📖 107 та сертификат форматидаги савол

Она тили ва адабиёт миллий сертификат саволлари ва жавоблари

Қуйида 20 та намуна — ҳақиқий сертификат вариантлари тузилишида. Ҳар савол остида «Жавобни кўриш» тугмаси. Тўлиқ вариантни вақт билан ишлаш учун mock тестга ўтинг.

Тўлиқ вариантни ишлаш Саналар ва формат

Савол 1 · Графика ва орфография (имло қоидалари)

"х" ундоши қандай товуш ва у қайси ундош билан жарангли жуфт ҳосил қилади?

А)"х" — портловчи, "к" билан жуфт
Б)"х" — тил орқа сирғалувчи жарангсиз ундош; жарангли жуфти "ғ" эмас, балки тил орқа сирғалувчи жарангли (/ɣ/ — ғ товуши) ҳисобланади
С)"х" сонор ундош
Д)"х" нинг жарангли жуфти "ҳ"

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) "х" — тил орқа сирғалувчи жарангсиз ундош; жарангли жуфти "ғ" эмас, балки тил орқа сирғалувчи жарангли (/ɣ/ — ғ товуши) ҳисобланади

Савол 2 · Графика ва орфография (имло қоидалари)

Уч ундош кетма-кет келган сўзда бўғин чегараси қандай белгиланади? (масалан: "инстинкт")

А)Барча ундошлар биринчи бўғинда
Б)Одатда биринчи ундош олдинги бўғинда, қолган иккитаси кейинги бўғин бошида келади: ин-стинкт
С)Барча ундошлар кейинги бўғинга ўтади
Д)Бундай сўзлар бўғинга ажратилмайди

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Одатда биринчи ундош олдинги бўғинда, қолган иккитаси кейинги бўғин бошида келади: ин-стинкт

Савол 3 · Лексикология ва фразеология

Бир тилдаги сўзларнинг бошқа тилдаги маъносини кўрсатувчи луғат қандай аталади?

А)Изоҳли луғат
Б)Таржима луғати
С)Этимологик луғат
Д)Частота луғати

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Таржима луғати

Савол 4 · Гап бўлаклари ва пунктуация (тиниш белгилари)

"Чиройли гул" бирикмасида "чиройли" қайси бўлак вазифасини ўтайди?

А)Эга
Б)Кесим
С)Аниқловчи
Д)Тўлдирувчи

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) Аниқловчи

Савол 5 · Лексикология ва фразеология

Сўзларнинг қайси гуруҳи адабий тил нормасига кирмайди ва асосан оғзаки нутқда ишлатилади?

А)Неологизмлар
Б)Терминлар
С)Шевага хос сўзлар (Диалектизмлар)
Д)Архаизмлар

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) Шевага хос сўзлар (Диалектизмлар)

Савол 6 · Графика ва орфография (имло қоидалари)

Сўзларнинг тўғри ёзилиш қоидаларини кўрсатиб берувчи луғат қандай аталади?

А)Изоҳли луғат
Б)Имло луғати
С)Таржима луғати
Д)Этимологик луғат

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Имло луғати

Савол 7 · Морфология: от, сифат, сон, олмош

Сифатдош отлашганда (субстантивлашганда) асосан гапнинг қайси бўлаги бўлиб келиши мумкин?

А)Фақат ҳол бўлади
Б)Фақат аниқловчи бўлади
С)Эга ёки тўлдирувчи бўлиб келиши мумкин
Д)Отлашмайди

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) Эга ёки тўлдирувчи бўлиб келиши мумкин

Савол 8 · Лексикология ва фразеология

Тилда янги пайдо бўлган ва ҳали оммалашиб улгурмаган сўзлар қандай аталади?

А)Неологизмлар
Б)Архаизмлар
С)Диалектизмлар
Д)Терминлар

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: А) Неологизмлар

Савол 9 · Синтаксис: сўз бирикмаси ва содда гап

"Гуллатилганларданми?" сўзида нечта қўшимча қатнашган ва уларнинг тўғри таснифи қайси?

А)5 та (1 та сўз ясовчи, 3 та луғавий, 1 та синтактик)
Б)6 та: -ла (сўз ясовчи), -т, -ил, -ган, -лар (луғавий шакл ясовчилар), -дан (синтактик), -ми (юклама)
С)4 та (ҳаммаси синтактик)
Д)3 та (ҳаммаси луғавий)

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) 6 та: -ла (сўз ясовчи), -т, -ил, -ган, -лар (луғавий шакл ясовчилар), -дан (синтактик), -ми (юклама)

Савол 10 · Графика ва орфография (имло қоидалари)

"Китобларим" сўзидаги "-лар" ва "-им" қўшимчалари қайси турга киради?

А)Иккаласи ҳам сўз ясовчи
Б)Иккаласи ҳам шакл ясовчи
С)-лар сўз ясовчи, -им шакл ясовчи
Д)-лар шакл ясовчи, -им сўз ясовчи

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Иккаласи ҳам шакл ясовчи

Савол 11 · Морфология: от, сифат, сон, олмош

"Юраги орқасига тортиб кетди" ибораси қайси гап бўлаги вазифасида келган?
Гап: Машинанинг тормози ишламай қолганини кўриб, ҳайдовчининг юраги орқасига тортиб кетди.

А)Эга
Б)Кесим
С)Тўлдирувчи
Д)Ҳол

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Кесим

Савол 12 · Лексикология ва фразеология

Қайси жавобда эскирган сўз ва унинг ҳозирги тилдаги маъноси тўғри берилган?

