Стипендияли ёки стипендиясиз контракт қайси бирини танлаш керак?
Контракт шартномасини kontrakt.edu.uz орқали юклаб олаётганда тизим сизга битта эмас, иккита вариант таклиф қилади: стипендияли ва стипендиясиз. Олий таълим вазирлиги 10-сентабрда талабаларга айнан шу жойда шошилмасликни маслаҳат берди.
Танлов ихтиёрий — қайси бирини олиш ўзингизга боғлиқ. Лекин иккаласининг нархи ҳам, кейинги натижаси ҳам бошқача, шунинг учун бир марта ўйлаб босган маъқул.
Иккисининг фарқи нимада
Фарқ битта жумлада: стипендияли шаклда йиллик стипендия суммаси контракт нархининг ичига киритилган бўлади. Яъни сиз кўпроқ тўлайсиз, эвазига ўқув йили давомида ҳар ой стипендия олиб турасиз.
Стипендиясиз шаклда эса бу сумма нархдан чиқарилади — шартнома арзонроқ, лекин ойлик тўлов бўлмайди.
Бу тартиб янги эмас: талабага контракт қийматини ўз хоҳишига кўра стипендияли ёки стипендиясиз шаклда тўлаш ҳуқуқи анча олдин берилган.
Қайси бири сизга қулай
Бу ерда тўғри жавоб ҳаммага бир хил эмас, чунки гап пулнинг умумий миқдорида эмас, уни қачон тўлашингизда.
Стипендияли шакл ойлик даромад керак бўлган талабага қулай: шартнома қимматроқ бўлса ҳам, ҳар ой қўлингизга пул тушади ва кундалик харажатларни ёпади. Айниқса бошқа шаҳардан келиб ўқиётган бўлсангиз, бу сезиларли фарқ қилади.
Стипендиясиз шакл эса оила тўловни бир йўла ёки катта қисмларда ёпа оладиган ҳолатда мантиқли: шартнома суммаси кичикроқ бўлади ва йиғилиши керак бўлган пул камаяди.
Баҳо ҳам ҳисобга олинади
Стипендия миқдори ўзлаштиришингизга боғланади. «Аъло» кўрсаткичга эга талабага базавий стипендияга қўшимча фоиз қўшиб берилади. Яъни яхши ўқийдиган талаба учун стипендияли шаклнинг фойдаси каттароқ чиқади.
Битта мисолда
Гуруҳда иккита талаба бир хил йўналишда ўқийди. Отабек стипендияли шаклни танлади: шартномаси қимматроқ, лекин ҳар ой стипендия олиб, ётоқхона ва йўл харажатини шундан ёпади. Малика эса стипендиясизни танлади — унинг оиласи тўловни куз ва қиш ойларида икки бўлиб ёпа олади, ойлик пулга эса эҳтиёжи йўқ. Иккаласи ҳам тўғри қилган, чунки ҳолати бошқа.
Танлашдан олдин қилинадиган иш
Шартномани юклаб олишдан аввал иккита рақамни ёнма-ён қўйинг: стипендияли ва стипендиясиз вариантдаги йиллик сумма. Фарқни ўн ойга бўлинг — ҳар ой қўлингизга тушадиган пул шу атрофда бўлади. Кейин оила буджети билан солиштиринг.
Тўлов муддатлари эса иккала вариантда ҳам бир хил ишлайди — улар алоҳида мақолада ёзилган. Шартномани онлайн олиш тартиби шу ерда.
