – қонунчилик амалий ҳаётга боғлиқ ҳолда шаклланиб борган".
- А) Ўзбекистон қонунлари
- Б) тузукчилик
- С) қонунлар мажмуаси
- Д) Хитой қонунлари
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) тузукчилик
Амалий ҳаётга боғлиқ ҳолда шаклланиб борган қонунчилик — тузукчилик (мас., Амир Темур "Тузуклари" анъанаси) деб аталади.
- А) Сицерон
- Б) Арасту
- С) Платон
- Д) Улпиан
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) Улпиан
"Жус эст арс бони эт аэқуи" — "Ҳуқуқ — эзгулик ва адолат санъатидир" ибораси қадимги Рим ҳуқуқшуноси Улпианга (Домитиус Улпианус) тегишли бўлиб, Рим ҳуқуқи манбаларида келтирилади.
Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.