Milliy sertifikat bali qanday hisoblanadi va TestMakon uni qanday takrorlaydi
Bu sahifa bitta savolga to'liq javob beradi: imtihonda qo'ygan belgilaringiz qanday qilib A+ yoki C ga aylanadi. Rasmiy hujjatlardagi qoidani ham, bizning platformada shu qoida qanday takrorlanganini ham — hech narsani yashirmasdan, kamchiliklari bilan birga yozdik.
1. Imtihon nimadan iborat
Har fan uchun BMBA spetsifikatsiya e'lon qiladi: nechta topshiriq, qaysi turda, qaysi mavzudan va necha daqiqa. Quyidagi jadval — o'sha hujjatlardan.
| Предмет | Всего | Y-1 | Y-2 | O-1 | O-2 | Время |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Matematika, Fizika, Geografiya | 45 | 32 | 3 | 10 | — | 150 daqiqa |
| Tarix | 45 | 32 | 3 | 10 | — | 90 daqiqa |
| Ona tili va adabiyot | 45 | 32 | 3 | 9 | 1 insho | 180 daqiqa |
| Kimyo, Biologiya | 43 | 32 | 3 | 5 | 3 yozma ish | 100 + 80 daqiqa |
To'rt variant, bittasi to'g'ri. Topshiriqlarning 1–32 raqamlari.
A–F variantlar ro'yxati va uchta band; har bandga mos javob tanlanadi (33–35).
Javobni o'zingiz yozasiz. Matematika, fizika, tarix va geografiyada har topshiriq a va b bandlariga bo'lingan (36–45).
Kimyo va biologiyada uchta kengaytirilgan yechim (41–43), har biri 25 ball — jami 75 ball. Ona tilida bitta insho.
- Kalkulyator, jadval va ma'lumotnoma berilmaydi.
- Fizika, geografiya va huquqshunoslik imtihonlari kompyuterda (elektron) o'tkaziladi.
- Javoblar varaqasiga ko'chirish vaqti umumiy vaqt ichida hisoblanadi.
2. Nega «nechta to'g'ri» degan savol javob bermaydi
Oddiy testda ball to'g'ri javoblar sonidan chiqadi: 30 ta to'g'ri — 30 ball. Milliy sertifikatda esa boshqacha: natija Rasch modeli bo'yicha hisoblanadi. Bu modelda savolning qiyinligi va talabgorning tayyorgarlik darajasi bitta shkalada o'lchanadi.
Model bitta formulaga tayanadi — tayyorgarligi θ bo'lgan talabgorning qiyinligi b bo'lgan savolni to'g'ri yechish ehtimoli:
Ya'ni θ va b teng bo'lsa, to'g'ri yechish ehtimoli 50 %. Savol talabgordan qiyinroq bo'lsa ehtimol pasayadi, osonroq bo'lsa ko'tariladi. Barcha javoblaringiz bo'yicha shu ehtimollarni eng yaxshi tushuntiradigan θ topiladi — bu sizning natijangiz.
Ikki talabgor 45 savoldan 20 tasini to'g'ri ishladi. Xom ball teng, lekin natija teng emas:
Shu sabab imtihonda «qiyin savolni tashlab, osonini terib chiqaman» taktikasi kutilgan natijani bermaydi: model qaysi savolni yechganingizga qaraydi.
3. θ dan T-ballga: 50 — bu o'rtacha
θ logit degan birlikda o'lchanadi va manfiy ham bo'lishi mumkin — shuning uchun u tushunarli shkalaga o'tkaziladi:
Bu yerda μ — shu imtihonni topshirgan barcha talabgorlarning o'rtacha darajasi, σ — ularning tarqoqligi. Demak T = 50 aynan o'rtacha natija, T = 60 — o'rtachadan bir standart og'ish yuqori, T = 70 — ikki og'ish yuqori. Maksimal ball 75 bilan cheklanadi.
Bundan muhim xulosa chiqadi: daraja boshqa talabgorlarga nisbatan o'lchanadi. Imtihon qiyin chiqib hamma past ball to'plasa, sizning darajangiz baribir o'rtachaga nisbatan aniqlanadi. 2026-yil matematika imtihonida o'rtacha xom ball 45 tadan 14–16 ta bo'lgan — bu A+ olish uchun hamma savolni yechish shart emasligini ko'rsatadi.
| Уровень | T-ball | DTM'da |
|---|---|---|
| A+ | 70 va yuqori | DTM'da fandan maksimal ball |
| A | 65 – 69,9 | DTM'da fandan maksimal ball |
| B+ | 60 – 64,9 | 1-fanda 85,8 ball |
| B | 55 – 59,9 | 1-fanda 78,7 ball |
| C+ | 50 – 54,9 | 1-fanda 71,5 ball |
| C | 46 – 49,9 | 1-fanda 65,8 ball |
| — | 46 dan past | Sertifikat berilmaydi |
DTM ballga aylanishi
Sertifikat DTM qabul imtihonida shu fandan qayta test ishlamaslik imkonini beradi — ball avtomatik qo'yiladi:
Majburiy fanlarda (ona tili, matematika, O'zbekiston tarixi) daraja qanday bo'lishidan qat'i nazar to'liq 11 ball beriladi.
4. TestMakon buni qanday takrorlaydi
Mock test rasmiy imtihonni bashorat qilishi uchun uchta narsa mos kelishi kerak: variant tuzilishi, savollar taqsimoti va hisob usuli. Uchalasi ham qilingan.