А)Улус - халқ
Б)Бек - фуқаро
С)Миршаб - шифокор
Д)Карбос - поябзал

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: А) Улус - халқ

Савол 13 · Морфология: от, сифат, сон, олмош

Қайси қаторда сўз туркумининг ўзгариши (конверсия/субстантивация) орқали ясалган сўз берилган?

А)Ўқитувчилар бугун мажлис қилди.
Б)Яхшилар (сифатнинг отлашиши) кўпкарида ютиб чиқди.
С)У катта уй қурди.
Д)Баҳор келди.

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Яхшилар (сифатнинг отлашиши) кўпкарида ютиб чиқди.

Савол 14 · Морфология: феъл ва унинг шакллари

Қайси гапда -ган қўшимчаси сифатдош ясовчи эмас, балки феълнинг узоқ ўтган замон хабар майлини ясаб кесим бўлиб келган?

А)Ўқиган бола - элга азиз.
Б)Биз айтган ишлар бажарилди.
С)Улар кеча пойтахтга етиб келганлар.
Д)Кўрганларимни ёзиб қўйдим.

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) Улар кеча пойтахтга етиб келганлар.

Савол 15 · Адабиёт назарияси ва адабиёт тарихи

Бадиий асар сюжетининг энг кескин, ҳал қилувчи нуқтаси қандай аталади?

А)экспозиция
Б)тугун
С)кулминация
Д)ечим

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) кулминация
Кулминация — зиддият энг юқори чўққига чиққан нуқта.

Савол 16 · Графика ва орфография (имло қоидалари)

Орадан уч кун ўтди хамки, Маҳмуда на бировга бирон иш айтди, на муроду махсадини суруштирди.
Ушбу гапда неча ўринда имловий хатолик учрайди?

А)2 та
Б)3 та
С)4 та
Д)5 та

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) 4 та

Савол 17 · Морфология: феъл ва унинг шакллари

"Қасддан" сўзи қайси равиш турига киради? "Атайлаб" билан фарқи нимада?

А)Сабаб равиши; "атайлаб" эса ҳолат равиши — бажарилиш услубида фарқ қилади.
Б)Мақсад равиши; иккиси деярли синоним, лекин "қасддан" кўпроқ салбий ниятни, "атайлаб" эса нейтрал мақсадни ифодалайди.
С)Ҳолат равиши; "атайлаб" мақсад равиши — улар турли категорияга киради.
Д)Ўрин равиши; контекстга қараб турланади.

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Мақсад равиши; иккиси деярли синоним, лекин "қасддан" кўпроқ салбий ниятни, "атайлаб" эса нейтрал мақсадни ифодалайди.

Савол 18 · Лексикология ва фразеология

Лексик маънонинг "интенсионал" ва "экстенсионал" жиҳатларини фарқланг?

А)Улар бир хил нарса
Б)Интенсионал (мазмун) — сўз ифодалаган тушунчанинг хусусиятлари мажмуи; экстенсионал (ҳажм) — ўша тушунча татбиқ этиладиган реал обйектлар тўплами; масалан: "дарахт" интенсионали — ўсимлик, тана, шох-шаббалар; экстенсионали — барча конкрет дарахтлар
С)Интенсионал шеърда, экстенсионал насрда
Д)Экстенсионал луғатда берилади

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: Б) Интенсионал (мазмун) — сўз ифодалаган тушунчанинг хусусиятлари мажмуи; экстенсионал (ҳажм) — ўша тушунча татбиқ этиладиган реал обйектлар тўплами; масалан: "дарахт" интенсионали — ўсимлик, тана, шох-шаббалар; экстенсионали — барча конкрет дарахтлар

Савол 19 · Морфология: от, сифат, сон, олмош

Озайтирма даража қўшимчаси "-мтир" ва "-иш" ўртасидаги қўлланиш фарқи нимада?

А)Уларнинг фарқи йўқ.
Б)-мтир фақат ундош билан тугаганларга, -иш унли билан тугаганларга қўшилади.
С)-мтир асосан сариқ, қора каби рангларга (сарғимтир, қорамтир) хос; -иш эса қизил, оқ, кўк каби рангларга (қизғиш, оқиш, кўкиш) қўшилади.
Д)-мтир сифатларга, -иш отларга қўшилади.

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) -мтир асосан сариқ, қора каби рангларга (сарғимтир, қорамтир) хос; -иш эса қизил, оқ, кўк каби рангларга (қизғиш, оқиш, кўкиш) қўшилади.

Савол 20 · Сўз ясалиши ва сўз таркиби

От асоси ва сифат асосининг бирикишидан ясалган қўшма сифатни топинг.

А)Оқкўнгил
Б)Шерюрак (шер - от, юрак - от -> сифат вазифасида келмоқда, бу ерда 2 та от), шунинг учун Оқкўнгил (сифат + от). Асил жавоб: Муздек, лекин "Оқкўнгил" таҳлили Сифат+от. Саволда От+сифат сўралган. Демак, "Жондор" эмас. Тўғри жавоб: Қўйкўз (от+от), Ширинсўз (сифат+от). От+Сифат: Бўйибаланд (бўйи - от, баланд - сифат).
С)Бўйибаланд
Д)Ҳосиладор

Жавобни кўриш

Тўғри жавоб: С) Бўйибаланд