DTM 2027 fizika: asosiy qonunlar, formulalar va mavzular
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob. DTM'da fizikadan 30 ta savol beriladi. Fizika mutaxassislik fani bo'lgan yo'nalishlarda har savol 3,1 yoki 2,1 ball turadi, ya'ni fan yolg'iz o'zi 93 yoki 63 ball beradi. Imtihonda jami 5 fandan 90 savol va eng ko'pi bilan 189 ball to'planadi.
Fizika imtihonda qancha ball beradi?
| Fan | Savol · 1 savol bahosi | Jami ball |
|---|---|---|
| 1-mutaxassislik fani | 30 ta · 3,1 ball | 93 |
| 2-mutaxassislik fani | 30 ta · 2,1 ball | 63 |
| Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix) | 30 ta · 1,1 ball | 33 |
| Jami | 90 ta savol | 189 |
Fizika ko'pincha muhandislik, energetika, transport va IT yo'nalishlarida 1-yoki 2-mutaxassislik fani sifatida keladi. Demak bu yo'nalishlarni tanlagan abituriyent uchun fizikadagi har bir xato uchta majburiy fan savoliga teng yo'qotish.
Qaysi bo'limlar imtihonda ustuvor?
- Mexanika — kinematika, Nyuton qonunlari, impuls va energiya saqlanishi, statika.
- Molekulyar fizika va termodinamika — ideal gaz, izojarayonlar, ichki energiya, issiqlik miqdori.
- Elektr va magnetizm — Kulon qonuni, Om qonuni, zanjirlar, elektromagnit induksiya.
- Tebranish, to'lqin va optika — garmonik tebranish, sindirish qonuni, linzalar.
- Atom va yadro fizikasi — fotoeffekt, radioaktiv yemirilish.
Qaysi formulalar yodda turishi shart?
Kinematika: s = v₀t + at²/2 · v = v₀ + at · v² − v₀² = 2as
Dinamika va saqlanish qonunlari: F = ma · p = mv · Eₖ = mv²/2 · Eₚ = mgh
Ideal gaz holati (Mendeleyev–Klapeyron): pV = (m/M)·RT
Elektr: Kulon qonuni F = k·q₁q₂/r² · Om qonuni I = U/R · quvvat P = UI = I²R
Optika: sindirish qonuni n = sin α / sin β · linza formulasi 1/F = 1/d + 1/f
Fizikada eng ko'p ball qayerda yo'qoladi?
Uch joyda: birinchisi — birliklar, masala shartida gramm yoki santimetr berilib, formulaga kilogramm va metr kerak bo'ladi. Ikkinchisi — vektor yo'nalishi, ayniqsa mexanika va elektr masalalarida ishora almashib ketadi. Uchinchisi — grafik masalalar, ular ko'pincha formulasiz, faqat grafikni to'g'ri o'qish bilan yechiladi. Shu uch nuqtani alohida mashq qilish odatda tez ball qo'shadi.
Fizika bilan qaysi yo'nalishga kirish mumkin?
Fizika ochadigan eng katta maydon — muhandislik va qurilish: 2026 qabulida bu sohada 22 960 ta grant o'rni bo'lgan va grantga o'rtacha 89,7 ball yetgan, ya'ni chegara boshqa sohalarga qaraganda ancha past. "Sof" fizika yo'nalishi esa tabiiy fanlar sohasida 106,3 ball atrofida turgan.
Qayerda mashq qilish kerak?
Formulani yodlash bilan ball qo'shilmaydi — u masalada ishlaganda qo'shiladi. Shuning uchun har bir mavzuni o'qib bo'lgach, o'sha mavzuning o'zidan test ishlang: Fizika mavzu bo'yicha mashq testlari. Haftada bir marta esa to'liq sharoitda DTM simulyatsiya testini ishlang — 90 savol, 3 soat.
Ball qanday yig'ilishini va vaqtni qaysi fanga sarflash kerakligini 189 ball qanday yig'iladi maqolasida, grantga qancha ball kerakligini esa grant chegaralari maqolasida ko'ring. O'z balingiz qaysi yo'nalishga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring.
Manba: ball taqsimoti va o'tish chegaralari Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha tekshirildi (eng yuqori grant chegarasi 189,0 ball — 69 ta guruhda, eng past 68,0; minimal ball 56,7). Fanlar majmuasi, test topshiriqlari soni va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust.
