Texnikumga imtihonsiz qabul: investor buyurtmasi yo'li ochildi
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob. 2026-yil 20-avgustdagi hukumat qarori bilan texnikumlarga yangi qabul yo'li ochildi: investor buyurtmasi asosida shakllantirilgan guruhlarga o'quvchilar imtihonsiz, to'g'ridan-to'g'ri qabul qilinadi. Bu 2026/2027 o'quv yilidan boshlanadi va faqat to'lov-kontrakt asosida amal qiladi.
Imtihonsiz qabul aynan kimga tegishli?
Qoida hamma uchun emas. U faqat investor buyurtmasi asosida tuzilgan alohida guruhlarga tegishli. Ya'ni biror korxona texnikum bilan shartnoma tuzib, o'ziga kerakli kasb bo'yicha guruh ochtiradi — o'sha guruhga o'quvchilar kirish imtihonisiz olinadi.
Qarorda aniq yozilgan: texnikumlarga investorlarning buyurtmasi asosida o'quvchilarni tegishli kasb va mutaxassisliklar bo'yicha to'lov-kontrakt asosida, to'g'ridan-to'g'ri o'qishga qabul qilishga ruxsat beriladi.
O'qish tekinmi yoki pullikmi?
Pullik. Qarorda shunday deyilgan: 2026/2027 o'quv yilidan boshlab investorlar buyurtmasi asosida kadrlar tayyorlash to'lov-kontrakt asosida, jismoniy shaxslar yoki investorlar mablag'lari hisobidan tashkil etiladi.
Amalda bu ikki xil bo'lishi mumkin: to'lovni oila o'zi qiladi yoki uni buyurtmachi korxona o'z zimmasiga oladi. Ikkinchi holatda o'quvchi uchun o'qish bepul chiqadi, lekin korxona bilan shartnoma shartlari alohida kelishiladi.
O'quv dasturi oddiy guruhlardan farq qiladimi?
Ha. Investor buyurtmasi asosida shakllantirilgan guruhlarda o'quv reja va dasturlariga investor takliflari asosida 30 foizgacha o'zgartirish kiritishga ruxsat berilgan. Ya'ni darslarning uchdan bir qismigacha korxonaning haqiqiy ehtiyojiga moslanadi.
Bu o'quvchi uchun ijobiy tomon: siz o'rganadigan narsa aynan sizni ishga oladigan korxonada kerak bo'lgan narsa bo'ladi.
Qabul parametrlarini kim belgilaydi?
Zanjir shunday: hokimliklar va investorlar har yili 1-fevralga qadar kadrlarga ehtiyoj to'g'risidagi ma'lumotlarni Kasbiy ta'lim agentligiga topshiradi. Agentlik takliflarni o'rganib chiqadi va texnikumlarga kasb va mutaxassisliklar kesimida yangi o'quv yili uchun qabul parametrlarini tasdiqlaydi.
Taklifni investorning o'zi, hokimlik yoki texnikumning o'zi ham kiritishi mumkin.
Korxonalarga qanday imtiyoz berilyapti?
Shu qarorning asosiy moliyaviy qismi — dual ta'limni yo'lga qo'ygan tashkilotlarga imtiyozli kredit.
| Shart | Miqdor |
|---|---|
| Kredit summasi | 5 mlrd so'mgacha |
| Muddat | 7 yil |
| Imtiyozli davr | 2 yil |
| Foiz stavkasi | Markaziy bank asosiy stavkasi + 4 foiz punkt |
| Har 1 mlrd so'm uchun shart | kamida 5 o'quvchi dual ta'limda, kamida 1 bitiruvchi ishga olinadi |
| Banklar | «O'zmilliybank» va «Aloqabank» |
Kredit olish uchun bir nechta shart bir vaqtda bajarilishi kerak: texnikum bilan amaldagi shartnoma bo'lishi, o'quvchilar uchun ish joyi va amaliyot tashkil etilgani, ularga «ustoz» biriktirilgani, o'quvchilar bilan muddatli mehnat shartnomasi tuzilib ish haqi to'lanayotgani va joriy yilda texnikum bitiruvchisi ishga olingani.
Kredit qanday tartibda ajratiladi?
| Qadam | Kim bajaradi | Muddat |
|---|---|---|
| Bankka murojaat qilish | Tashkilot | dual ta'lim yo'lga qo'yilgach 2 hafta ichida |
| Hujjatlarni ko'rib chiqish | Tijorat banki | 5 ish kuni |
| Shartnoma tuzish va pul o'tkazish | Tijorat banki | 3 ish kuni |
| Rad javobini yozma berish | Tijorat banki | 1 hafta ichida |
| Rad etishdan shikoyat | Tashkilot | 3 ish kuni ichida |
Agar tashkilot shartni buzsa — beshta o'quvchini ikki o'quv yili dual ta'limga jalb qilmasa yoki bitiruvchini bir yil ishlatmasa — texnikum bu haqda bankka xabar beradi va kredit foizi oddiy stavkaga o'tkaziladi. Nizom nodavlat kasbiy ta'lim tashkilotlariga tatbiq etilmaydi.
Bu o'zgarish nimani anglatadi?
Texnikumga kirishning uchinchi yo'li paydo bo'ldi. Birinchisi — umumiy tanlov (test natijasi bo'yicha), ikkinchisi — 10-sinfdan o'tish (28-dekabrdan 17-yanvargacha), uchinchisi — endi investor buyurtmasi bo'yicha imtihonsiz kontrakt guruhi.
Dual ta'lim shaklida o'qiyotganlar uchun alohida stipendiya ham bor: bu haqda dual ta'lim stipendiyasi maqolasida yozganmiz. Texnikumda o'qishni ko'chirish tartibi esa alohida maqolada. Oliy ta'lim yo'nalishlari bo'yicha o'tish ballarini shu sahifada ko'rishingiz mumkin.
Manba: O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 20-avgustdagi 449-son qarori (lex.uz/uz/docs/-8423638), 21.08.2026 dan kuchga kirgan. Tekshirilgan sana: 2026-yil 27-avgust.
