Иқтисодиёт ва ҳуқуқ 2026: 28 724 ўрин, грант 169 баллдан

Қисқача жавоб. 2026 қабулида иқтисодиёт, бизнес ва ҳуқуқ соҳасига 54 та олийгоҳда 28 724 та ўрин ажратилган. Шундан грант бериладигани атиги 16 175 та — қолгани кечки ва масофавий таълим, у ерда давлат гранти умуман йўқ. Грантга ўтиш бали ўртача 181,2, энг паст чегара 169,4 балл. Контрактда эса ўртача 107,7 балл етган.

Соҳага нечта ўрин ажратилган?

Бу соҳа ичида иқтисодиёт, менежмент, бухгалтерия, молия, банк иши, маркетинг, статистика ва юриспруденсия йўналишлари бор. Жами 645 та йўналиш гуруҳи шакллантирилган. Ўринлар таълим шакли бўйича қуйидагича тақсимланган.

Яъни соҳанинг 12 014 та ўрни — деярли ҳар уч ўриндан биттаси — грантга умуман даъво қила олмайди. Бу қоида фақат иқтисодиётга хос эмас, бутун тизим бўйлаб шундай; буни кечки ва масофавий таълим таҳлилида рақамлар билан кўрсатганмиз.

Грантга неча балл керак?

Грант ўтиш баллари 169,4 дан 189,0 гача оралиқда, ўртача 181,2 балл. Имтиҳонда жами 189 балл тўплаш мумкинлигини ҳисобга олсангиз, манзара аниқ бўлади: бу соҳада грант деярли максимал натижани талаб қилади.

Энг паст грант чегараси — 169,4 балл, "Савдо иши" йўналишида (Тошкент давлат иқтисодиёт университети ва Наманган давлат техника университети). Ундан кейинги энг қулай эшик — 175,8 балл билан "Маркетинг", бир неча техника олийгоҳида. Энг юқори чегара эса 189,0 балл: "Жаҳон иқтисодиёти ва халқаро иқтисодий муносабатлар" ҳамда "Молия ва молиявий технологиялар" гуруҳларида.

Контрактга неча балл керак?

Контракт манзараси бутунлай бошқача: ўртача 107,7 балл, энг паст чегара эса 56,7 балл — бу умумий минимал балл, яъни имтиҳондан ўтиш учун зарур бўлган энг қуйи даража. 56,7 балл билан контрактга кириш мумкин бўлган гуруҳлар "Иқтисодиёт" ва "Менежмент" йўналишларида, асосан ҳудудий олийгоҳларда учрайди.

Нега бу соҳада грант билан контракт орасидаги тафовут шунчалик катта?

Мана шу — мақоладаги энг муҳим рақам. Иқтисодиёт ва ҳуқуқ соҳасида грант билан контракт ўтиш баллари орасидаги фарқ ўртача 73,5 балл. Таққослаш учун: бутун республика бўйича бу фарқ ўртача 39,5 балл, биз буни алоҳида таҳлилда ҳисоблаб чиққанмиз. Демак бу соҳада тафовут республика ўртачасидан деярли икки баробар кенг.

Амалий хулоса оддий: агар иқтисодиётни танлаган бўлсангиз ва балингиз 170 дан паст бўлса, грантга кириш эҳтимоли деярли йўқ — лекин худди шу йўналишнинг контракт ўрнига тушиш имконияти жуда кенг. Яъни бу соҳада асосий савол "кираман ёки йўқ" эмас, "грант ёки контракт" бўлиб қолади.

Қайси йўналишга балл кўп, қайсига кам?

Юриспруденсияда контракт нега бунчалик қаттиқ?

Жадвалга диққат қилинг: юриспруденсияда грант бали 177,6 — соҳанинг ўртачасидан паст. Лекин контракт бали 150,2, яъни соҳадаги энг юқори контракт чегараси. Фарқ атиги 27,4 балл.

Бу шуни билдиради: ҳуқуқда "грантга етмаса, контракт билан ўтиб кетаман" ҳисоби ишламайди — у ерда контракт ўрни ҳам қаттиқ рақобатда. Худди шу ҳолат "Жаҳон иқтисодиёти ва халқаро иқтисодий муносабатлар" йўналишида янада кескин: грант 189,0, контракт 166,7. Аксинча, маркетингда тафовут энг кенг — 176,1 га қарши 89,6.

Қайси олийгоҳда ўрин кўп?

Энг катта квота — Тошкент давлат иқтисодиёт университетида, 4 750 ўрин. Ундан кейин Самарқанд иқтисодиёт ва сервис институти (2 000), Тошкент давлат транспорт университети (1 075), Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институти (1 050), Наманган давлат техника университети ва Бухоро давлат университети (1 000 тадан). Эътиборлиси шундаки, иқтисодиёт йўналишлари фақат ихтисослашган олийгоҳларда эмас — техника университетлари ҳам катта квота олади ва у ердаги чегара одатда пастроқ бўлади.

Ҳар бир олийгоҳ ва гуруҳ бўйича аниқ балларни иқтисодиёт, бизнес ва ҳуқуқ соҳаси саҳифасида кўришингиз мумкин. Ўз балингиз қайси йўналишга етишини "Менга мос йўналишлар" орқали текширинг, тайёргарликни эса мавзу бўйича машқ тестларидан бошланг.

Манба: ҳисоб-китоб Билим ва малакаларни баҳолаш агентлигининг 2026-йилги қабул параметрлари асосида, TestMakon базасидаги 645 та йўналиш гуруҳи бўйича ўтказилди (соҳа ISCED шифри 604 билан бошланадиган йўналишлар, таълим йўналиши гуруҳи бириктирилган қаторлар). Текширилган сана: 2026-йил 26-август.

Яна ўқинг: Муҳандисликда грант 89,7 баллдан — соҳа кесими.

Яна ўқинг: Қайси соҳада грантга кириш осон — 10 соҳа таққосланди.