DTM 2027 kimyo: formulalar, reaksiyalar va asosiy mavzular
Gʻolibjon Davronov
Qisqacha javob. DTM'da kimyodan 30 ta savol beriladi. Tibbiyot, farmatsevtika va kimyo muhandisligi yo'nalishlarida kimyo mutaxassislik fani bo'ladi — har savol 3,1 yoki 2,1 ball, ya'ni fan bo'yicha 93 yoki 63 ball. Imtihonda jami 90 savol va eng ko'pi bilan 189 ball to'planadi.
Kimyo imtihonda qancha ball beradi?
| Fan | Savol · 1 savol bahosi | Jami ball |
|---|---|---|
| 1-mutaxassislik fani | 30 ta · 3,1 ball | 93 |
| 2-mutaxassislik fani | 30 ta · 2,1 ball | 63 |
| Majburiy fanlar (ona tili, matematika, tarix) | 30 ta · 1,1 ball | 33 |
| Jami | 90 ta savol | 189 |
Qaysi bo'limlardan savol tushadi?
- Umumiy kimyo — atom tuzilishi, davriy qonun, kimyoviy bog'lanish, reaksiya tezligi va muvozanat.
- Noorganik kimyo — oksidlar, kislotalar, asoslar, tuzlar, metall va metallmaslar, elektroliz.
- Organik kimyo — uglevodorodlar, spirtlar, aldegid va ketonlar, karbon kislotalar, aminlar, uglevodlar va oqsillar.
- Eritmalar va hisob masalalari — konsentratsiya, mol, molyar massa, pH.
Qaysi formula va reaksiyalar yodda turishi shart?
Neytrallanish: HCl + NaOH → NaCl + H₂O
Metall va kislota: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑
Asosiy hisob formulalari: n = m/M · n = V/Vm (Vm = 22,4 l/mol) · C = m(erigan modda)/m(eritma) · pH = −lg[H⁺]
Hisob masalasini qanday yechish kerak?
Kimyoda ball ko'pincha bilim yetishmagani uchun emas, tartib buzilgani uchun yo'qoladi. Ishlaydigan ketma-ketlik: reaksiya tenglamasini yozing va koeffitsientlarni tenglashtiring, berilgan miqdorni molga o'tkazing, tenglamadagi nisbat bo'yicha izlanayotgan moddaning molini toping va faqat oxirida javobni so'ralgan birlikka aylantiring. Koeffitsient tenglashtirilmagan tenglama bilan boshlangan masala deyarli har doim noto'g'ri javob beradi.
Organik kimyoni qanday yengish mumkin?
Organik kimyoni yodlash emas, zanjir sifatida o'rganish kerak: har bir sinf qaysi sinfga qanday reaksiya bilan aylanishini bitta varaqqa chizib chiqing (alkan → alken → spirt → aldegid → kislota). Imtihonda savollarning katta qismi aynan shu o'tish zanjiridan tuziladi, alohida moddaning xossasidan emas.
Kimyo bilan qaysi yo'nalishga kirish mumkin?
Kimyo tibbiyotga ikkinchi mutaxassislik fani sifatida kiradi — tibbiyot yo'nalishlari 2026 maqolasida chegaralar keltirilgan. Undan tashqari kimyo muhandisligi ham keng maydon: muhandislik sohasida "Kimyo muhandisligi" yo'nalishiga 1 620 o'rin ajratilgan va grantga o'rtacha atigi 74,4 ball yetgan.
Qayerda mashq qilish kerak?
Formulani yodlash bilan ball qo'shilmaydi — u masalada ishlaganda qo'shiladi. Shuning uchun har bir mavzuni o'qib bo'lgach, o'sha mavzuning o'zidan test ishlang: Kimyo mavzu bo'yicha mashq testlari. Haftada bir marta esa to'liq sharoitda DTM simulyatsiya testini ishlang — 90 savol, 3 soat.
Ball qanday yig'ilishini va vaqtni qaysi fanga sarflash kerakligini 189 ball qanday yig'iladi maqolasida, grantga qancha ball kerakligini esa grant chegaralari maqolasida ko'ring. O'z balingiz qaysi yo'nalishga yetishini "Menga mos yo'nalishlar" orqali tekshiring.
Manba: ball taqsimoti va o'tish chegaralari Bilim va malakalarni baholash agentligining 2026-yilgi qabul parametrlari asosida, TestMakon bazasidagi 3 415 ta yo'nalish guruhi bo'yicha tekshirildi (eng yuqori grant chegarasi 189,0 ball — 69 ta guruhda, eng past 68,0; minimal ball 56,7). Fanlar majmuasi, test topshiriqlari soni va baholash mezonlari Vazirlar Mahkamasining 578-son qarori 34-bandiga muvofiq vazirlik tomonidan tasdiqlanadi va test boshlanishidan kamida olti oy oldin e'lon qilinadi, lex.uz. Tekshirilgan sana: 2026-yil 26-avgust.
