Фуқаролик кодекси — тест саволлари жавоблари билан
1) даъво муддати; 2) муомала лаёқатини чеклаш; 3) ашё; 4) кўчар мулк; 5) давлат хизмати; 6) маъмурий акт.
- А) 1, 2, 3, 4, 5
- Б) фақат 3 ва 6
- С) 1, 2, 3, 4
- Д) 2, 3, 4, 5
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) 1, 2, 3, 4
Даъво муддати, муомала лаёқатини чеклаш, ашё ва кўчар мулк — фуқаролик ҳуқуқига оид тушунчалар (1,2,3,4). Давлат хизмати ва маъмурий акт эса маъмурий ҳуқуққа тааллуқли.
И. Мажбуриятларни ўз вақтида ва талаб даражасида бажариш тарафларнинг фуқаролик ҳуқуқий муносабатларида муҳим аҳамиятга эга;
II. Неустойка деганда қарздор мажбуриятни бажармаганда кредиторга тўлайдиган пул суммаси тушунилади;
III. Мажбуриятларни бажариш деганда мажбуриятда иштирок этадиган қарздор томонидан кредитор талабига мувофиқ маълум бир ҳаракатни амалга оширилиши ёки маълум бир ҳаракатдан сақланиш тушунилади;
IV. Шартномага асосланган мажбуриятда мажбурият зарар етказишдан келиб чиқади.
- А) И-нотўғри; II-нотўғри; III-тўғри; IV-нотўғри
- Б) И-тўғри; II-нотўғри; III-тўғри; IV-тўғри
- С) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри; IV-нотўғри
- Д) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри; IV-тўғри
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) И-тўғри; II-тўғри; III-тўғри; IV-нотўғри
И, II, III тўғри (мажбуриятни ўз вақтида бажариш муҳим, неустойка — қарздор тўлайдиган сумма, мажбуриятни бажариш — ҳаракат қилиш ёки сақланиш). IV нотўғри: шартномавий мажбурият зарар етказишдан эмас, шартномадан келиб чиқади. Демак: тўғри, тўғри, тўғри, нотўғри.
1) мерос очилган жойдаги нотариус меросхўрнинг илтимосига кўра унга меросга бўлган ҳуқуқи тўғрисида гувоҳнома бериши шарт;
2) меросни тақсимлаш меросхўрларнинг келишувига кўра ўзларига тегишли улушларга мувофиқ, келишувга эришилмаган тақдирда эса, нотариал тартибида ҳал этилади;
3) асоссиз бойлик орттириш натижасида вужудга келадиган мажбуриятларга нисбатан бойлик орттирилган мамлакатнинг ҳуқуқи қўлланилади;
4) чет эл иштирокидаги юридик шахсни тузиш тўғрисидаги шартномага нисбатан юридик шахс таъсис этилган мамлакатдан қатъи назар Ўзбекистон Республикаси қонунлари қўлланилади.
- А) 1, 3
- Б) 1, 4
- С) 2, 3
- Д) 2, 4
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) 1, 3
1-банд TO'G'RI: Фуқаролик кодексининг 1146-моддасига кўра мерос очилган жойдаги нотариус меросхўрнинг илтимосига кўра унга меросга бўлган ҳуқуқ тўғрисида гувоҳнома бериши шарт. 3-банд ҳам TO'G'RI: 1196-моддага кўра асоссиз бойлик орттириш натижасида вужудга келадиган мажбуриятларга бойлик орттирилган мамлакат ҳуқуқи қўлланилади. 2-банд XATO: 1150-модда меросни тақсимлаш меросхўрларнинг келишувига кўра, келишувга эришилмаган тақдирда эса SUD тартибида ҳал этилишини белгилайди — нотариал тартибда эмас. 4-банд ҳам XATO: 1191-моддага кўра чет эл иштирокидаги юридик шахсни тузиш тўғрисидаги шартномага юридик шахс TA'SIS ETILGAN MAMLAKAT ҳуқуқи қўлланилади, Ўзбекистон қонунлари эмас. Демак тўғри жавоб — 1 ва 3.
- А) Қарздор мажбуриятни бажармаганда кредиторга тўлайдиган пул суммаси
- Б) Шартномани бекор қилиш жараёни
- С) Мол-мулкни гаровга қўйиш
- Д) Кредитор мажбуриятни бажармаганда кафолат бериш шакли
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) Қарздор мажбуриятни бажармаганда кредиторга тўлайдиган пул суммаси
Неустойка (пеня/жарима) — қарздор мажбуриятни бажармаган ёки лозим даражада бажармаган тақдирда кредиторга тўлаши шарт бўлган пул суммаси. Бу мажбуриятлар бажарилишини таъминлаш усулларидан биридир.
И. Фуқаролик-ҳуқуқий муносабатлар обйектлари;
II. Фуқаролик-ҳуқуқий муносабатлар субйектлари;
а) давлат; б) ашёлар, пул ва қимматли қоғозлар, мол-мулк, ихтиролар; с) мулкий ва шахсий номулкий ҳуқуқлар, интеллектуал фаолият натижалари; д) юридик шахслар; э) жисмоний шахслар.
