Генетика ва ирсият — тест саволлари жавоблари билан

Биология · 13 та очиқ савол (банкда жами 61 та) · ҳар бирида тўғри жавоб ва изоҳ
1. Генетика фанининг асосчиси ким?
  1. А) Ч. Дарвин
  2. Б) Г. Мендел
  3. С) И. Павлов
  4. Д) Л. Пастер
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Г. Мендел

2. Одам организмида нечта жуфт хромосома бор?
  1. А) 23 жуфт
  2. Б) 46 жуфт
  3. С) 20 жуфт
  4. Д) 22 жуфт
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: А) 23 жуфт

3. MASALA: Тажрибада ҳужайра ядросида 46 хромосома аниқланди, DNK миқдори 6 пг (пикограм). Агар бу ҳужайра С-фазанинг охирида бўлса, DNK миқдори қанча бўлади ва хромосомалар сони ўзгармайди деган гипотеза тўғрими?
  1. А) 12 пг, гипотеза нотўғри — хромосомалар 92 га этади
  2. Б) 12 пг, гипотеза тўғри — С-фазада DNK икки баробар ортади, лекин хроматидалар ҳали ажралмаган, хромосомалар сони 46 қолади
  3. С) 6 пг, ҳеч нарса ўзгармайди
  4. Д) 3 пг, С-фазада DNK ярмига тушади
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) 12 пг, гипотеза тўғри — С-фазада DNK икки баробар ортади, лекин хроматидалар ҳали ажралмаган, хромосомалар сони 46 қолади

4. Оқсилнинг бирламчи тузилишидаги битта аминокислота ўзгариши (миссенс мутация) касалликка олиб келиши мумкин. Бунга классик мисол қайси?
  1. А) Диабет — инсулин оқсилида 10 та аминокислота ўзгариши
  2. Б) Ўроқсимон ҳужайрали анемия — гемоглобиннинг бета-занжирида 6-ўриндаги глутамат валин билан алмашади (Глу→Вал)
  3. С) Албинизм — меланин оқсилида 50 та аминокислота ўзгариши
  4. Д) Фенилкетонурия — фермент DNK сида ўзгариш
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Ўроқсимон ҳужайрали анемия — гемоглобиннинг бета-занжирида 6-ўриндаги глутамат валин билан алмашади (Глу→Вал)

5. Генетик код дегенерацияси (зичлиги) нима дегани?
  1. А) Бир аминокислота фақат битта кодон билан кодланади
  2. Б) Генетик код вақт ўтиши билан ўзгаради
  3. С) Кўпчилик аминокислоталар бир нечта ҳар хил кодон билан кодланиши мумкин (масалан, Леу — 6 та кодон)
  4. Д) Кодонлар маъносини йўқотади
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) Кўпчилик аминокислоталар бир нечта ҳар хил кодон билан кодланиши мумкин (масалан, Леу — 6 та кодон)

6. Промотор, оператор ва репрессорнинг прокариот ген ифодасини (оперон модели) бошқаришдаги роли нима?
  1. А) Промотор — RNK синтезлайди; оператор — оқсил парчалайди; репрессор — DNK иккилантиради
  2. Б) Промотор — RNK полимераза боғланадиган жой; оператор — репрессор боғланадиган жой (транскрипсияни блоклайди); репрессор — оператор га боғланиб транскрипсияни ўчирувчи оқсил (лас оперон: лактоза йўқ → репрессор актив → ген ўчиқ)
  3. С) Промотор — рибосоманинг боғланиш жойи; оператор — сплайсинг сигнали
  4. Д) Промотор ва оператор бир хил — иккаласи ҳам транскрипсияни фаоллаштиради
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Промотор — RNK полимераза боғланадиган жой; оператор — репрессор боғланадиган жой (транскрипсияни блоклайди); репрессор — оператор га боғланиб транскрипсияни ўчирувчи оқсил (лас оперон: лактоза йўқ → репрессор актив → ген ўчиқ)

7. Транспозонлар («сакровчи генлар») нима ва улар геномга қандай таъсир қилади?
  1. А) Ташқи DNK бўлаклари; геномни ҳимоя қилади
  2. Б) Геномдаги кўчиб юрувчи DNK кетма-кетликлар; бошқа ген минтақасига кириб мутация, ген экспрессиясини ўзгартириш ёки янги генетик комбинациялар ҳосил қилиши мумкин. Инсон геномининг ~45% транспозон изларидан иборат
  3. С) Митохондриал DNK бўлаклари; энергия ишлаб чиқаради
  4. Д) Вирус DNK си; фақат касаллик келтиради
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Геномдаги кўчиб юрувчи DNK кетма-кетликлар; бошқа ген минтақасига кириб мутация, ген экспрессиясини ўзгартириш ёки янги генетик комбинациялар ҳосил қилиши мумкин. Инсон геномининг ~45% транспозон изларидан иборат

8. MASALA: Бир ген 1200 жуфт нуклеотиддан иборат (старт ва стоп кодон билан). Бу гендаги интрон 300 жуфт нуклеотид бўлса, синтезланадиган оқсилдаги аминокислоталар сони қанча?
  1. А) 400 та аминокислота
  2. Б) 300 та аминокислота
  3. С) 299 та аминокислота
  4. Д) 100 та аминокислота
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) 299 та аминокислота

9. Генетик коднинг универсаллиги нима дегани ва унинг истисноалари борми?
  1. А) Генетик код барча организмларда бир хил ва истиснолар йўқ
  2. Б) Деярли барча тирик организмларда кодонлар бир хил аминокислоталарни кодлайди (универсаллик); лекин митохондриал генетик кодда, баъзи силиатларда кичик фарқлар бор — масалан, митохондриада UGA стоп ўрнига Трп кодлайди
  3. С) Генетик код фақат эукариотларда универсал, прокариотларда фарқ қилади
  4. Д) Генетик код ҳар 100 йилда ўзгаради
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Деярли барча тирик организмларда кодонлар бир хил аминокислоталарни кодлайди (универсаллик); лекин митохондриал генетик кодда, баъзи силиатларда кичик фарқлар бор — масалан, митохондриада UGA стоп ўрнига Трп кодлайди

10. Ҳуман Геноме Прожест (Инсон геноми лойиҳаси) қандай натижалар берди?
  1. А) Инсон геномида 1 миллион ген аниқланди
  2. Б) 2003 йилда якунланган лойиҳа инсон геномида ~3,2 миллиард жуфт нуклеотид ва фақат ~20 000–25 000 та протеин-кодловчи ген борлигини аниқлади; геномнинг ~98% си оқсил кодламайди (транспозонлар, регулятор RNK лар ва б.)
  3. С) Инсон геномида 100 000 та ген бор ва ҳаммаси оқсил кодлайди
  4. Д) Инсон ва маймун геномлари 50% га мос келади
Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) 2003 йилда якунланган лойиҳа инсон геномида ~3,2 миллиард жуфт нуклеотид ва фақат ~20 000–25 000 та протеин-кодловчи ген борлигини аниқлади; геномнинг ~98% си оқсил кодламайди (транспозонлар, регулятор RNK лар ва б.)

Бу — мавзунинг очиқ намуна қисми. Тўлиқ банк, вақт режими, таҳлил ва хатолар устида ишлаш — тест режимида.