Variant rasmiy spetsifikatsiya bo'yicha yig'iladi
Har variant generator tomonidan hujjatdagi tuzilma asosida quriladi: 32 Y-1 + 3 Y-2 + O-1 (a/b bandlari bilan) + yozma ish. Bundan tashqari har bo'limdagi mavzular soni ham rasmiy kvotaga tenglashtirilgan.
Savol qiyinligi haqiqiy javoblardan hisoblanadi
Har savolning b qiyinligi taxmin qilinmaydi — u foydalanuvchilarning haqiqiy javoblaridan JMLE usuli bilan kalibrlanadi (savol qiyinligi va odam darajasi birga baholanadi, Newton–Raphson iteratsiyasi bilan).
Model buzuq kalitni o'zi topadi
Har savol uchun moslik ko'rsatkichlari (infit / outfit MNSQ, nuqta-biserial korrelyatsiya) hisoblanadi. Kuchli talabgorlar muntazam xato qiladigan savol darhol ajralib turadi — bu odatda kalit xatosi.
Yozma ish rubrika bo'yicha baholanadi
Kimyo va biologiyadagi uchta yozma ish (jami 75 ball) va ona tilidagi insho sun'iy intellekt tomonidan har mezon bo'yicha alohida baholanadi. Daftardagi yechim rasmini yuklasangiz, u ham o'qiladi.
Natija imtihondagi kabi ko'rsatiladi
Yakunda xom ball emas, T-ball (maksimal 75), daraja va DTM ekvivalenti chiqadi. Yoniga xato oralig'i (±) qo'yiladi — chunki har o'lchovda aniqlik chegarasi bor.
5. Nimani va'da qilmaymiz
Rasmiy T-ballda μ va σ — imtihonga kelgan barcha talabgorlar bo'yicha. Bizda esa TestMakon foydalanuvchilari bo'yicha. Auditoriya farq qilgani uchun sizning T-ballingiz rasmiy natijadan bir necha ballga farq qilishi mumkin. Rasmiy sertifikat olganlarning natijalari to'planganda shkala rasmiy kohortga tenglashtiriladi.
Bitta urinish natijasi tasodifga ham bog'liq: kayfiyat, charchoq, tanish mavzu chiqishi. Shuning uchun bir necha variantni ishlab, o'rtacha tendensiyaga qarash to'g'riroq.
Baho rubrika bo'yicha va izoh bilan beriladi, lekin bu inson ekspertining bahosi emas. Ball noto'g'ri ko'ringan joyda uni qayta ko'rib chiqish mumkin.
Rasmiy variantlar yopiq. Biz spetsifikatsiya va namunaviy topshiriqlar asosida shu format va qiyinlikdagi savollarni o'zimiz tuzamiz.
6. Qanday foydalanish kerak
-
Rasmiy formatdagi variantni to'liq vaqt bilan ishlang
Bo'lib-bo'lib emas — 150 (yoki 90/180) daqiqani to'liq o'tirib. Vaqt taqsimoti ham imtihon ko'nikmasining bir qismi.
-
Natijadagi T-ballga emas, mavzu tahliliga qarang
Birinchi urinishda ball past bo'lishi normal. Muhimi — qaysi bo'limda yiqilganingiz.
-
Zaif bo'limni yoping, keyin ikkinchi variantni ishlang
Ikki natijani solishtirish bitta natijadan ko'ra ko'proq narsa aytadi.
-
Yozma ishni albatta yozing
Kimyo va biologiyada u 75 ball — variantning katta qismi. Tashlab ketilgan yozma ish natijani keskin tushiradi.
Часто задаваемые вопросы
Rasch modeli nima?
Bu test natijalarini baholash usuli: savol qiyinligi va talabgor darajasi bitta shkalada o'lchanadi. Ball to'g'ri javoblar sonidan emas, qaysi qiyinlikdagi savollarni yechganingizdan chiqadi. Milliy sertifikat aynan shu model bilan baholanadi.
Maksimal ball nechchi — 75 mi, 100 mi?
T-shkalada maksimal 75 ball. 100 ballik shkala milliy sertifikatda ishlatilmaydi. Sertifikat 46 balldan boshlab beriladi.
A+ olish uchun hamma savolni to'g'ri yechish kerakmi?
Yo'q. T-ball boshqa talabgorlarga nisbatan hisoblanadi. 2026-yil matematika imtihonida o'rtacha xom ball 45 tadan 14–16 ta bo'lgan — yuqori daraja uchun o'rtachadan sezilarli yuqori natija yetarli.
Sertifikat DTM'da necha ball beradi?
A+ va A — fandan maksimal ball (1-fan 93, 2-fan 63). B+ dan C gacha proporsional: T-ball × 93/65 yoki × 63/65. Majburiy fanlarda daraja qanday bo'lishidan qat'i nazar 11 ball.
TestMakon bali rasmiy natijaga tengmi?
Teng emas, taxminiy. Format va hisob usuli bir xil, lekin shkala hozircha TestMakon foydalanuvchilariga nisbatan sozlangan. Uni tendensiya sifatida o'qing: ball o'sayaptimi, qaysi mavzu ortda qolyapti.
Yozma ishni kim tekshiradi?
Sun'iy intellekt rubrikadagi har mezon bo'yicha ball qo'yadi va izoh yozadi. Yozgan matningizni ham, yuklagan rasmingizni ham o'qiydi.