Boshqa qonun va hujjatlar — тестовые вопросы с ответами

Правильный ответ: B) 1, 3, 5

Toʻgʻri javob: B. Darslikdagi sxemada ("Hududlarning huquq ustuvorligi indeksi aniqlanadigan asosiy yoʻnalishlar") aynan 7 ta band bor, ular orasida "Fuqarolar huquq va erkinliklarining taʼminlanishi" (1), "Odil sudlov va sud qarorlarining ijro etilishi" (3) va "Huquq-tartibot oʻrnatilgani va xavfsizlikning taʼminlangani" (5) bor-yoʻq soʻzma-soʻz mos keladi. Nega boshqalari emas: 2, 4, 6 bandlar aslida shu darsdagi BOSHQA bir sxemadan ("Huquq ustuvorligi"ning 10 tamoyili) olingan va ataylab buzib qoʻyilgan ("qisman mavjudligi" kabi), ular indeks yoʻnalishlari roʻyxatida yoʻq.

Правильный ответ: A) Germaniya Konstitutsiyaviy sudi raisi

Toʻgʻri javob: A. Darslikda aynan shu jumla soʻzma-soʻz keltirilgan: "Germaniya konstitutsiyaviy sudi raisi: 'Har bir insonning insoniy qadr-qimmatiga boʻlgan huquqi mustahkam tarzda himoya qilinadi va uning buzilishiga yoʻl qoʻyilmaydi', deya taʼkidladi" (Germaniya Frankfurt ishi voqeasi tahlili yakunida). Nega boshqalari emas: Kofi Annan, Shavkat Mirziyoyev va Nelson Mandela ushbu darsda boshqa iqtiboslar bilan bogʻlangan, bu jumla ular bilan bogʻliq emas.

Правильный ответ: C) Shvetsiya

Toʻgʻri javob: C. Darslikda: "Cheklangan monarxiyada monarxning hukmronligi konstitutsiya yoki parlament bilan cheklanadi (Daniya, Norvegiya)" deyilgan; Shvetsiya ham xuddi shu Skandinaviya konstitutsiyaviy monarxiyalari toifasiga kiradi. Nega boshqalari emas: Vatikan darslikda aniq "teokratik monarxiya" deb alohida ajratilgan (cheklangan emas); Shri-Lanka va Irlandiya respublika boshqaruv shakliga ega, monarxiya emas.

Правильный ответ: C) I-a, b, e, h; II-c, d, f, g.

Toʻgʻri javob: C. Darslikda unitar davlat "butun mamlakat miqyosida umumiy tizimga ega boʻlgan qonunchilik, ijro va sud idoralari"ga ega deb, federativ davlat esa "bir necha davlatlarning birlashuvidan hosil boʻlgan murakkab davlat" deb taʼriflanadi. Misr, Turkiya, Sudan, Fransiya — markazlashgan unitar davlatlar; Avstraliya, Somali, Venesuela, BAA (Birlashgan Arab Amirliklari, nomining oʻzidayoq "federatsiya") — federal tuzilishga ega davlatlar. Nega boshqalari emas: qolgan variantlarda kamida bitta davlat notoʻgʻri guruhga joylashtirilgan.

Правильный ответ: D) 1-c, 2-d, 3-b, 4-a

Toʻgʻri javob: D. Darslikning "Ayrim yuridik atamalarning izohli lugʻati"da "Adliya (arabcha adolat, toʻgʻrilik, xolislik, haqqoniylik) — huquqni muhofaza qiluvchi organlar" va "Advokat (lotincha yordamga chaqirish) — yuridik va jismoniy shaxslarga malakali huquqiy yordam koʻrsatuvchi shaxs" aniq yozilgan, yaʻni 3-b va 4-a toʻgʻri. Qolgan ikki juftlik (1-Maʻmuriyat-c, 2-Muammo-d) shu ikkitasi orqali qoladi — "Muammo" mumtoz sheʻriyatda kishi nomi yashiringan janr maʼnosida ham ishlatiladi (zamonaviy "muammo"=masala emas). Nega boshqalari emas: qolgan variantlarda Adliya yoki Advokat notoʻgʻri taʼrifga bogʻlangan, bu darslik matniga zid.