- А) И-а, б; II-с, д, э
- Б) И-а, д, э; II-б, с
- С) И-а, б, с; II-д, э
- Д) И-б, с; II-а, д, э
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) И-б, с; II-а, д, э
Фуқаролик-ҳуқуқий муносабатлар обйектлари — ашёлар, пул, қимматли қоғозлар, мол-мулк, ихтиролар (б) ҳамда мулкий/номулкий ҳуқуқлар ва интеллектуал фаолият натижалари (с). Субйектлари — давлат (а), юридик шахслар (д) ва жисмоний шахслар (э). Демак И-б, с; II-а, д, э.
И. Битим
II. Буйруқ
III. Ислоҳот
а) бажаришимиз керак бўлган ишлар. Масалан, ватанимизни ҳимоя қилишимиз учун ҳарбий хизматга боришимиз, Конституция ва қонунларга итоат этишимиз, ота боболаримиздан қолган тарихий, маданий ва маънавий меросларни асраб-авайлашимиз ҳамда бизни ўраб турган табиатни эҳтиёт қилишимиз бизнинг бурчимиз ҳисобланади.
б) Янгиланиш, ўзгариш, тузатиш. Масалан, болаларни ўқитишни яхшилаш учун мактабга замонавий асбоб-ускуналар, янги дарсликлар, катта тажрибага эга ўқитувчилар олиб келинади.
с) Бажарилиши мажбурий бўлган, бир киши томонидан чиқарадиган ҳуқуқий ҳужжат. Масалан, мактаб директори томонидан мактаб ҳудудини ободонлаштириш учун чиқариладиган ҳужжат.
д) Шахсларнинг ўзаро келишувга олиб келадиган ҳаракатлари. Масалан, сизнинг дўконга бориб, музқаймоқ сотиб олишингиз.
- А) И-д; II-с; III-а
- Б) И-д; II-а; III-б
- С) И-д; II-с; III-б
- Д) И-а; II-с; III-б
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: С) И-д; II-с; III-б
Уч атаманинг таърифи бир-биридан аниқ фарқ қилади. BITIM — Фуқаролик кодексининг 101-моддасига кўра фуқаролик ҳуқуқ ва бурчларини белгилаш, ўзгартириш ёки бекор қилишга қаратилган ҳаракат; дўкондан музқаймоқ сотиб олиш ҳам оддий битимдир (д). BUYRUQ — бир киши (раҳбар, мансабдор шахс) томонидан чиқариладиган, бажарилиши мажбурий ҳуқуқий ҳужжат; мактаб директорининг ҳудудни ободонлаштириш тўғрисидаги ҳужжати шунга мисол (с). ISLOHOT — янгиланиш, ўзгартириш, тузатиш маъносини беради; мактабга замонавий ускуна ва янги дарсликлар киритилиши ислоҳотга мисол (б). 'а' бандида эса битим, буйруқ ёки ислоҳот эмас, фуқаронинг BURCHLARI таърифланган. Демак И-д; II-с; III-б.
- А) ижара олувчи ва ижарага берувчи
- Б) кредитор ва қарз олувчи
- С) кредитор ва дебитор
- Д) мулкдор ва ижарачи
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) ижара олувчи ва ижарага берувчи
Уй-жой (мол-мулк) ижараси шартномасида тарафлар — ижарага берувчи (мулк эгаси) ва ижара олувчи (ижарачи) деб номланади. Кредитор-дебитор — қарз муносабати тарафлари.
- А) товар сотиб олиш
- Б) шахснинг бошқа шахсга ашёни текинга мулк қилиб бериши
- С) бирор шахснинг бошқа шахсга товар етказиб бериши
- Д) шахснинг бошқа шахсга ашёни қарзга мулк қилиб бериши
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Б) шахснинг бошқа шахсга ашёни текинга мулк қилиб бериши
Ҳадя (совға) шартномаси бўйича бир тараф бошқа тарафга ашёни (мол-мулкни) текинга, ҳеч қандай ҳақ эвазига эмас, мулк қилиб беради. Текинлик — ҳадянинг асосий белгиси.
- А) Фуқаролик кодекси, 1031-модда
- Б) Жиноят кодекси, 149-модда
- С) Фуқаролик кодекси, 1091-модда
- Д) Интеллектуал мулк кодекси, 1031-модда
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: А) Фуқаролик кодекси, 1031-модда
Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 1031-моддасида интеллектуал мулк обйектлари белгилаб берилган (улар уч гуруҳга ажратилади). Ўзбекистонда алоҳида «Интеллектуал мулк кодекси» мавжуд эмас — шу боис Д варианти хато.
- А) гаров
- Б) кафиллик
- С) закалат
- Д) неустойка
Жавобни кўриш
Тўғри жавоб: Д) неустойка
Шартномада олдиндан белгиланадиган ва исботлаш талаб этилмайдиган содда чорадир. Гаров, кафиллик, закалат ҳам таъминлаш усулларидир.
Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.