Правильный ответ: A) I-e, f, g; II-a, b, c

Toʻgʻri javob: A. Darslikka koʻra (9-sinf, 17-dars) inson qaysi davlat fuqarosi boʻlishidan qatʼi nazar tugʻilishi bilan tabiiy huquqqa ega boʻladi: bu, xalqaro huquqdan kelib chiqadigan, butun insoniyatga bir xil taalluqli, cheklanmaydigan (e,f,g) inson huquqlari. Fuqarolarning asosiy huquq erkinliklari esa davlat tomonidan qoʻshimcha beriladi, konstitutsiyadan kelib chiqadi va cheklovga uchraydi (a,b,c). Nega boshqalari emas: B "c" bilan "g" ni almashtiradi, C "a" bilan "e" ni teskari guruhlaydi, D "g" oʻrniga notoʻgʻri "d" (xalqaro xususiy huquq) bandini qoʻyadi.

Правильный ответ: D) a, b, c, d

Toʻgʻri javob: D (a,b,c,d). 10-sinf darsligi (6-dars) aynan shunday yozadi: "Oʻzbekistonda aholini ijtimoiy himoya qilish dasturlari insonparvarlik, ijtimoiy adolat, manzillilik, profilaktik yoʻnaltirilganlik kabi muhim tamoyillarga asoslanadi." Nega boshqalari emas: e (davlat suvereniteti), f (ijtimoiy birdamlik), g (qonuniylik) va h (ijtimoiy koʻmak) darslikning shu tamoyillar roʻyxatida umuman keltirilmagan.

Правильный ответ: C) mehnatga tayorlash va kasb tanlashga koʻmaklashish

Toʻgʻri javob: C. Darslikda (dars33): “Yoshlarni mehnatga tayyorlash uchun ... ularning sogʻligʻiga hamda maʼnaviy va axloqiy kamol topishiga ziyon yetkazmaydigan ... yengil ishni oʻqishdan boʻsh vaqtida bajarishi uchun” 15 yoshdan ishga qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi - maqsad mehnatga tayyorlash. Nega boshqalari emas: A - “ixtiyoriy kasbga qayta tayorlash” maʼnosiz ibora; B va D ota-ona/oʻz manfaatini maqsad koʻrsatadi, holbuki qonun bolani mehnatga tayyorlash va kamol toptirishni koʻzlaydi.

Правильный ответ: A) I-a, b, e, h; II-c, d, f, g.

Toʻgʻri javob: A. Unitar davlatlar - Polsha, Janubiy Koreya, Jazoir, Niderlandiya (yagona konstitutsiya va markaziy hokimiyat tizimi); federativ davlatlar - Nigeriya, Somali, Nepal, Malayziya (subyektlarning oʻz konstitutsiya/organlari bor). Darslikda (dars7) unitar/federativ taʼriflari beriladi, biroq bu aniq davlatlar roʻyxati umumjahon siyosiy-geografik bilim asosida tasdiqlangan (Nigeriya va Malayziya - federatsiyalar, Nepal 2015-yildan federativ konstitutsiyaga oʻtgan, Somali rasman "Federal Republic").

Правильный ответ: A) ShHT

Toʻgʻri javob: A (ShHT). Oʻzbekiston 2021-2022-yillarda Shanxay Hamkorlik Tashkilotiga raislik qilgan, 2022-yil sentyabrdagi Samarqand sammiti bilan yakunlangan (ShHTning yillik aylanma raisligi bir sammitdan ikkinchisigacha davom etadi, shuning uchun "2021-2022" ikki yilga choʻzilgan davr aynan ShHTga xos). Bu joriy voqealar fakti darslik yoki huquqiy korpusimizda hujjatlashtirilmagan.